📃 دام وسوسهانگیز سوسیالیسم | ✍🏻 فردریک باستیا
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در اینجا ما با مشهورترین سفسطه یا استدلال غلط زمانهمان روبهرو میشویم: «اینکه قانون باید عادلانه باشد کافی نیست. بلکه باید انساندوستانه هم باشد. همچنان که کافی نیست که قانون تضمین کند که هر شهروندی بتواند از تواناییها و استعدادهای خود آزادانه و بدون مزاحمت برای تکامل و رشد فیزیکی، ذهنی و اخلاقی خود استفاده نماید، بلکه لازم است که قانون مستقیماً موجب گسترش رفاه، آموزش و اخلاقیات در میان ملّت و مردم گردد.» این دام اغواگر سوسیالیسم است. و من دوباره تکرار میکنم: این دو کارکرد قانون مستقیماً در تضاد با یکدیگر هستند و ما باید بین آنها یکی را انتخاب کنیم؛ یک شهروند نمیتواند در آنِ واحد آزاد و غیرآزاد باشد.
- برادری اجباری آزادی را تخریب میکند:
❃ یک بار آقای دولامارتین برای من چنین نوشت: «دکترین شما تنها نیمی از برنامهی من است. شما در آزادی متوقف شدهاید، اما من تا برادری ادامه میدهم.» من به او پاسخ دادم: «نیمهی دوم برنامه شما نیمهی اول را از بین میبرد.» بهواقع برای من غیرممکن است که بین کلمه برادری و کلمه داوطلبانه و اختیاریبودن تفکیک قائل شوم. بنابراین من نمیتوانم دریابم که چگونه ممکن است برادری بهصورت قانونی، تحمیل و اجبار شود، بدون آنکه آزادی بهطور قانونی نابود و در نتیجه عدالت نیز لگدمال گردد. چپاول قانونی دو ریشه دارد: یکی از آنها، همچنان که قبلا گفتهام، در طمع انسان است؛ دیگری در انساندوستیِ اشتباه. در این قسمت، من فکر میکنم که باید منظور خود را از واژه چپاول، توضیح و تشریح نمایم.
#آزادی #آزادی_فردی #باستیا
#چپاول #چپاول_قانونی
#سوسیالیسم #مداخلهگرایی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در اینجا ما با مشهورترین سفسطه یا استدلال غلط زمانهمان روبهرو میشویم: «اینکه قانون باید عادلانه باشد کافی نیست. بلکه باید انساندوستانه هم باشد. همچنان که کافی نیست که قانون تضمین کند که هر شهروندی بتواند از تواناییها و استعدادهای خود آزادانه و بدون مزاحمت برای تکامل و رشد فیزیکی، ذهنی و اخلاقی خود استفاده نماید، بلکه لازم است که قانون مستقیماً موجب گسترش رفاه، آموزش و اخلاقیات در میان ملّت و مردم گردد.» این دام اغواگر سوسیالیسم است. و من دوباره تکرار میکنم: این دو کارکرد قانون مستقیماً در تضاد با یکدیگر هستند و ما باید بین آنها یکی را انتخاب کنیم؛ یک شهروند نمیتواند در آنِ واحد آزاد و غیرآزاد باشد.
- برادری اجباری آزادی را تخریب میکند:
❃ یک بار آقای دولامارتین برای من چنین نوشت: «دکترین شما تنها نیمی از برنامهی من است. شما در آزادی متوقف شدهاید، اما من تا برادری ادامه میدهم.» من به او پاسخ دادم: «نیمهی دوم برنامه شما نیمهی اول را از بین میبرد.» بهواقع برای من غیرممکن است که بین کلمه برادری و کلمه داوطلبانه و اختیاریبودن تفکیک قائل شوم. بنابراین من نمیتوانم دریابم که چگونه ممکن است برادری بهصورت قانونی، تحمیل و اجبار شود، بدون آنکه آزادی بهطور قانونی نابود و در نتیجه عدالت نیز لگدمال گردد. چپاول قانونی دو ریشه دارد: یکی از آنها، همچنان که قبلا گفتهام، در طمع انسان است؛ دیگری در انساندوستیِ اشتباه. در این قسمت، من فکر میکنم که باید منظور خود را از واژه چپاول، توضیح و تشریح نمایم.
#آزادی #آزادی_فردی #باستیا
#چپاول #چپاول_قانونی
#سوسیالیسم #مداخلهگرایی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ارتداد تروتسکی! (۱) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مشرب دیکتاتوریای که بلشویستهای روس، فاشیستهای ایتالیا و نازیهای آلمان میپذیرند، بهطور ضمنی حکایت از آن میکند که هیچ مخالفتی نمیتواند در این باره که چه کسی باید دیکتاتور باشد، پدید آید. نیروهای رازآلودی که روند رخدادهای تاریخی را هدایت میکنند، شخص خاصی را برمیگزینند. همهی افراد درستکار و شریف باید در برابر فرمانهای ناشناخته و مرموز تاریخ سر فرود آورند و در پیشگاه سرنوشت انسان، زانو بر خاک بمالند. آنهایی که از چنین کاری سر باز میزنند، ملحدان و شرورانی فرومایهاند که باید «سربهنیست شوند».
❃ در دنیای واقع، قدرت دیکتاتوری در دستان نامزدی قرار میگیرد که با موفقیت همه رقبای خود و یاریدهندگانشان را به موقع از صفحه روزگار پاک میکند. دیکتاتور راه خود به سوی قدرت برتر را با قتل همه رقیبانش باز میکند. جایگاه برجستهاش را با کشتن همهی آنهایی که ممکن است آن را زیر سوال برند، حفظ میکند. تاریخ یکایک استبدادهای آسیایی و نیز تجربه دیکتاتورهای امروزی شاهدی بر این گفته است.
❃ در ۱۹۲۴ که لنین درگذشت، استالین، خطرناکترین رقیبش، تروتسکی را از میدان به در کرد. تروتسکی از روسیه گریخت و سالها در کشورهای گوناگونی در جایجای اروپا، آسیا و آمریکا زندگی کرد و دست آخر در مکزیکوسیتی کشته شد. استالین جامهی رهبر مطلق روسیه را به تن کرد.
❃ تروتسکی روشنفکری از نوع مارکسیستهای ارتدوکس بود. به این خاطر، تلاش کرد که رویارویی شخصیاش با استالین را همچون کشاکشی بر سر اصول نشان دهد. کوشید که مکتب تروتسکی را بهگونهای که با مکتب استالین متفاوت باشد، شکل دهد. سیاستهای استالین را رویگردانی از میراث مقدس مارکس و لنین خواند. استالین هم به همین شیوه، با تندی و تغیر به او پاسخ داد. اما بهواقع این تعارض، رقابت دو فرد بود و نه رویارویی اصول و اندیشههایی ناهمخوان. درگیریهایی اندک بر سر شیوههای تاکتیکی میان این دو وجود داشت. اما استالین و تروتسکی بر سر همه مسائل بنیادین همداستان بودند.
❃ تروتسکی، پیش از ۱۹۱۷ سالهای زیادی را در کشورهای خارجی زیسته بود و تا اندازهای با زبانهای مهم مردمان غرب آشنایی داشت. در مسائل بینالمللی همچون یک کارشناس ژست میگرفت، اما بهواقع او چیزی درباره تمدن غرب، اندیشههای سیاسی و وضعیت اقتصادی آنها نمیدانست. در مقام یک تبعیدی خانهبهدوش و سرگردان، تقریبا تنها با حلقههای همتایان تبعیدیاش نشستوبرخاست داشت. تنها خارجیانی که هر از گاهی در قهوهخانهها و باشگاههای اروپای غربی و مرکزی دیده بود، نظریهپردازان تخیلی رادیکالی بودند که دلمشغولیهای مارکسیستیشان آنها را از واقعیت جدا انداخته بود. چیزی که بیش از همه میخواند، گاهنامهها و کتابهای مارکسیستی بود. همهی نوشتههای دیگر را با عنوان ادبیات «بورژوا» تحقیر میکرد. به هیچ رو نمیتوانست رخدادها را از زاویهای غیر از نگاه مارکسیسم ببیند. همچون مارکس آماده بود که هر اعتصاب بزرگ و هر شورش کوچکی را نشانه درگرفتن انقلاب بزرگ نهایی تفسیر کند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مشرب دیکتاتوریای که بلشویستهای روس، فاشیستهای ایتالیا و نازیهای آلمان میپذیرند، بهطور ضمنی حکایت از آن میکند که هیچ مخالفتی نمیتواند در این باره که چه کسی باید دیکتاتور باشد، پدید آید. نیروهای رازآلودی که روند رخدادهای تاریخی را هدایت میکنند، شخص خاصی را برمیگزینند. همهی افراد درستکار و شریف باید در برابر فرمانهای ناشناخته و مرموز تاریخ سر فرود آورند و در پیشگاه سرنوشت انسان، زانو بر خاک بمالند. آنهایی که از چنین کاری سر باز میزنند، ملحدان و شرورانی فرومایهاند که باید «سربهنیست شوند».
❃ در دنیای واقع، قدرت دیکتاتوری در دستان نامزدی قرار میگیرد که با موفقیت همه رقبای خود و یاریدهندگانشان را به موقع از صفحه روزگار پاک میکند. دیکتاتور راه خود به سوی قدرت برتر را با قتل همه رقیبانش باز میکند. جایگاه برجستهاش را با کشتن همهی آنهایی که ممکن است آن را زیر سوال برند، حفظ میکند. تاریخ یکایک استبدادهای آسیایی و نیز تجربه دیکتاتورهای امروزی شاهدی بر این گفته است.
❃ در ۱۹۲۴ که لنین درگذشت، استالین، خطرناکترین رقیبش، تروتسکی را از میدان به در کرد. تروتسکی از روسیه گریخت و سالها در کشورهای گوناگونی در جایجای اروپا، آسیا و آمریکا زندگی کرد و دست آخر در مکزیکوسیتی کشته شد. استالین جامهی رهبر مطلق روسیه را به تن کرد.
❃ تروتسکی روشنفکری از نوع مارکسیستهای ارتدوکس بود. به این خاطر، تلاش کرد که رویارویی شخصیاش با استالین را همچون کشاکشی بر سر اصول نشان دهد. کوشید که مکتب تروتسکی را بهگونهای که با مکتب استالین متفاوت باشد، شکل دهد. سیاستهای استالین را رویگردانی از میراث مقدس مارکس و لنین خواند. استالین هم به همین شیوه، با تندی و تغیر به او پاسخ داد. اما بهواقع این تعارض، رقابت دو فرد بود و نه رویارویی اصول و اندیشههایی ناهمخوان. درگیریهایی اندک بر سر شیوههای تاکتیکی میان این دو وجود داشت. اما استالین و تروتسکی بر سر همه مسائل بنیادین همداستان بودند.
❃ تروتسکی، پیش از ۱۹۱۷ سالهای زیادی را در کشورهای خارجی زیسته بود و تا اندازهای با زبانهای مهم مردمان غرب آشنایی داشت. در مسائل بینالمللی همچون یک کارشناس ژست میگرفت، اما بهواقع او چیزی درباره تمدن غرب، اندیشههای سیاسی و وضعیت اقتصادی آنها نمیدانست. در مقام یک تبعیدی خانهبهدوش و سرگردان، تقریبا تنها با حلقههای همتایان تبعیدیاش نشستوبرخاست داشت. تنها خارجیانی که هر از گاهی در قهوهخانهها و باشگاههای اروپای غربی و مرکزی دیده بود، نظریهپردازان تخیلی رادیکالی بودند که دلمشغولیهای مارکسیستیشان آنها را از واقعیت جدا انداخته بود. چیزی که بیش از همه میخواند، گاهنامهها و کتابهای مارکسیستی بود. همهی نوشتههای دیگر را با عنوان ادبیات «بورژوا» تحقیر میکرد. به هیچ رو نمیتوانست رخدادها را از زاویهای غیر از نگاه مارکسیسم ببیند. همچون مارکس آماده بود که هر اعتصاب بزرگ و هر شورش کوچکی را نشانه درگرفتن انقلاب بزرگ نهایی تفسیر کند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ارتداد تروتسکی! (۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ استالین یک گرجستانی بیسواد است. کوچکترین دانشی از هیچ یک از زبانهای غربی ندارد. اروپا یا آمریکا را نمیشناسد. حتی دستاوردهایش بهعنوان نویسندهای مارکسیستی زیر سوال است. اما هرچند پشتیبان تزلزلناپذیر و سرسخت کمونیسم بود، دقیقاً این نکته که اصول اعتقادی مارکسیستی مغزش را آکنده نکرده بود، مایه آن شد که به تروتسکی برتری یابد.
❃ استالین میتوانست اوضاع را آنگونه که واقعاً بودند ببیند، بیآنکه اصول دروغین ماتریالیسم دیالکتیک او را به گمراهه برد. هنگامیکه با مشکلی روبهرو میشد، به دنبال تفسیری برای آن در نوشتههای مارکس و انگلس نمیرفت. به برداشت عمومی خود اعتماد داشت. به قدر کافی خردمند بود که دریابد سیاست انقلاب جهانی، آنگونه که در ۱۹۱۷ از سوی لنین و تروتسکی بیان شده بود، در بیرون مرزهای روسیه بهکلّی ناکام مانده بود.
❃ در آلمان، کمونیستهایی که کارل لیبکنشت و رزا لوکزامبورگ رهبریشان میکردند، توسط دستههای ارتش منظم و داوطلبان ملّیگرا در ژانویه ۱۹۱۹ در نبردی خونین در خیابانهای برلین تارومار شدند. دستیابی کمونیستها به قدرت در بهار ۱۹۱۹ در مونیخ و شورش مارس ۱۹۲۱ نیز به همین ترتیب به فاجعهای برای آنها انجامید. در سال ۱۹۱۹ در مجارستان، کمونیستها از هورتی و گومبو و ارتش رومانی شکست خوردند. در اتریش دسیسههای گوناگون کمونیستی در ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ ناکام ماند. شورشی خشونتبار در جولای ۱۹۲۷ بهراحتی از سوی پلیس وین سرکوب شد. در ایتالیا در سال ۱۹۲۰ اشغال کارخانهها از سوی کمونیستها کاملاً شکست خورد. در فرانسه و سوئیس، تبلیغات کمونیستها در سالهای نخست پس از آتشبس در ۱۹۱۸ بسیار قدرتمند به نظر میرسید، اما خیلی زود از صحنه کنار رفت. در انگلستان، در ۱۹۲۶ اعتصاب عمومیای که اتحادیههای کارگری فراخوانش را داده بودند، به شکستی اسفبار انجامید.
❃ باورهای تروتسکی چنان کورش کرده بود که نمیپذیرفت شیوههای بلشویستی شکست خوردهاند. اما استالین این را بهخوبی درک میکرد. اندیشه برپایی طغیانهای انقلابی در همه کشورهای خارجی و چیرگی شوروی بر همه دنیا را رها نکرد، اما از این حقیقت کاملاً آگاه بود که باید تجاوز را چند سالی به تاخیر انداخت و برای پیادهسازیاش به راههای تازهای متوسل شد. تروتسکی بهغلط استالین را به مانعتراشی در برابر نهضت کمونیستی در بیرون روسیه متهم میکرد. کاری که استالین واقعا انجام داد، این بود که ابزارهای دیگری را برای دستیابی به غایاتی که میان او و همه مارکسیستهای دیگر مشترکاند، به کار بست.
❃ در مقام تفسیر اصول بنیادین مارکسیسم، استالین بیتردید در برابر تروتسکی جایگاهی دستپایین داشت. اما در مقام سیاستمدار، بسیار پیشتر از رقیبش بود. بلشویسم موفقیتهای تاکتیکیاش در سیاستهای جهانی را مدیون استالین است، نه تروتسکی.
- ادامه دارد...
#استالین #تروتسکی #بلشویسم
#تروریسم_کمونیستی #کمونیسم
#سوسیالیسم_ویرانگر #تروریسم
#تجاوزگری_کمونیستی #استبداد
#لنین #شوروی #ایدئولوژی #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ استالین یک گرجستانی بیسواد است. کوچکترین دانشی از هیچ یک از زبانهای غربی ندارد. اروپا یا آمریکا را نمیشناسد. حتی دستاوردهایش بهعنوان نویسندهای مارکسیستی زیر سوال است. اما هرچند پشتیبان تزلزلناپذیر و سرسخت کمونیسم بود، دقیقاً این نکته که اصول اعتقادی مارکسیستی مغزش را آکنده نکرده بود، مایه آن شد که به تروتسکی برتری یابد.
❃ استالین میتوانست اوضاع را آنگونه که واقعاً بودند ببیند، بیآنکه اصول دروغین ماتریالیسم دیالکتیک او را به گمراهه برد. هنگامیکه با مشکلی روبهرو میشد، به دنبال تفسیری برای آن در نوشتههای مارکس و انگلس نمیرفت. به برداشت عمومی خود اعتماد داشت. به قدر کافی خردمند بود که دریابد سیاست انقلاب جهانی، آنگونه که در ۱۹۱۷ از سوی لنین و تروتسکی بیان شده بود، در بیرون مرزهای روسیه بهکلّی ناکام مانده بود.
