On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.89K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
➣ @Notes_On_Liberty

← وظایف دولت از نگاه فریدمن:

✓ انحصار فنی: انحصار فنی بدین معناست که در برخی اقدامات اقتصادی، کارایی دولت از بخش خصوصی در بازار رقابتی بیشتر است مانند سرمایه‌گذاری در تاسیسات برق و تلفن که مستلزم صرف هزینه‌های سنگین است و بخش خصوصی گرایشی به سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها ندارد.

✓ برنامه‌های رفاهی و بهداشتی: مانند مبارزه با آلودگیِ محیط‌زیست و انجام خدمات بهداشتی مانند واکسیناسیون و...

✓ مراقبت از کودکان عقب مانده و نگهداری از افرادی که برای جامعه خطرناک هستند.

➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

← فریدمن در جایگاه یک نئوکلاسیک:

دیدگاه‌های فریدمن در زمینه‌های نقش پول و سیاست‌های پولی در اقتصاد، دارای اهمیت فراوان است. «فریدمن» نیز چون «فیشر» و «ویکسل» به نقش افزایشِ حجم پول به‌عنوان عامل اصلی تغییرات قیمت‌ها و تولید واقعی در اقتصاد اشاره می‌کند. مهمترین دیدگاه‌های او به‌عنوان یک نئوکلاسیک عبارت‌اند از:

۱- بنیادی‌ترین عامل تعیین‌کننده‌ی مخارج کلّی و درآمد ملّی، عرضه پول است.

۲- فریدمن ضمن ارائه‌ی تفسیری جدید از نظریه‌ی مقداری پول به‌عنوان «نظریه برتری دارایی»، نظریه‌ی پولی خود را با نظریه‌ی سرمایه ادغام می‌کند.

۳- از دیدگاه او دولت در اجرای سیاست اشتغال، آن حیطه‌ی عملی را که منحنی فیلیپس در اختیار می‌گذارد ندارد و از سوی دیگر با تغییر مفاهیم منحنی فیلیپس، اقدام به ارائه‌ی نظریه‌ی «رکود تورمی» می‌کند.

۴- از نگاه فریدمن در صورت ثبات در نرخ افزایش عرضه‌ی پول، بیکاری نهایتا در سطح طبیعی خود تثبیت می‌شود و نرخ تورم سرانجام با تفاوت بین نرخ افزایش عرضه پول و نرخ رشد محصول ایجاد شده تعیین خواهد شد.

۵- به نظر فریدمن تغيير حجم پول از یک کانال مستقیم یعنی «رابطه‌ی مبادله‌ی فيشر» تاثیری مطمئن بر درآمدهای پولی دارد.

۶- از دیدگاه فریدمن، مبلغ اسمی پول اهمیتی ندارد بلکه مهم، مبلغ واقعی یعنی «قدرت خرید پول» است. فريدمن معتقد است مردم، سماجت بسیاری نسبت به قدرت خریدی که مایل به نگهداری‌اش هستند از خود نشان می‌دهند و به سختی حاضرند تغییری در آن به‌وجود آید.

➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

۷- بنا به نظر فریدمن، حجم پول باید با توجه به تغییرات واقعی تغییر کند، تاثیر پول مستقیم و بلاواسطه است و افزایش حجم پول به فزونی عرضه و تقاضای واقعی کشیده می‌شود که نهایتاً سبب افزایش درآمد پولی خواهد شد.

۸- فریدمن در پاسخ به این پرسش که «آیا افزایش حجم پولی، صرفا قیمت‌ها را افزایش می‌دهد یا تولید را بالا می‌برد؟» پاسخ می‌دهد که این به سطح اشتغال و وجود ظرفیت تولیدی جامعه وابسته است. در هر حال، نتیجه‌ی افزایش عرضه‌ی پول، افزایش تقاضا و افزایش قطعی درآمد پولی است.

۹- علی‌رغم نظر قاطع کینرین‌ها درباره‌ی ارجحیت سیاست‌های مالی، پولیون معتقدند کارایی سیاست‌های مالی مشروط و تنها هنگامی موثر خواهد افتاد که با تغییرات مناسبی در حجم پول در گردش همراه باشد، در غیر این‌صورت، سیاست‌های مالی از کارایی لازم برخوردار نخواهد بود، بنابراین سیاست‌های مالی مانند کاهش مالیات و کسر بودجه با افزایش مالیات و مخارج دولت، فقط در شرایطی کاراست که با تغییرات مناسبی در حجم پول همراه باشد.

۱۰- فریدمن به‌عنوان یک اقتصاددان نئوکلاسیک، کنترل حجم عرضه پول را تنها راه جلوگیری از پیدایش تورم و رکود اقتصادی می‌داند و معتقد است هرگاه عرضه‌ی پول به‌صورت مناسب و مداوم تعیین شده، مخارج، قیمت‌ها و اشتغال، خودبه‌خود در سطح مناسبی قرار خواهند گرفت، بنابراین تنها سیاست لازم برای دولت آن است که حجم عرضه پول و نرخ رشد آن را کنترل کند. با افزایش محصول کل و درآمد پولی عرضه پول نیز افزایش می‌یابد ولی نرخ رشد عرضه پول نباید کمتر یا بیشتر از نرخ رشد عرضه محصول باشد.

#تاریخ_اندیشه‌های_اقتصادی
#مکاتب_اقتصادی #اقتصاد
#میلتون_فریدمن #سرمایه‌داری
#مانیتاریسم #مکتب_پولی
#آزادی_فردی #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎞 | میلتون فریدمن، علم اقتصاد، معجزه نظام قیمت‌ها و مکانیزم بازار آزاد را در دو دقیقه آموزش می‌دهد.

