On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.89K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۸) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ به این ترتیب در قرن هیجدهم که در آن همه‌ی درس‌خوانده‌ها و همه‌ی درس‌نخوانده‌هایی که پیروان آنان بودند، محو تحسین آن چیز که تمدّن خوانده می‌شود و هم‌چنین علوم جدید و ادبیات و فلسفه شده بودند و در فرق میان…
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۹)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ مخالفین من ممکن است اعتراض کرده و بگویند: «بعضی از اصول مقبول به‌خصوص در موضوعات اساسی و مهم تنها نیمی از حقیقت نیستند. مثلاً اصول اخلاقی مسیحیت در موضوع خود همه‌ی حقیقت‌اند و اگر کسی تعلیماتی مخالف آن بیاورد کاملاً بر خطاست». چون این موضوع عملاً از همه‌ی مطالب دیگر اهمیتش بیشتر است بهترین مورد برای آزمودن اصلی است که بیان شد. اما قبل از این‌که بگوییم اخلاق مسیحی چه هست و چه نیست، بهتر است روشن کنیم منظور ما از اخلاق مسیحی چیست. اگر منظور آن اصول اخلاقی است که در انجیل بیان شده است تصور نمی‌کنم کسی که اطلاع خود را در این باره از اصل انجیل گرفته باشد، چنین اعتقادی داشته باشد که در انجیل صریحاً یا ضمناً آمده است که این اصول یک دستگاه کامل اخلاقی را تشکیل می‌دهند. انجيل خود همیشه به اصول اخلاقی پیش از خود رجوع می‌کند و چیز تازه‌ای که میآورد تنها در مواردی ست که می‌خواهد یکی از اصول سابق را تصحیح کند و یا چیز وسیع‌تر و عالی‌تری به جای آن بگذارد. از این گذشته بیان انجیل بیانی است وسیع و کلی و اغلب غیرممکن است آن را به معنی لفظی خود تعبیر کرد و بیشتر جنبه‌ی شعری و فصاحت آن قابل توجه است تا جنبه‌ی قانونگذاری دقیق آن.

❃ اگر بخواهیم از خود انجیل دستگاه اخلاقی بیرون آوریم، کار آسانی نیست و اغلب ناچاریم به تورات متوسل شویم. اما تورات هرچند دستگاه مفصلی است، از بسیاری لحاظ دستگاه وحشیانه‌ای‌ست و برای مردمی که در حال توحش می‌زیسته‌اند ساخته شده است.

❃ پولس مقدس که مخالف سرسخت توسل به اصول اخلاقی تورات برای تکمیل دستگاه اخلاقی مسیحیت بود، بر دستگاه اخلاقی یونانی‌ها و رومی‌ها متکی بود و در این راه تا آن حد پیش رفت که اصول بردگی را هم تصویب کرد. آنچه ما اخلاقیات مسیحیت می‌خوانیم در حقیقت از عیسی نیست بلکه چیزی است که در ظرف پنج قرن اول پس از عیسی مسیح به تدریج توسط کلیسای کاتولیک ساخته شده است و باید آن را اصول اخلاقی کلیسایی خواند. هرچند همه‌ی این اصول مورد قبول نو آیندگان و پروتستان‌ها نیست، در آن تغییرات زیادی هم داده نشده است. تغییراتی که داده‌اند اغلب عبارت از آن است که آنچه در قرون وسطی به آن افزوده شده است از آن جدا کرده‌اند و به‌جای آن هر فرقه‌ی به‌خصوص، خصوصیات و تمایلات خود را گنجانیده است.

❃ من آخرین کسی خواهم بود که منکر شود تمدن بشر، دِین بزرگی به این دستگاه اخلاقی و معلمان نخستین آن دارد. اما این را نیز می‌گویم که این دستگاه اخلاقی از لحاظ نکات بسیار مهمی ناقص و یک‌جانبه است و اگر وضع تمدن اروپایی امروز بدتر از آنکه قاعدتاً باید باشد نیست به این علّت است که عقاید و افکار و تمایلاتی که مورد قبول دستگاه اخلاقی مسیحی نبوده‌اند، به تدریج در زندگی اروپاییان نفوذ کرده و در آن مؤثر افتاده‌اند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۴۰)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اخلاقیات مسیحی تمام خصوصیات جنبشی را که واکنشی در مقابل جنبش دیگر است، دارد و آن واکنش در مقابل باورهای دینی دیگری است. به همین دلیل می‌توان گفت که غایت و منظور آن منفی است و مثبت نیست و جنبه‌ی کنش‌پذیری آن بیش از جنبه ی کنشگری آن است. بی‌گناهی در آن از نیکوکاری و حفظ نفس از شر، مهم‌تر از به دنبال خیر رفتن است. چنانکه نیکو گفته‌اند در اخلاقیات مسیحی نهی بیش از امر است. چنان از شهوات بدنی وحشت دارد که رهبانیت را مقامی منیع بخشیده است. امید به بهشت و بیم از دوزخ را محرک اساسی تقوی و پارسایی قرار داده است و از این لحاظ از بهترین تعلیمات اخلاقی پیشینیان عقب افتاده است و با جدا کردن وظیفه‌ی فرد از منافع همنوعانش، جز در مواردی که منافع شخص او در خطر است، به اخلاقیات بشر جنبه‌ی خودخواهی بخشیده است.

❃ اصولاً تعليمات مسیحی تعلیماتی است مبتنی بر اطاعت کورکورانه و تسلیم در مقابل پیشوایان دین. البته از پیروان خود توقع ندارد وقتی پیشوایان بر ضد اصول دین فرمانی می‌دهند اطاعت کنند اما سرپیچی و طغیان را هم مجاز نمی‌داند. در اخلاقیات ملل پیش از دوران مسیحیت، تکلیف نسبت به دولت گاه چنان اهمیت می‌یافت که مزاحم آزادی مشروع فرد می‌شد. اما در اخلاقیات مسیحی این میدان مهم تکلیف اصلاً مورد توجه قرار نگرفته است. ما در قرآن می‌خوانیم و نه در انجیل که «سلطانی که حاکمی بر رعایای خود می‌گمارد که از او بهتر در کشورش پیدا می‌شود، نسبت به خداوند و اجتماع هر دو گناه کرده است». در اخلاقیات ما تصوراتی که درباره‌ی وظیفه نسبت به اجتماع موجود است، ریشه‌های یونانی و رومی دارد و نه مسیحی. همه‌ی آنچه در اخلاقیات خصوصی ما از قبیل رادمردی، بلندنظری، حرمت نفس و حتی حس شرافت موجود است، ناشی از تربیت دینی ما نیست و از تربیت انسانی ما ناشی می‌شود. این اصول ممکن نبود هرگز از دستگاهی ناشی شود که مهم‌ترین دستور اخلاقی آن اطاعت است.

❃ حاشا که من خواسته باشم بگویم عیوبی که بر شمردم از هر لحاظ که بنگریم جزء ذات اخلاقی مسیحیت است و نیز نخواسته‌ام بگویم اصول دیگری که برای دستگاه اخلاقی کامل لازم است و جزء دستگاه اخلاقی مسیحیت نیست با دستگاه اخلاقی مسیحی ناسازگار است. به‌خصوص راجع به تعلیمات شخص عیسی مسیح چنین اعتقادی نمی‌توان داشت. من معتقدم تعلیمات عیسی مسیح با هیچ عاملی که یک دستگاه اخلاقی کامل لازم دارد ناسازگار نیست. آنچه در اخلاق پسندیده است می‌تواند با تعليمات مسیحیت تلفیق شود و از تلفیق اصول عالی اخلاقی با تعلیمات عیسی گزندی به آن نخواهد رسید.

❃ اما این نیز با آنچه گفتم تناقضی ندارد که بگویم تعلیمات عيسی تنها شامل قسمتی از حقیقت است و منظور او نیز جز این نبوده است. بسیاری از عالی‌ترین اصول اخلاقی، اصلاً در آنچه بنیانگذار مسیحیت گفته است ذکر نشده و او به آن‌ها توجهی نداشته است. کلیسا به همین بهانه این اصول عالی را کنار گذاشته است. حال‌که این چنین است به نظر من اشتباه است که بکوشیم در تعليمات عیسی مسیح تمامی اصولی را که برای راهنمایی خود لازم داریم بیابیم چراکه او در حالی‌که از تمامی اصول اخلاقی پشتیبانی کرده تنها قسمتی از آن‌ها را بیان داشته است. به‌نظر من این نظریه‌ی محدود، در عمل مفاسدی بار میآورد و مانع پیشرفت آن تربیت عالی اخلاقی می‌شود که عده‌ای می‌خواهند پیش ببرند.

❃ می‌ترسم اگر بکوشند که ذهن و احساسات مردم را صرفاً به‌صورت دینی در آورند و بقیه‌ی اصول اخلاقی را (که چون نام بهتری برای آن ندارم ناچار آن را عرفی می‌خوانم) که تاکنون همراه اخلاق مسیحی وجود داشته و در آن تأثیر کرده و از آن اثر گرفته است مهمل گذارند، نوع انسانی به وجود میآید که پستی و زبونی و خفت صفات مشخص او خواهد بود. چون خود را تابع اراده‌ی اعلی می‌شمارد، قدرت این را ندارد که در سیر و سلوک خود اعتلا جوید و تصور صحیحی از نیکی برین پیدا کند.