❃ در آلمان، کمونیستهایی که کارل لیبکنشت و رزا لوکزامبورگ رهبریشان میکردند، توسط دستههای ارتش منظم و داوطلبان ملّیگرا در ژانویه ۱۹۱۹ در نبردی خونین در خیابانهای برلین تارومار شدند. دستیابی کمونیستها به قدرت در بهار ۱۹۱۹ در مونیخ و شورش مارس ۱۹۲۱ نیز به همین ترتیب به فاجعهای برای آنها انجامید. در سال ۱۹۱۹ در مجارستان، کمونیستها از هورتی و گومبو و ارتش رومانی شکست خوردند. در اتریش دسیسههای گوناگون کمونیستی در ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ ناکام ماند. شورشی خشونتبار در جولای ۱۹۲۷ بهراحتی از سوی پلیس وین سرکوب شد. در ایتالیا در سال ۱۹۲۰ اشغال کارخانهها از سوی کمونیستها کاملاً شکست خورد. در فرانسه و سوئیس، تبلیغات کمونیستها در سالهای نخست پس از آتشبس در ۱۹۱۸ بسیار قدرتمند به نظر میرسید، اما خیلی زود از صحنه کنار رفت. در انگلستان، در ۱۹۲۶ اعتصاب عمومیای که اتحادیههای کارگری فراخوانش را داده بودند، به شکستی اسفبار انجامید.
❃ باورهای تروتسکی چنان کورش کرده بود که نمیپذیرفت شیوههای بلشویستی شکست خوردهاند. اما استالین این را بهخوبی درک میکرد. اندیشه برپایی طغیانهای انقلابی در همه کشورهای خارجی و چیرگی شوروی بر همه دنیا را رها نکرد، اما از این حقیقت کاملاً آگاه بود که باید تجاوز را چند سالی به تاخیر انداخت و برای پیادهسازیاش به راههای تازهای متوسل شد. تروتسکی بهغلط استالین را به مانعتراشی در برابر نهضت کمونیستی در بیرون روسیه متهم میکرد. کاری که استالین واقعا انجام داد، این بود که ابزارهای دیگری را برای دستیابی به غایاتی که میان او و همه مارکسیستهای دیگر مشترکاند، به کار بست.
❃ در مقام تفسیر اصول بنیادین مارکسیسم، استالین بیتردید در برابر تروتسکی جایگاهی دستپایین داشت. اما در مقام سیاستمدار، بسیار پیشتر از رقیبش بود. بلشویسم موفقیتهای تاکتیکیاش در سیاستهای جهانی را مدیون استالین است، نه تروتسکی.
- ادامه دارد...
#استالین #تروتسکی #بلشویسم
#تروریسم_کمونیستی #کمونیسم
#سوسیالیسم_ویرانگر #تروریسم
#تجاوزگری_کمونیستی #استبداد
#لنین #شوروی #ایدئولوژی #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پادشاهی، انقلاب، جمهوری در فرانسه! | ✍🏻 رمون آرون
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اختلافات داخلی در سده نوزدهم بازتولید رویدادهای شاخص دوره انقلابی بود. شکست نظام مشروطه سلطنتی به نظام پادشاهی نیمهپارلمانی و شکست آن به استقرار نظام جمهوری و فروپاشی جمهوری به استقرار امپراتوری ختم شد (البته این بار با مراجعه به آرای عمومی)، همانگونه که اعضای مجلس مؤسسان، فویانها، ژیروندنها و ژاکوبنها بیرحمانه یکدیگر را حذف کردند تا عاقبت ژنرالی از راه رسید و تاج شاهی بر سر نهاد. اختلاف این گروهها محدود به قبضهی قدرت نبود، آنها درباره شکل حکومت فرانسه، روشهایی که باید اتخاذ شود، و دامنه اصلاحات نیز هیچ توافقی با یکدیگر نداشتند. سلطنتطلبانی که آرزو داشتند قانون اساسی فرانسه رونوشتی از قانون اساسی انگلستان باشد، و آنانی که سودای تقسیم ثروت را در سر میپروراندند، تنها در دشمنی با رژیم پیشین با یکدیگر توافق داشتند.
❃ برای ما در اینجا اهمیت ندارد که به جستوجوی این برآییم که چرا انقلاب به فاجعه ختم شد. گولیلمو فررو در سالهای پایانی عمر خود تلاش کرد دو نوع انقلاب را از هم تفکیک کند: «انقلاب سازنده» که دامنهی مشارکت مردم را افزایش میدهد و بر برخی آزادیها مهر تایید میزند، و «انقلاب مُخرّب» که پیامد فروپاشی اصل مشروعیت و فقدان مشروعیت جانشین است. انقلاب سازنده تا حدودی با وقایعی که از نظر ما مبارکاند، عجین شده است: نظام نمایندگی، برابری اجتماعی، و آزادیهای فردی و فکری. حال آنکه مسئولیت ارعاب و جنگ و جباریّت به انقلاب مخرب نسبت داده میشود. با نگاهی به گذشته، درک این نکته دشوار نیست که نظام پادشاهی میتوانست اندکاندک بخش مهمی از آنچه را که به نظر ما دستاورد انقلاب محسوب میشود، برآورده سازد. اما افکار و اندیشههای الهامگرفته از انقلاب بیآنکه کاملاً با نظام پادشاهی تضاد داشته باشد، آن نظام فکری که تاجوتخت را بنیاد گذاشته بود، به لرزه درآورد و سبب بحران مشروعیتی شد که حاصل آن ارعاب و ترور بود. درهرحال، واقعیت این است که رژیم پیشین با یک ضربه و، بدون هیچ مقاومتی، فروپاشید. سپس فرانسه یک قرن صبر کرد تا رژیم دیگری بیاید که اکثریت مردم را همراه خود داشته باشد.
❃ پیامدهای اجتماعی انقلاب از ابتدای سده نوزدهم آشکار و برگشتناپذیر گردید. امکان عدول از برچیده شدن نظام امتیازات، قانون مدنی، و برابری افراد در پیشگاه قانون دیگر وجود نداشت. اما انتخاب بین جمهوری و پادشاهی همچنان در حالت تعلیق بود. آرمانهای دموکراتیک رابطهای تنگاتنگ با نهادهای پارلمانی نداشتند؛ بناپارتیستها آزادیهای سیاسی را به نام افکار دموکراتیک از میان برچیدند. هیچیک از نویسندگان مهم و شناخته شده، در این مقطع، چپ متحدی را در فرانسه نمیشناسند که اراده واحدی را نمایندگی کرده باشد و کلیه وارثان انقلاب را برای مبارزه با مدافعان فرانسه قدیم زیر بیرق خود گرد آورده باشد. جنبش انقلابی، افسانهی ساخته و پرداختهی مخالفان بود و با واقعیتهای انتخاباتی نیز همخوانی نداشت.
#پادشاهی #جمهوری #انقلاب
#انقلاب_سازنده #انقلاب_مخرب
#انقلاب_ویرانگر #نظم_انقلابی
#جمهوری_ترور #جمهوری_وحشت
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اختلافات داخلی در سده نوزدهم بازتولید رویدادهای شاخص دوره انقلابی بود. شکست نظام مشروطه سلطنتی به نظام پادشاهی نیمهپارلمانی و شکست آن به استقرار نظام جمهوری و فروپاشی جمهوری به استقرار امپراتوری ختم شد (البته این بار با مراجعه به آرای عمومی)، همانگونه که اعضای مجلس مؤسسان، فویانها، ژیروندنها و ژاکوبنها بیرحمانه یکدیگر را حذف کردند تا عاقبت ژنرالی از راه رسید و تاج شاهی بر سر نهاد. اختلاف این گروهها محدود به قبضهی قدرت نبود، آنها درباره شکل حکومت فرانسه، روشهایی که باید اتخاذ شود، و دامنه اصلاحات نیز هیچ توافقی با یکدیگر نداشتند. سلطنتطلبانی که آرزو داشتند قانون اساسی فرانسه رونوشتی از قانون اساسی انگلستان باشد، و آنانی که سودای تقسیم ثروت را در سر میپروراندند، تنها در دشمنی با رژیم پیشین با یکدیگر توافق داشتند.
❃ برای ما در اینجا اهمیت ندارد که به جستوجوی این برآییم که چرا انقلاب به فاجعه ختم شد. گولیلمو فررو در سالهای پایانی عمر خود تلاش کرد دو نوع انقلاب را از هم تفکیک کند: «انقلاب سازنده» که دامنهی مشارکت مردم را افزایش میدهد و بر برخی آزادیها مهر تایید میزند، و «انقلاب مُخرّب» که پیامد فروپاشی اصل مشروعیت و فقدان مشروعیت جانشین است. انقلاب سازنده تا حدودی با وقایعی که از نظر ما مبارکاند، عجین شده است: نظام نمایندگی، برابری اجتماعی، و آزادیهای فردی و فکری. حال آنکه مسئولیت ارعاب و جنگ و جباریّت به انقلاب مخرب نسبت داده میشود. با نگاهی به گذشته، درک این نکته دشوار نیست که نظام پادشاهی میتوانست اندکاندک بخش مهمی از آنچه را که به نظر ما دستاورد انقلاب محسوب میشود، برآورده سازد. اما افکار و اندیشههای الهامگرفته از انقلاب بیآنکه کاملاً با نظام پادشاهی تضاد داشته باشد، آن نظام فکری که تاجوتخت را بنیاد گذاشته بود، به لرزه درآورد و سبب بحران مشروعیتی شد که حاصل آن ارعاب و ترور بود. درهرحال، واقعیت این است که رژیم پیشین با یک ضربه و، بدون هیچ مقاومتی، فروپاشید. سپس فرانسه یک قرن صبر کرد تا رژیم دیگری بیاید که اکثریت مردم را همراه خود داشته باشد.
❃ پیامدهای اجتماعی انقلاب از ابتدای سده نوزدهم آشکار و برگشتناپذیر گردید. امکان عدول از برچیده شدن نظام امتیازات، قانون مدنی، و برابری افراد در پیشگاه قانون دیگر وجود نداشت. اما انتخاب بین جمهوری و پادشاهی همچنان در حالت تعلیق بود. آرمانهای دموکراتیک رابطهای تنگاتنگ با نهادهای پارلمانی نداشتند؛ بناپارتیستها آزادیهای سیاسی را به نام افکار دموکراتیک از میان برچیدند. هیچیک از نویسندگان مهم و شناخته شده، در این مقطع، چپ متحدی را در فرانسه نمیشناسند که اراده واحدی را نمایندگی کرده باشد و کلیه وارثان انقلاب را برای مبارزه با مدافعان فرانسه قدیم زیر بیرق خود گرد آورده باشد. جنبش انقلابی، افسانهی ساخته و پرداختهی مخالفان بود و با واقعیتهای انتخاباتی نیز همخوانی نداشت.
#پادشاهی #جمهوری #انقلاب
#انقلاب_سازنده #انقلاب_مخرب
#انقلاب_ویرانگر #نظم_انقلابی
#جمهوری_ترور #جمهوری_وحشت
➣ @Notes_On_Liberty
ما خواهانیم که پشتیبان کشور تو باشیم؛
ما نمیخواهیم از کشور تو جدا شویم؛
نمیخواهیم از خانه خود جدا شویم؛
مباد جز این ای مهر نیرومند!
(اوستا، مهر یشت، بند ۷)
❈ فرارسیدن مهرگان، جشن استوار کردن دوستیها و مهرورزی میان انسانها، بر ایرانیان و جهانیان شاد باد. مهرگان بزرگترین جشن ايرانيان پس از نوروز، روز تاجگذاری داریوش شاه کبیر و تاجگذاری فریدون است. مهر یا میترا در زبان فارسی بهمعنای «فروغ، روشنایی، دوستی، پیوستگی، پیوند و محبت» است و ضد دروغ، دروغگویی، پیمانشکنی و نامهربانی کردن است. این جشن از دهم تا شانزدهم مهر برپا داشته میشود. مهرگان را گرامی میداریم.
➣ @Notes_On_Liberty
ما نمیخواهیم از کشور تو جدا شویم؛
نمیخواهیم از خانه خود جدا شویم؛
مباد جز این ای مهر نیرومند!
(اوستا، مهر یشت، بند ۷)
❈ فرارسیدن مهرگان، جشن استوار کردن دوستیها و مهرورزی میان انسانها، بر ایرانیان و جهانیان شاد باد. مهرگان بزرگترین جشن ايرانيان پس از نوروز، روز تاجگذاری داریوش شاه کبیر و تاجگذاری فریدون است. مهر یا میترا در زبان فارسی بهمعنای «فروغ، روشنایی، دوستی، پیوستگی، پیوند و محبت» است و ضد دروغ، دروغگویی، پیمانشکنی و نامهربانی کردن است. این جشن از دهم تا شانزدهم مهر برپا داشته میشود. مهرگان را گرامی میداریم.
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 آرمانِ شهریاریِ ایران باستان | ✍🏻 ولفگانگ کناوت ➣ @Notes_On_Liberty ❃ در کشاکشهای سیاسی و گرفتاریهای جنگی، که برای ایرانیان از زمان بهدستآوردن برتری قدرت در منطقهی آسیای پیشین تا گنجاندهشدن آن برتری در قلمروی نیرو و فرهنگ اسلامی روی داده، همواره…
📃 اصول اخلاقی پادشاه: توجه به آبادانی کشور | ✍🏻 ولفگانگ کناوت
➣ @Notes_On_Liberty
«آبادانی چون زندگی است.»
( از سخنان انوشیروان به نقل از ثعالبی)
❃ گزنفون در کتاب «اکونومیکوس» مینویسد:
«آیا ما باید شرم داشته باشیم از اینکه از پادشاه پارس (کوروش کوچک) پیروی کنیم؟ دربارهی او میگویند که آن پادشاه، کشاورزی و فنون جنگ را بهترین و لازمترین پیشه میدانسته است و از اینرو به هر دو با نیروی خاصی توجه داشت.
هرگاه پادشاه (در مسافرتهای خود در کشور) متوجه شود که استانداران سرزمین را آباد و حاصلخیز نگاه داشتهاند، خوب درختکاری شده و از آن سرزمین میوههایی که بومی آنجاست به دست آمده است، به آن استانداران زمینهای بیشتر میدهد، و با بخششهایی آنان را برجسته میکند، و با دادن جایگاه مخصوص در مقامات دربار شاهنشاهی سرافراز میسازد. اما اگر دانسته شود که آن استان هیچ محصول نداده و یا مردم -در نتیجهی رفتار زورگویانه و خودپسندانه یا سهلانگاری (مأموران)- در آنجا کم شدهاند، در آن صورت اینان را کیفر میدهد، از خدمت برکنار میکند، و دیگری را به جای آنان میگمارد...»
❃ پس از این تفصیلاتی درباره پشتیبانی متقابل فرمانده لشکر و فرماندار استان از یکدیگر میآید:
«از اینها گذشته شاهنشاه مراقب است که هرجا توقف میکند یا در سفر به جایی میرسد، یک گردشگاه دیوارکشیدهای (Paradeisoi = فردوس) درست کند که سرشار است از چیزهای خوبی که زمین پرورده است. در این گردشگاهها پادشاه بیشتر وقت خود را میگذراند تا فصلهای (ناسازگار) سال او را وادار به کوچ کند...
برخی نیز چنین گزارش میدهند: اگر پادشاه بخششی میکرد، نخست کسانی را نزد خویش میخواند که در جنگ کارهای درخشانی کردهاند... پس از آن نوبت کسانی است که سرزمینها را بارور کردهاند، [زیرا] سپاهیان بدون روستاییان نمیتوانند زندگی کنند. کوروش بزرگ خود گفته است که برای خود، بهحق، هدایایی انتظار دارد: نخست برای آنکه وی کوشاترین مرد در کشاورزی است، دیگر اینکه در دفاع از مرد دهقان كوشاترین کس بوده است.»
❃ دلبستگی بسیار کوروش کوچک به کشاورزی از برخورد او با لیساندر اسپارتی معلوم میشود:
وقتی این مرد (لیساندر) به شاهزادهی استاندار (کوروش کوچک) مقرری حق حمایت متفتین یونانی را تسلیم کرد، کورش ضمن اظهار احترام بسیار نسبت به او، گردشگاه خود را در سارد به او نشان داد. لیساندر درختان زیبای آن باغ را که در فاصلههای یکسان کاشته شده بود، صفهای راست درختان، بوهای خوش و گوناگون که در هنگام گردش به دماغ آنان میخورد، ستود و سرانجام باکمال شگفتی از کورش پرسید که باغبان این باغ کیست؟
باغبان خود کورش بود؛ «کوروش! من تعجب میکنم از تمام اینها و تمام این زیباییها، اما بیش از همه از این در شگفتم که تو همه اینها را در اندازههای دقیق و زیبا مرتب کرده و آراستهای» وقتی شاهزاده همه را تصدیق کرد، مرد یونانی کوروش را نگریست، به جامهی پرشکوه او نگریست، و آن را که بوی خوش میداد بویید؛ گردنبند، دستبند و زیورهای دیگر را نگاه میکرد و با شگفتی پرسید «کوروش! آیا تو با دستهای خود اینها را کاشتی؟» پاسخ کوروش را پیش از این یاد کردیم.
❃ از اینجا دانسته میشود که کارهای شخصی در باغ برای شاهزاده کار پست نبود، بلکه يک کار افتخارآمیز بود. اهمیت بسیاری که کوروش، بنابر روایت گزنفون، به کشاورزی میدهد به گمان من بدون تأثير احتمالی از یک سرچشمهی ایرانی (شاید روایت عیرمکتوب) نمیتواند بیان شده باشد. من گمان میکنم که در زمان کورش بزرگ، پیوستگی میان ارتش و کشاورزی، و در نتیجه حرمت ارزش گروه کشاورزان بسیار بیشتر بود تا دورههای بعد. در نزد ایرانیان باستان کشاورزی یک وظیفهی دینی بود. هرگونه بهکار انداختن زمین، خاک مقدس، در پیشگاه اورمزد، پاداش نیک داشت؛ چنین است در وندیداد:
«چه کسی بیشتر از دیگران این زمین را خشنود میکند؟ پس اورمزد گفت: بهراستی آنکس که بیش از همه زمین را با کشت میپرورد، غله میکارد، سبزی و گیاه با میوههای خوراکی آنکه در بیابان آب درآورد، زیرا زمین، که زمان دراز بیکار افتاده باشد، خوش نیست...