#میلتون_فریدمن
#سرمایه‌داری
#بازار_آزاد
➣ @Notes_On_Liberty
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎞 | "The most terrifying words in the English language are: I'm from the government and I' m here to help."
🗣 Ronald Reagan 

➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
🎞 | "The most terrifying words in the English language are: I'm from the government and I' m here to help." 🗣 Ronald Reagan  ➣ @Notes_On_Liberty
📄 دولت‌مردان، منافع شخصی و بسط قدرت | ✍ دکتر علی سعدوندی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ رونالد ریگان: وحشت‌انگیزترین عبارت‌ها در زبان انگلیسی وقتی است که فردی می‌گوید: «من یک دولتی هستم و آمده‌ام برای کمک به شما!»

❃ به‌راستی دولتیان در سراسر جهان در فکر کمک به مردم هستند و یا اول منافع شخصی خود را مد نظر قرار می‌دهند؟

❃ اگر این اصل بنیادین را که همگان به دنبال منافع شخصی خود هستند مدنظر قرار دهیم اولاً انتظار خود را از دولت‌ها متعادل خواهیم کرد و ثانیاً اجازه‌ی توسعه قدرت دولت‌ها و دست‌درازی به حقوق مالکیت فردی را به بهانه‌های واهی مانند کنترل قیمت‌ها نخواهیم داد.

❃ عامه‌ی ایرانیان تصور می‌کنند که اشکال در افراد است و همواره به دنبال تشکیل دولتی از نیکان هستند تا به او اعتماد کنند و از آن پس در آرامش روزگار بگذرانند. حال آنکه قدرت بی‌نهایت دولت‌ها، پاک‌ترین مخلوقات الهی را نیز استحاله می‌کند. پس چاره‌ای نیست مگر بستن دست دولت‌مردان با کاستن از دایره قدرت ایشان. طرفه آنکه در مواقع بحران عامه‌ی ایرانیان به گسترش قدرت دولتمردان راضی می‌شوند. تا چنین است توسعه خوابی و خیالی بیش نیست.

#مالکیت_خصوصی
#بازار_آزاد #آزادی
#آزادی_فردی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (بخش پایانی) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ آنچه آورده شد، اجمالی از تحول تاریخی نخستین شهرهای یونانی از دیدگاه «تاریخ اندیشه‌ی سیاسی» بود. به دنبال این تحولات نخستین فیلسوفان یونانی برخی از وجوه حیات سیاسی یونانی را مورد تأمل قرار دادند که…
✍ نظام دولت‌شهری و اندیشه سیاسی (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

✧ نظام دولت‌شهری به‌عنوان پایگاه پیدایش و رونق اندیشه‌ی سیاسی:

❃ گرچه پیشینه‌ی ایده‌های سیاسی به دوره‌های دیرینه‌ای در تاریخ بشر بر می‌گردد ولی اندیشه سیاسی به معنی دقیق کلمه، یعنی اندیشه‌ی سیاسی در قالب جدید و جدا از اسطوره به دوره‌ای از زندگی در یونان باستان بر می‌گردد که آن را دوره دولت‌شهری در تاریخ یونان نام نهاده‌اند. شرایط زندگی سیاسی در دولت‌شهرها سرچشمه‌ی اصلی پیدایش اندیشه سیاسی به شکل تکامل‌یافته‌ی آن بوده است. با توجه به این مسئله لازم است در آغاز این فصل نگاهی به وضع سیاسی دولت‌شهرها، به‌ویژه نهادها و تحولات سیاسی آن‌ها، بیندازیم.

❃ آشنایی با اوضاع سیاسی دولت‌شهرها از این جهت نیز مهم است که گذشته از اینکه زمینه‌ی عینی پیدایش درخشان‌ترین اندیشه‌ها و فرهنگ‌ها در تاریخ بشر بوده است در عین حال سازمان سیاسی آن‌ها نیز سرچشمه‌ی الهام نظریات اندیشمندان بزرگ محسوب می‌شود.

❃ پایگاه اصلی پویایی بی‌سابقه اندیشه سیاسی در یونان باستان را باید در زندگی سیاسی و اجتماعی دولت‌شهرها جستجو کرد. در دولت‌شهرها بود که برای نخستین بار در تاریخ بشر اقشار گسترده‌ی مردم در زندگی سیاسی مشارکت و نقش‌آفرینی کردند و نهادهای سیاسی پیشرفته‌ای را برای اداره‌ی زندگی جمعی فراهم آوردند. پیش از این، در تمدن‌های بزرگ شرق چنین شرایطی پدید نیامده بود.

➣ @Notes_On_Liberty
✍ نظام دولت‌شهری و اندیشه سیاسی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

✧ اوضاع اجتماعی و سیاسی دولت‌شهرها:

❃ دنیای یونانی شامل شهرهایی بود که در دره‌ها، سواحل دریاها و جزایر پراکنده بودند. این شهر از لحاظ سیاسی مستقل بودند درحالی‌که سنّت و نهادهای اجتماعی و سیاسی مشترکی داشتند. این شهرها در دوره‌های دورتر دارای نظام شاهی بودند، ولی به تدریج نظام‌های تازه‌ای از جمله نظام اشرافی، الیگارشی (حکومت گروه توانگران حکومت جباری و حکومت دموکراسی یکی پس از دیگری در این شهرها به صورت نظام حاکم درآمدند.

❃ جامعه‌ی یونانی در زمانی که به عصر هومری معروف شده است یعنی در سده‌های یازدهم تا نهم پیش از میلاد بر پایه‌ی اقتصاد و نظام طایفه‌ای استوار بود. در این عصر، صورت‌بندی اشتراکی اولیه و نظام طایفه‌ای در حال تجزیه بود و مالکیت خصوصی بر زمین و برده در حال رشد و گسترش بود. با این دگرگونی‌ها بزرگان طایفه کم‌کم دارای امکانات و اقتدار و بیش از پیش از توده‌های مردم متمایز و ممتاز شدند.