📚 | درباره‌ی آزادی، جان استوارت میل

#آزادی #فلسفه #آزادی_فردی #آزادی_بیان
#آزادی_عقیده #جان_استوارت_میل #دین
#تعلیمات_دینی #اخلاق_دینی #اخلاق
➣ @Notes_On_Liberty
❤1
📄 آرامگاه یعقوب لیث | ✍🏻 میلاد عظیمی

➣ @Notes_On_Liberty

امروز خبرگزاری‌های معتبر کشور نوشتند که بخشی از آرامگاه یعقوب لیث صفاری تخریب شده است. خبرها ضدونقیض است. یکی نوشته پیمانکار اشتباه کرده است و دیگری گفته مخصوصاً و آگاهانه و برای بهسازی و مرمت تخریب شده است. نمی‌دانم حقیقت امر چیست. اما آنچه می‌دانم این است که یعقوب لیث در کشور ما و برای مردم ما غریبه است.

یعقوب لیث یکی از شخصیت‌های درخشان تاریخ‌ ایران است. یعقوب رویگرزاده بود؛ آقازاده نبود. خود نیز در ابتدا رویگری می‌کرد. شخصیتی متکی به نفس داشت و بلندهمت بود و از هیچ به همه‌چیز رسید. جوانمرد و عیار بود. ضعیف‌نواز بود. نبوغ نظامی داشت. سربلند بود. استوار و مقاوم بود. موفق بود. شجاع بود. سازمان‌دهنده بود. به ایرانی بودن خود افتخار می‌کرد. به زبان فارسی خدمت کرد. نامش با تاریخ شعر فارسی پیوند ابدی یافته است. آب در خوابگه خلیفه حرامزاده عباسی ریخته بود.

یعقوب لیث را باید بشناسیم. هم به او مباهات کنیم و هم از اشتباهاتش عبرت بگیریم. نمی‌دانم چرا فیلم و سریال درباره‌ی او ساخته نمی‌شود. شخصیت خیلی جذابی دارد. کاش بخش خصوصی درباره‌ی او فیلم و سریال بسازد. مردم بخرند و ببینند. یعقوب لیث سزاوار قدر دیدن است. آرامگاه او باید در دل ایران‌دوستان باشد اگر چنین باشد آرامگاه خاکی او نیز آبادان خواهد شد. درباره‌ی یعقوب لیث بخوانیم. او را به فرزندان‌مان معرفی کنیم.

خبر خرابی آرامگاه یعقوب لیث را که خواندم به یاد نوشته‌ی احمد اقتداری افتادم. نوشته بود درباره‌ی آرامگاه یعقوب تحقیق می‌کردم. به مجتبی مینوی گفتم که در کتاب‌ها دیده‌ام که بر سنگ مزار یعقوب این شعر نوشته شده بود:

بگرفتم این خراسان با ملک پارس یکسان
ملک عراق یک‌سر از من نبود رسته

بدرود باد گیتی با بوی نوبهاران
يعقوب لیث گویی در وی نبد نشسته

«پس از آنکه مقابله کرد و کتاب خواند و سبک شعرها را سنجید و برایم باز گفت، فرمود: به شعر روزگاران یعقوب می‌ماند و به صحت آن صحه گذاشت. شاید ده بار بیت آخر را با طنینی بم و مقطع و غم‌انگیز زمزمه کرد:

بدرود باد گیتی با بوی نوبهاران
يعقوب لیث گویی در وی نبد نشسته

چون به یعقوب لیث می‌رسید جلوه‌ی تكان سر و لرزش دستش بیشتر می‌شد و به خود با سر انگشتان اشارت می‌فرمود. گفتم عمر استاد دراز باد. هنوز بارهای گران از خدمت و مجاهدت و تحقیق و تتبع بر دوش شما است. فرمود:

جامی چه بقا دارد در رهگذر سنگی
در رهگذر دوران ای خواجه تو آن جامی»...

#یعقوب_لیث #صفاریان #ایران‌زمین
#ایران #ایرانشهر #زبان_فارسی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 فروپاشی کاملاً قطعی بود! | ✍🏻 آندره اسلوند

➣ @Notes_On_Liberty

❃ فروپاشی اتحاد شوروی یکی از نمایش‌های هیجانی بزرگ قرن بیستم بود. آیا این فروپاشی چاره‌ناپذیر بود؟ پاسخ من نه فقط بلی است بلکه فروپاشی به چندین دلیل کاملاً قطعی بود چون که فروپاشی چندگانه بود: یک امپراتوری، یک نظام اقتصادی و یک نظام سیاسی فروریخت.

❃ آن فرایند انقلابی بود که در آن نهادهای دولتی موجود به‌تدریج تضعیف شده و سپس فروریختند. نظام اقتصادی شوروی در شرف نابودی بود و ایرادات آن کاملاً شناخته شده بود اما این نظام متحجر می‌توانست تا رونق نفتی بعدی دوام بیاورد همان‌طور که کره شمالی و کوبای تنها شده امروز وقت‌کشی کرده و به حیات بی‌ارزش خود ادامه می‌دهند. پرسترویکا باعث بحران اقتصادی حادی شد که اتحاد جماهیر شوروی را از رکود به بحرانی کُشنده کشاند. مشکلات اقتصادی به‌وجودآمده را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد.

❃ نخست سیاست مالی که از ۱۹۸۶ به بعد آشکارا غیرمسئولانه بود، با کسری بودجه بزرگ و فزاینده که پایدار نبوده و با چاپ بی‌پروای پول تامین می‌شد. گورباچف و ریژکوف مسئولیت اصلی در کسری بودجه متورم شده را داشتند که گورباچف آن را پذیرفت: «خطاهای جدی واقعاً رخ داد. و بدترین خطا این بود که ما اجازه دادیم چنین وضعیتی در نظام مالی به‌وجود آید... به این خاطر اعتراف می‌کنم که ما مسئول هستیم...». گورباچف با گفتن اینکه وقتی دوست قدیمی‌اش یوری آندرپوف در ۱۹۸۳ دبیر کل بود «او به ما [گورباچف، ریژکن و دولگیچ] اجازه نداد تا به بودجه و داده‌های مخارج نظامی نزدیک شویم این در حالی بود که در آن زمان من عضو دفتر سیاسی بودم و ریاست جلسات دبیرخانه حزب را داشتم» از خودش دفاع کرد. این جملات روشن می‌سازد که نه فقط دسترسی به اطلاعات کلیدی تا چه حد محدود بوده است بلکه چقدر گورباچف و ریژکوف بی‌خبر از مسائل بودند که از خاطرات‌شان آشکار است. بی‌ثباتی اقتصاد کلان، بی‌اطلاعی اقتصادی و ناتوانی در استفاده از تخصص مناسب، فاجعه را چاره‌ناپذیر ساخت.

❃ دوم اینکه اصلاحات تدریجی، حقوق کنترلی بر دارایی را از حقوق نقدینگی جدا ساخته و ماشین رانت‌جویی را به حرکت درآورد. انگیزه‌ها مختل و پاسخگویی ناپدید شده بود. مدیران مشغول نقب‌زنی به ثروت عمومی از طریق بنگاه‌های دولتی و انتقال آن به مکان‌های امن خصوصی در خارج بودند. در ۱۹۹۰ این رانت‌جویی، فروپاشی اقتصادی را چاره‌ناپذیر می‌ساخت.

❃ سوم این‌که، توانمندسازی ناقص ملّی و دموکراتیک مردم شوروی باعث پوپولیسم شد، چون ملّت‌ها و مردمانشان اجازه یافتند تا مزایای اقتصادی بیشتری تقاضا کنند اما قدرت واقعی به آن‌ها داده نشد.

#شوروی #فروپاشی #سوسیالیسم
#فروپاشی_شوروی #بحران_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
فروغی به‌جای فرافکنی مصائب ایرانیان به دخالت اجنبی و نظریه استعمار، مشکل را از دریچه انحطاط درونی می‌بیند:

«حاصل اینکه حرف همان است که همیشه می‌گفتم، ایران نه دولت دارد و نه ملّت. جماعتی که قدرت دارند و کاری از دست‌شان ساخته است، مصلحت خودشان را در این ترتیب حالیه می‌پندارند، باقی هم که خوابند.
اگر ایران ملّتی داشت و افکاری بود، اوضاع خارجی از امروز بهتر متصور نمی‌شد، با همه قدرتی که انگلیس دارد و امروز یکه‌مَرد میدانِ سیاست است، با ایران هیچ کار نمی‌تواند بکند.
فقط کاری که انگلیس می‌تواند بکند این است که خود ما ایرانی‌ها را به جان هم انداخته، پوست یکدیگر را بکنیم. البته من می‌گویم با انگلیس نباید عداوت بورزند. بر‌عکس عقیده‌ی من این است که نهایت جد را باید داشته باشیم با انگلیس دوست باشیم. اما این مستلزم آن نیست که ایران در مقابل انگلیس کالمِیّت بین یدی الغسّال باشد، من این فقره را کتباً و شفاهاً به انگلیسی‌ها گفته‌ام و می‌گویم آن‌ها هم تصدیق می‌کنند، اما...

چه فایده! یک دست بی‌صدا‌ست، ملّت ایران باید صدا داشته باشد، ایران باید ملّت داشته باشد!»

❈ محمدعلی فروغی، کنفرانس صلحِ پاریس

➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 آزادی و قانون در اندیشه‌ی میرزاعبدالرحیم طالبوف تبریزی (۳) ➣ @Notes_On_Liberty آزادی انتخاب: «آن است که هر شخص بالغی هرکسی را که مطابق قانون مسلوب‌الحقوق نباشد، با رای خود لایق بداند مختار است او را به اداره امورات جماعتی منتخب کند و جز اکثریت آرا مانعی…
📃 آزادی و قانون در اندیشه‌ی میرزاعبدالرحیم طالبوف تبریزی (۴)

➣ @Notes_On_Liberty

- قانون
❃ قانون، یکی از مفاهیم مهم و بنیادین در درک اندیشه تجددخواهی عصر قاجار بود به‌نحوی که می‌توان آن را به‌عنوان ترجیع‌بند تمامی تلاش‌هایی دانست که در این عصر برای ترقی جامعه انجام شد. اندیشه قانون‌خواهی را باید به‌عنوان ستون‌فقرات تفکّر جدید در ایران مورد توجه قرار داد. در میان متجددین ایرانی آن روزگار اما، طالبوف یکی از کسانی بود که اندیشه‌اش در این باره بسیار مورد نظر قرار گرفت.