مغز دین مزدیسنی چیست؟
پس اورمزد گفت: هرگاه کسی غلّه بکارد... آنکس غلّه را با دروکردن بپروراند، آنکس «اَشه» را پرورده است، آنکس دین مزدیسنی را پیش میبرد، آنکس دین مزدیسنی را میگستراند...»
- ادامه دارد...
#اندیشه_سیاسی #ایران #پادشاهی
#اصول_پادشاهی #شاهنشاهی_ایران
#کوروش #گزنفون #زرتشت #ایرانشهر
#آبادانی #کشاورزی #طبیعتدوستی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
«آبادانی چون زندگی است.»
( از سخنان انوشیروان به نقل از ثعالبی)
❃ گزنفون در کتاب «اکونومیکوس» مینویسد:
«آیا ما باید شرم داشته باشیم از اینکه از پادشاه پارس (کوروش کوچک) پیروی کنیم؟ دربارهی او میگویند که آن پادشاه، کشاورزی و فنون جنگ را بهترین و لازمترین پیشه میدانسته است و از اینرو به هر دو با نیروی خاصی توجه داشت.
هرگاه پادشاه (در مسافرتهای خود در کشور) متوجه شود که استانداران سرزمین را آباد و حاصلخیز نگاه داشتهاند، خوب درختکاری شده و از آن سرزمین میوههایی که بومی آنجاست به دست آمده است، به آن استانداران زمینهای بیشتر میدهد، و با بخششهایی آنان را برجسته میکند، و با دادن جایگاه مخصوص در مقامات دربار شاهنشاهی سرافراز میسازد. اما اگر دانسته شود که آن استان هیچ محصول نداده و یا مردم -در نتیجهی رفتار زورگویانه و خودپسندانه یا سهلانگاری (مأموران)- در آنجا کم شدهاند، در آن صورت اینان را کیفر میدهد، از خدمت برکنار میکند، و دیگری را به جای آنان میگمارد...»
❃ پس از این تفصیلاتی درباره پشتیبانی متقابل فرمانده لشکر و فرماندار استان از یکدیگر میآید:
«از اینها گذشته شاهنشاه مراقب است که هرجا توقف میکند یا در سفر به جایی میرسد، یک گردشگاه دیوارکشیدهای (Paradeisoi = فردوس) درست کند که سرشار است از چیزهای خوبی که زمین پرورده است. در این گردشگاهها پادشاه بیشتر وقت خود را میگذراند تا فصلهای (ناسازگار) سال او را وادار به کوچ کند...
برخی نیز چنین گزارش میدهند: اگر پادشاه بخششی میکرد، نخست کسانی را نزد خویش میخواند که در جنگ کارهای درخشانی کردهاند... پس از آن نوبت کسانی است که سرزمینها را بارور کردهاند، [زیرا] سپاهیان بدون روستاییان نمیتوانند زندگی کنند. کوروش بزرگ خود گفته است که برای خود، بهحق، هدایایی انتظار دارد: نخست برای آنکه وی کوشاترین مرد در کشاورزی است، دیگر اینکه در دفاع از مرد دهقان كوشاترین کس بوده است.»
❃ دلبستگی بسیار کوروش کوچک به کشاورزی از برخورد او با لیساندر اسپارتی معلوم میشود:
وقتی این مرد (لیساندر) به شاهزادهی استاندار (کوروش کوچک) مقرری حق حمایت متفتین یونانی را تسلیم کرد، کورش ضمن اظهار احترام بسیار نسبت به او، گردشگاه خود را در سارد به او نشان داد. لیساندر درختان زیبای آن باغ را که در فاصلههای یکسان کاشته شده بود، صفهای راست درختان، بوهای خوش و گوناگون که در هنگام گردش به دماغ آنان میخورد، ستود و سرانجام باکمال شگفتی از کورش پرسید که باغبان این باغ کیست؟
باغبان خود کورش بود؛ «کوروش! من تعجب میکنم از تمام اینها و تمام این زیباییها، اما بیش از همه از این در شگفتم که تو همه اینها را در اندازههای دقیق و زیبا مرتب کرده و آراستهای» وقتی شاهزاده همه را تصدیق کرد، مرد یونانی کوروش را نگریست، به جامهی پرشکوه او نگریست، و آن را که بوی خوش میداد بویید؛ گردنبند، دستبند و زیورهای دیگر را نگاه میکرد و با شگفتی پرسید «کوروش! آیا تو با دستهای خود اینها را کاشتی؟» پاسخ کوروش را پیش از این یاد کردیم.
❃ از اینجا دانسته میشود که کارهای شخصی در باغ برای شاهزاده کار پست نبود، بلکه يک کار افتخارآمیز بود. اهمیت بسیاری که کوروش، بنابر روایت گزنفون، به کشاورزی میدهد به گمان من بدون تأثير احتمالی از یک سرچشمهی ایرانی (شاید روایت عیرمکتوب) نمیتواند بیان شده باشد. من گمان میکنم که در زمان کورش بزرگ، پیوستگی میان ارتش و کشاورزی، و در نتیجه حرمت ارزش گروه کشاورزان بسیار بیشتر بود تا دورههای بعد. در نزد ایرانیان باستان کشاورزی یک وظیفهی دینی بود. هرگونه بهکار انداختن زمین، خاک مقدس، در پیشگاه اورمزد، پاداش نیک داشت؛ چنین است در وندیداد:
«چه کسی بیشتر از دیگران این زمین را خشنود میکند؟ پس اورمزد گفت: بهراستی آنکس که بیش از همه زمین را با کشت میپرورد، غله میکارد، سبزی و گیاه با میوههای خوراکی آنکه در بیابان آب درآورد، زیرا زمین، که زمان دراز بیکار افتاده باشد، خوش نیست...
مغز دین مزدیسنی چیست؟
پس اورمزد گفت: هرگاه کسی غلّه بکارد... آنکس غلّه را با دروکردن بپروراند، آنکس «اَشه» را پرورده است، آنکس دین مزدیسنی را پیش میبرد، آنکس دین مزدیسنی را میگستراند...»
- ادامه دارد...
#اندیشه_سیاسی #ایران #پادشاهی
#اصول_پادشاهی #شاهنشاهی_ایران
#کوروش #گزنفون #زرتشت #ایرانشهر
#آبادانی #کشاورزی #طبیعتدوستی
➣ @Notes_On_Liberty
👏1
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۴-۲) | ✍🏻 فردریش فون هایک ➣ @Notes_On_Liberty ❃ گزینش بعضی از اندیشهها از میان انبوه افکاری که در هر لحظه بهخاطر میرسند، پدیدآورندهی جوّ عقیدتی خاص یا جهانبینی مسلّط هر دوره است. این جوّ عقیدتی یا جهانبینی برای پذیرش پارهای…
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۴-۳) | ✍🏻 فردریش فون هایک
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تنها جاییکه نقش روشنفکران بهظاهر تفاوت میکند در زمینهی آرمانهای اجتماعی بهمعنای اخص است. گرایشهای خاص آنان در اینجا به این شکل ظاهر میشود که مفاهیم کلّی را به صورت شعار در آورند و دربارهی پارهای خواستها و آرزوهای ناشی از مراودات عادی بشری غلو کنند و آنها را با دلیلتراشی موجه جلوه دهند. مثلاً چون دموکراسی چیز خوبی است، هرچه اصل حکومت دموکراتیک بیشتر تعمیم داده شود، به نظر روشنفکران بهتر جلوه میکند. قویترینِ اینگونه تصورات کلّی که در دوران اخیر به تحولات سیاسی شکل داده، البته آرمان برابری مادی بوده است، یعنی چیزی ساخته و پرداخته ذهن و فکر در عالم مجردات و بدون معنا و مصداق واقعی، نه یکی از اعتقادات اخلاقی خودانگیخته که، با وجود این، ملاک گزینش سیاستهای اجتماعی قرار گرفته و مداوم برای ایجاد ترتیبی در امور اجتماعی فشار وارد کرده که هیچکس تصور روشنی از آن نداشته است. اینکه فلان اقدام به ایجاد برابری بیشتر کمک میکند آنچنان حّسنی به شمار میرود که کمتر چیز دیگری به حساب گرفته میشود. چون کسانیکه افکار عمومی را هدایت میکنند فقط دربارهی این جنبهی هر مسألهی خاص اعتقاد مشخص و ثابت دارند، آرمان برابری حتی بیش از نیت اصلی طرفداران آن به صورت عامل تعیینکننده تغییرات اجتماعی در آمده است.
❃ اما فقط آرمانهای اخلاقی به این شیوه عمل نمیکنند. گاهی نگرش روشنفکران نسبت به مسائل مربوط به نظم اجتماعی ممکن است معلول پیشرفتهای معرفت علمی محض باشد. در این قبیل موارد، نظریات غلط ایشان در خصوص مسائل خاص امکان دارد تا مدتی برخوردار از شأن و اعتبار آخرین دستاوردهای علمی به نظر برسد. این امر به خودی خود شگفت انگیز نیست که پیشرفت واقعی علم و معرفت گاهی بدین شیوه منشأ خطاهای جدید قرار بگیرد. اگر هیچ نتیجهی نادرستی از احکام کلی جدید لازم نمیآمد، آن احکام حقایقی ثابت و ابدی میشدند که هرگز به بازنگری نیاز نمیداشتند. راست است که تنها وجه مشترک اینگونه احكام کلّی جدید با عقاید قبلی نتایج نادرستی است که میتوان از هر دو گرفت و حکم کلّی جدید به خطای جدید نمیانجامد؛ ولی کاملاً محتمل است که نظریهای جدید که ارزش آن با نتایج صحیح و جدید حاصل از آن به اثبات میرسد نتایج جدید دیگری نیز بدهد که پیشرفت بیشتر، نادرستی آنها را به ظهور برساند. منتها در چنین موردی، عقیدهی کاذب، واجد تمام حیثیت و اعتبار یکی از نتایج آخرین معرفت علمی بهنظر خواهد رسید. ممکن است در حوزه خاصی که این عقیده در آن اعمال میشود، همهی شواهد و دلایل علمی خلاف آن را نشان دهند، ولی آن عقیده در ترازوی عقل روشنفکران و در پرتو تصورات مسلّط بر افکار ایشان، بهعنوان بهترین نظر منطبق با روح زمانه برگزیده خواهد شد. بنابراین، متخصصانی که بدین طریق شهرت همگانی و نفوذ گسترده پیدا میکنند کسانی نخواهند بود که همگنان و همکارانشان به استادی ایشان اذعان آورده باشند، بلکه غالباً افرادی هستند که صاحبنظران دیگر آنان را متفنن و حتی شیّاد میدانند ولی با اینهمه نزد عامهی مردم مشهورترین اهل فن در رشته خویش محسوب میگردند.
➣ @Note_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تنها جاییکه نقش روشنفکران بهظاهر تفاوت میکند در زمینهی آرمانهای اجتماعی بهمعنای اخص است. گرایشهای خاص آنان در اینجا به این شکل ظاهر میشود که مفاهیم کلّی را به صورت شعار در آورند و دربارهی پارهای خواستها و آرزوهای ناشی از مراودات عادی بشری غلو کنند و آنها را با دلیلتراشی موجه جلوه دهند. مثلاً چون دموکراسی چیز خوبی است، هرچه اصل حکومت دموکراتیک بیشتر تعمیم داده شود، به نظر روشنفکران بهتر جلوه میکند. قویترینِ اینگونه تصورات کلّی که در دوران اخیر به تحولات سیاسی شکل داده، البته آرمان برابری مادی بوده است، یعنی چیزی ساخته و پرداخته ذهن و فکر در عالم مجردات و بدون معنا و مصداق واقعی، نه یکی از اعتقادات اخلاقی خودانگیخته که، با وجود این، ملاک گزینش سیاستهای اجتماعی قرار گرفته و مداوم برای ایجاد ترتیبی در امور اجتماعی فشار وارد کرده که هیچکس تصور روشنی از آن نداشته است. اینکه فلان اقدام به ایجاد برابری بیشتر کمک میکند آنچنان حّسنی به شمار میرود که کمتر چیز دیگری به حساب گرفته میشود. چون کسانیکه افکار عمومی را هدایت میکنند فقط دربارهی این جنبهی هر مسألهی خاص اعتقاد مشخص و ثابت دارند، آرمان برابری حتی بیش از نیت اصلی طرفداران آن به صورت عامل تعیینکننده تغییرات اجتماعی در آمده است.
❃ اما فقط آرمانهای اخلاقی به این شیوه عمل نمیکنند. گاهی نگرش روشنفکران نسبت به مسائل مربوط به نظم اجتماعی ممکن است معلول پیشرفتهای معرفت علمی محض باشد. در این قبیل موارد، نظریات غلط ایشان در خصوص مسائل خاص امکان دارد تا مدتی برخوردار از شأن و اعتبار آخرین دستاوردهای علمی به نظر برسد. این امر به خودی خود شگفت انگیز نیست که پیشرفت واقعی علم و معرفت گاهی بدین شیوه منشأ خطاهای جدید قرار بگیرد. اگر هیچ نتیجهی نادرستی از احکام کلی جدید لازم نمیآمد، آن احکام حقایقی ثابت و ابدی میشدند که هرگز به بازنگری نیاز نمیداشتند. راست است که تنها وجه مشترک اینگونه احكام کلّی جدید با عقاید قبلی نتایج نادرستی است که میتوان از هر دو گرفت و حکم کلّی جدید به خطای جدید نمیانجامد؛ ولی کاملاً محتمل است که نظریهای جدید که ارزش آن با نتایج صحیح و جدید حاصل از آن به اثبات میرسد نتایج جدید دیگری نیز بدهد که پیشرفت بیشتر، نادرستی آنها را به ظهور برساند. منتها در چنین موردی، عقیدهی کاذب، واجد تمام حیثیت و اعتبار یکی از نتایج آخرین معرفت علمی بهنظر خواهد رسید. ممکن است در حوزه خاصی که این عقیده در آن اعمال میشود، همهی شواهد و دلایل علمی خلاف آن را نشان دهند، ولی آن عقیده در ترازوی عقل روشنفکران و در پرتو تصورات مسلّط بر افکار ایشان، بهعنوان بهترین نظر منطبق با روح زمانه برگزیده خواهد شد. بنابراین، متخصصانی که بدین طریق شهرت همگانی و نفوذ گسترده پیدا میکنند کسانی نخواهند بود که همگنان و همکارانشان به استادی ایشان اذعان آورده باشند، بلکه غالباً افرادی هستند که صاحبنظران دیگر آنان را متفنن و حتی شیّاد میدانند ولی با اینهمه نزد عامهی مردم مشهورترین اهل فن در رشته خویش محسوب میگردند.
➣ @Note_On_Liberty
📃 روشنفکران و سوسیالیسم (۴-۴) | ✍🏻 فردریش فون هایک
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در یکصد سال گذشته آدمی چگونگی سازمان دادن به نیروهای طبیعت را آموخته است؛ شک نیست که این امر بسیار به ایجاد این عقیده کمک کرده است که همانگونه کنترل نیروهای اجتماعی به بهبود مشابه در وضع انسان نیز خواهد انجامید. رسیدن به این نتیجه که با کاربرد فنون مهندسی، هدایت و ادارهی همهی صورتهای مختلف فعالیتهای انسانی مطابق برنامهای واحد و منسجم همان کامیابیهایی را که در کارهای مهندسی بیشمار به بار آورده در جامعه نیز به بار خواهد آورد، خردپسندتر از آن است که بیشتر کسانی را که از دستاوردهای علوم طبیعی به وجد آمدهاند، شیفته و فریفته نکند. البته باید اعتراف کرد که اولاً رد این نتیجهگیری نیازمند دلایل بسیار قوی است، و ثانیاً چنین دلایلی تاکنون به نحو کافی و وافی اقامه نشده است. کافی نیست که کسی صرفاً به عیوب و نقایص پیشنهادهای مبتنی بر نتیجهگیری یادشده اشاره کند. قدرت آن استنتاج کاستی نخواهد گرفت مگر با اثبات اینکه چرا آنچه در اینهمه زمینهها موجد پیشرفتهای نمایان بوده است وقتیکه خارج از آن حوزه بهکار رود نهتنها سودمندی محدود خواهد داشت، بلکه حتی زیانمند خواهد شد. چنین کاری تاکنون به نحو خرسندی بخش و قانعکننده انجام نگرفته است و باید انجام شود تا بتوان این انگیزهی خاص در هواداری از سوسیالیسم را از میان برداشت.
❃ البته این تنها یکی از بسیار مواردی است که اگر بنا بر ابطال آراء و اندیشههای زیانبار رایج باشد، به پیشرفت بیشتر نیاز خواهد بود، و راهی که باید در پیش بگیریم باید بهوسیلهی بحث درباره مسائل بسیار انتزاعی و کلّی تعیین شود. کافی نیست که مرد کار و عمل بر پایه آشنایی نزدیک با حوزه خاص کار خود یقین حاصل کند که نظریات سوسیالیستی مبتنی بر آراء و اندیشههای کلّیتر، غیرعملی است. ممکن است او کاملاً حق داشته باشد، ولی اگر نتواند به ابطال مؤثر آن «اندیشهها و تصورات مادر» تکیه کند، مقاومتش در هم خواهد شکست و تمام آن نتایج اسفانگیز به بار خواهد آمد. تا هنگامیکه روشنفکر در بحث کلّی دست بالا را داشته باشد، حتی صحیحترین اعتراضها در مسائل مشخص به جایی نخواهد رسید.