❃ در دوره‌ی بعدی که به عصر هزیود معروف شده است و سده‌های هفتم و هشتم پیش از میلاد را دربر می‌گیرد، جامعه‌ی پدرسالار پیشین کاملاً تجزیه شد و نظام برده‌داری به مرحله‌ی تکاملی خود وارد شد. جدا شدن صنایع دستی از کشاورزی و تمرکز آن در شهرها و به همین ترتیب گسترش دامنه‌ی بازرگانی و صنایع پیشه‌وری، همراه با رشد دریانوردی و رونق شهر باعث شد که رفته‌رفته شهرها به واحدهای اصلی اجتماعی تبدیل شوند. این شهرها به صورت واحدهای مستقلی در آمدند که هر یک دولتی خاص خود داشتند. به همین دلیل است که آن‌ها را دولت‌شهر می‌خوانند.

❃این دولت‌شهرها متشکل از شهر به‌عنوان هسته اصلی و یک سلسله روستاهای پیرامون آن بود که به کارهای کشاورزی اشتغال داشتند. تراکم زندگی در دره‌هایی که کوه‌های بلند آن‌ها را از هم جدا می‌کرد شرایط مساعدی برای نظام دولت‌شهرهای مستقل فراهم می‌کرد. این دولت‌شهرها گاهی به اتحادهایی متشکل از چند دولت‌شهر وارد می‌شدند، اما همواره به استقلال خود حساس بودند. از این پس تا اواخر سده‌ی چهارم پیش از میلاد که سپاه مقدونی بر آتن پیروز شد و امپراتوری مقدونی شکل گرفت دولت‌شهرها شکل شاخص زندگی اجتماعی و سیاسی در یونان بود.

➣ @Notes_On_Liberty
✍ نظام دولت‌شهری و اندیشه سیاسی (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

✧ فضای سیاسی دولت‌شهر:

❃ دولت‌شهرها مرکز کوران سیاسی و اجتماعی شدیدی بودند. اشراف می‌کوشیدند سازمان‌های نظام پدرسالاری و طایفه‌ای پیشین را در خدمت خود بگیرند و به ابزار قدرت خود تبدیل کنند. آن‌ها می‌خواستند شکل حکومت الیگارشی اشرافی یعنی سلطه‌ی چند خاندان اشرافی و سرکردگان طایفه را که بازیل خوانده می شدند بر جامعه تحمیل کنند و مردم را که دموس نامیده می‌شدند، از عرصه‌ی قدرت کنار بگذارند و نقش مجمع خلق را که مردم در آن مشارکت داشتند محدود کنند و یا دست‌کم آن را به‌صورت بازیچه‌ی خود درآورند. ولی مردم نیز با تمام نیرو از حق خود در اداره‌ی دولت‌شهر دفاع می‌کردند.

❃ این وضع جامعه یونان را از لحاظ سیاسی به جامعه‌ای پرتلاطم و پویا تبدیل کرده بود. کشمکش‌های سیاسی، تحولات اجتماعی و رونق کار و پیشه بازرگانی و صنایع پیشه‌وری فضای مساعدی برای تحرک فکری فراهم کرده بود.

✧ دولت‌شهرهای بزرگ به‌مانند الگوی الهام‌بخش اندیشه سیاسی:

❃ دولت‌شهرهای اسپارت و آتن بزرگ‌ترین دولت‌شهرهای یونان بودند. این دو دولت‌شهر در عین حال در نظام متفاوت حکومتی و تا حدودی در نظام متفاوت اجتماعی داشتند. اسپارت بیشتر یک جامعه کشاورزی و دارای نظام حکومتی محافظه‌کار بود. آتن بیشتر جامعه‌ای با زندگی بازرگانی، دریانوردی و پیشه‌وری بود.

❃ این دو دولت‌شهر از طرفی هر یک الگوی شکل‌های متفاوتی از حکومت و الهام‌بخش رشته‌های متمایزی از اندیشه‌های سیاسی بودند. افلاطون و ارسطو از الگوهای زندگی سیاسی در این دو دولت‌شهر در نظریه‌پردازی خود درباره‌ی نظام‌های حکومتی بهره زیادی برده‌اند. در آینده درباره‌ی نظام زندگی در هر یک از این دو سخن خواهیم گفت.

#تاریخ_اندیشه_سیاسی #اندیشه_سیاسی
#سیاست #دولت #دولت‌شهر
➣ @Notes_On_Liberty
📄 اقتصاد کینزی چگونه فریب‌تان می‌دهد؟ | ✍ مورای روتبارد

✦ بخش نخست: نورافکنی به مغالطه‌های رایج کینزی‌ها

➣ @Notes_On_Liberty

❃ روزنامه‌ها از بحث‌های پیچیده درباره‌ی بودجه، دستمزدها و قیمت‌ها، وام‌ها و تولید سرشار است. اقتصاددانان نیز هرچه بیشتر باعث سردرگمی مردم می‌شوند. از یک‌سو پروفسور X، می‌گوید که فلان طرح اقتصادی می‌تواند به حل مشکلات اقتصادی منجر شود، از طرف دیگر پروفسور Y، ادعا می‌کند که این طرح بی‌معنی و مهمل است.