❃ طالبوف قانون را یکی از اسباب و علل اصلی ترقی و پیشرفت در مغرب زمین می‌دانست.(طالبوف،۱۳۴۷،ص۹۴) و این مفروض برای او کافی بود تا آن را برای جامعه عقب‌مانده و استبدادزده ایران نیز لازم بداند. او در نوشته‌هایش به دو مفهوم «قانون» و «قانون اساسی» توجه داشت. او «قانون» را عبارت از احکام اداره دولتی می‌داند. ولی قانون اساسی را قوانینی می‌داند که در آن حقوق پادشاه و رعیت معین است. (طالبوف، ۱۳۵۷الف، ص۱۲۰) در جای دیگر قانون را «فصول مرتب احکام مشخص حقوق» و «حدود مدنی و سیاسی متعلّق به فرد و جماعت و نوع» تعریف می‌کند که به‌واسطه این قانون «هرکس کاملاً از مال و جان خود مطمئن و از حرکات خلاف خود مسئول بالسویه باشد.»(طالبوف، ۱۳۴۷، ص۹۴) در بحث پیرامون قانون صرفاً به ظاهر قانون و ترتیبات آن نظر ندارد و به معنی و روح قانون توجه می‌کند و اعتقاد دارد هنگامی روح بر قانون حاکم می‌شود که توسط «ملّت» برای «مصالح امور خود» انجام گیرد، در غیر این صورت قانونی که دولت برای ملّت بنویسد «تنظیمات» است نه قانون.(طالبوف، ۱۳۵۷ب، ص۷۴) طالبوف نیز مانند بسیاری از متجددین عصر قاجار، قانون را علاج همه دردها و مصایب ایران می‌داند، در کتاب «سیاست طالبی» به این مسأله به‌خوبی اشاره می‌نماید:

اگر ایرانی بخواهد بداند که چرا اقدامات وطن‌پرستان از پیش نمی‌رود، چرا تخم ترقی ما نروییده خشک می‌شود؛ چرا بشارت‌های جراید ما بعد از دو روز، مبدل به یاس و سوءجسارت می‌گردد. چرا احکام اکید دولت روز دیگر، فراموش یا اجرایش پنبه در گوش می‌ماند. چرا پاسخ احکام در صراف‌خانه خائنان دولت از «بانک نوت»های انگلستان بیش‌تر در تداول است... به جهت آنکه خانه‌ای که در تزیینات او می‌کوشیم بی‌بنا و اوهن البیوت است... و این بنا همان کلمه واحده‌ای است که او را «قانون» می‌گویند ما نداریم ملّت و دولت و وطن و استقلال، در معنی، وجود نخواهد داشت. (طالبوف، ۱۳۵۷ب، صص۱۵۰۱۵۱)

❃ به نظر او نفع انسان از قانون ایجاد می‌شود و هرجا که منافعی برای انسان نباشد تمدن نیز وجود ندارد و هرجا که تمدن در آن نباشد وحشت و هرجا که وحشت باشد سعادت و خوشبختی وجود ندارد، جایی‌که قانون نباشد «اسلام را کفر، عدل را ظلم، صدق را کذب، عزت را ذلت، ثروت را فقر، راحت را زحمت، حریت را اسر عوض نموده که ما اسم این حالت را فقدان سعادت و برکات و نداشتن «قانون» می‌گوییم که او در تلفظ از یک کلمه بیش نیست.» (طالبوف، ۱۳۵۷ب، صص ۱۵۱-۱۵۲) در این‌جا می‌توان ردپای اندیشه میرزا یوسف خان مستشارالدوله و «رساله یک کلمه»اش را به‌وضوح مشاهده کرد. در مقدمه این رساله او نیز یک کلمه قانون را به‌عنوان دوای درد عقب‌ماندگی ایران عرضه می‌کند.(مستشارالدوله، ۱۳۸۲)

❃ طالبوف در قانون‌گرایی مانند بسیاری از متجددین عصر قاجار، بیش از آنکه به مبانی قانون بپردازد و آن را تبیین نماید، به دفاع از جایگزینی قانون غربی به‌جای رویه‌هایی که در جامعه و حکومت آن روزگار حاکم است می‌پردازد، و به نوعی قانون را پیش‌زمینه و درآمدی بر ترقی و سعادت جامعه ایرانی عصر خود می‌انگارد. و تصور می‌کند که «اگر ما قانون داشته باشیم آن‌وقت صاحب علم و ثروت و نظم و استقلال خواهیم بود.» (طالبوف، ۱۳۵۶ب، ص۱۳۶) این چنین است که او، مانند بسیاری دیگر از متجددین ایرانی مساله ترقی را در ایجاد ضابطه‌ای به نام قانون خلاصه می‌کند و گویی آن یک کلمه، برای بیشتر متجددین آن روزگار، بیش از هر چیز دیگر یادآور آن است که باید چاره‌ای برای این روزگار جدید داشت.

#آزادی #اندیشه_سیاسی #طالبوف
#قانون #حکومت_قانون #حقوق
#حقوق_طبیعی #تمدن #مالکیت
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 پول اعتباری | ✍🏻 یورگ گوئیدو هولسمن ➣ @Notes_On_Liberty ❃ پول طبیعی الزاماً دارای دو مشخصه است: اول از همه اینکه جدا از کاربرد پولی‌اش، به خودی خود ارزشمند باشد و به‌علاوه از نظر فیزیکی هم برای قرار گرفتن به‌عنوان واسطه مبادله مناسب باشد. پول‌های گذشته…
📃 پول‌ها: تقسیم کار بدون پول | ✍🏻 یورگ گوئیدو هولسمن

➣ @Notes_On_Liberty

❃ برای فهم منشا و ماهیت پول ابتدا باید دانست که انسان‌ها در جهان بدون پول چگونه مبادله می‌کنند، یعنی جهان تهاتر. تبادل کالاها و خدمات در چنین جهان تهاتری افراد جامعه را با مشکلات خاصی روبه‌رو می‌سازد. به همین سبب این افراد به‌منظور کاهش این مشکلات به سمت تبادلات پولی سوق پیدا کردند. به‌طور خلاصه پول یک راه‌حل (ناقص) برای تبادلات تهاتری است. اما اجازه بدهید این موضوع را با نگاه موشکافانه‌تری بنگریم.

❃ قانون بنیادی تولید این است که تولید مشترک عایدی بیشتری از تولید منفرد حاصل می‌کند. اگر دو نفر به صورت مجزا کار کنند، کالا و خدمات فیزیکی کمتری نسبت به زمانی خواهند داشت که توانشان را روی هم بگذارند. این مسأله شاید مهم‌ترین حقیقت زندگی اجتماعی باشد.

❃ اقتصاددانانی مانند دیوید ریکاردو و لودویگ فون میزس روی مفهوم این موضوع تمرکز کرده‌اند: اگر هیچ دلیل دیگری هم برای همکاری انسان‌ها وجود نداشته باشد، بهره‌وری بیشتر کار مشترک، آن‌ها را به سمت یکدیگر می‌کشاند. بنابراین، بهره‌وری بیشتر ناشی از تقسیم کار در مقایسه با تولید منفرد، بنیان «قانون همکاری» عمومی است.

❃ بدون پول، افراد محصولاتشان را به صورت تهاتری مبادله می‌کنند، مثلاً آقای جونز به ازای یک سیب دو تخم مرغ از آقای براون می‌گیرد. در چنین دنیایی حجم مبادلات (به عبارت دیگر میزان همکاری اجتماعی)، محدود به قیود تکنولوژیک و مشکلات تطابق دوطرفه خواهد بود. تبادل کالابه‌کالا فقط زمانی اتفاق میفتد که هر کدام از طرفین مبادله دقیقاً نیاز مستقیم به کالایی که در مبادله نصیبشان می‌شود، داشته باشند. اما حتی در این موارد هم که تطابق دو طرفه مفروض در نظر گرفته می‌شود، کالاها اغلب خیلی حجیم هستند و قابلیت تقسیم برای تطبیق با نیازها را ندارند. مثلاً یک نجّار را فرض کنید که می‌خواهد با یک صندلی، ۱۰ کیلو آرد بخرد. صندلی بسیار ارزشمندتر از آرد است، پس چگونه می‌توان این معامله را صورت داد؟ بریدن چوب مثلاً به بیست تکه باعث نخواهد شد تکه‌هایی با یک بیستم ارزش آن صندلی را در اختیار داشته باشید، بلکه چنین تقسیمی از صندلی کل ارزش آن را تباه می‌کند. به این ترتیب مبادله انجام نخواهد گرفت.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 پول‌ها: منشا و ماهیت پول | ✍🏻 یورگ گوئیدو هولسمن

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این چنین مشکلاتی از راهی که به آن «مبادله غیرمستقیم» می‌گویند قابل کاهش است. در مثال ما نجّار می‌تواند صندلی‌اش را با ۲۰ اونس نقره معاوضه کرده و در ازای گرفتن ۱۰ کیلو آرد ربع اونس نقره بدهد. نتیجه اینکه نیاز نجار به آرد که در غیر این صورت ارضا نشده باقی می‌ماند، برآورده خواهد شد. آن هم به‌وسیله یک مبادله اضافی و استفاده از یک واسطه مبادله (در اینجا نقره). بنابراین مبادله غیرمستقیم موقعیت‌های بیشتری را برای نجّار ما به‌منظور همکاری با دیگر انسان‌ها فراهم می‌کند. این موضوع تقسیم کار را گسترش داده و به این ترتیب باعث پیشرفت مادی، ذهنی و معنوی هر فرد می‌شود.