#روشنفکران #سوسیالیسم #چپزدگی
#دشمنان_آزادی #برابریخواهی #دموکراسی
#سوسیالیسم_پنهان #مساواتطلبی #چپ
#هایک #فردریش_فون_هایک #نقد
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در یکصد سال گذشته آدمی چگونگی سازمان دادن به نیروهای طبیعت را آموخته است؛ شک نیست که این امر بسیار به ایجاد این عقیده کمک کرده است که همانگونه کنترل نیروهای اجتماعی به بهبود مشابه در وضع انسان نیز خواهد انجامید. رسیدن به این نتیجه که با کاربرد فنون مهندسی، هدایت و ادارهی همهی صورتهای مختلف فعالیتهای انسانی مطابق برنامهای واحد و منسجم همان کامیابیهایی را که در کارهای مهندسی بیشمار به بار آورده در جامعه نیز به بار خواهد آورد، خردپسندتر از آن است که بیشتر کسانی را که از دستاوردهای علوم طبیعی به وجد آمدهاند، شیفته و فریفته نکند. البته باید اعتراف کرد که اولاً رد این نتیجهگیری نیازمند دلایل بسیار قوی است، و ثانیاً چنین دلایلی تاکنون به نحو کافی و وافی اقامه نشده است. کافی نیست که کسی صرفاً به عیوب و نقایص پیشنهادهای مبتنی بر نتیجهگیری یادشده اشاره کند. قدرت آن استنتاج کاستی نخواهد گرفت مگر با اثبات اینکه چرا آنچه در اینهمه زمینهها موجد پیشرفتهای نمایان بوده است وقتیکه خارج از آن حوزه بهکار رود نهتنها سودمندی محدود خواهد داشت، بلکه حتی زیانمند خواهد شد. چنین کاری تاکنون به نحو خرسندی بخش و قانعکننده انجام نگرفته است و باید انجام شود تا بتوان این انگیزهی خاص در هواداری از سوسیالیسم را از میان برداشت.
❃ البته این تنها یکی از بسیار مواردی است که اگر بنا بر ابطال آراء و اندیشههای زیانبار رایج باشد، به پیشرفت بیشتر نیاز خواهد بود، و راهی که باید در پیش بگیریم باید بهوسیلهی بحث درباره مسائل بسیار انتزاعی و کلّی تعیین شود. کافی نیست که مرد کار و عمل بر پایه آشنایی نزدیک با حوزه خاص کار خود یقین حاصل کند که نظریات سوسیالیستی مبتنی بر آراء و اندیشههای کلّیتر، غیرعملی است. ممکن است او کاملاً حق داشته باشد، ولی اگر نتواند به ابطال مؤثر آن «اندیشهها و تصورات مادر» تکیه کند، مقاومتش در هم خواهد شکست و تمام آن نتایج اسفانگیز به بار خواهد آمد. تا هنگامیکه روشنفکر در بحث کلّی دست بالا را داشته باشد، حتی صحیحترین اعتراضها در مسائل مشخص به جایی نخواهد رسید.
#روشنفکران #سوسیالیسم #چپزدگی
#دشمنان_آزادی #برابریخواهی #دموکراسی
#سوسیالیسم_پنهان #مساواتطلبی #چپ
#هایک #فردریش_فون_هایک #نقد
➣ @Notes_On_Liberty
«کسیکه تلاش میکند تا انسان دیگری را در حيطه قدرت مطلق خود قرار دهد خود را در وضعیت جنگ با او قرار داده است. چنین عملی نشاندهنده آن است که قصد جان او را کرده باشد. از این امر نتیجه میگیرم که کسیکه بدون توافق من، مرا در حيطه قدرت خود درآورد، هرگونه که بخواهد از من بهرهکشی میکند، و هر زمان که هوس کند مرا تباه خواهد کرد. زیرا کسی خواهان آن نیست که مرا در حيطه قدرت مطلق خود درآورد مگر اینکه بخواهد آزادی مرا، بدون رضایت من، از من بگیرد و مرا برده خود گرداند. تنها ضامن بقای من این است که خود را از چنین زورگویی رها سازم، و عقل حکم میکند که کسی را که میخواهد آزادی مرا، که حافظ بقای من است، از من بگیرد دشمن خود به شمار آورم. از اینرو، کسی که تلاش میکند تا مرا بردهی خود سازد، خود را در وضعیت جنگ با من قرار داده است. کسی که در وضعیت طبیعی قصد گرفتن آزادیای را داشته باشد که متعلق به همه کسانی است که در آن وضعیت به سر میبرند، باید یقین داشت که او قصد گرفتن همه چیزهای دیگر را نیز دارد، چراکه آزادی بنیان و اساس همهی چیزهای دیگر است.»
❈ جان لاک، رساله دوم دربارهی حکومت، بند ۱۷
➣ @Notes_On_Liberty
❈ جان لاک، رساله دوم دربارهی حکومت، بند ۱۷
➣ @Notes_On_Liberty
📃 در فردیّت (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ به دلایلی که گفته شد، ضرورت دارد که افراد آدمی آزاد باشند هر عقیدهای که میخواهند داشته باشند و نیز واجب است که آزادی داشته باشند عقاید خود را بیپروا ابراز دارند و نشان دادیم که نبودن آزادی چه نتایج زیانبخشی برای خود مردمان و از راه آن برای اخلاق ایشان دارد. حالا میخواهیم ببینیم آیا همان دلایل، موجّه نمیکند که مردم آزادی داشته باشند بر طبق اعتقادی که دارند عمل کنند یعنی این اعتقادات را در زندگانی خود بهعمل در آورند و مادامکه صاحبان عقیده مسئول عمل خود باشند، در این راه کسی از همنوعانشان از لحاظ مادی یا اخلاقی مانع آنها نباشد. این شرط اخير البته واجب است. هیچکس نمیتواند ادعا کند که اعمال باید همانقدر آزاد باشند که عقاید. حتی ممکن است وقتی بیان آنها موجب تحریک مردمان به ارتکاب عمل شر گردد، مصونیت خود را از دست بدهند.
❃ عقیده به اینکه غلّهفروشان موجب میشوند مردم از گرسنگی بمیرند یا مالکیت خصوصی نوعی دزدی است باید بتواند آزادانه در مطبوعات بیان شود. اما اگر چنین عقیدهای به صورت خطابهای برای برانگیختن مردم در مقابل خانهی غلّهفروشی بیان شود یا بر پرچمها نوشته شود و به دست مردم داده شود، بیانکنندهی عقیده باید تنبیه شود. هر نوع عملی که بدون علّت مشروعی موجب آسیبدیدن دیگران شود، جایز است که توسط افکار عمومی و در موارد شدیدتر با دخالت قانون ممنوع شود. آزادی فرد باید محدود به آن باشد که به دیگران آسیب نرساند. اما اگر از عمل او به دیگران آسیبی نرسد و صرفاً کاری که میکند به خودش مربوط باشد، به همان دلایلی که گفتیم، عقیده، و بیان آن باید آزاد باشد. عمل او نیز باید آزاد باشد و هیچکس را حق ایجاد مزاحمت برای او نیست.
❃ آدمیان مصون از خطا نیستند. حقایقی که به آن اعتقاد دارند اغلب بیش از نیمی از حقیقت نیستند. وحدت عقیده در میان مردمان، جز در مواردی که واقعاً در اثر تحقیق و بحث آزادانهی همهی عقاید به آن رسیده باشند، مطلوب نیست. اختلاف عقیده در میان مردمان بد نیست و نیک است. این اصول تا روزی که آدمی استعدادی بیش از آنچه اکنون دارد برای درک حقیقت پیدا کند، دربارهی اعمال آدمیان همانقدر صادق است که دربارهی عقاید آنها. تا بشر کامل نشده است باید عقاید مختلف موجود باشد و باید آزمودن انواع مختلف زندگی نیز آزاد باشد. انواع خلقوخوها، مادامکه از آنها آسیبی به غیر نرسد، باید فرصت تجلّی داشته باشند. ارزش روشهای مختلف زندگی باید با تجربه و عمل ثابت شود و اشخاص باید آزادی داشته باشند همه را بیازمایند. کوتاه کلام آنکه در اموری که به دیگران مربوط نیست فردیت باید میدان بروز و تجلّی یابد. جاییکه قانون و میزانی برای کردار و رفتار مردم، خلقوخوی آنان نیست بلکه عادات و رسوم مردم دیگر است، در آنجا یکی از مهمترین عوامل خوشبختی آدمی و مسلماً مهمترین عامل پیشرفت اجتماعی مفقود است.
❃ در حفظ این اصل (فردیت)، اشکال بزرگی که به آن بر میخوریم، مربوط به انتخاب راه صحیح برای رسیدن به منظور نیست بلکه اشکال بزرگ، بیاعتنایی مردمان به خود منظور است. اگر مردمان حس میکردند که رشد فردیت یکی از شرایط اساسی سعادت است و عنصر جداگانهای از تمدن، تربیت، تعلیم و فرهنگ که همه برای خوشبختی جامعه لازمند نیست بلکه شرط اساسی تحقق همهی آنها است، در آن صورت این خطر وجود نداشت که ارزش آزادی را چنانکه باید، درک نکنند. در آن صورت تعیین حدود بین آزادی فرد و قدرت دولت مسألهی مشکلی نبود. اما شر در آن است که در طرز فکر عادی مردم، ارزش واقعی و اساسی رشد فردیت شناخته نشده باشد. اکثریت کسانی که از راه و رسم زمانه چنانکه هست خرسندند، (زیرا این راه و رسم را خود آنها بهوجود آوردهاند) نمیتوانند درک کنند که این راه و رسم ممکن است برای همهکس خوب نباشد. از این گذشته تجلّی فردیت را در راه آنچه خود برای همهی بشر خیر فرض کردهاند، مانع و بازدارنده میدانند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ به دلایلی که گفته شد، ضرورت دارد که افراد آدمی آزاد باشند هر عقیدهای که میخواهند داشته باشند و نیز واجب است که آزادی داشته باشند عقاید خود را بیپروا ابراز دارند و نشان دادیم که نبودن آزادی چه نتایج زیانبخشی برای خود مردمان و از راه آن برای اخلاق ایشان دارد. حالا میخواهیم ببینیم آیا همان دلایل، موجّه نمیکند که مردم آزادی داشته باشند بر طبق اعتقادی که دارند عمل کنند یعنی این اعتقادات را در زندگانی خود بهعمل در آورند و مادامکه صاحبان عقیده مسئول عمل خود باشند، در این راه کسی از همنوعانشان از لحاظ مادی یا اخلاقی مانع آنها نباشد. این شرط اخير البته واجب است. هیچکس نمیتواند ادعا کند که اعمال باید همانقدر آزاد باشند که عقاید. حتی ممکن است وقتی بیان آنها موجب تحریک مردمان به ارتکاب عمل شر گردد، مصونیت خود را از دست بدهند.
❃ عقیده به اینکه غلّهفروشان موجب میشوند مردم از گرسنگی بمیرند یا مالکیت خصوصی نوعی دزدی است باید بتواند آزادانه در مطبوعات بیان شود. اما اگر چنین عقیدهای به صورت خطابهای برای برانگیختن مردم در مقابل خانهی غلّهفروشی بیان شود یا بر پرچمها نوشته شود و به دست مردم داده شود، بیانکنندهی عقیده باید تنبیه شود. هر نوع عملی که بدون علّت مشروعی موجب آسیبدیدن دیگران شود، جایز است که توسط افکار عمومی و در موارد شدیدتر با دخالت قانون ممنوع شود. آزادی فرد باید محدود به آن باشد که به دیگران آسیب نرساند. اما اگر از عمل او به دیگران آسیبی نرسد و صرفاً کاری که میکند به خودش مربوط باشد، به همان دلایلی که گفتیم، عقیده، و بیان آن باید آزاد باشد. عمل او نیز باید آزاد باشد و هیچکس را حق ایجاد مزاحمت برای او نیست.
❃ آدمیان مصون از خطا نیستند. حقایقی که به آن اعتقاد دارند اغلب بیش از نیمی از حقیقت نیستند. وحدت عقیده در میان مردمان، جز در مواردی که واقعاً در اثر تحقیق و بحث آزادانهی همهی عقاید به آن رسیده باشند، مطلوب نیست. اختلاف عقیده در میان مردمان بد نیست و نیک است. این اصول تا روزی که آدمی استعدادی بیش از آنچه اکنون دارد برای درک حقیقت پیدا کند، دربارهی اعمال آدمیان همانقدر صادق است که دربارهی عقاید آنها. تا بشر کامل نشده است باید عقاید مختلف موجود باشد و باید آزمودن انواع مختلف زندگی نیز آزاد باشد. انواع خلقوخوها، مادامکه از آنها آسیبی به غیر نرسد، باید فرصت تجلّی داشته باشند. ارزش روشهای مختلف زندگی باید با تجربه و عمل ثابت شود و اشخاص باید آزادی داشته باشند همه را بیازمایند. کوتاه کلام آنکه در اموری که به دیگران مربوط نیست فردیت باید میدان بروز و تجلّی یابد. جاییکه قانون و میزانی برای کردار و رفتار مردم، خلقوخوی آنان نیست بلکه عادات و رسوم مردم دیگر است، در آنجا یکی از مهمترین عوامل خوشبختی آدمی و مسلماً مهمترین عامل پیشرفت اجتماعی مفقود است.
❃ در حفظ این اصل (فردیت)، اشکال بزرگی که به آن بر میخوریم، مربوط به انتخاب راه صحیح برای رسیدن به منظور نیست بلکه اشکال بزرگ، بیاعتنایی مردمان به خود منظور است. اگر مردمان حس میکردند که رشد فردیت یکی از شرایط اساسی سعادت است و عنصر جداگانهای از تمدن، تربیت، تعلیم و فرهنگ که همه برای خوشبختی جامعه لازمند نیست بلکه شرط اساسی تحقق همهی آنها است، در آن صورت این خطر وجود نداشت که ارزش آزادی را چنانکه باید، درک نکنند. در آن صورت تعیین حدود بین آزادی فرد و قدرت دولت مسألهی مشکلی نبود. اما شر در آن است که در طرز فکر عادی مردم، ارزش واقعی و اساسی رشد فردیت شناخته نشده باشد. اکثریت کسانی که از راه و رسم زمانه چنانکه هست خرسندند، (زیرا این راه و رسم را خود آنها بهوجود آوردهاند) نمیتوانند درک کنند که این راه و رسم ممکن است برای همهکس خوب نباشد. از این گذشته تجلّی فردیت را در راه آنچه خود برای همهی بشر خیر فرض کردهاند، مانع و بازدارنده میدانند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 در فردیّت (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در خارج از آلمان تنها تعداد اندکی از مردم معنی تعلیماتی را که ویلهلم فون هومبولت دانشمند و سیاستمدار بزرگ آلمانی موضوع اصلی رسالهی خود قرار داده است درک میکنند و آن این است که «کمال آدمی یعنی آنچه نفس جاویدان و استوار و نه امیال گذرنده برای آدمی تعیین کرده است، پروراندن و تکمیل کردن استعدادهای خویش به عالیترین و متعادلترین وجه است.» در نتیجه هدفی که «هر فرد آدمی باید پیوسته برای رسیدن به آن کوشش کند و کسانیکه در دیگران تأثیر دارند باید هیچگاه از نظر دور ندارند آن است که فردیت اشخاص رشد کند و تکمیل شود.» برای رسیدن به این منظور دو شرط لازم هست: «آزادی، و تنوع اوضاع». از ترکیب این دو، «قدرت فردی و تنوع پدید میآید» و این دو چون با هم ترکیب شوند، «اصالت» (Orginality) خوانده میشوند.
❃ هرچند مردم عادت به شنیدن سخنانی از قبیل سخنان فون هومبولت نداشته تمرین و تقویت مییابند. آن کس که کاری را چون مرسوم است میکند انتخابی نمیکند. پس در تشخیص و خواستن آنچه از همه بهتر است تمرینی نصیب او نمیشود. استعدادهای ذهنی و اخلاقی مثل استعدادهای عضلانی تنها با ورزش پیشرفت میکنند. این استعدادها با انجام عملی صرفاً به این دلیل که دیگران آن عمل را انجام دادهاند ورزشی نمیکنند. چنانکه معتقد شدن به چیزی صرفاً به علّت آنکه دیگران به آن معتقدند، ورزشی برای رشد این استعدادها نیست. اگر اساس عقیدهای در پیشگاه عقل کسی مقبول نباشد، آن کس با قبول آن عقیده عقل خود را نیرومند نمیکند و به احتمال زیاد آن را ضعیف میکند. اگر کاری مورد تصویب احساسات و منش شخص نباشد (مگر جاییکه محبت یا رعایت حقوق دیگران در کار باشد) با انجام آن کار احساسات و منش آن شخص بهجای آنکه فعال و سرزنده شوند، راکد و منفعل میشوند.
❃ آن کس که اجازه میدهد جهان یا قسمتی از جهان نقشهی زندگی او را طرح کند، نیازی به هیچ یک از استعدادهای آدمی ندارد و برای او استعداد تقلید میمونوار کافی است. آن کس که نقشهی زندگی خود را خود بر میگزیند، همهی استعدادهای خود را به کار میاندازد. این شخص باید استعداد مشاهدهی خود را به کار اندازد تا ببیند، خرد و تشخیص را به کار اندازد تا پیشبینی کند، فعالیت خود را به کار اندازد تا موادی را که برای گرفتن تصميم لازم است، جمعآوری کند، حس تمیز را به کار برد تا تصمیم بگیرد و وقتیکه تصمیم گرفت استواری و استیلای بر نفس را به کار برد تا در تصمیم خود پایدار بماند. هرچه دایرهی اعمالی که او بر طبق تشخیص و احساس خود انجام میدهد وسیعتر باشد، به این استعدادها نیاز بیشتری دارد و فرصت بیشتری دارد که آنها را بپروراند.