❃ اقتصاد کینزی ریشه‌های عمیقی در تفکرات مرکانتیلیستی و قرون وسطی دارد، ولی خود را اقتصادی مدرن معرفی می‌کند. کینزی‌ها ادعا می‌کنند که توانسته‌اند عاملی را که میزان اشتغال را در هر زمان مفروضی تعیین می‌کند «کشف کنند». می‌گویند که بیکاری را می‌توان از راه افزایش مخارج دولت و تورم را با استفاده از ابزارهای مالیاتی از بین برد. بسیاری از شهروندان لیبرال، مجبورند سیاست‌های کینزی -به‌ویژه مداخله‌ی شدید دولت به بهانه کاهش بیکاری- را تحمل کنند. 

❃ تئوری کینزی بر اساس مدلی است که شدیداً به ساده‌سازی واقعیت‌ها می‌پردازد، ولی با این وجود به‌دلیل انتزاعی بودن و ماهیت ریاضی آن پیچیدگی‌هایی دارد. به همین دلیل، اقتصاددانان لیبرال در برابر این این تفکرات «جدید»، گیج و سردرگم شده بودند. تفاوت فاحشی بین نظرات شاخه‌های مختلف این نهضت وجود دارد. البته تمامی این شاخه‌ها باور واحدی درباره‌ی نقش و وظیفه‌ی دولت دارند و همگی مدل کینز را به‌عنوان مبنایی برای تحلیل شرایط اقتصادی پذیرفته‌اند.

↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 اقتصاد کینزی چگونه فریب‌تان می‌دهد؟ | ✍ مورای روتبارد

✦ بخش نخست: نورافکنی به مغالطه‌های رایج کینزی‌ها

➣ @Notes_On_Liberty

❃ کینزی‌ها تصور می‌کنند که دولت مخزنی بالقوه از منابع آماده استفاده است. تمرکز اصلی کینزی‌ها، بر تصمیم‌گیری درباره‌ی سیاست‌های اقتصادی معطوف است. مثلاً اینکه اهداف اقتصادی دولت چه باید باشد و چه ابزارهایی برای رسیدن به آن‌ها باید به کار گرفته شود. «دولت» واژه‌ای است که در ادبیات کینزی همواره مترادف با «ما» به کار برده می‌شود: لذا این‌طور مطرح می‌شود که «ما» باید چه سیاستی را در پیش بگیریم تا به اشتغال کامل برسیم؟

❃ در قرون وسطی و اوایل دوران مدرن، نیاکان کینزی‌ها که مدافع چنین سیاست‌هایی بودند، اظهار می‌کردند که دولت هیچ‌گاه اشتباه نمی‌کند. در آن زمان، پادشاه و اشراف‌زادگان، حکم دولت را داشتند. اکنون ما این امتیاز را داریم که قانونگذاران خود را از میان دو مجموعه از سیاستمداران قدرت‌طلب و به‌صورت دوره‌ای انتخاب کنیم و این همان دموکراسی است. این‌گونه است که مقامات دولتی که با رای مردم انتخاب شده‌اند و بنابراین نماینده مردم به حساب می‌روند، این حق را پیدا می‌کنند که ثروت مردم را از آن‌ها به هر ضرب و زوری که شده بگیرند و بازتوزیع کنند.

❃ مخالفت ترومن با کاهش مالیات بر درآمد از جلوه‌های تفکر کینزی است. ترومن بر آن بود که دریافت مالیات زیاد برای کنترل تورم ضروری است، زیرا رونق اقتصادی باید با مازاد بودجه همراه شود تا قدرت خرید اضافی حذف شود.
کینزین‌ها بسیار مفتخرند که با کاهش مالیات‌ها که از نظر سیاسی جذاب به نظر می‌رسد، مخالفت می‌کنند تا به‌زعم خود حقیقت علمی، رفاه ملّی و مبارزه علیه تورم، فدا نشود.

↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 اقتصاد کینزی چگونه فریب‌تان می‌دهد؟ | ✍ مورای روتبارد

✦ بخش نخست: نورافکنی به مغالطه‌های رایج کینزی‌ها

➣ @Notes_On_Liberty

← بیاییم این ادعا را دقیق‌تر بررسی کنیم:

۱- تورم،
افزایش قیمت‌ها را نشان می‌دهد (دلیل افزایش قیمت‌ها افزایش پول بدون پشتوانه‌ای است که در نتیجه‌ی افزایش کسری بودجه دولت خلق می‌شود البته برخی از قیمت‌ها زودتر از بقیه افزایش می‌یابند).

۲- قیمت،
مقدار مشخصی پول است که فرد به‌طور داوطلبانه به فرد دیگری که خدمت مشخصی را ارائه کرده، پرداخت می‌کند. خدمت ارائه شده می‌تواند به شکل یک کالای قابل مشاهده یا منافعی نامحسوس باشد.

۳- مالیات،
عبارت است از سلب مالکیت اجباری از یک فرد توسط دولت. دولت این اموال را در هر راهی که می‌خواهد استفاده می‌کند (عموماً این پول صرف یارانه دادن به گروه‌های خاص می‌شود تا امکان بقای مقامات در قدرت تقویت شود). این سلب مالکیت معمولاً از گروه‌هایی صورت می‌گیرد که چندان خوشایند دولت نیستند.

✓ بنابراین قیمت، نتیجه‌ی مبادله‌ای آزادانه است که به‌طور داوطلبانه بین دو فرد صورت می‌گیرد و هر دو طرف از آن منتفع می‌شوند (اگر هر دو طرف منتفع نمی‌شدند این مبادله اصلاً صورت نمی‌گرفت). درحالی‌که مالیات، سلب مالکیتی اجباری است و تنها به نفع کسی تمام می‌شود که دارایی سلب مالکیت شده را صاحب می‌شود. بنابراین با روشن شدن این مفاهیم معلوم می‌شود که دفاع از مالیات بیشتر به بهانه‌ی مبارزه با تورم، مانند حمایت از سارقی است که به قربانی خود اطمینان می‌دهد که این سرقت به کنترل تورم منجر می‌شود، زیرا سارق قصد دارد با این پول بدهی‌های خود را بپردازد یا برای مدتی آن را نزد خود نگه دارد. در جریان سرقت تنها سارق است که منتفع می‌شود.