❃ در تاریخ بشریت انواع مختلفی از اجناس و کالاها مانند احشام، صدف، میخ، توتون، پارچه، مس، نقره، طلاو مانند اینها به عنوان واسطه مبادله به‌کار گرفته شده است. اما در نهایت در بیشتر کشورهای توسعه‌یافته فلزات گران‌بها به دیگر کالاها ترجیح داده شد چراکه ویژگی‌های فیزیکی آن‌ها مثل کمیابی، ماندگاری، تقسیم‌پذیری، ظاهر و صدای مشخص و متمایز، همگنی در گذر زمان و مکان، چکش‌خواری و زیبایی، این فلزات را دقیقاً مناسب چنین کارکردی ساخته‌اند.

❃ زمانی‌که واسطه مبادله به صورت عمومی در جامعه پذیرفته شد، آن را «پول» می‌نامند. حال چطور موادی مانند طلا و نقره تبدیل به پول می‌شوند؟ این کار از طریق یک پروسه تدریجی انجام می‌گیرد، در مسیری که در آن، روزبه‌روز تعداد بیشتری از حاضرین در بازار تصمیم می‌گیرند که از طلا و نقره به‌عنوان واسطه به جای دیگر اجناس در مبادله هایشان استفاده کنند. بنابراین انتخاب تاریخی طلا، نقره و مس بر اساس نوعی از قرارداد یا معاهده صورت نگرفته است، بلکه این موضوع از همگرایی خود‌به‌خودی تصمیمات افراد مختلف حاصل شده است. همگرایی‌ای که به‌دلیل ویژگی‌های فیزیکی عینی فلزات گران‌بها به‌وقوع می‌پیوندد.

❃ برای تبدیل شدن خودبه‌خودی به‌واسطه مبادله، یک کالا باید به‌خاطر خواص غیرپولی خود تمایل‌برانگیز باشد و در ضمن قابل عرضه در بازار هم باشد، یعنی باید به صورت گسترده‌ای خرید و فروش شود. قیمتی که در ابتدا برای خدمات غیر پولی آن کالا پرداخت می‌شود، خریداران آینده را قادر می‌سازد که قیمت آینده آن کالا را برای فروش تخمین بزند. قیمتی که برای استفاده غیرپولی آن پرداخت می‌شود، مبنای تجربی استفاده از آن در مبادلات غیرمستقیم است. خرید یک کالا به منظور استفاده در مبادلات غیرمستقیم بدون دانستن قیمت گذشته آن بسیار پر ریسک است. بدین ترتیب ظهور خودبه‌خودی واسطه‌ی مبادله بدون چنین اطلاعاتی به‌واقع ناممکن خواهد بود. از طرف دیگر اگر این اطلاعات وجود داشته باشد می‌تواند تقاضای پولی برای کالای مورد بحث را افزایش دهد. سپس تقاضای پولی به تقاضای ابتدایی غیرپولی اضافه شده و به این ترتیب قیمت کالای پولی شامل جزء پولی و جزء غیرپولی آن خواهد بود. در نهایت باید این نکته مهم را به یاد داشته باشیم که استفاده پولی از یک کالا به استفاده غیرپولی آن وابسته است.

#اقتصاد #پول #تهاتر #تقسیم_کار #مبادله
➣ @Notes_On_Liberty
📃 نظام‌الملک؛ فرّه شاهی، شاهی آرمانی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اساسی‌ترین بحث اندیشه سیاسی ایرانشهری در فصل نخست سیاستنامه نظام‌الملک، با عنوان «اندر احوال مردم و گردش روزگار و خداوند عالم، خلدالله ملکه» آمده و خواجه، در فصل‌های دیگر کتاب، همان بحث اساسی را با استناد به مثل‌ها و داستان‌هایی باز کرده است. بنیان نظریه سیاستنامه، به‌خلاف الاحكام السلطانيه، که رساله‌ای در دفاع از نظام سیاسی شرعی و امامت است، اندیشه ایرانشهریِ شاهی آرمانی است. در این نظریه، شاه، به‌خلاف خلیفه و امام -که توسط امام پیشین یا با بیعت اهل حل و عقد امّت برگزیده می‌شود- برگزیده‌ی خدا و دارنده‌ی فرّه شاهی است. خواجه می‌نویسد:

«ایزد تعالی، در هر عصری و روزگاری، یکی را از میان خلق برگزیند و او را به هنرهای پادشاهانه و ستوده آراسته گرداند و مصالح جهان و آرامِ بندگان را بدو باز بندد و درِ فساد و آشوب و فتنه را بدو بسته گرداند و هیبت و حشمت او اندر دل‌ها و چشم خلایق بگسترانند تا مردمان در عدل او، روزگار می‌گذرانند و آمن همی باشند و بقای دولت همی خواهند و چون، و العياذ بالله، از بندگان عصبانی و استخفافی بر شریعت و با تقصیری اندر طاعت و فرمان‌های حق تعالی پدیدار آید و خواهد که بدیشان عقوبتی رساند و پاداش کردار ایشان، ایشان را بچشاند - خدای عزّوجل ما را چنین روزگار منمایاد و از چنین مدیری دور داراد- هر آینه شومی آن عصیان و خشم و خذلان حق تعالی در آن مردمان اندر رسد. پادشاهی نیک از میان برود و شمشیرهای مختلف کشیده شود و خون‌ها ریخته آید و هرکه را دست قوی‌تر، هرچه خواهد می‌کند تا آن گناهکاران همه اندر میان آن فتنه‌ها و خونریزش هلاک شوند و جهان از ایشان خالی و صاف شود. و از جهت شومی این گناهکاران بسیاری از بی‌گناهان در آن فتنه‌ها نیز هلاک شوند و مثال این چنان باشد که چون آتش اندر نیستان افتد، هرچه خشک باشد همه بسوزد و از جهت مجاورت خشک، بسیار نیز از تر سوخته آید»(سیاستنامه ص ۱۱-۱۲)

❃ چنان‌که از این فقره آغازین سیاستنامه می‌توان دریافت، شالوده تحلیل سیاسی رساله‌ی خواجه، نظریه شاهی آرمانی ایرانشهری است، پادشاه برگزیده‌ی ایزد است و نه خلیفه و جانشین پیامبر خدا یا امامی که با بیعت امّت برگزیده شده باشد تا متكفّل اجرای احکام شریعت باشد. نخستین صفت چنین پادشاهی عدل است که خود فرع بر فرّه شاهی است. بدین‌سان، نظم و امنیت تا زمانی در کشور وجود دارد که پادشاهی عادل و دارنده‌ی فرّه ایزدی بر آن فرمانروایی کند و با از میان‌رفتن پادشاهیِ نیک نیز نظم و نسق کشور از میان می‌رود. از هر طرف فتنه‌ها بر می‌خیزد و نگونبختی به یکسان دامن گناهکاران و بی‌گناهان را می‌گیرد.

📚 | جواد طباطبایی، درآمدی بر تاریخ اندیشه سیاسی در ایران، فصل سوم خواجه نظام‌الملک طوسی و اندیشه سیاسی ایرانشهری، ص ۸۵-۸۶

#اندیشه_سیاسی #ایران #نظام‌الملک
#ایرانشهری #اندیشه_ایرانشهری #فره
#فره_شاهی #عدل #قانون‌مداری #شاه
➣ @Notes_On_Liberty
📃 نفوذ سوسیالیسم ویرانگر در فرانسه! | ✍🏻 الکسی دو توکویل

➣ @Notes_On_Liberty

❃ عموماً چنین پنداشته می‌شود که نظریه‌های براندازنده‌ای که امروزه سوسیالیسم خوانده می‌شود، به‌تازگی پا گرفته‌اند؛ این تصور درست نیست. زیرا این‌گونه نظریه‌ها را نخستین بار اقتصاددانان ما(۱) مطرح ساخته بودند. همچنان که آن‌ها حکومت فراقدرتمند آرمانی‌شان را صرفاً به‌عنوان وسیله‌ای برای دگرگون ساختن ساختار نظام اجتماعی تلقی کرده بودند، پیروان‌شان نیز این حکومت را چونان ابزاری برای فروریختن بنیادهای جامعه پنداشتند.

❃ در کتاب «قانون طبیعت» مورلی(۲)، نه‌تنها افکار اقتصاددانان راجع به حقوق نامحدود دولت، بلکه بسیاری از نظریه‌های سیاسی هشداردهنده‌ای را که ما تصور می‌کردیم نخستین بار در نسل خودمان پیدا شده‌اند، می‌یابیم. برای مثال: اشتراک در مالکیت، حق را باید کار ایجاد کند، برابری مطلق، نظارت دولت بر همه فعالیت‌های افراد، قانونگذاری مستبدانه و درآمیختن تام شخصیت یکایک شهروندان در ذهن گروهی.

❃ ما در نخستین مقاله کتاب قانون طبیعت مورلی می‌خوانیم که:
«هیچ چیزی نباید شخصا و منحصر به تملک عضوی از اعضای ملّت درآید. مالکیت شخصی هر چیزی نکوهیده است و با هر کسی که بکوشد دوباره آن را مطرح سازد، باید به‌عنوان یک کهنه‌پرست خطرناک و دشمن بشریت رفتار کرد و به زندان ابد محکوم نمود».