❃ امکان دارد که شخص بدون هیچ یک از این چیزها در راه درست قرار گیرد و از آسیب مصون بماند. اما ارزش نسبی او به صورت یک فرد آدمی چه خواهد بود؟ واقع این است که نهتنها آنچه مردمان میکنند اهمیت دارد بلکه نکتهی مهم این است که چه نوع مردمانی هستند که آن کار را میکنند. حقیقت این است که از میان دستساختهای انسان که زندگی انسان، بهحق صرف بهتر کردن و زیباتر کردن آنها شده است، مهمترین آنها خود انسان است. فرض کنید ممکن بود بهوسیلهی ماشین خانه ساخته شود، غلّه کاشته شود، جنگها صورت پذیرند و دادخواهیها انجام شوند و حتی کلیساها بنا شوند و دعا و نماز خوانده شود. اگر همهی این کارها توسط ماشینهای خودکار انجام میشد، جای تأسف بسیار بود که آدمیانی را که در قسمت متمدنتر جهان زندگی میکنند، به ماشین تبدیل کرده باشیم. هرچند که امروز این آدمیان نمونههای لاغر و ضعیفی هستند از آنچه طبیعت میتواند و خواهد بهوجود آورد. طبیعت انسانی ماشین نیست که آن را از روی طرحی که ساختهایم بسازیم تا کاری را که مقرر شده است انجام دهد بلکه درختی است که باید از هر سو رشد کند و بر طبق استعدادهای درونی خود، که او را موجود زندهای کردهاند، برویَد و برومند شود.
📚 | دربارهی آزادی، جان استوارت میل
#فردیت #فردگرایی #آزادی_فردی
#آزادی #آزادی_عمل #حق_آزادی
#حقوق_طبیعی #حق_خودشکوفایی
#جان_استوارت_میل #ارادهی_آزاد
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در خارج از آلمان تنها تعداد اندکی از مردم معنی تعلیماتی را که ویلهلم فون هومبولت دانشمند و سیاستمدار بزرگ آلمانی موضوع اصلی رسالهی خود قرار داده است درک میکنند و آن این است که «کمال آدمی یعنی آنچه نفس جاویدان و استوار و نه امیال گذرنده برای آدمی تعیین کرده است، پروراندن و تکمیل کردن استعدادهای خویش به عالیترین و متعادلترین وجه است.» در نتیجه هدفی که «هر فرد آدمی باید پیوسته برای رسیدن به آن کوشش کند و کسانیکه در دیگران تأثیر دارند باید هیچگاه از نظر دور ندارند آن است که فردیت اشخاص رشد کند و تکمیل شود.» برای رسیدن به این منظور دو شرط لازم هست: «آزادی، و تنوع اوضاع». از ترکیب این دو، «قدرت فردی و تنوع پدید میآید» و این دو چون با هم ترکیب شوند، «اصالت» (Orginality) خوانده میشوند.
❃ هرچند مردم عادت به شنیدن سخنانی از قبیل سخنان فون هومبولت نداشته تمرین و تقویت مییابند. آن کس که کاری را چون مرسوم است میکند انتخابی نمیکند. پس در تشخیص و خواستن آنچه از همه بهتر است تمرینی نصیب او نمیشود. استعدادهای ذهنی و اخلاقی مثل استعدادهای عضلانی تنها با ورزش پیشرفت میکنند. این استعدادها با انجام عملی صرفاً به این دلیل که دیگران آن عمل را انجام دادهاند ورزشی نمیکنند. چنانکه معتقد شدن به چیزی صرفاً به علّت آنکه دیگران به آن معتقدند، ورزشی برای رشد این استعدادها نیست. اگر اساس عقیدهای در پیشگاه عقل کسی مقبول نباشد، آن کس با قبول آن عقیده عقل خود را نیرومند نمیکند و به احتمال زیاد آن را ضعیف میکند. اگر کاری مورد تصویب احساسات و منش شخص نباشد (مگر جاییکه محبت یا رعایت حقوق دیگران در کار باشد) با انجام آن کار احساسات و منش آن شخص بهجای آنکه فعال و سرزنده شوند، راکد و منفعل میشوند.
❃ آن کس که اجازه میدهد جهان یا قسمتی از جهان نقشهی زندگی او را طرح کند، نیازی به هیچ یک از استعدادهای آدمی ندارد و برای او استعداد تقلید میمونوار کافی است. آن کس که نقشهی زندگی خود را خود بر میگزیند، همهی استعدادهای خود را به کار میاندازد. این شخص باید استعداد مشاهدهی خود را به کار اندازد تا ببیند، خرد و تشخیص را به کار اندازد تا پیشبینی کند، فعالیت خود را به کار اندازد تا موادی را که برای گرفتن تصميم لازم است، جمعآوری کند، حس تمیز را به کار برد تا تصمیم بگیرد و وقتیکه تصمیم گرفت استواری و استیلای بر نفس را به کار برد تا در تصمیم خود پایدار بماند. هرچه دایرهی اعمالی که او بر طبق تشخیص و احساس خود انجام میدهد وسیعتر باشد، به این استعدادها نیاز بیشتری دارد و فرصت بیشتری دارد که آنها را بپروراند.
❃ امکان دارد که شخص بدون هیچ یک از این چیزها در راه درست قرار گیرد و از آسیب مصون بماند. اما ارزش نسبی او به صورت یک فرد آدمی چه خواهد بود؟ واقع این است که نهتنها آنچه مردمان میکنند اهمیت دارد بلکه نکتهی مهم این است که چه نوع مردمانی هستند که آن کار را میکنند. حقیقت این است که از میان دستساختهای انسان که زندگی انسان، بهحق صرف بهتر کردن و زیباتر کردن آنها شده است، مهمترین آنها خود انسان است. فرض کنید ممکن بود بهوسیلهی ماشین خانه ساخته شود، غلّه کاشته شود، جنگها صورت پذیرند و دادخواهیها انجام شوند و حتی کلیساها بنا شوند و دعا و نماز خوانده شود. اگر همهی این کارها توسط ماشینهای خودکار انجام میشد، جای تأسف بسیار بود که آدمیانی را که در قسمت متمدنتر جهان زندگی میکنند، به ماشین تبدیل کرده باشیم. هرچند که امروز این آدمیان نمونههای لاغر و ضعیفی هستند از آنچه طبیعت میتواند و خواهد بهوجود آورد. طبیعت انسانی ماشین نیست که آن را از روی طرحی که ساختهایم بسازیم تا کاری را که مقرر شده است انجام دهد بلکه درختی است که باید از هر سو رشد کند و بر طبق استعدادهای درونی خود، که او را موجود زندهای کردهاند، برویَد و برومند شود.
📚 | دربارهی آزادی، جان استوارت میل
#فردیت #فردگرایی #آزادی_فردی
#آزادی #آزادی_عمل #حق_آزادی
#حقوق_طبیعی #حق_خودشکوفایی
#جان_استوارت_میل #ارادهی_آزاد
➣ @Notes_On_Liberty
«در جامعهای که حکومت استبدادی جای آزادی را میگیرد، کوچکترین شرّی که از این جابهجایی پدید میآید، این است که آن جامعه دیگر پیشرفت نمیکند، نه ثروتش افزایش مییابد، نه قدرتش، و در بیشتر موارد جامعه در سراشیبی زوال میفتد.»
❈ نیکولو ماکیاولی، گفتارها، کتاب دوم
➣ @Notes_On_Liberty
❈ نیکولو ماکیاولی، گفتارها، کتاب دوم
➣ @Notes_On_Liberty
📃 افسانههای اقتصادی: افزایش مالیات دوایی برای کسری بودجه است! | ✍🏻 موری روتبارد
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مردمی که با نیّت خیر نگران کسری بودجه هستند متأسفانه راهحلی غیرقابل پذیرش پیشنهاد میدهند: افزایش مالیاتها. درمان کسری بودجه با افزایش مالیاتها مثل این است که بیماری برونشیت شخصی را با شلیک به او درمان کنیم. «درمانی» بسی وخیمتر از بیماری.
❃ یک دلیل، آنطور که بسیاری از منتقدان به آن اشاره کردهاند، این است که بالارفتن مالیاتها به دولت پول بیشتری میدهد و بنابراین سیاستمداران و بوروکراتها علاقهمند میشوند هزینهها را باز هم بیشتر کنند. پارکینسون همه این مطلب را در «قانون» معروف خود گفته است: «هزینهها آنقدر بالا میرود تا با درآمد برابری کند.» اگر دولت قصد کند مثلاً ۲۰ درصد کسری بودجه داشته باشد، در اثر این درآمد بالا، هزینهها چنان بالا میرود که به همان درصد کسری وفادار نمیماند.
❃ اما حتی اگر از این استدلال در روانشناسی سیاسی هم بگذریم چرا باید کسی باور کند «مالیات» بهتر از قیمت بالا است؟ درست است که تورم گونهای وضع مالیات است که در آن دولت و دیگر دریافتکنندگان ابتدایی پول جدید میتوانند مالکیت اعضای جامعهای را که درآمد آنها بعداً در فرآیند تورم بالا میرود، سلب کنند، اما حداقل در وضعیت تورم مردم هنوز میتوانند برخی از منافع مبادله را برداشت کنند. اگر نان قرصی ۱۰ دلار شود، مایه تأسف است اما «حداقل» شما هنوز میتوانید نان بخورید، اما اگر مالیاتها بالا رود، پول شما به جیب سیاستمداران و بوروکراتها میرود و شما بی هیچ خدمت یا منفعتی رها میشوید. تنها نتیجه آن خواهد بود که پول تولیدکنندگان به نفع آن بوروکراسی مصادره میشود که توهین را هم به آسیبی که میزند میفزاید و پولی که غصب کرده را برای پراکنده کردن مردم استفاده میکند.
❃ بنابراین تنها درمان برای کسری بودجه، درمانی ساده اما در واقع فراموش شده است: بودجه دولت را قطع کنید. کجا و چطور؟ همه جا و به هر طریق ممکن!
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#بودجه #تورم #مالیات #مداخلهگرایی
#هزینههای_دولت #کسری_بودجه_دولت
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ مردمی که با نیّت خیر نگران کسری بودجه هستند متأسفانه راهحلی غیرقابل پذیرش پیشنهاد میدهند: افزایش مالیاتها. درمان کسری بودجه با افزایش مالیاتها مثل این است که بیماری برونشیت شخصی را با شلیک به او درمان کنیم. «درمانی» بسی وخیمتر از بیماری.
❃ یک دلیل، آنطور که بسیاری از منتقدان به آن اشاره کردهاند، این است که بالارفتن مالیاتها به دولت پول بیشتری میدهد و بنابراین سیاستمداران و بوروکراتها علاقهمند میشوند هزینهها را باز هم بیشتر کنند. پارکینسون همه این مطلب را در «قانون» معروف خود گفته است: «هزینهها آنقدر بالا میرود تا با درآمد برابری کند.» اگر دولت قصد کند مثلاً ۲۰ درصد کسری بودجه داشته باشد، در اثر این درآمد بالا، هزینهها چنان بالا میرود که به همان درصد کسری وفادار نمیماند.
❃ اما حتی اگر از این استدلال در روانشناسی سیاسی هم بگذریم چرا باید کسی باور کند «مالیات» بهتر از قیمت بالا است؟ درست است که تورم گونهای وضع مالیات است که در آن دولت و دیگر دریافتکنندگان ابتدایی پول جدید میتوانند مالکیت اعضای جامعهای را که درآمد آنها بعداً در فرآیند تورم بالا میرود، سلب کنند، اما حداقل در وضعیت تورم مردم هنوز میتوانند برخی از منافع مبادله را برداشت کنند. اگر نان قرصی ۱۰ دلار شود، مایه تأسف است اما «حداقل» شما هنوز میتوانید نان بخورید، اما اگر مالیاتها بالا رود، پول شما به جیب سیاستمداران و بوروکراتها میرود و شما بی هیچ خدمت یا منفعتی رها میشوید. تنها نتیجه آن خواهد بود که پول تولیدکنندگان به نفع آن بوروکراسی مصادره میشود که توهین را هم به آسیبی که میزند میفزاید و پولی که غصب کرده را برای پراکنده کردن مردم استفاده میکند.
❃ بنابراین تنها درمان برای کسری بودجه، درمانی ساده اما در واقع فراموش شده است: بودجه دولت را قطع کنید. کجا و چطور؟ همه جا و به هر طریق ممکن!
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#بودجه #تورم #مالیات #مداخلهگرایی
#هزینههای_دولت #کسری_بودجه_دولت
➣ @Notes_On_Liberty
📃 زنان مشروطهخواه (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تاریخنویسان از شرکت زنان در خیزشهای مشروطیت ایران و دلیریهای آنان در راه آزادی، سخنها گفتهاند. ایوانف، از خاورشناسان روس، در مقالهای مینویسند: «در بیستم ژانویه ۱۹۰۷م (۱۹ دی ۱۲۸۵ ش) میتینگی از بانوان در شهر تهران تشکیل شد که در آن ده ماده از خواستههای زنان و از آن جمله تأسیس مدارس دخترانه و تعدیل و تخفیف در میزان صداق(مهریه) به تصویب رسید.»
❃ در رسالهای که تریا، پاولوویچ و ایرانسکی به نام «انقلاب مشروطه ایران» نوشتهاند، میخوانیم: «در نهضت مشروطه ایران، زنان ایرانی نیز پای در میان داشتند. عکس یک دسته شصت نفری از زنان چادر به سر و تفنگ به دست اکنون در اختیار ماست. اینان نگهبانان یکی از سنگرهای تبریز بودند.»
❃ و باز در همان کتاب از قول روزنامه «حبلالمتین» نقل شده است: «در یکی از زدوخوردهای انقلابی معروف ستارخان با لشکریان شاه، در میان کشتهشدگان انقلابیون جنازه بیست زن مشروطهخواه در لباس مردانه پیدا شده است.» و هم در آن کتاب آمده است: «در میتینگهای مربوط به مبارزه مشروطیت ایران، زنان ایرانی به تعداد زیادی دست داشتند و بسیاری از مبارزان ایرانی از کمکهای ذیقیمت خواهران و زنان خود برخوردار میشدند.»
❃ از تاریخنویسان ایران احمد کسروی، در ذکر رویدادهای روز یکشنبه ۴ خرداد ۱۲۸۶ش. مینویسد: «امروز زنان تهران نیز در خیزش پا در میان داشتند و چنانکه «حبلالمتین» نوشته، پانصد تن از ایشان در جلوی بهارستان گرد آمده بودند.»
❃ به گفتهی شوستر، مستشار آمریکایی ایران، در آن اوان، سازمانها و باشگاههای زنانه در تهران وجود داشته و اعضای این سازمانها سوگند یاد کرده بودند که با استقراض از روس و انگلیس که استقلال کشور را به خطر میانداخت، مبارزه نمایند. مسألهی تربیت زن و آزادی او همیشه روشنفکران و آزادیخواهان ایران را نگران میداشت. میرزا یوسف خان اعتصامالملک، پدر پروین اعتصامی و صاحب مجله «بهار»، گویا نخستین کسی است که به گفته دهخدا «لوای این حریّت را برافراشته و بذر این شجر بارور را کشته است.»
❃ میرزا یوسف خان، چند سال پیش از مشروطیت، در مرداد ۱۲۷۹ ش کتاب «تحریرالمرئه»، تألیف قاسم امین مصری، را در حقوق و آزادی زنان به فارسی ترجمه و به نام «تربیت نسوان» در تبریز چاپ کرد و طالبوف، پس از دریافت نسخه این کتاب، چند ماه پس از آن، به مترجم آن نوشت: «صد مرحبا بر آن سلیقه معنوی که سنگِ گوشهی بنای عمارت بزرگ تمدن لابد منه وطن را گذاشتی که در آتیه در مجالسی که نسوان ایران دعوی تسویه حقوق خود را با نطقهای فصیح و کلمات جامعه اثبات میکنند، از مترجم «تربیت نسوان» تذکره و وصافی خواهند نمود.»
❃ بهراستی، ترجمه و طبع چنین کتابی، بهویژه در تبریز آن روزی، «یکی از نوادر شجاعتهای ادبی بود، همسنگ... ابرام در حرکت کره ارض در مجمع انکیزیتورهای نصاری».*
[* منظور سران دادگاه تفتیش عقاید است که گالیله را به جرم طرح فرضیه متحرکبودن زمین محاکمه میکردند.]
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تاریخنویسان از شرکت زنان در خیزشهای مشروطیت ایران و دلیریهای آنان در راه آزادی، سخنها گفتهاند. ایوانف، از خاورشناسان روس، در مقالهای مینویسند: «در بیستم ژانویه ۱۹۰۷م (۱۹ دی ۱۲۸۵ ش) میتینگی از بانوان در شهر تهران تشکیل شد که در آن ده ماده از خواستههای زنان و از آن جمله تأسیس مدارس دخترانه و تعدیل و تخفیف در میزان صداق(مهریه) به تصویب رسید.»
❃ در رسالهای که تریا، پاولوویچ و ایرانسکی به نام «انقلاب مشروطه ایران» نوشتهاند، میخوانیم: «در نهضت مشروطه ایران، زنان ایرانی نیز پای در میان داشتند. عکس یک دسته شصت نفری از زنان چادر به سر و تفنگ به دست اکنون در اختیار ماست. اینان نگهبانان یکی از سنگرهای تبریز بودند.»
❃ و باز در همان کتاب از قول روزنامه «حبلالمتین» نقل شده است: «در یکی از زدوخوردهای انقلابی معروف ستارخان با لشکریان شاه، در میان کشتهشدگان انقلابیون جنازه بیست زن مشروطهخواه در لباس مردانه پیدا شده است.» و هم در آن کتاب آمده است: «در میتینگهای مربوط به مبارزه مشروطیت ایران، زنان ایرانی به تعداد زیادی دست داشتند و بسیاری از مبارزان ایرانی از کمکهای ذیقیمت خواهران و زنان خود برخوردار میشدند.»