در بخش‌های بعد به نقد مدل کینزی خواهیم پرداخت.
#اقتصاد #اقتصاد_کینزی
#تورم #رکود #بازار_آزاد
#رتبارد #اقتصاد_آزاد
#نه_به_دخالت_دولت
➣ @Notes_On_Liberty
⏳ آشنایی با مکاتب اقتصادی:
بخش هشتم: سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
✬ آشنایی با مکاتب اقتصادی (بخش هشتم)

➣ @Notes_On_Liberty

📃 سوسیالیسم | Socialism

❃ سوسیالیسم به سیستمی اقتصادی گفته می‌شود که در آن مالکیت منابع طبیعی و ابزارهای تولید کالا و خدمات همگانی است، اقتصاد سوسیالیستی در شکل ایده‌آل خود، درست نقطه‌نظر مقابل سرمایه‌داری است. به عبارت دیگر در چنین سیستمی، دولت به نام توده‌های مردم، درباره‌ی چگونگی تولید و توزیع کالا تصمیم می‌گیرد. مهم ترین عامل جذابیت چنین سیستمی نزد مردم، به‌ویژه مردم فقير، شعارِ «برابری» است.

❃ مفهوم کمونیسم به‌معنی مالکیت همگانی بر همه دارایی‌ها است. این مفهوم دلالت بر نظریه یا عمل آن دسته از مصلحان اجتماعی دارد که از زندگی در حالت اشتراکی، دفاع کرده‌اند. به باور آن‌ها هیچ‌گونه قيد و بندی از لحاظ نظارت سلسله مراتب اجتماعی وجود ندارد و بهره‌مندی از مالکیت، ابزار تفریح برای کل جامعه و برگزیدگان «اشتراکی» است.

← خاستگاه اندیشه:

❃ اندیشه‌ی سوسیالیستی در بسیاری از پیشگامان جامعه‌شناسی وجود داشته است؛ ولی این واژه در چهارک دوم سده‌ی ۱۹ در انگلستان و فرانسه برای مشخص کردن جریانی که در نتیجه‌ی انقلاب صنعتی، سیاسی و اقتصادی به‌وجود آمده بود، به‌کار رفت.

❃ مکتب رابرت اووِن(Robert Owen)، از آغازگران عمده‌ی سوسیالیسم در انگلستان، اصطلاح آن را آفریده است. در سال ۱۸۴۲ رابرت اوون رساله‌ای با نام «سوسیالیسم چیست؟» منتشر ساخت و با انتشار این رساله اصطلاح سوسیالیسم، معروف و مشهور شد. ولی کاربرد این واژه در فرانسه، نخستین بار در سال ۱۸۲۷، در روزنامه‌ای به کار برده شد. این روزنامه به سردبیری شاگردان کلودهانری سن سیمون اداره می‌شد. در مقاله‌ای به سال ۱۸۲۷ این روزنامه، چنین جمله‌ای آمده بود: ما قصد فداکاری نداریم، اثر شخصیت بر سوسیالیسم کمتر از تأثیر سوسیالیسم بر شخصیت نیست. در این مفهوم به جای تأکید گذاردن بر فرد، بر جامعه اهمیت داده می‌شود، لذا سن سیمون را می‌توان یکی از پیشگامان سوسیالیسم فرانسه دانست.

➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

❃ تا پیش از سده بیستم مفهوم سوسیالیسم بیشتر یک رویا بود تا واقعیت. ولی پس از آن حکومت‌هایی کمونیستی مانند شوروی، چین و دیگر کشورهای کمونیستی خود را جمهوری سوسیالیستی نام نهادند. برخی از این دولت‌ها در وحشیانه‌ترین رویدادهای درون‌مرزی تاریخ سده‌ی بیستم دخالت داشته‌اند، مانند کشتارها و تبعیدهای جمعی دوران حکومت استالین در شوروی.

← ویژگی‌های اقتصاد سوسیالیستی:

✓ مالکیت همگانی بر دارایی: مالکیت بر دارایی، به‌ویژه دارایی‌هایی که از آن برای تولید کالا و خدمات استفاده می‌شود، محدود می‌شود. ادعا این است که قوانین ممنوعیت مالکیت دارایی بایپ به طوری طراحی شوند، که همگان بتواند صاحب خانه شوند و به کالاهای مورد نیاز دسترسی داشته باشند. کارل مارکس بر این باور بود که مالکیت خصوصی بر ابزار تولید سبب پدید آمدن برگزیدگان اقتصادی و تشديد طبقات اجتماعی است از این‌رو سوسیالیسم در جست‌وجوی کاهش نابرابری اقتصادی و رسیدن به جامعه‌ی بی‌طبقه است!

✓ تعقيب اهداف جمعی: ادعا بر این است که تعقیب خواسته‌های فردی به‌ویژه کسب سود بیشتر، برخلاف روح جمعی است که سوسیالیسم به‌دنبال آن است. ارزش‌ها و هنجارهای سوسیالیستی آنچه را که سرمایه‌گرایی، «روح کارآفرینی» می خواند، محکوم می‌کند و به همین دلیل تجارت خصوصی از زمره اعمال «بازار سیاه» به‌شمار می‌آید!