در مقاله دوم می‌خوانیم که:
«برای هر شهروندی باید به هزینه عمومی شغل و کار معینی فراهم کرد. همه‌ی کالاهای دست‌ساخته و ماشین‌ساخته را باید در انبارهای همگانی نگه داشت، بدین منظور که در میان همه شهروندان توزیع گردند و در مواقع نیاز مورد استفاده‌شان قرار گیرند. همه‌ی شهرها و خانه‌های مسکونی باید همانند ساخته شوند. کودکان را باید از سن پنج سالگی از والدینشان گرفت و به هزینه‌ی دولتی تحت آموزش‌های یکنواخت پرورش داد».

❃ ما چنین تصور می‌کنیم که این نوشته‌ها باید در روزگار دیگری نوشته شده باشند؛ حال آنکه در واقع، این کتاب نخستین بار در سال ۱۷۷۵ و در زمانی‌که کنه(۳) داشت مکتب خویش را بنیانگذاری می‌کرد، ارائه شده بود. تو گویی این نکته حقیقت دارد که سوسیالیسم و تمرکز، در یک خاک رشد می‌یابند. رابطه این دو با یکدیگر مانند رابطه درخت میوه کاشته شده است با یک درخت میوه وحشی و خودرو.

(۱-منظور نویسنده اقتصاددانان فرانسوی است.
۲- سوسیالیست تخیلی فرانسوی سده هیجدهم
۳-فرانسوا کنه، اقتصاددان فیزیوکرات فرانسوی)

#توکویل #سوسیالیسم #کمونیسم #استبداد
➣ @Notes_On_Liberty
«صاحبان قدرت حاضرند ما را از بار همه‌ی زحمت‌هایمان فارغ کنند، البته به‌جز زحمت فرمانبرداری کردن و مالیات دادن! آن‌ها به ما می‌گویند: در نهایت، هدف همه‌ی تلاش‌هایتان، انگیزه‌ی کارهایتان و موضوع آرزوهایتان چیست؟ مگر پاسخ همه‌ی این‌ها کسب خوشی و سعادت نیست؟ خوب! این سعادت را در اختیار ما بگذارید و ما آن را به شما ارزانی می‌کنیم. نه! ما سعادت‌مان را در اختیار آن‌ها نمی‌گذاریم. مهم نیست که تعهد نازک‌دلانه‌ی مقامات به سعادت ما چه‌سان سترگ باشد. بیایید از آن‌ها بخواهیم که پا را از گلیم خود درازتر نکنند... ما مسئولیت کسب خوشی و تعقیب سعادت خویش را به کسی وا نمی‌‌نهیم.»

❈ بنژامن کنستان، آزادی مردمان باستان آزادی مردمان مدرن
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مدرس و حق رای زنان | ✍🏻 میلاد عظیمی

@Notes_On_Liberty

روز یازدهم مرداد ۱۲۹۰ در مجلس دوم قانون انتخابات بررسی می‌شد. در ماده ۴ قانون سخن از اشخاصى بود که از حق انتخاب نمودن مطلقاً محرومند: اول نسوان و بعد کسانی‌که تحت قیومیت شرعى هستند و مرتدان و متکدیان و اشخاصى که به وسایل بى‌شرفانه تحصیل معاش می‌کنند و قاتلان و سارقان و...

درباره حق رای زنان بحثی درگرفت.

حاجی شیخ محمدتقی وکیل‌الرعایا نماینده مردم همدان که به قول تقی‌زاده اولین نماینده‌ای بود که از ولایات وارد مجلس شد، گفت:
«بنده خیلى جرات مى‌کنم و عرض مى‌کنم که در آن [بند] اول محروم کردن نسوان است که یک قسمت از مخلوق خداوند است؛ با کدام دلائل منطقى مى‌توانیم آن‌ها را محروم بکنیم. در هرصورت ما محکوم به عمل کردن به قرآنیم پس باید بدانیم در اینجا چه دلیلى داریم که نسوان را محروم بکنیم اگر دلیلى منطقى داریم که آنها را محروم بکنیم، اول کسى که این طوق را به گردن خودش بیندازد بنده هستم و اگر بگوییم باید محفوظ باشند، [برای] راى دادن لازم نیست که داخل مردها بشوند... این مخلوق خدا تا چه وقت محروم باشند. یک جماعت محبوب خدا آنقدر به ذلت باشند...»

می‌گوید دلیل منطقی یا شرعی بیاورید که زنان حق رای ندارند. اگر دلیل ندارید زنان را از این حق محروم نکنید. می‌گوید حق رای زنان منافی حجاب و عفاف نیست.

محمدعلی فروغی که مخبر کمیسیون انتخابات بود به سخنان آن وکیل روشن‌اندیش، پاسخی واقع‌بینانه و مصلحت‌اندیشانه داد. گفت مسئله حقوق زنان «نزاع بزرگی» است و نباید نااندیشیده و «غیرمترقبه» پیش کشیده شود. گفت هواخواه بزرگ حقوق زنان است اما «فعلاً ممکن نیست» که زنان رای بدهند. هر وقت زنان ترقی کنند و «از این زندگانی محبوس بیرون بیایند»، «فوراً» حق رای آنها تصدیق می‌شود. ذکاءالملک دلیلی اقامه نکرد فقط مسئله را به مقتضیات وقت و وضع نابسامان و نحیف آن روز جامعه زنان منوط و مرتبط دانست.
«یک نزاع خیلى بزرگى است این مسئله، ولى مترقب نبودیم که اینجا پیش بیاید. بنده گویا از همه بیشتر هواخواه این هستم که زن‌ها حقوق عمده داشته باشند. ترتیب زندگانى صحیحى داشته باشند و حقوق ثابته معینى که دارند، داشته باشند. عرض کردم این یک نزاع بزرگى است و بنده مترقب نبودم که حالا این مذاکره پیش بیاید. بنده هم خیلى مشتاق هستم که ترتیب حال نسوان در این مملکت خوب بشود و ترقى نمایند و از این زندگانى که در واقع زندگانى محبوس است، بیرون بیایند و هیچ کس نیست که متأسف نباشد از این‌که وضع زندگانى آن‌ها خوب نیست ولى اینکه ما سلب آن حق را از آنها کرده‌ایم محتاج به دلیل و برهان نیست که توضیح بدهم. هر وقت که ممکن بود زن‌ها بیایند شرکت در انتخابات بکنند و راى بدهند، فوراً تصدیق خواهیم کرد».

اما سخن سید حسن مدرس جالب است. می‌گوید نفس مطرح شدن این موضوع باعث شده تن و بدنش بلرزد. از بس موضوع به نظرش بدیهی‌ بود از کمیسیون انتقاد کرد همان‌طورکه در قانون ننوشتید رای دادن سفها و دیوانگان ممنوع است، نمی‌بایست از زنان نام می‌بردید. چون کسی عقلاً توقع ندارد زن رأی بدهد.
«از اول عمر تا حال، بسیار در برّ و بحر ممالک، اتفاق افتاده بود براى بنده ولى بدن بنده به لرزه نیامد[ه بود] و امروز بدنم به لرزه آمد. اشکال بر کمیسیون این است که اولاً نباید اسم نسوان را در منتخِبین بُرد [و گفت] که از کسانى که حق انتخاب ندارند نسوان هستند؛ مثل اینکه بگویند دیوانه‌ها نیستند سفها نیستند. این اشکال است بر کمیسیون.
و اما جواب باید بدهیم از روى برهان و برهان این است که امروز ما هر چه تأمل مى‌کنیم مى‌بینیم خداوند قابلیت در این‌ها [=زنان] قرار نداده که لیاقت حق انتخاب را داشته باشند؛ مستضعفین و مستضعفات و آن‌ها از آن نمره‌اند که عقول آنها استعداد ندارد.
گذشته از اینکه در حقیقت نسوان در مذهب اسلام ما در تحت قیومیت‌اند؛ الرجال قوامون على النساء؛ در تحت قیومیت رجال هستند. مذهب رسمى ما اسلام است. آنها در تحت قیومیت‌اند؛ ابداً حق انتخاب نخواهند داشت؛ دیگران [= رجال] باید حفظ حقوق زن‌ها را بکنند که خداوند هم در قرآن مى‌فرماید در تحت قیومیت‌اند و حق انتخاب نخواهند داشت. هم دینى هم دنیوى این مسئله بود که اجمالاً عرض شد».

می‌بینید که دلیل عقلی و نقلی اقامه فرموده است و «قوامون» را تا به حق رای نداشتن زنان تسری داده است. با استناد به شرع حکم داده: زنان «ابداً» حق انتخاب نخواهند داشت.
پاسخ فروغی را نیز داد که گفت به محض اینکه زنان ترقی کنند، «فوراً» به حقشان می‌رسند.

آن روز حق رای زنان قانون نشد...

دیر و زود داشت اما سوخت و سوز نداشت؛ سرانجام زنان به حق خود رسیدند؛ انتخاب شدند و انتخاب کردند. چون ترقی کردند. چون گذشت زمان آن‌ها را قوی کرد و گام به گام پیش آمدند. همان‌که فروغی گفت...

#فروغی #حق_رای_زنان #مدرس
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 استدلالی اخلاقی در دفاع از آزادی: همکاری از طریق قواعد مورد موافقت | ✍🏻 ایمون باتلر ➣ @Notes_On_Liberty ❃ همکاری موفقیت‌آمیز با دیگران، نیازمند آن است که هر یک از ما رفتار و کنش‌های خودمان را برای دیگران قابل پیش‌بینی و قابل اعتماد کنیم. اگر مردم مدام…
📃 استدلالی اخلاقی در دفاع از آزادی: عدالت و حاکمیت قانون | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ یک جامعه آزاد همچنین دارای «قواعد عدالت» است. در چنین جامعه‌ای برای آسیب‌رساندن به دیگران (و نه‌تنها آسیب جسمانی بلکه تقلّب و دیگر آسیب‌ها) تنبیهات یا مجازات‌هایی وجود دارد، و از همه مهم‌تر آن‌که جامعه آزاد پشتیبان و برپادارنده‌ی «حاکمیت قانون» است. مسئله‌ی اصلی تشکیلات سیاسی یک کشور این نیست که رهبران سیاسی را چگونه و با چه روشی انتخاب کند (چون این کار خیلی ساده‌ای است). مشکل اصلی این است که رهبران سیاسی را چگونه مهار کند. در یک جامعه آزاد نقش و قدرت مقامات دولتی موکداً محدود است. همین محدویت ضمانتی است تا مبادا قدرتی که به مقامات دولتی واگذار شده تا با آن مجرمین را تنبیه کرده و از شهروندان در مقابل تجاوزگران دفاع کنند به‌شکلی خودسرانه مورد استفاده قرار گیرد و یا برای تأمین منافع شخصی کسانی به کار گرفته شود که قدرت را در دست دارند.