❃ از تاریخنویسان ایران احمد کسروی، در ذکر رویدادهای روز یکشنبه ۴ خرداد ۱۲۸۶ش. مینویسد: «امروز زنان تهران نیز در خیزش پا در میان داشتند و چنانکه «حبلالمتین» نوشته، پانصد تن از ایشان در جلوی بهارستان گرد آمده بودند.»
❃ به گفتهی شوستر، مستشار آمریکایی ایران، در آن اوان، سازمانها و باشگاههای زنانه در تهران وجود داشته و اعضای این سازمانها سوگند یاد کرده بودند که با استقراض از روس و انگلیس که استقلال کشور را به خطر میانداخت، مبارزه نمایند. مسألهی تربیت زن و آزادی او همیشه روشنفکران و آزادیخواهان ایران را نگران میداشت. میرزا یوسف خان اعتصامالملک، پدر پروین اعتصامی و صاحب مجله «بهار»، گویا نخستین کسی است که به گفته دهخدا «لوای این حریّت را برافراشته و بذر این شجر بارور را کشته است.»
❃ میرزا یوسف خان، چند سال پیش از مشروطیت، در مرداد ۱۲۷۹ ش کتاب «تحریرالمرئه»، تألیف قاسم امین مصری، را در حقوق و آزادی زنان به فارسی ترجمه و به نام «تربیت نسوان» در تبریز چاپ کرد و طالبوف، پس از دریافت نسخه این کتاب، چند ماه پس از آن، به مترجم آن نوشت: «صد مرحبا بر آن سلیقه معنوی که سنگِ گوشهی بنای عمارت بزرگ تمدن لابد منه وطن را گذاشتی که در آتیه در مجالسی که نسوان ایران دعوی تسویه حقوق خود را با نطقهای فصیح و کلمات جامعه اثبات میکنند، از مترجم «تربیت نسوان» تذکره و وصافی خواهند نمود.»
❃ بهراستی، ترجمه و طبع چنین کتابی، بهویژه در تبریز آن روزی، «یکی از نوادر شجاعتهای ادبی بود، همسنگ... ابرام در حرکت کره ارض در مجمع انکیزیتورهای نصاری».*
[* منظور سران دادگاه تفتیش عقاید است که گالیله را به جرم طرح فرضیه متحرکبودن زمین محاکمه میکردند.]
➣ @Notes_On_Liberty
📃 زنان مشروطهخواه (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اما پس از عهد مشروطیت، نخستین کسی که موضوع حقوق زنان را پیش کشید، دهخدا، نویسنده روزنامه «صور اسرافیل»، بود. او در مقالات «چرند و پرند»، در چند جا، به این مطلب پرداخت و مسألهی ازدواجهای اجباری و نابههنگام، ظلم و استبداد پدر و مادر و شوهر، تعدد زوجات و خرافات و تعصبات زنانه را با لحن طنز و طعن مورد بحث و انتقاد قرار داد.
❃ همچنین، در آن زمان، سیداشرفالدین حسینی، مدیر روزنامه «نسیم شمال»، برخی از شعرهای خود را به تربیت و حقوق زنان و دختران ایرانی وقف کرد. ناگفته نماند که در دوران انقلاب مشروطه ایران، روزنامه «ملانصرالدین» قفقاز، در صفحات خود، جایگاه شایستهای برای مسأله زن و زنان شرق باز کرد که به روشنکردن افکار و ادامه این بحث در جراید و مطبوعات ایران کمک موثری مینمود. چندی نگذشت که روزنامهها و مجلات زنانه در مطبوعات فارسی پدید آمد. نخستین نشریهای که به دست خود زنان برای بیدار کردن توده زنان منتشر شد، مجله «دانش» بود که آن را خانم دکتر حسین خان کحال، در سال ۱۲۸۹ش، در تهران بنیاد نهاد. پس از «دانش»، روزنامهی مصوّر «شکوفه»، در سال ۱۲۹۱ ش، در تهران انتشار یافت که مدیر آن خانم مزینالسلطنه، رئیس مدرسه مزینیه، بود. در سالهای نزدیک به قدرتگیری رضاشاه، بر شمار مطبوعات بانوان افزوده شد. در اصفهان، بانو صدیقه دولتآبادی، خواهر حاجی میرزا یحیی دولتآبادی، در شهریور ۱۲۹۸ ش، روزنامه «زبان زنان» را منتشر کرد و چون این کار بر مردم عوام متعصب گران افتاد، خانهاش را سنگسار کردند و او ناچار به تهران آمد و در خرداد ۱۳۰۰ ش، آن را، به صورت مجله، دوباره در تهران انتشار داد.
❃ در سال ۱۲۹۹ ش، چند مجله دیگر از این قبیل در عالم مطبوعات پدید آمد. در مهرماه آن سال، مجله «عالم نسوان»، به همت شاگردان مدرسه زنان آمریکایی تهران، منتشر گردید و ظاهراً دوازده سال، تا آبان ۱۳۱۱، دوام داشت. در هر شماره این مجله، شعر یا عبارتی، به نام شعار مخصوص، درج میشد.
❃ در همان سال، «نامه بانوان»، به مدیریت شهناز آزاد، همسر ابوالقاسم آزاد مراغهای، در تهران انتشار یافت. خانم شهناز از پیشقدمان جنبش بانوان بود و در این راه صدمات زیادی دید و خود و شوهرش به جرم رهبری جنبش آزادی زنان گرفتار حبس و زندان شدند.
❃ و نیز در اواخر همان سال (بهمن ۱۲۹۹ش)، خانم فخرآفاق پارسا «جهان زنان» را در شهر مشهد دایر کرد و تنها چهار شماره از آن منتشر شده بود که دارنده آن به تهران آمد و شماره پنجم را در مهرماه ۱۳۰۰ ش انتشار داد. مندرجات این شماره که چیزی جز لزوم آموزش و پرورش زنان نبود، غوغایی در تهران برپا کرد و جمعی آن را مخالف دین دانسته، مجازات نویسنده را خواستار شدند و سرانجام، خانم فخرآفاق و همسرش به اراک تبعید گردیدند.
❃ روز دهم بهمن ماه ۱۳۰۱ ش، شاهزاده خانم ملوک اسکندری، مدیر مدرسه شماره ۳۵ دولتی، از جمعی بانوان برای حضور در جشن امتحانات شاگردان دعوت نمود و در آن جلسه نطق پرهیجانی ایراد و ترقیات زنان ملل فاضل و زنده دنیا را با وضع زنان ایران مقایسه کرد و از بیحسی و پسافتادگی زنان ایرانی و از خطراتی که برای آینده ملّت و مملکت در پیش است شِکوه سر داد و بانوان را به ترویج معارف تشویق نمود و در همان مجلس، بانوان پیمان فداکاری بسته، جمعیتی به نام «جمعیت نسوان وطنخواه» به وجود آوردند و مجلهای به همان نام دایر کردند که از سال ۱۳۰۲ ش منتشر شد و تا درگذشت بنیادگذار آن (تیرماه ۱۳۰۴ ش) دایر بود.
❃ در همه این جراید و مجلات، از آموزش و پرورش کودکان بحث میشد و مقالههایی دربارهی خانهداری و کارهای بهداشتی و مانند آنها درج میگردید، ولی هنوز زود بود که از موضوع آزادی زنان و روابط مرد و زن و الغای شرایط سخت زندگی زنان در اندرون خانه، آشکارا سخنی به میان آید.
#زنان #آزادی_فردی #حقوق_بشر
#حق_خودشکوفایی #آزادی_زنان
#زنان_مبارز #زنان_مشروطهخواه
#ازدواج_اجباری #ازدواج_کودکان
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اما پس از عهد مشروطیت، نخستین کسی که موضوع حقوق زنان را پیش کشید، دهخدا، نویسنده روزنامه «صور اسرافیل»، بود. او در مقالات «چرند و پرند»، در چند جا، به این مطلب پرداخت و مسألهی ازدواجهای اجباری و نابههنگام، ظلم و استبداد پدر و مادر و شوهر، تعدد زوجات و خرافات و تعصبات زنانه را با لحن طنز و طعن مورد بحث و انتقاد قرار داد.
❃ همچنین، در آن زمان، سیداشرفالدین حسینی، مدیر روزنامه «نسیم شمال»، برخی از شعرهای خود را به تربیت و حقوق زنان و دختران ایرانی وقف کرد. ناگفته نماند که در دوران انقلاب مشروطه ایران، روزنامه «ملانصرالدین» قفقاز، در صفحات خود، جایگاه شایستهای برای مسأله زن و زنان شرق باز کرد که به روشنکردن افکار و ادامه این بحث در جراید و مطبوعات ایران کمک موثری مینمود. چندی نگذشت که روزنامهها و مجلات زنانه در مطبوعات فارسی پدید آمد. نخستین نشریهای که به دست خود زنان برای بیدار کردن توده زنان منتشر شد، مجله «دانش» بود که آن را خانم دکتر حسین خان کحال، در سال ۱۲۸۹ش، در تهران بنیاد نهاد. پس از «دانش»، روزنامهی مصوّر «شکوفه»، در سال ۱۲۹۱ ش، در تهران انتشار یافت که مدیر آن خانم مزینالسلطنه، رئیس مدرسه مزینیه، بود. در سالهای نزدیک به قدرتگیری رضاشاه، بر شمار مطبوعات بانوان افزوده شد. در اصفهان، بانو صدیقه دولتآبادی، خواهر حاجی میرزا یحیی دولتآبادی، در شهریور ۱۲۹۸ ش، روزنامه «زبان زنان» را منتشر کرد و چون این کار بر مردم عوام متعصب گران افتاد، خانهاش را سنگسار کردند و او ناچار به تهران آمد و در خرداد ۱۳۰۰ ش، آن را، به صورت مجله، دوباره در تهران انتشار داد.
❃ در سال ۱۲۹۹ ش، چند مجله دیگر از این قبیل در عالم مطبوعات پدید آمد. در مهرماه آن سال، مجله «عالم نسوان»، به همت شاگردان مدرسه زنان آمریکایی تهران، منتشر گردید و ظاهراً دوازده سال، تا آبان ۱۳۱۱، دوام داشت. در هر شماره این مجله، شعر یا عبارتی، به نام شعار مخصوص، درج میشد.
❃ در همان سال، «نامه بانوان»، به مدیریت شهناز آزاد، همسر ابوالقاسم آزاد مراغهای، در تهران انتشار یافت. خانم شهناز از پیشقدمان جنبش بانوان بود و در این راه صدمات زیادی دید و خود و شوهرش به جرم رهبری جنبش آزادی زنان گرفتار حبس و زندان شدند.
❃ و نیز در اواخر همان سال (بهمن ۱۲۹۹ش)، خانم فخرآفاق پارسا «جهان زنان» را در شهر مشهد دایر کرد و تنها چهار شماره از آن منتشر شده بود که دارنده آن به تهران آمد و شماره پنجم را در مهرماه ۱۳۰۰ ش انتشار داد. مندرجات این شماره که چیزی جز لزوم آموزش و پرورش زنان نبود، غوغایی در تهران برپا کرد و جمعی آن را مخالف دین دانسته، مجازات نویسنده را خواستار شدند و سرانجام، خانم فخرآفاق و همسرش به اراک تبعید گردیدند.
❃ روز دهم بهمن ماه ۱۳۰۱ ش، شاهزاده خانم ملوک اسکندری، مدیر مدرسه شماره ۳۵ دولتی، از جمعی بانوان برای حضور در جشن امتحانات شاگردان دعوت نمود و در آن جلسه نطق پرهیجانی ایراد و ترقیات زنان ملل فاضل و زنده دنیا را با وضع زنان ایران مقایسه کرد و از بیحسی و پسافتادگی زنان ایرانی و از خطراتی که برای آینده ملّت و مملکت در پیش است شِکوه سر داد و بانوان را به ترویج معارف تشویق نمود و در همان مجلس، بانوان پیمان فداکاری بسته، جمعیتی به نام «جمعیت نسوان وطنخواه» به وجود آوردند و مجلهای به همان نام دایر کردند که از سال ۱۳۰۲ ش منتشر شد و تا درگذشت بنیادگذار آن (تیرماه ۱۳۰۴ ش) دایر بود.
❃ در همه این جراید و مجلات، از آموزش و پرورش کودکان بحث میشد و مقالههایی دربارهی خانهداری و کارهای بهداشتی و مانند آنها درج میگردید، ولی هنوز زود بود که از موضوع آزادی زنان و روابط مرد و زن و الغای شرایط سخت زندگی زنان در اندرون خانه، آشکارا سخنی به میان آید.
#زنان #آزادی_فردی #حقوق_بشر
#حق_خودشکوفایی #آزادی_زنان
#زنان_مبارز #زنان_مشروطهخواه
#ازدواج_اجباری #ازدواج_کودکان
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📖 رسالهی دوم دربارهی حکومت (۹) ➣ @Notes_On_Liberty ۱۵- در پاسخ به کسانیکه میگویند هرگز کسی در وضعیت طبیعی نبوده است، قولی را از خردمند فرزانه هوكر نقل میکنم که میگوید: «قوانینی که به آنها اشاره کردیم»، یعنی قوانین طبیعت، «مطلقاً الزامآوراند، حتی…
📖 رسالهی دوم دربارهی حکومت (۱۰)
➣ @Notes_On_Liberty
۱۸- بر این اساس، کشتن یک دزد مجاز است، اگرچه او صدمهای به صاحب خانه نزده و قصد جان او را نیز نکرده باشد، و فقط به زور وارد خانه او شده تا بتواند او را در حيطهی قدرت خویش درآورد و پول یا چیز دلخواه دیگری را از او بگیرد؛ زیرا از آنجا که دزد، به هر بهانهای، هیچ حقی ندارد تا مرا در حيطه قدرت خود در آورد، من نیز هیچ دلیلی ندارم که تصور کنم کسی که مرا به زور در حیطه قدرت خود درآورده و آزادی مرا گرفته است، قصد گرفتن چیزهای دیگر را نداشته باشد. از اینرو، جایز است که من او را شخصی به شمار آورم که خود را در وضعیت جنگ با من قرار داده است. این بدان معنی است که در صورت امکان میتوانم او را بکشم؛ زیرا چنین شخصی، با به خطر انداختن خود، بهراستی خود را بهمثابهی شخصی نشان داده است که خواهان جنگ است و هم اوست که متجاوز است.
۱۹- و در اینجا ما به تفاوت روشنی میان وضعیت طبیعی و وضعیت جنگ میرسیم. این دو وضعیت، که برخی آنها را به اشتباه در هم آمیختهاند، همانقدر متفاوتاند که وضعیت صلح، حسن نیّت، همکاری و بقا، با وضعیت دشمنی، کینهتوزی، خشونت و تخریب تفاوت دارند. وضعیت طبیعی وضعیتی است که در آن آدمیان بر اساس عقل، بدون آنکه کسی در میانشان برتر بوده و آمریتی برای داوری میان آنها داشته باشد، در کنار یکدیگر زندگی میکنند. اما وضعیت جنگ آن است که فردی نسبت به شخص دیگر زور بگوید یا قصد زورگویی داشته باشد، و مرجعی فَرادَست بر روی زمین نباشد تا بتوان برای رهایی به او متوسل شد. فقدان چنین مرجعی است که این حق را به یک انسان میدهد که علیه متجاوز دست به جنگ بزند، حتی اگر او عضو یک جامعه باشد و این امر در اجتماع رخ دهد. از اینرو، دزدی که همهی هستی مرا به تاراج برده و من نمیتوانم به جز متوسل شدن به قانون از او خسارت بگیرم، و او مرا در وضعیتی قرار داده که قانون نیز نمیتواند مداخله کند و جان مرا از خطر موجود حفظ کند، من حق کشتن او را دارم. زیرا اگر جان من در این شرایط از بین برود، دیگر قانون هم نمیتواند خسارت وارده را ترمیم کند. بنابراین، همین قانون که برای حفظ و حراست من بهوجود آمده است به من اجازه دفاع از خود، حق جنگ، و آزادی کشتن متجاوز را میدهد. زیرا در این شرایط، متجاوز نه فرصتی به من میدهد تا به قانون متوسل شوم، و نه فرصتی به قانون میدهد تا در مورد شرارتی که ممکن است غیرقابل ترمیم باشد تصمیم بگیرد. فقدان یک داور مشترک، که آمریتی نیز داشته باشد، همهی انسانها را در وضعیت طبیعی قرار میدهد. اعمال زور ناحق نسبت به هستی یک انسان، خواه داور مشترکی باشد یا نباشد، بهوجودآورندهی وضعیت جنگ است.