✓ کنترل اقتصادی از سوی حکومت:
سوسیالیسم این ایده را که اقتصاد بازار آزاد از خود مراقبت می‌کند و باعث رشد اقتصادی می‌شود مردود می‌شمرد. در عوض، به جای رهیافت رها کردن بازار به حال خود، حکومت‌های سوسیالیستی، طراحی، نظارت و کنترل اقتصادی را در دست خود می‌گیرند. سوسیالیسم این ایده را نیز مردود می‌شمرد که سرمایه‌داران کالاهایی را تولید می‌کنند که مورد نیاز مصرف‌کنندگان است؛ ادعا می‌شود در نظام سرمایه‌داری مصرف کنندگان از اطلاعات ضروری برای ارزیابی تولیدات مصرفی بی‌بهره‌اند و در دام تبلیغات‌ای اسیر می‌شوند که سرمایه‌داران بر سر آن‌ها گسترده‌اند. از این‌رو در کشورهای سوسیالیستی تبلیغات نقشی ناچیز ایفا می‌کند.

➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

← نظریات اقتصادی کارل مارکس:

✓ ارزش مازاد و استثمار: از نگاه مارکس، یکی از ویژگی‌های اصلی سرمایه‌داری، استثمار کارگران است! برای درک مفهوم استثمار، باید با تحلیل مارکس از ارزش کالاها آشنا شویم. مارکس به پیروی از ریکاردو، نظریه‌ی ارزش کار را پذیرفته است. براساس این نظریه، ارزش هر کالایی به مقدار کار صرف شده برای تولید آن کالا بستگی دارد. این میزان کار می‌تواند کار مستقیم (کار و تلاش فعلی برای تولید کالا) یا کار غیر مستقیم (کار قبلی انجام‌شده برای تولید ماشین‌آلاتی که برای تولید کالا استفاده شده باشد). مارکس ارزش همه کالاها را به سه طبقه تقسیم کرده است: سرمایه ثابت، سرمایه متغیر و ارزش مازاد.

✦ سرمایه ثابت به ماشین‌آلات، دستگاه‌ها و تجهیزات مورد استفاده برای تولید کالا اشاره دارد. این مفهوم به مفهوم استهلاک در حسابداری شباهت دارد.
✦ سرمایه متغیر به حقوق و دستمزد کارگران برای تولید کالا اشاره دارد.
✦ از نظر مارکس، ارزش مازاد از کسر هزینه‌های دستمزد و استهلاک از ارزش یک کالا به دست می‌آید که شبیه مفهوم سود است.

✓ از خود بیگانگی کارگران: به نظر مارکس، جامعه سرمایه‌داری به دلیل ماهیت ساختاری‌اش، چهار شكل کلی از بیگانگی را در کارگران ایجاد می‌کند، که همه‌ی آن‌ها در قلمروِ کار می‌توانند یافت شوند:
✦ بیگانگی از محصول کار،
✦ بیگانگی از فرآیند تولید،
✦ بیگانگی از خود،
✦ بیگانگی از دیگران.

➣ @Notes_On_Liberty
✓ فروپاشی سرمایه‌داری: مارکس معتقد بود از خودبیگانگی و استثمار کارگران به ناچار مایه‌ی نبرد طبقاتی میان سرمایه‌داران و مالکان ابزارهای تولید و کارگران می‌گردد که با افزایش فشار روی کارگران، این مبارزه به فروپاشی سرمایه‌داری می‌انجامد. وجود رقابت میان سرمایه‌داران نشان می‌دهد که این فشار لاجرم روندی افزایشی و مستمر خواهد داشت. در نگاه تاریخی مارکس، همان‌طور که سرمایه‌داری جانشین فئودالیسم شده سوسیالیسم نیز جایگزین کاپیتالیسم می‌شود!

✦ از دید مارکس، سرمایه‌داری تنها یکی از مراحل فرآیند تاریخی است که همه اقتصادها از این فرآیند گذر می‌کنند. به باور مارکس، نظام اقتصادی هر عصر، مزایا و معایبی داشته که اقتصاد سرمایه‌داری نیز از این قاعده مستثنی نیست. افزایش متوسط سطح استانداردهای زندگی، استفاده از تکنولوژی و ماشین‌آلات و توانایی جذب کارگران به شهرها و شهرک‌ها و نجات آن‌ها از زندگی روستایی، از جنبه‌های مثبت اقتصاد سرمایه‌داری به‌شمار می‌آیند که مارکس آن‌ها را برشمرده است.

✦ مارکس درباره‌ی زندگی اقتصادی پس از سرمایه‌داری چیز زیادی نگفته است. وی باور داشت کارگران به‌جای سرمایه‌داران مالک ابزارهای تولید خواهند شد. این تعریف سنّتی نظام اقتصادی سوسیالیستی است. واضح است که مارکس توزیع عادلانه‌تر درآمد و ثروت را در نظام سوسیالیستی تصور می‌کرده است، ولی فراتر از این مطالب مارکس چیز دیگری نگفته است.

#تاریخ_اندیشه‌های_اقتصادی
#مکاتب_اقتصادی #اقتصاد
#کارل_مارکس #سوسیالیسم
#کمونیسم #فروپاشی #مارکسیسم
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | از شوروی تا ایران! (نگاهی به اقتصاد اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری اسلامی ایران)

➣ @Notes_On_Liberty

✦ مالکیت دولتی یا سوسیالیستی در میانه‌ی مالکیت خصوصی و مالکیت اشتراکی یا کمونیستی قرار دارد.

❃ مارکس، مالکیت دولت بر ابزار تولید را از ویژگی‌های عصر سوسیالیسم می‌دانست و همچنین ادعا می‌کرد در مرحله‌ی کمونیسم، بر اثر رشد زیاد عوامل تولید، اساساً بحث مالکیت فرد یا گروه مطرح نمی‌شود، همه‌ی گونه‌های پیشین مالکیت لغو و همه چیز اشتراکی می‌شود؛ حتی دولت نیز وجود نخواهد داشت و این همه هستند که به‌طور برابر، مالک عوامل تولید هستند و مصرف افراد نه با معیار سرمایه‌داری، که دارایی است، و نه با معیار سوسیالیستی، که کار است، بلکه بر پایه‌ی نیاز افراد خواهد بود.