❃ جوامع آزاد برای مهار قدرت رسمی به ایجاد و توسعه انواع مختلفی از مکانیسم‌های گوناگون پرداخته‌اند، از جمله قوانین انتخابات، قوانین اساسی، و تفکیک قوا. اما راه‌حل اساسی برای این‌که شهروندان از بهره‌کشی توسط حاکمان خود در امان بمانند، حصول اطمینان از اجرای قوانین به شکلی یکسان در مورد همه است. این شیوه به «حاکمیت قانون» معروف است. بر مبنای این قاعده، به‌طور مثال دولت نمی‌تواند به نفع گروه‌ها یا طایفه‌های خاصی رای بدهد و برای آنان امتیازات ویژه قائل شود یا فقط از گروه‌های اجتماعی خاصی مالیات دریافت کند. در ضمن، قانون به همان شکل که در مورد عموم مردم صدق می‌کند، در مورد خود دولت نیز بی‌هیچ تفاوتی مصداق می‌یابد.

❃ همین قاعده در مورد اجرا و اعمال قوانین نیز صدق می‌کند. برای حصول اطمینان از این‌که قدرت قضایی به شکلی بی‌طرفانه، و نه خودسرانه، مورد استفاده قرار بگیرد، قواعد عدالت در یک جامعه آزاد در مورد همه به یکسان اعمال می‌گردد. همه شهروندان به مساوات حق برخورداری از آیین صحيح دادرسی دارند و قانون باید با همه به یکسان و به عدالت رفتار کند. چنین قاعده‌ای به‌معنای آن است که هیچ‌کس نباید در معرض دستگیری خودسرانه قرار بگیرد یا بدون محاكمه زندانی شود؛ محاكمه‌ای منصفانه مطابق با قواعد مبتنی بر شواهد روشن که در آن قضاوت بر عهده یک هیئت منصفه متشکل از شهروندان عادی است، و نه بر عهده مقامات منصوب دولتی، و هیچ‌کس نباید پس از محاکمه در دادگاه، دوباره برای همان جرم در معرض محاکمه قرار بگیرد.

❃ هدف و تأثیر اعمال این محدودیت‌ها بر سیاستمداران، مقامات دولتی، و قضات آن است که بنیان سوءاستفاده از قدرت توسط مقامات را فرسوده کند، امتیازات ویژه را تحلیل ببرد، و از پلیدی زور و اجبار بکاهد. به هر حال، نقش و وظیفه دولت در یک جامعه آزاد آن است که آزادی افراد را پاسداری کرده و گسترش دهد، نه این‌که آن را فروبکاهد.

#آزادی #آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#رقابت_آزاد #اقتصاد #مالکیت_خصوصی
#حکومت_قانون #حاکمیت_قانون #قانون
➣ @Notes_On_Liberty
📃 تلاش برای صادرات (۱) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اشتیاق بیمارگونه برای صادرات، تنها چیزی است که بر ترس بیمارگونه از واردات، که گریبان‌گیر همه‌ی کشورهاست، پیشی می‌گیرد. از دیدگاه منطقی درست است، هیچ‌چیز نمی‌تواند ناسازگارتر از آن باشد. واردات و صادرات باید در درازمدت با هم برابر باشند (با توجه به‌معنای موسع آن که در عین حال اقلام «نامرئی» مانند درآمد توریسم و نیز هزینه حمل‌ونقل در اقیانوس را دربر می‌گیرد). این صادرات است که هزینه‌ی واردات را تأمین می‌کند و برعکس. هرچه صادرات بیشتری داشته باشیم، باید واردات بیشتری داشته باشیم، مشروط بر آنکه انتظار داشته باشیم، پولی بابت صادرات به ما پرداخت شود. هرچه واردات ما کمتر باشد، صادراتی‌که می‌توانیم داشته باشیم، کمتر می‌شود. بدون واردات نمی‌توانیم صادراتی داشته باشیم؛ زيرا خارجيان وجهی ندارند که با آن کالاهای ما را بخرند. وقتی تصمیم می‌گیریم واردات‌مان را کاهش دهیم، در حقیقت داریم تصمیم می‌گیریم که صادرات‌مان را نیز کاهش دهیم. وقتی تصمیم می‌گیریم صادرات‌مان را افزایش دهیم، در واقع داریم تصمیم می‌گیریم که واردات‌مان را افزایش دهیم.

❃ دلیل این امر ساده است. یک صادرکننده‌ی آمریکایی کالاهای خود را به واردکننده‌ی بریتانیایی می‌فروشد و پول خود را به پوند دریافت می‌کند. اما او نمی‌تواند با پوند بریتانیا دستمزد کارگرانش را بپردازد، برای همسرش لباس بخرد یا بهای بلیت تئاتر را پرداخت کند. برای همه‌ی این مقاصد او نیازمند دلار آمریکاست. بنابراین پوند بریتانیایی او برای او استفاده‌ای ندارد مگر آنکه خود از آن پوندها برای خرید کالاهای بریتانیایی استفاده کند یا آن‌ها را به واردکننده آمریکایی بفروشد تا از آن برای خرید کالاهای بریتانیایی استفاده کند. هر کدام از این کارها را بکند، تا زمانی‌که به صادرکننده‌ی آمریکایی معادل همان مقدار واردات پرداخت نشود، معامله نمی‌تواند کامل شود.

❃ اگر معامله با دلار آمریکا به‌جای پوند بریتانیا هم انجام شده بود، همین وضعیت وجود می‌داشت. واردکننده‌ی بریتانیایی نمی‌تواند به صادرکننده دلار بپردازد مگر آنکه یک صادرکننده‌ی بریتانیایی قبلاً در این‌جا در نتیجه‌ی فروشی به ما، اعتباری به دلار ایجاد کرده باشد. خلاصه آنکه ارز خارجی معامله‌ای تهاتری است که در آن در آمریکا، بدهی دلاری خارجیان با اعتبار دلاری‌شان تصفیه می‌شود. در انگلستان بدهکاری خارجیان به پوند با بستانکاری شان به پوند تصفیه می‌شود.

❃ دلیلی وجود ندارد که وارد جزئیات فنی همه این چیزهایی بشویم که در هر کتاب درسیِ خوب راجع به ارز خارجی قابل مطالعه است، اما باید خاطرنشان گردد که هیچ چیزِ ذاتاً اسرارآمیز در این مطالب نیست به‌رغم آنکه اغلب در هاله‌ای از راز پیچیده شده است و این اساساً با آنچه در تجارت خارجی اتفاق میفتد، تفاوتی ندارد. هر یک از ما نیز برای کسب قدرت خرید باید چیزی را بفروشیم، حتی اگر برای بیشتر ما آن چیز خدمات‌مان و نه کالاهایمان باشد. تجارت داخلی نیز اساساً با تصفیه چک‌ها و دیگر مطالبات در برابر یکدیگر از طریق اتاق‌های تهاتر انجام می‌گیرد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 تلاش برای صادرات (۲) | ✍🏻 هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ درست است که طبق پایه بین‌المللیِ طلا گاهی اختلاف در موازنه واردات و صادرات با ارسال طلا تصفیه می‌شود، اما می‌توان آن را با ارسال پنبه، فولاد، ویسکی، عطر یا هر کالای دیگر نیز به‌خوبی تصفیه کرد. اختلاف اصلی آن است که تقاضا برای طلا تقریباً همواره قابل توسعه است
(تا حدودی بدان علّت که طلا را یک «پول» بین‌المللی نهایی و نه فقط یک کالای دیگر تلقی نموده و می‌پذیرند)، و ملّت‌ها موانع مصنوعی در راه دریافت طلا ایجاد نمی‌کنند؛ همانطور که در مسیر دریافت تقریباً هر چیز دیگر ایجاد می‌کنند. (از سوی دیگر، در سال‌های اخیر مسیر ایجاد موانع در راه صدور طلا بیش از صدور هر چیز دیگر را در پیش گرفته اند؛ اما آن داستان دیگری است.)

❃ حالا همان اشخاصی که هنگام طرح موضوع تجارت داخلی می‌توانند منطقی و معقول باشند وقتی به موضوع تجارت خارجی می‌رسند، می‌توانند در حدی باورناکردنی احساساتی و غیر معقول گردند. در زمینه اخیر، آن‌ها می‌توانند با جدیت از اصولی که اعمال آن‌ها را بر تجارت داخلی غیرمعقول می‌دانند، دفاع کنند یا به آن‌ها رضایت دهند. یک مثال نمونه اعتقاد به آن است که دولت باید برای افزایش صادرات، وام‌های سنگین به کشورهای خارجی بدهد، صرف‌نظر از آنکه احتمال بازپرداخت این وام‌ها وجود دارد یا خیر.