۲۰-۱- اما زمانیکه زور واقعی از میان برود وضعیت جنگ میان طرفین مناقشه در جامعه متوقف میشود، و هر دو طرف بهطور یکسان تحت داوری منصفانه قانون قرار میگیرند؛ زیرا در آن زمان است که راه متوسل شدن به قانون، برای ترمیم خسارت پیشین و جلوگیری از آسیبهای آینده، باز است. اما زمانیکه مانند وضعیت طبیعی، داور آمری وجود نداشته باشد که بتوان به او متوسل شد، جنگی که آغاز شده ادامه خواهد یافت. در این جنگ، طرف بیگناه این حق را دارد که هر وقت بتواند طرف متجاوز را نابود سازد، مگر آنکه طرف متجاوز از در صلح در آید و با قبول جبران خسارات وارده و تضمین امنیت طرف بیگناه در آینده خواهان آشتی باشد. ←
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
۱۸- بر این اساس، کشتن یک دزد مجاز است، اگرچه او صدمهای به صاحب خانه نزده و قصد جان او را نیز نکرده باشد، و فقط به زور وارد خانه او شده تا بتواند او را در حيطهی قدرت خویش درآورد و پول یا چیز دلخواه دیگری را از او بگیرد؛ زیرا از آنجا که دزد، به هر بهانهای، هیچ حقی ندارد تا مرا در حيطه قدرت خود در آورد، من نیز هیچ دلیلی ندارم که تصور کنم کسی که مرا به زور در حیطه قدرت خود درآورده و آزادی مرا گرفته است، قصد گرفتن چیزهای دیگر را نداشته باشد. از اینرو، جایز است که من او را شخصی به شمار آورم که خود را در وضعیت جنگ با من قرار داده است. این بدان معنی است که در صورت امکان میتوانم او را بکشم؛ زیرا چنین شخصی، با به خطر انداختن خود، بهراستی خود را بهمثابهی شخصی نشان داده است که خواهان جنگ است و هم اوست که متجاوز است.
۱۹- و در اینجا ما به تفاوت روشنی میان وضعیت طبیعی و وضعیت جنگ میرسیم. این دو وضعیت، که برخی آنها را به اشتباه در هم آمیختهاند، همانقدر متفاوتاند که وضعیت صلح، حسن نیّت، همکاری و بقا، با وضعیت دشمنی، کینهتوزی، خشونت و تخریب تفاوت دارند. وضعیت طبیعی وضعیتی است که در آن آدمیان بر اساس عقل، بدون آنکه کسی در میانشان برتر بوده و آمریتی برای داوری میان آنها داشته باشد، در کنار یکدیگر زندگی میکنند. اما وضعیت جنگ آن است که فردی نسبت به شخص دیگر زور بگوید یا قصد زورگویی داشته باشد، و مرجعی فَرادَست بر روی زمین نباشد تا بتوان برای رهایی به او متوسل شد. فقدان چنین مرجعی است که این حق را به یک انسان میدهد که علیه متجاوز دست به جنگ بزند، حتی اگر او عضو یک جامعه باشد و این امر در اجتماع رخ دهد. از اینرو، دزدی که همهی هستی مرا به تاراج برده و من نمیتوانم به جز متوسل شدن به قانون از او خسارت بگیرم، و او مرا در وضعیتی قرار داده که قانون نیز نمیتواند مداخله کند و جان مرا از خطر موجود حفظ کند، من حق کشتن او را دارم. زیرا اگر جان من در این شرایط از بین برود، دیگر قانون هم نمیتواند خسارت وارده را ترمیم کند. بنابراین، همین قانون که برای حفظ و حراست من بهوجود آمده است به من اجازه دفاع از خود، حق جنگ، و آزادی کشتن متجاوز را میدهد. زیرا در این شرایط، متجاوز نه فرصتی به من میدهد تا به قانون متوسل شوم، و نه فرصتی به قانون میدهد تا در مورد شرارتی که ممکن است غیرقابل ترمیم باشد تصمیم بگیرد. فقدان یک داور مشترک، که آمریتی نیز داشته باشد، همهی انسانها را در وضعیت طبیعی قرار میدهد. اعمال زور ناحق نسبت به هستی یک انسان، خواه داور مشترکی باشد یا نباشد، بهوجودآورندهی وضعیت جنگ است.
۲۰-۱- اما زمانیکه زور واقعی از میان برود وضعیت جنگ میان طرفین مناقشه در جامعه متوقف میشود، و هر دو طرف بهطور یکسان تحت داوری منصفانه قانون قرار میگیرند؛ زیرا در آن زمان است که راه متوسل شدن به قانون، برای ترمیم خسارت پیشین و جلوگیری از آسیبهای آینده، باز است. اما زمانیکه مانند وضعیت طبیعی، داور آمری وجود نداشته باشد که بتوان به او متوسل شد، جنگی که آغاز شده ادامه خواهد یافت. در این جنگ، طرف بیگناه این حق را دارد که هر وقت بتواند طرف متجاوز را نابود سازد، مگر آنکه طرف متجاوز از در صلح در آید و با قبول جبران خسارات وارده و تضمین امنیت طرف بیگناه در آینده خواهان آشتی باشد. ←
➣ @Notes_On_Liberty
📖 رسالهی دوم دربارهی حکومت (۱۱)
➣ @Notes_On_Liberty
← حتی اگر در جایی راه توسل به قانون و داورانِ تعیینشده توسط آن باز باشد، اما به دلیل انحرافات موجود در نهاد داوری و چرخش بیشرمانه قانون، حراست یا جبران خسارت خشونت و آسیبهایی که به انسان یا گروهی از انسانها وارد شده است انکار شود، بهدشواری میتوان تصور کرد که وضعیتی که افراد در آن قرار دارند چیزی غیر از وضعیت جنگ است. زیرا خسارت و خشونت از هر جانبی وارد شود باز هم خسارت و خشونت بهشمار میآید؛ حتی اگر تحت نام و شکل قانون و توسط کسانی صورت گیرد که از سوی قانون مأمور اجرای عدالتاند. زیرا هدف قانون حراست و جبران خسارت بیگناه، توسط کاربرد بیطرفانه آن در مورد همه کسانی است که تحت سلطهی آناند. هرجا که این قانون، بدون حیله و فریب، اجرا نشود مانند آن است که به ستمدیدگان اعلام جنگ شده باشد و آنها کسی را روی زمین ندارند که به او متوسل شوند. از اینرو، تنها چارهی آنها متوسل شدن به قدرت پروردگار است.
۲۰-۲- اما زمانیکه زور واقعی از میان برود وضعیت جنگ میان طرفین مناقشه در جامعه متوقف میشود، و هر دو طرف بهطور یکسان تحت داوری قرار میگیرند؛ و از اینرو، در چنین مناقشهای، وقتی این پرسش مطرح میشود که «چه کسی داوری خواهد کرد؟» نمیتواند به این معنا باشد که چه کسی دربارهی مناقشه تصمیم خواهد گرفت. همه میدانند که یِفتاح* در چنین حالتی به ما میگوید که «خداوند داور» داوری خواهد کرد. جاییکه داوری در روی زمین نباشد باید به خداوند، در بهشت، متوسل شد. بنابراین، در این مورد که شخص دیگری خود را در وضعیت جنگ با من قرار داده است یا نه، و یا من، همانطور که یفتاح عمل کرد، به عدل خداوندی در بهشت متوسل میشوم یا نه، نمیتوان این پرسش را به این صورت مطرح کرد که چه کسی داوری خواهد کرد؟ این تنها من هستم که بر اساس وجدان و شعور خود قضاوت کرده و پاسخگوی آن، به داور برتر همه انسانها، در روز رستاخیز خواهم بود.
[* از شخصیتهای عهد عتیق و نهمین داور بنیاسرائیل]
۲۱- یک دلیل عقلانی برای اجتناب از چنین وضعی (یعنی آنجاکه تنها قدرت موجود، برای توسل جستن به آن، قدرت پروردگار است، کمترین اختلاف باعث چنین فرجامی میشود، و قدرت مشروعی نیست تا میان مدعیان داوری کند)، این است که انسان وضعیت طبیعی را ترک کند و تشکیل اجتماع دهد. زیرا جاییکه آمریت و قدرتی در روی زمین وجود داشته باشد که بتوان با توسل به او آسودهخاطر زیست، وضعیت جنگ خاتمه یافته است و آن قدرت، داور مناقشات مردمان خواهد بود. اگر چنین دادگاه و داوری، با اختیار قانونی برتر، در روی زمین وجود میداشت که میان یفتاح و عمونیان داوری کند آنان هرگز خود را در وضعیت جنگ با یکدیگر قرار نمیدادند؛ اما میبینیم که یفتاح ناچار شد تا به قدرت پروردگار متوسل شود. او میگوید: «امروز خداوند داور میان فرزندان اسرائیل و فرزندان عمون داوری کند.» (داوران، شماره ۱۱، ۲۷) و آنگاه با تکیه بر چنین باوری سپاهیان خود را به میدان جنگ میفرستد. از اینرو، در چنین مناقشهای، وقتی این پرسش مطرح میشود که «چه کسی داوری خواهد کرد؟» نمیتواند به این معنا باشد که چه کسی درباره مناقشه تصمیم خواهد گرفت. همه میدانند که یفتاح در چنین حالتی به ما میگوید که «خداوند داور» داوری خواهد کرد. جاییکه داوری در روی زمین نباشد باید به خداوند، در بهشت، متوسل شد. بنابراین، در این مورد که شخص دیگری خود را در وضعیت جنگ با من قرار داده است یا نه، و یا من، همانطور که یفتاح عمل کرد، به عدل خداوندی در بهشت متوسل میشوم یا نه، نمیتوان این پرسش را به این صورت مطرح کرد که چه کسی داوری خواهد کرد؟ این تنها من هستم که بر اساس وجدان و شعور خود قضاوت کرده و پاسخگوی آن، به داور برتر همه انسانها، در روز رستاخیز خواهم بود.
#رساله_دوم_دربارهی_حکومت #جان_لاک
#لیبرالیسم #حکومت_قانون #آزادی_فردی
#مالکیت_خصوصی #قانون_اساسی #آزادی
#وضعیت_جنگ #وضعیت_طبیعی #قانون
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
← حتی اگر در جایی راه توسل به قانون و داورانِ تعیینشده توسط آن باز باشد، اما به دلیل انحرافات موجود در نهاد داوری و چرخش بیشرمانه قانون، حراست یا جبران خسارت خشونت و آسیبهایی که به انسان یا گروهی از انسانها وارد شده است انکار شود، بهدشواری میتوان تصور کرد که وضعیتی که افراد در آن قرار دارند چیزی غیر از وضعیت جنگ است. زیرا خسارت و خشونت از هر جانبی وارد شود باز هم خسارت و خشونت بهشمار میآید؛ حتی اگر تحت نام و شکل قانون و توسط کسانی صورت گیرد که از سوی قانون مأمور اجرای عدالتاند. زیرا هدف قانون حراست و جبران خسارت بیگناه، توسط کاربرد بیطرفانه آن در مورد همه کسانی است که تحت سلطهی آناند. هرجا که این قانون، بدون حیله و فریب، اجرا نشود مانند آن است که به ستمدیدگان اعلام جنگ شده باشد و آنها کسی را روی زمین ندارند که به او متوسل شوند. از اینرو، تنها چارهی آنها متوسل شدن به قدرت پروردگار است.
۲۰-۲- اما زمانیکه زور واقعی از میان برود وضعیت جنگ میان طرفین مناقشه در جامعه متوقف میشود، و هر دو طرف بهطور یکسان تحت داوری قرار میگیرند؛ و از اینرو، در چنین مناقشهای، وقتی این پرسش مطرح میشود که «چه کسی داوری خواهد کرد؟» نمیتواند به این معنا باشد که چه کسی دربارهی مناقشه تصمیم خواهد گرفت. همه میدانند که یِفتاح* در چنین حالتی به ما میگوید که «خداوند داور» داوری خواهد کرد. جاییکه داوری در روی زمین نباشد باید به خداوند، در بهشت، متوسل شد. بنابراین، در این مورد که شخص دیگری خود را در وضعیت جنگ با من قرار داده است یا نه، و یا من، همانطور که یفتاح عمل کرد، به عدل خداوندی در بهشت متوسل میشوم یا نه، نمیتوان این پرسش را به این صورت مطرح کرد که چه کسی داوری خواهد کرد؟ این تنها من هستم که بر اساس وجدان و شعور خود قضاوت کرده و پاسخگوی آن، به داور برتر همه انسانها، در روز رستاخیز خواهم بود.
[* از شخصیتهای عهد عتیق و نهمین داور بنیاسرائیل]
۲۱- یک دلیل عقلانی برای اجتناب از چنین وضعی (یعنی آنجاکه تنها قدرت موجود، برای توسل جستن به آن، قدرت پروردگار است، کمترین اختلاف باعث چنین فرجامی میشود، و قدرت مشروعی نیست تا میان مدعیان داوری کند)، این است که انسان وضعیت طبیعی را ترک کند و تشکیل اجتماع دهد. زیرا جاییکه آمریت و قدرتی در روی زمین وجود داشته باشد که بتوان با توسل به او آسودهخاطر زیست، وضعیت جنگ خاتمه یافته است و آن قدرت، داور مناقشات مردمان خواهد بود. اگر چنین دادگاه و داوری، با اختیار قانونی برتر، در روی زمین وجود میداشت که میان یفتاح و عمونیان داوری کند آنان هرگز خود را در وضعیت جنگ با یکدیگر قرار نمیدادند؛ اما میبینیم که یفتاح ناچار شد تا به قدرت پروردگار متوسل شود. او میگوید: «امروز خداوند داور میان فرزندان اسرائیل و فرزندان عمون داوری کند.» (داوران، شماره ۱۱، ۲۷) و آنگاه با تکیه بر چنین باوری سپاهیان خود را به میدان جنگ میفرستد. از اینرو، در چنین مناقشهای، وقتی این پرسش مطرح میشود که «چه کسی داوری خواهد کرد؟» نمیتواند به این معنا باشد که چه کسی درباره مناقشه تصمیم خواهد گرفت. همه میدانند که یفتاح در چنین حالتی به ما میگوید که «خداوند داور» داوری خواهد کرد. جاییکه داوری در روی زمین نباشد باید به خداوند، در بهشت، متوسل شد. بنابراین، در این مورد که شخص دیگری خود را در وضعیت جنگ با من قرار داده است یا نه، و یا من، همانطور که یفتاح عمل کرد، به عدل خداوندی در بهشت متوسل میشوم یا نه، نمیتوان این پرسش را به این صورت مطرح کرد که چه کسی داوری خواهد کرد؟ این تنها من هستم که بر اساس وجدان و شعور خود قضاوت کرده و پاسخگوی آن، به داور برتر همه انسانها، در روز رستاخیز خواهم بود.
#رساله_دوم_دربارهی_حکومت #جان_لاک
#لیبرالیسم #حکومت_قانون #آزادی_فردی
#مالکیت_خصوصی #قانون_اساسی #آزادی
#وضعیت_جنگ #وضعیت_طبیعی #قانون
➣ @Notes_On_Liberty
«حقیقت این است که از اعتبار باورها کاسته شده و خودکامگی نمایان شده است و با آنکه هنوز به سلاح قدرت تکیه دارد، دیگر منزلت سابق خود را ندارد. آدمی از بیتفاوتیِ دیرپا و خویشتنفریبی آگاهی یافته و با رای فراگیر و مؤكد خود، خواستار استقرار مجددِ حقوقِ سلبناشدنی خویش است. دیگر به خواستنِ صرف بسنده نمیکند، در ناسوت و لاهوت به پا میخیزد که به قهر دست برد تا حقی را که به باور او، از دادنش سر باز میزنند، بازپس گیرد...»
❈ فریدریش شیلر، آزادی و دولت فرزانگی، بخشی از نامه پنجم
➣ @Notes_On_Liberty
❈ فریدریش شیلر، آزادی و دولت فرزانگی، بخشی از نامه پنجم
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 ارتداد تروتسکی! (۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty ❃ استالین یک گرجستانی بیسواد است. کوچکترین دانشی از هیچ یک از زبانهای غربی ندارد. اروپا یا آمریکا را نمیشناسد. حتی دستاوردهایش بهعنوان نویسندهای مارکسیستی زیر سوال است. اما هرچند پشتیبان…
📃 ارتداد تروتسکی! (۳) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در میدان سیاستهای داخلی، تروتسکی به ترفندهای رایج امتحانپسدادهای متوسل شد که مارکسیستها همواره در نقد رویکردهایِ سوسیالیستیِ برگزیدهشده از سوی احزاب دیگر به کار بسته بودند. میگفت آنچه استالین پیاده میکند، نه سوسیالیسم و کمونیسم واقعی که در برابر، کاملاً مخالف آن است؛ صورت تحریفشدهی هولناکی است از اصول والا و برجستهی مارکس و لنین! در تعبیر تروتسکی، همهی ویژگیهای نابودکنندهی کنترل عمومی بر ابزارهای تولید و توزیع که در روسیه پدیدار شد، در سیاستهای خردهبورژوایی استالین ریشه داشت. اینها پیامدهای گریزناپذیر شیوههای کمونیستی نبودند. پدیدههای همراه با استالینیسم بودند و نه کمونیسم. این صرفاً بهخاطر اشتباه استالین بود که دیوانسالاری مسئولیتناپذیر مطلقگرایی در روسیه تفوق یافت؛ طبقهای از الیگارشهای ممتاز از زندگی تجملاتی برخوردار بود، درحالیکه میان تودهها و مرگ در اثر گرسنگی راهی نبود؛ نظامی تروریست، گارد قدیمی انقلابیها را اعدام کرد و میلیونها نفر را به کار در اردوگاههای کار اجباری واداشت؛ پلیس مخفی قادر مطلق بود؛ اتحادیههای کارگری قدرتی نداشتند و تودهها از همه حقوق و آزادیها محروم بودند.
❃ استالین قهرمان جامعه بیطبقه برابریطلب نبود. پیشاهنگ بازگشت به بدترین شیوههای بهرهکشی و حکومت طبقاتی بود. طبقه حاکم نوپایی که تقریباً ۱۰ درصد جامعه را در خود داشت، اکثریت مطلق پرولتاریای زحمتکش را سنگدلانه سرکوب و استثمار میکرد.