❃ حزب کمونیست در شوروی روی کار آمد. مالکیت دولتی در زمینه‌ی صنعت در دوره‌ی استالین کارنامه‌ای درخور توجهی از خود برجای گذاشت، ولی با وجود همه‌ی تلاش‌هایی که در زمینه‌ی دولتی‌سازی بخش کشاورزی انجام گرفت، سرانجام به این نتیجه رسیدند که مالکیت دولتی بر بخش کشاورزی کارساز نیست و ساختاری آمیخته از بخش کشاورزی دولتی، بخش تعاونی و بخش خصوصی را برای کشاورزی برگزیدند.

❃ اصل دهم قانون اساسی اتحاد جماهیر شوروی چنین بیان می‌دارد:

«بنیاد سیستم اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی عبارت‌ست از مالکیت سوسیالیستی بر وسایل تولید در شکل مالکیت دولتی(همه خلق) و مالکیت کلخوزی و تعاونی. دارایی اتحادیه‌های صنفی و دیگر سازمان‌های اجتماعی که برای انجام وظایف مقرر در اساسنامه‌های آنان لازم‌ست، نیز مالکیت سوسیالیستی است. دولت، مالکیت سوسیالیستی را حراست می‌کند و شرایط لازم برای فزون‌تر شدن آن را فراهم می‌سازد. هیچ‌کس حق ندارد از مالکیت سوسیالیستی برای جلب منافع شخصی و دیگر مقاصد سودپرستانه استفاده کند.»

همچنین در اصل یازدهم این قانون آمده است:

«مالکیت دولتی دارایی عمومی همه‌ی خلق شوروی و شکل اساسی مالکیت سوسیالیستی است. زمین، ذخایر آب زیرزمینی، آب و جنگل در تملک منحصر دولت است. وسایل اساسی تولید در صنایع و ساختمان و کشاورزی، وسایل ترابری و ارتباط، بانک‌ها، دارای موسسات بازرگانی و مؤسسات عام‌المنفعه شهرداری و دیگر مؤسساتی که توسط دولت سازمان یافته‌اند، بخش اساسی مساکن شهری و نیز دارایی‌های دیگری که برای انجام وظایف دولت ضرورست، به دولت تعلق دارد.».

❃ نابودی صنایع کوچک در روستاها و دهکده‌ها مایه‌ی افزایش بیکاری فصلی دهقانان شد. نزدیک به ۴۰ درصد کلخوزی‌ها در سراسر ماه‌های دراز زمستان بی‌کار مانده بودند و بیهوده وقت می‌گذراندند. در ملدادوی و در ارمنستان، این نسبت به ۶۰ تا ۷۰ درصد می‌رسید.

❃ در ایران نیز وضعیت به همین گونه است؛ اصل ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی، به‌روشنی بیان می‌دارد که:

«نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با برنامه‌ریزی منظم و صحیح استوار است. بخش دولتی شاملِ کلیه صنایع بزرگ، صنایع مادر، بازرگانی خارجی، معادن بزرگ، بانک‌داری، بیمه، تأمین نیرو، سدها و شبکه‏‌های بزرگ آب‌رسانی، رادیو و تلویزیون، پست و تلگراف و تلفن، هواپیمایی، کشتیرانی، راه و راه‌آهن و مانند این‌ها است که به صورت مالکیت عمومی و در اختیار دولت است. بخش خصوصی شامل آن قسمت از کشاورزی، دامداری، صنعت، تجارت و خدمات می‌شود که مکمل فعالیت‌های اقتصادی دولتی و تعاونی است. مالکیت در این سه بخش تا جایی که با اصول دیگر این فصل مطابق باشد و از محدوده قوانین اسلام خارج نشود و موجب رشد و توسعه اقتصادی کشور گردد و مایه زیان جامعه نشود مورد حمایت قانونی جمهوری اسلامی است. تفصیل ضوابط و قلمرو و شرایط هر سه بخش را قانون معین می‌کند.»

❃ در ایران، نه‌تنها صادرات نفت بر عهده‌ی حاکمیت است(چون بیش از ۸۰ درصد از صادرات غیرنفتی، مربوط به پتروشیمی فراورده‌های نفتی و گازی و مواد معدنی هستند) که مالکیت و مدیریت دست‌کم ۸۰ درصد آن‌ها در اختیار دولت است.

❃ راه رشد ما در ایران فردا، اقتصاد آزاد، حقوق نیرومند مالکیت، اقتدار قانون و وجود نهادهای مدنی است.

”بازار در همه جا وجود دارد. خواه سوسیالیستی یا سوسیال دموکراسی یا سرمایه‌محوری. مسئله و اهمیت بازار این است که باید بازار «آزادِ خصوصی» باشد که دو واژه‌ی پایانی، یعنی «آزاد و خصوصی» از خودِ «بازار» مهمترند.“ (میلتون فریدمن)

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#سوسیالیسم #سوسیالیسم_واقعی #چپ
#کمونیسم #شوروی #مارکس #استالین
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📄 مشکل سوسیالیسم چیست؟ | ✍ جواد خالقی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ از دیدگاه هایک و میزس مشکل سوسیالیسم، مشکل انسان‌های خوب با نیت‌های پاک نیست. مشکل این نیست که چنین انسانی وجود ندارد. یا امکان ندارد به وجود بیاید. انسان طراز اول مارکس مشکلی بنیادی‌تر دارد.