❃ البته شهروندان آمریکا باید اجازه داشته باشند با مسئولیت خودشان وجوه خود را در خارج به وام دهند. دولت نباید موانع خودخواهانه‌ای در راه وام خصوصی به کشورهایی که با آن‌ها در صلح هستیم، ایجاد کند. ما باید تنها به دلایل انسان‌دوستانه، به مردمی که گرفتار مصيبت شدیدند یا در معرض خطر مرگ از گرسنگی قرار دارند، سخاوتمندانه کمک کنیم. اما باید همیشه به‌وضوح بدانیم که چه داریم می‌کنیم. اعانه دادن به ملّت‌های خارجی با تصور آنکه تجارتی زیرکانه تنها برای مقاصد خودخواهانه خود انجام می‌دهیم، عاقلانه نیست. این شیوه تنها ممکن است به سوء تفاهم و روابط بد در آینده منجر گردد.

❃ اما در میان استدلال‌هایی که به نفع وام‌های عظیم به خارج مطرح می‌گردد، همیشه یک خطا بدون تردید جایگاه برجسته‌ای را اشغال می‌کند. این خطا از این قرار است: حتی اگر نیمی (یا همه) وامی که به کشورهای خارجی پرداخت می‌کنیم، بد از آب درآید و بازپداخت نگردد، این کشور هنوز به دلیل پرداخت آن‌ها، داراتر است؛ زیرا انگیزه‌ی بزرگی برای صادرات ما ایجاد خواهد کرد!

❃ این نکته باید بی‌درنگ بدیهی باشد که اگر وام‌هایی که به کشورهای خارجی پرداخت می‌کنیم تا آن‌ها را قادر سازیم از کالاهای ما بخرند بازپرداخت نشود، در آن صورت داریم کالاهایمان را دور می‌ریزیم. هیچ کشوری نمی‌تواند با دور ریختن کالاهایش ثروتمند شود؛ فقط می‌تواند خود را فقیرتر سازد.

- ادامه دارد...

#اقتصاد #صادرات #واردات
#اقتصاد_آزاد #تجارت_آزاد
#وام #آزادی_اقتصادی #لسه‌فر
➣ @Notes_On_Liberty
📃 نظمی طبیعی با پشتوانه فرهنگی پیچیده | ✍🏻 استاد جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ تاريخ راستین ايرانشهر تاريخ تنش‌ها و تعارض‌های میان دو شیوه مديريت اين وحدت ملّی طبیعی بوده است. فرمانروايی‌های خوب چنان نظام‌های ديوانی ايجاد کرده‌اند که بتواند -در محدوده نظام خودکامه- آن وحدت ملّی طبیعی را نگاه دارد و اجازه ندهد که خللی در آن وارد شود، درحالی‌که بدترين فرمانروايان نیز کسانی بوده‌اند که با بی‌اعتنايی به منطق اين فرهنگ فراگیر، و با سوءمديريت، آسیب‌هايی بر اين وحدت وارد کرده‌اند. به اجمال می‌توان فرمانروايی شاه عباس را با شاه سلطان حسین مقايسه کرد که يکی از همه گروه‌های قومی، به‌ويژه ارمنیان و گرجیان، و حتی بیگانگانی را که به دربار او آمده بودند، به‌کار گرفت تا کشوری آباد با اقتصادی شکوفا ايجاد کند و ديگری روستايی به نام «حسین‌آباد» ايجاد کرد و ارمنیانی را که به‌زور اسلام آورده بودند، در آن روستا گرد آورد.

❃ اين نکته در تاريخ‌نويسی ايران مغفول واقع شده است که ايرانشهر آن وجه از ايران است که نظمی طبیعی با پشتوانه فرهنگیِ پیچیده آن را ايجاد کرده بود و تاريخ ايران از هیچ فرمانروايی که با کارهای ناشايست خود ارکان آن وحدت را سست کرده باشد به نیکی ياد نکرده است.

❃ می‌دانیم که در تاريخ ايران، به‌خلاف يونان، جز يک شیوه فرمانروايی، پادشاهی شناخته‌شده نبود. درواقع، به‌جای همه بحث‌های درباره شیوه‌های فرمانروايی مطلوب و منحرف، که برای دهه‌هايی از مهم‌ترين مباحث فلسفه سیاسی يونانی بود، تاريخ ايران تنها دو نظام فرمانروايی مطلوب و نامطلوب پادشاهی را می‌شناخته است که يکی دريافتی از آن وحدت طبیعی دارد و ديگری با هر عمل خود آن را خدشه‌دار می‌کند.

📚 | دل ایرانشهر، فصلنامه سیاست‌نامه، شماره دهم. پاییز ۱۳۹۶.

#ایران #ایرانشهر #وحدت
#شاهنشاهی_ایران #نظم_طبیعی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ملکم خان؛ عقاید و اصلاحات اقتصادی (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ میرزا ملکم خان، نقش چندگانه‌ای در تاریخ ایران داشته و به‌دلیل تنوع فعالیت‌های فرهنگی، سیاسی، داوری‌ها درباره او متناقض است. در این جا، اصلاحات اقتصادی را که او در نظر داشت می‌خوانید. رساله مداخل و مخارج ملکم خان را می‌توان مبانی عقاید اقتصادی او تلقی کرد.

❃ از اهمیت انتشار روزنامه قانون، همین بس که می‌توان آن را یکی از اقدامات بزرگ میرزا ملکم خان به‌حساب آورد که با طرح و بیان مسائلی نظیر آزادی، حقوق زنان، عدالت‌خواهی، پیکار علیه ظلم و ستم، پیشرفت و ترقی و... توانست در بین افکار عموم جامعه و طبقات عالیه، جایگاه ویژه‌ای کسب کند و نیز بعدها به‌عنوان یکی از عوامل محرک در ایجاد جنبش مشروطه‌خواهی در ایران، از خود تاثیراتی برجای گذارد.

❃ میرزا ملکم خان در مورد سیاست خارجی و روابط ایران با دول دیگر، دیدگاه‌ها و نظرات خاصی را مطرح می‌کرد. وی وزارت امور خارجه را راه عبور تمدن و فرهنگ اروپایی می‌دانست و معتقد بود این وزارتخانه باید گسترش یابد. دو اصل بسیار مهمی که ملکم در تحلیل سیاست خارجی به آن توجه داشت، بدین قرارند: «تأثیر عامل تجارتی و اقتصادی، عامل زور و قدرت در پیشبرد دیپلماسی بین‌المللی.» وی مدعی بود در عرصه سیاست و رقابت بین‌المللی، حفظ بی‌طرفی هر دولت منوط به داشتن قدرت و اقتدار است و برای دسترسی به این مقوله، باید آن کشور از ثروت ملّی و اقتصاد پیشرفته برخوردار باشد وگرنه حتی به‌عنوان دولت بی‌طرف نیز نمی‌تواند پایدار بماند.

❃ او از جمله طرفداران دادن امتیازات به بیگانگان، به‌ویژه انگلستان بود و حتی در بعضی از امتیازات(امتیاز رویتر) به‌عنوان دست‌اندرکار نقش داشت. ملکم خان بر این باور بود که برای اجرای نقشه اصلاحات در ایران، باید همکاری کشورهای غربی را جلب کرد و برای به دست آوردن جلب همکاری آن‌ها از هیچ راهی دریغ نکرد؛ چنانکه وی حتی با دادن امتیازات پرسود به آن‌ها، به‌عنوان نمونه با دادن امتیاز حق کشتیرانی به انگلستان در رود کارون موافق بود؛ زیرا آن را اساس علاقه‌مندی انگلستان به حفظ ایران در قبال توسعه‌طلبی روسیه می‌پنداشت و نیز امکان جلب همکاری انگلیسی‌ها برای انجام اصلاحات در ایران را از این طریق بیشتر می‌دانست.

❃ از دید ملکم، دادن امتیازات به بیگانگان و سرمایه‌گذاری آنان در داخل مملکت، برای کشور مزایایی همچون آشنایی مردم با افکار و وسایل پیشرفت تمدن جدید و چگونگی نشر و گسترش آن را به‌دنبال داشت و در نهایت به پیشبرد اصلاحات در ایران نیز منجر می‌گردید.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 ملکم خان؛ عقاید و اصلاحات اقتصادی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

- اصلاحات اقتصادی
دو رساله «اصول ترقی» و «مداخل و مخارج» ملکم خان، مبانی عقاید اقتصادی وی را بیان می‌کنند. در رساله مداخل و مخارج، او مداخل را به دو قسمت تقسیم می‌کند:

اول- مداخل انتقالی: چیزی را از محلی به محل دیگر انتقال دادن و از دستی به دست دیگر رساندن؛ مانند مالیات رعیت که به دیوان پرداخت می‌شود و مواجب و مقرری که از دیوان به مردم می‌رسد. این مداخل هیچ‌گونه ثروتی را به جامعه اضافه نمی‌کند، وضعیت اقتصادی درآمد ثابت و بی‌تحرّک است و در بعضی اوقات ضررهایی را هم به دنبال دارد.

دوم- مداخل اختراعی: منجر به حاصل‌شدن زراعت، تجارت و صنعت می‌شود. مداخل دولت‌های منظم غالباً اختراعی است و درآمدی را که از راه تولید سرمایه به دست میآورند، در همان راه مجدداً برای کسب منفعت بیشتر به‌کار می‌برند.

از نظر او مخارج نیز بر دو نوع است:

اول- مخارج انحطاطی: همان مخارج مصرفی تفننی است که در این مورد میرزا ملکم خان از تجمل‌پرستی و تن‌آسایی قشر مرفه و اشراف جامعه انتقاد می‌کند و در کل اساس اقتصاد مصرفی را غلط می‌شمارد؛ زیرا حاصل آن خرابی اوضاع مملکت و پریشانی مردم است.