❃ تروتسکی نمیتوانست توضیح دهد که این همه را چگونه تنها یک انسان و آدمهای متملق انگشتشماری که گردش را گرفتهاند، میتوانند به بار آورند. «نیروهای مادی تولید» که در ماتریالیسم تاریخی مارکسیستی اینهمه دربارهشان صحبت میشود و «مستقل از اراده افراد» روند رخدادهای انسانی را «به میانجی سرسخت قانون طبیعت» تعیین میکنند، کجا بودند؟ چگونه ممکن است یک انسان در جایگاهی باشد که بتواند «ابرساختار قضایی و سیاسی» را که بهگونهای منحصربهفرد و دگرگونیناپذیر به میانجی ساختار اقتصادی جامعه تعیین شده، تغییر دهد؟ حتی تروتسکی اعتقاد داشت که در روسیه دیگر هیچگونه مالکیت خصوصی بر ابزارهای تولید وجود ندارد. در حکومت استالین، تولید و توزیع یکسره از سوی «جامعه» کنترل میشوند. این یکی از اصول اعتقادی بنیادین مارکسیسم است که ابرساختار چنین نظامی باید ضرورتاً بهشت روی زمین باشد. در عقاید مارکسیستی هیچ جایی برای تفسیری وجود ندارد که گناه پیدایش فرآیند روبهزوالی را که میتواند رستگاری ناشی از کنترل عمومی بنگاهها را به شرارت تبدیل کند، بر گردن افراد بیندازد. مارکسیستی که باورهای سازگار میداشت، اگر سازگاری با مارکسیسم همخوان میبود، باید میپذیرفت که نظام سیاسی استالین، ابرساختار ضروری برای کمونیسم است.
❃ همهی اجزای بنیادین برنامه تروتسکی، سازگاری کاملی با سیاستهای استالین داشت. تروتسکی از صنعتیسازی روسیه هواخواهی میکرد. غایت برنامه پنجساله استالین نیز همین بود. تروتسکی پشتیبان اشتراکیسازی کشاورزی بود. استالین کُلخوز را پایه گذاشت و کولاکها را از میان برداشت. تروتسکی طرفدار سازماندهی ارتشی بزرگ بود. استالین چنین ارتشی را سامان داد. تروتسکی هم وقتی در قدرت حضور داشت، دوستدار دموکراسی نبود. در برابر، پشتیبان متعصب و خشکمغز سرکوب دیکتاتورمنشانه همه «خرابکارها» بود، اما پیشبینی نمیکرد که ممکن است دیکتاتور، خود او یعنی نویسنده رسالههای مارکسیستی و کارکشته در براندازی شکوهمندانه رومانفها را شرورترین خرابکار بپندارد. مانند همه دیگر طرفداران دیکتاتوری فکر میکرد که خود او یا یکی از دوستان نزدیکش دیکتاتور بعدی خواهد بود. تروتسکی دیوانسالاری را نقد میکرد. اما هیچ شیوهی دیگری را برای اداره امور در نظامهای سوسیالیستی به دست نمیداد. برای بنگاههای سودجوی خصوصی، هیچ بدیلی غیر از مدیریت بوروکراتیک وجود ندارد.
❃ حقیقت این است که تروتسکی تنها یک خطا در کار استالین یافت. آن هم این بود که استالین، دیکتاتور است و نه تروتسکی. در دشمنیشان با یکدیگر هر دو درست میگفتند: استالین به درستی ادعا میکرد که نظامش مظهر سیاستهای کمونیستی است. تروتسکی نیز به درستی بر این نکته پا میفشرد که حکومت استالین، روسیه را به جهنم تبدیل کرده است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در میدان سیاستهای داخلی، تروتسکی به ترفندهای رایج امتحانپسدادهای متوسل شد که مارکسیستها همواره در نقد رویکردهایِ سوسیالیستیِ برگزیدهشده از سوی احزاب دیگر به کار بسته بودند. میگفت آنچه استالین پیاده میکند، نه سوسیالیسم و کمونیسم واقعی که در برابر، کاملاً مخالف آن است؛ صورت تحریفشدهی هولناکی است از اصول والا و برجستهی مارکس و لنین! در تعبیر تروتسکی، همهی ویژگیهای نابودکنندهی کنترل عمومی بر ابزارهای تولید و توزیع که در روسیه پدیدار شد، در سیاستهای خردهبورژوایی استالین ریشه داشت. اینها پیامدهای گریزناپذیر شیوههای کمونیستی نبودند. پدیدههای همراه با استالینیسم بودند و نه کمونیسم. این صرفاً بهخاطر اشتباه استالین بود که دیوانسالاری مسئولیتناپذیر مطلقگرایی در روسیه تفوق یافت؛ طبقهای از الیگارشهای ممتاز از زندگی تجملاتی برخوردار بود، درحالیکه میان تودهها و مرگ در اثر گرسنگی راهی نبود؛ نظامی تروریست، گارد قدیمی انقلابیها را اعدام کرد و میلیونها نفر را به کار در اردوگاههای کار اجباری واداشت؛ پلیس مخفی قادر مطلق بود؛ اتحادیههای کارگری قدرتی نداشتند و تودهها از همه حقوق و آزادیها محروم بودند.
❃ استالین قهرمان جامعه بیطبقه برابریطلب نبود. پیشاهنگ بازگشت به بدترین شیوههای بهرهکشی و حکومت طبقاتی بود. طبقه حاکم نوپایی که تقریباً ۱۰ درصد جامعه را در خود داشت، اکثریت مطلق پرولتاریای زحمتکش را سنگدلانه سرکوب و استثمار میکرد.
❃ تروتسکی نمیتوانست توضیح دهد که این همه را چگونه تنها یک انسان و آدمهای متملق انگشتشماری که گردش را گرفتهاند، میتوانند به بار آورند. «نیروهای مادی تولید» که در ماتریالیسم تاریخی مارکسیستی اینهمه دربارهشان صحبت میشود و «مستقل از اراده افراد» روند رخدادهای انسانی را «به میانجی سرسخت قانون طبیعت» تعیین میکنند، کجا بودند؟ چگونه ممکن است یک انسان در جایگاهی باشد که بتواند «ابرساختار قضایی و سیاسی» را که بهگونهای منحصربهفرد و دگرگونیناپذیر به میانجی ساختار اقتصادی جامعه تعیین شده، تغییر دهد؟ حتی تروتسکی اعتقاد داشت که در روسیه دیگر هیچگونه مالکیت خصوصی بر ابزارهای تولید وجود ندارد. در حکومت استالین، تولید و توزیع یکسره از سوی «جامعه» کنترل میشوند. این یکی از اصول اعتقادی بنیادین مارکسیسم است که ابرساختار چنین نظامی باید ضرورتاً بهشت روی زمین باشد. در عقاید مارکسیستی هیچ جایی برای تفسیری وجود ندارد که گناه پیدایش فرآیند روبهزوالی را که میتواند رستگاری ناشی از کنترل عمومی بنگاهها را به شرارت تبدیل کند، بر گردن افراد بیندازد. مارکسیستی که باورهای سازگار میداشت، اگر سازگاری با مارکسیسم همخوان میبود، باید میپذیرفت که نظام سیاسی استالین، ابرساختار ضروری برای کمونیسم است.
❃ همهی اجزای بنیادین برنامه تروتسکی، سازگاری کاملی با سیاستهای استالین داشت. تروتسکی از صنعتیسازی روسیه هواخواهی میکرد. غایت برنامه پنجساله استالین نیز همین بود. تروتسکی پشتیبان اشتراکیسازی کشاورزی بود. استالین کُلخوز را پایه گذاشت و کولاکها را از میان برداشت. تروتسکی طرفدار سازماندهی ارتشی بزرگ بود. استالین چنین ارتشی را سامان داد. تروتسکی هم وقتی در قدرت حضور داشت، دوستدار دموکراسی نبود. در برابر، پشتیبان متعصب و خشکمغز سرکوب دیکتاتورمنشانه همه «خرابکارها» بود، اما پیشبینی نمیکرد که ممکن است دیکتاتور، خود او یعنی نویسنده رسالههای مارکسیستی و کارکشته در براندازی شکوهمندانه رومانفها را شرورترین خرابکار بپندارد. مانند همه دیگر طرفداران دیکتاتوری فکر میکرد که خود او یا یکی از دوستان نزدیکش دیکتاتور بعدی خواهد بود. تروتسکی دیوانسالاری را نقد میکرد. اما هیچ شیوهی دیگری را برای اداره امور در نظامهای سوسیالیستی به دست نمیداد. برای بنگاههای سودجوی خصوصی، هیچ بدیلی غیر از مدیریت بوروکراتیک وجود ندارد.
❃ حقیقت این است که تروتسکی تنها یک خطا در کار استالین یافت. آن هم این بود که استالین، دیکتاتور است و نه تروتسکی. در دشمنیشان با یکدیگر هر دو درست میگفتند: استالین به درستی ادعا میکرد که نظامش مظهر سیاستهای کمونیستی است. تروتسکی نیز به درستی بر این نکته پا میفشرد که حکومت استالین، روسیه را به جهنم تبدیل کرده است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ارتداد تروتسکی! (۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تروتسکی بعد از مرگ خود کاملاً از میان نرفت. بولانژریسم هم در فرانسه مدتی بعد از پایان زندگی ژنرال بولانژر برجا ماند. در اسپانیا نیز هر چند دودمان دون کارلوس از میان رفته، اما هنوز کارلیستهایی در این کشور به جا ماندهاند. این دست نهضتهایی که پس از مرگ رهبرانشان سر بر میآورند، البته محتوم به شکستند.
❃ با اینهمه در همهی کشورها افرادی هستند که هرچند خود با خشکمغزی تمام به اندیشه برنامهریزی فراگیر یا همان مالکیت عمومی بر ابزارهای تولید سرسپردهاند، اما هنگامیکه با چهره واقعی کمونیسم روبهرو میشوند، هراس و بیم وجودشان را میگیرد. امیدشان را از کف میدهند. این افراد رویای باغ عدن در سر دارند. از نگاه آنها کمونیسم یا سوسیالیسم به معنی زندگی راحت در ثروت و بهرهگیری کامل از همهی آزادیها و لذتها است. تناقضهایی را که در ذات تصویرشان از جامعه کمونیستی وجود دارد، درک نمیکنند. کورکورانه از کنار همهی خیالبافیهای احمقانه چارلز فوریه و تمام یاوهگوییهای وبلن گذشتهاند. جانانه به این ادعای انگلس که سوسیالیسم، عرصه آزادی نامحدود خواهد بود، باور دارند. بهخاطر هر چیزی که باب دلشان نیست، علیه کاپیتالیسم اعلام جرم میکنند و کاملاً قانع شدهاند که سوسیالیسم آنها را از شر همهی تباهکاریها و شرارتها رها خواهد کرد. ناکامیها و سرخوردگیهای خودشان را به گردن بیعدالتی این نظام رقابتی «مجنون» میاندازند و امیدوارند که سوسیالیسم آن جایگاه بلند و درآمد بالایی را که حق آنهاست، نصیبشان کند. سیندرلاهایی هستند که آرزوی شاهزادهای ناجی را در سر دارند که قدر امتیازات و فضیلتهایشان را خواهد دانست. بیزاری از کاپیتالیسم و پرستش کمونیسم، برای آنها مایهی دلداری است. آن بیزاری و این پرستش به آنها کمک میکند که حقارتشان را پنهان کنند و کمبودها و نارساییهای خود را به گردن «سیستم» اندازند.
❃ این دست افراد در هواخواهیشان از دیکتاتوری، همواره جانب دیکتاتوری دارودسته خودشان را میگیرند. وقتی برنامهریزی را مطالبه میکنند، چیزی که در سر دارند، همواره برنامه خودشان است و نه برنامه دیگران. اگر یک نظام سوسیالیستی یا کمونیستی برجستهترین جایگاه و بالاترین درآمد را به خود آنها اختصاص ندهد، هیچ گاه نمیپذیرند که آن نظام، سوسیالیسم یا کمونیسم واقعی و ناب است. از نگاه این افراد، ویژگی بنیادین کمونیسم واقعی و اصیل این است که همهی امور در آن دقیقاً بر پایه اراده خود آنها انجام میشود و همهی مخالفان مجبور به اطاعت میشوند.
❃ این یک واقعیت است که بیشتر مردمان روزگار ما از اندیشههای سوسیالیستی و کمونیستی ملهم هستند، اما این به آن معنا نیست که در پیشنهادها و برنامههایشان برای اجتماعیسازی ابزارهای تولید و کنترل عمومی بر تولید و توزیع، هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند. برعکس، یکایک گروهها و حلقههای سوسیالیست متعصبانه با برنامههای همهی گروههای سوسیالیستی دیگر مخالفند. فرقههای گوناگون سوسیالیستی، سرسختانهتر از هر کس دیگر با خودشان مبارزه میکنند.
❃ اگر نمونه تروتسکی -و مورد مشابه گرگور اشتراسر در آلمان نازی- داستانهایی استثنایی و تک بودند، نیازی به واکاوی در آنها نبود. اما اینها رخدادهایی اتفاقی و گاهبهگاه نیستند؛ رویدادهایی عادیاند. پژوهش در آنها دلایل روانشناختی محبوبیت سوسیالیسم و نیز امکانناپذیری آن را هویدا میکند.
#استالین #تروتسکی #بلشویسم
#کمونیسم #سوسیالیسم #استبداد
#سوسیالیسم_ویرانگر #تروریسم
#دیکتاتوری_کمونیستی #شوروی
#تروریسم_کمونیستی #مارکسیسم
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تروتسکی بعد از مرگ خود کاملاً از میان نرفت. بولانژریسم هم در فرانسه مدتی بعد از پایان زندگی ژنرال بولانژر برجا ماند. در اسپانیا نیز هر چند دودمان دون کارلوس از میان رفته، اما هنوز کارلیستهایی در این کشور به جا ماندهاند. این دست نهضتهایی که پس از مرگ رهبرانشان سر بر میآورند، البته محتوم به شکستند.
❃ با اینهمه در همهی کشورها افرادی هستند که هرچند خود با خشکمغزی تمام به اندیشه برنامهریزی فراگیر یا همان مالکیت عمومی بر ابزارهای تولید سرسپردهاند، اما هنگامیکه با چهره واقعی کمونیسم روبهرو میشوند، هراس و بیم وجودشان را میگیرد. امیدشان را از کف میدهند. این افراد رویای باغ عدن در سر دارند. از نگاه آنها کمونیسم یا سوسیالیسم به معنی زندگی راحت در ثروت و بهرهگیری کامل از همهی آزادیها و لذتها است. تناقضهایی را که در ذات تصویرشان از جامعه کمونیستی وجود دارد، درک نمیکنند. کورکورانه از کنار همهی خیالبافیهای احمقانه چارلز فوریه و تمام یاوهگوییهای وبلن گذشتهاند. جانانه به این ادعای انگلس که سوسیالیسم، عرصه آزادی نامحدود خواهد بود، باور دارند. بهخاطر هر چیزی که باب دلشان نیست، علیه کاپیتالیسم اعلام جرم میکنند و کاملاً قانع شدهاند که سوسیالیسم آنها را از شر همهی تباهکاریها و شرارتها رها خواهد کرد. ناکامیها و سرخوردگیهای خودشان را به گردن بیعدالتی این نظام رقابتی «مجنون» میاندازند و امیدوارند که سوسیالیسم آن جایگاه بلند و درآمد بالایی را که حق آنهاست، نصیبشان کند. سیندرلاهایی هستند که آرزوی شاهزادهای ناجی را در سر دارند که قدر امتیازات و فضیلتهایشان را خواهد دانست. بیزاری از کاپیتالیسم و پرستش کمونیسم، برای آنها مایهی دلداری است. آن بیزاری و این پرستش به آنها کمک میکند که حقارتشان را پنهان کنند و کمبودها و نارساییهای خود را به گردن «سیستم» اندازند.
❃ این دست افراد در هواخواهیشان از دیکتاتوری، همواره جانب دیکتاتوری دارودسته خودشان را میگیرند. وقتی برنامهریزی را مطالبه میکنند، چیزی که در سر دارند، همواره برنامه خودشان است و نه برنامه دیگران. اگر یک نظام سوسیالیستی یا کمونیستی برجستهترین جایگاه و بالاترین درآمد را به خود آنها اختصاص ندهد، هیچ گاه نمیپذیرند که آن نظام، سوسیالیسم یا کمونیسم واقعی و ناب است. از نگاه این افراد، ویژگی بنیادین کمونیسم واقعی و اصیل این است که همهی امور در آن دقیقاً بر پایه اراده خود آنها انجام میشود و همهی مخالفان مجبور به اطاعت میشوند.
❃ این یک واقعیت است که بیشتر مردمان روزگار ما از اندیشههای سوسیالیستی و کمونیستی ملهم هستند، اما این به آن معنا نیست که در پیشنهادها و برنامههایشان برای اجتماعیسازی ابزارهای تولید و کنترل عمومی بر تولید و توزیع، هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند. برعکس، یکایک گروهها و حلقههای سوسیالیست متعصبانه با برنامههای همهی گروههای سوسیالیستی دیگر مخالفند. فرقههای گوناگون سوسیالیستی، سرسختانهتر از هر کس دیگر با خودشان مبارزه میکنند.
❃ اگر نمونه تروتسکی -و مورد مشابه گرگور اشتراسر در آلمان نازی- داستانهایی استثنایی و تک بودند، نیازی به واکاوی در آنها نبود. اما اینها رخدادهایی اتفاقی و گاهبهگاه نیستند؛ رویدادهایی عادیاند. پژوهش در آنها دلایل روانشناختی محبوبیت سوسیالیسم و نیز امکانناپذیری آن را هویدا میکند.
#استالین #تروتسکی #بلشویسم
#کمونیسم #سوسیالیسم #استبداد
#سوسیالیسم_ویرانگر #تروریسم
#دیکتاتوری_کمونیستی #شوروی
#تروریسم_کمونیستی #مارکسیسم
➣ @Notes_On_Liberty