دوم- مخارج ازدیادی انتفاعی: «الزام مخارج در مواردی [است] که منفعت عامه بر آن مترتب شود و بر ارتفاع تحول مملکتی بیفزاید. مثل مخارجی که در اداره املاک و احداث کارخانه‌ها و استخراج معادن و اداره انتظامات مفیده و مناظم عدلیه دولتی و ملّتی... و تربیت آحاد و افراد» صرف گردد.

❃ میرزا ملکم خان بر این باور بود که کشور ایران برای دوری از عقب‌ماندگی و برای دستیابی به پیشرفت و ترقی، باید به بسط روابط بازرگانی بپردازد. او این اقدام را تنها راه دفاع در برابر تهاجم اروپا می‌دانست. به‌طورکلی «از نظر او، دوستی در امور بین‌المللی به میزان مبادلات بازرگانی بستگی دارد که با اعطای امتیاز به کمپانی‌های خارجی از سوی دولت امکان‌پذیر می‌شود.»

❃ وی در رساله حرف و غریب می‌نویسد: «بقای ایران بعد از این ممکن نخواهد شد، مگر آبادی ایران افزوده شود و خلق ایران زیاد کار بکنند و زیاد امتعه به عمل بیاورند و زیاد دادوستد نمایند. ایجاد مدارس، شرکت‌های تجاری داخلی، جلب سرمایه‌های خارجی و به کارانداختن سرمایه و نیروی فکری و علمی شرکت‌های خارجی، ایجاد راهداری و گمرک، اعزام دویست محصل به فرنگستان، بانکداری و تاسیس بانک داخلی، بالابردن عیار مسکوکات ایران مثل سایر دول.»

❃ ملکم اساس توسعه اقتصادی در ایران را متکی به چهار عنصر منابع طبیعی، کار، سرمایه و مهارت می‌دانست. از نظر او دو عنصر منابع طبیعی و کار، در ایران وجود داشتند اما ایران از سرمایه و مهارت بی‌بهره بود و به همین خاطر ملکم اعتقاد داشت که با ایجاد و تاسیس بانک به‌عنوان «سرچشمه ثروت ملل و محرک تجارت و آبادی مملکت» می‌توان تا حدودی سرمایه را به‌دست آورد و برای کسب مهارت نیز چاره‌ای نداریم جز اینکه از دانش و تجربیات غرب استفاده نماییم.

❃ ملکم یگانه راه برخورد با تهاجم استعمار را پیشرفت و توسعه در اقتصاد کشور با کمک دانش و مهارت خود اروپاییان می‌دید. با بررسی آثار و عقاید میرزاملکم خان در مسائل اقتصادی، می‌توان نتیجه گرفت که وی یکی از نخستین کسانی بود که به‌زعم خود برای پیشرفت و توسعه اقتصادی در ایران طرح منظمی داشت و آنچه در این زمینه از افکار او در ایران تاثیر عمده از خود برجای گذاشت، تاسیس بانک ملّی بود.

#ملکم_خان #ایران #توسعه #اقتصاد
#توسعه_اقتصادی #جذب_سرمایه
#تجارت_آزاد #تولید #کار #تقسیم_کار
#تخصص‌گرایی #منابع_طبیعی #بانک_ملی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 کسی که قانون را زیر پا می‌نهد سرمشق بدی برای دیگران می‌شود خاصه اگر واضع قانون خود او باشد. برای زمامدار جامعه بسیار زیانبار است که هر روز عملِ خلافِ حقِ تازه‌ای مرتکب شود. | ✍🏻 نیکولو ماکیاولی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ پس از آنکه میان مردم روم و مجلس سنا توافق شد و قانون اساسی پیشین دوباره برقرار گردید، ورجینیوس، آپیوس را به پیشگاه مردم فراخواند تا پاسخگوی اعمال خود باشد. آپیوس به همراه گروهی از اشراف حاضر شد. ورجینیوس دستور داد او را به زندان بیفکنند. آپیوس به آواز بلند اعتراض کرد و خواستار آن شد که مردم دستور ورجینیوس را رسیدگی و در آن تجدیدنظر کنند. ورجینیوس گفت تو ارزش آن را نداری که حق تقاضای تجدیدنظر به تو داده شود چون تو خود حق تجدیدنظر را از مردم سلب کردی، و حق نداری از مردمانی که به ایشان اهانت کرده‌ای بخواهی که مدافع تو باشند. آپیوس گفت مردم نباید حق تقاضای تجدیدنظر را که خودشان با آن همه کوشش برقرار ساخته‌اند لغو کنند. با این‌همه او را به زندان افکندند و او یک روز پیش از روز داوری و صدور حکم، خود را کشت.

❃ گرچه آپیوس به سبب جنایاتش درخور همه‌گونه کیفر بود ولی زیرپانهادن قانون، مخصوصاً قانونی، که به‌تازگی وضع شده بود، با احترام به آزادی سازگار نبود. به عقیده‌ی من بدترین سرمشقی که به جامعه می‌توان داد این است که قانونی بنهند اما رعایتش نکنند، و بدتر از آن این است که خود قانونگذار قانون را بشکند.

❃ در سال ۱۴۹۴ جمهوری فلورانس به توصیه جيرولامو ساوونارولا، که نوشته‌هایش از دانایی و تجربه‌اندوزی و دلیری‌اش حکایت می‌کنند، قانون اساسی را اصلاح کرد. از جمله قوانینی که ساوونارولا برای تامین امنیت شهروندان وضع کرد قانونی بود که به‌موجب آن کسی که شورای هشت نفری، یا شورای حکومت شهر به جرم خیانت به دولت محکومش می‌کرد، حق داشت از مردم تقاضای تجدیدنظر کند. ساوونارولا این قانون را پس از بحث‌های زیاد و تحمل دشواری‌های فراوان به‌تصویب رساند. بر حسب اتفاق، اندکی پس از تصویب قانون، شورای حکومتی شهر پنج تن را به جرم ارتکاب جنایت نسبت به دولت به مرگ محکوم کرد. چون اینان خواستند تقاضای تجدیدنظر کنند این اجازه به ایشان داده نشد و بدین‌سان قانون پایمال گردید. این پیشامد بیش از هر رویداد دیگر به اعتبار و نفوذ ساوونارولا آسیب رساند. زیراکه قانون تجدیدنظر اگر مفید بود او می‌بایست آن را اجرا کند و اگر مفید نبود نمی‌بایست وضع کند.

❃ این امر مخصوصاً از این نظر شایان توجه بود که ساوونارولا در هیچ یک از وعظ‌های بسیاری که پس از آن کرد هرگز کسی را که آن قانون را شکسته بود نه محکوم کرد و نه معذور داشت چون نه می‌خواست عملی را که با منافعش سازگار بود محکوم کند و نه می‌توانست عذری برای آن بتراشد. این رفتار، جاه‌طلبی او را برملا ساخت و نام نیکش را به باد داد و زحمات فراوان برایش به بار آورد.

❃ مطلب دیگر این است که دولتی که هر روز نسبت به این یا آن شهروند مرتکب بی‌عدالتی می‌شود و بدین‌سان شهروندان را به خشم می‌آورد و بی‌آرام می‌سازد، خود را در خطر می‌افکند چنانکه دولت روم پس از دوره حکومت «شورای ده نفری» خود را در معرض خطر قرار داد. همه اعضای شورای ده نفری و عده‌ای از شهروندان دیگر به‌تدریج و یکی پس از دیگری محاکمه شدند و محکوم گردیدند به‌طوری‌که همه اشراف به ترس افتادند و گمان بردند که محکومیت‌ها و اعدام‌ها آن‌قدر ادامه خواهند داشت تا همه اشراف از میان برداشته شوند، و نزدیک بود روم به بلایی بزرگ دچار آید تا اینکه مارکوس دویلیوس، یکی از تریبون‌ها، فرمانی صادر کرد که به‌موجب آن یک سال تمام هیچ‌کس حق نداشت بر شهروندی رومی اقامه دعوی کند. این فرمان اشراف را آرام کرد. از اینجا می‌توان دید که چه‌قدر خطرناک است اگر دولتی جمهوری یا پادشاهی از طریق مجازات و اهانت پیاپی، مردم شهر را در حال ترس و نگرانی دائم نگاه دارد. برای دولت رفتاری خطرناکتر از این نمی‌توان تصور کرد، زیرا آنجاکه شهروندان احساس ناایمنی کنند برای مصون ماندن از خطر به هر وسیله‌ای دست می‌یازند و روزبه‌روز بر جسارتشان افزوده می‌شود و از کوشش برای براندازی دولت نمی‌هراسند. بنا بر این دولت باید یا هیچ‌کس را نیازارد و یا همه مجازات‌ها را یک‌باره به‌عمل آورد و پس از آن مردم را راحت بگذارد تا از ترس برهند و به امنیت خود اعتماد بیابند.

📚 | نیکولو ماکیاولی، گفتارها، کتاب اول، ۴۸

#ماکیاولی #اندیشه_سیاسی #گفتارها
#قانون #قانون‌مداری #حکومت_قانون
#قانون_اساسی #نقض_قانون #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
«ور‌شکستگی فکری اندیشه سوسیالیستی را دیگر نمی‌توان پنهان کرد. کار سوسیالیسم، با وجود محبوبیت بی‌سابقه‌اش، ساخته است. هیچ اقتصاد‌دانی دیگر نمی‌تواند عملی نبودن آن را به چالش کشد. امروز سر‌سپردگی به اندیشه‌های سوسیالیستی، دلیلی بر غفلت کامل از مسائل بنیادین اقتصاد است. ادعا‌های سوسیالیست‌ها به اندازه‌ی ادعا‌های طالع‌بین‌ها و جادو‌گران بی‌پایه است.»

❈ لودویگ فون میزس، آشفتگی برنامه‌ریزی‌شده
➣ @Notes_On_Liberty