❃ هایک و میزس ادعا دارند حتی با وجود انسان‌های معصوم تولید سوسیالیستی ممکن نیست. چرا؟ به این علّت که هایک معتقد است اقتصاد سوسیالیستی قادر به جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات نیست.

❃ چون اولاً بسیاری از اطلاعات قابل جمع‌آوری نیستند چراکه ضمنی هستند که فقط در فرایند آزادانه عمل قابل خلق و توسعه و گسترش هستند و بسیار جزئی و فردی هستند. ثانیاً آن‌هایی هم که قابل جمع‌آوری و جمع‌آوری و انتقال هستند همواره در حال تغییر هستند و این سیستم قادر به پاسخگویی سریع و مناسب به این تغییرات نیست که در عمل هم پیش‌بینی او درست از آب درآمد.

❃ نکته‌ی مهم در این‌جا این است که آنچه که برای تولید اهمیت دارد همان دانش‌های ضمنی و فردی هستند که اهمیت دارند که قابل بیان و اندازه‌گیری نیستند. برای نمونه دوچرخه‌سواری. شما تا وقتی تمرین و ممارست به خرج ندهید قادر به یادگیری آن نخواهید بود و کسی هم با مطالعه‌ی دانش نظری دوچرخه سواری، هیچگاه دوچرخه سوار نخواهد شد و این دانش‌های ضمنی کارایی و کیفیتشان را در کالاها نشان می‌دهند و رقابت کالاها چیزی جز رقابت دانش‌ها نیست. سوسیالیست این پویایی و رقابت را از بین می‌برد و اصولاً خواه ناخواه به دنبال از بین بردن رقابت و ایجاد یکسان‌سازی است و از این‌رو کم‌کم تقسیم کار نیز از بین می‌رود و به سمت اقتصاد بدوی سوق پیدا می‌کنیم. و در بازار هر قدر که گرایش به سمت تقسیم کار بیشتر هست در سوسیالیسم وارونه است.

❃ ولی میزس چه می‌گوید. میزس می‌گوید مشکل سوسیالیسم، مشکل دانش هم نیست. حتی اگر مشکل آن‌ها در این خصوص نیز حل و برطرف شود نیز باز قادر به تولید نیستند چرا؟ می‌گوید فرض کن شما اطلاعات را هم به آن‌ها دادی و کارگران هم خیلی خوب کار کردند، تکنولوژی هم خوب بود از سلیقه‌ها هم با خبر بودید که چه کسی چه می‌خواهد و چه نمی‌خواهد. حال مسئله‌ی اساسی این‌جاست که کدام روش اقتصادی‌تر است؟ وقتی قیمت را نمی‌دانیم از کجا بدانیم؟ تقاضا را داریم اما هزینه را نداریم.

❃ میزس معتقد است تا زمانی‌که ندانیم هزینه چیست نمی‌دانیم شیوه‌ی تولید کارا هست یا خیر. این‌جاست که میزس می‌گوید بدون مالکیت نهاده‌ی تولید، امکان تولید کارا وجود ندارد و هرجا که مالکیت نباشد تولید اقتصادی بی‌معنا می‌شود و همه چیز آشفته می‌شود. در این‌جا ممکن است بپرسند که یک مالک چگونه تعیین قیمت و هزینه می‌کند در خصوص نهاده‌ی تولید؟ پاسخ این است که قیمت نهاده‌ها با توجه به میزان فروش انتظاری کالای تولیدی آن‌ها تعیین می شود.

❃ آینده، حال را رقم می‌زند. در واقع قیمت ذهنی مالک از قیمت آینده کالای تولیدی نشات می‌گیرد. قیمت آینده هم از برخورد عرضه و تقاضا هست. به همین خاطر تولید، خطرکردن هست و این خطرکردن خودش را در قیمت نشان می‌دهد. نمونه: شما به یک تولید اقدام می‌کنی که تقاضای آهن را بالا می‌برد. در این صورت قیمت آهن بالا می‌رود. حال اگر تولید شما موفق بود که سود خواهی کرد و قیمت بالای آهن به شرط ثابت بودن سایر شرایط بالا می‌ماند و حتی ممکن است بیشتر شود چون دیگران وارد تولید می‌شوند. ولی اگر تولید شما شکست بخورد قیمت آهن هم سقوط می‌کند چون آهن ناکارامد می‌شود. از این رو قیمت انتظاری سقف قیمت شماست.

#اقتصاد #سوسیالیسم #تولید
#میزس #هایک #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📄 امکان‌ناپذیری سوسیالیسم؛ مسئله‌ی محاسبه‌ی اقتصادی از نگاه میزس (بخش یکم)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در این رابطه لودویگ فن میزِس در کتاب کنش انسانی توضیح می‌دهد که اطلاعات تکنولوژیک، تنها اطلاعات مورد نیاز فرد کنشگر در امر تولید نیستند. این اطلاعات فقط زمانی کافی خواهند بود که تمام عوامل تولید، اعم از مادی و انسانی، یا کاملاً جانشین هم باشند و یا کاملاً تخصصی. در حالت اول هیچ تفاوتی میان عوامل تولید نیست؛ برای تولید هر کالایی، همه‌ی عوامل تولید به یک اندازه مناسب‌اند؛ چنانکه گویی تنها یک نوع عامل تولید در دسترس فرد است. در حالت دوم، هر یک از عوامل تولید، فقط و فقط برای تولید یک کالای مشخص قابل استفاده‌اند؛ لذا برای تولید هر کالایی، تنها یک عامل تولید مناسب وجود دارد.

❃ در هیچ‌کدام از دوحالت مذکور، فرد کنشگر برای دستیابی به هدف خود، مجبور به انتخاب از میان ابزارهای مختلف نیست؛ برای هر هدفی(تولید هر کالایی)، فقط یک نوع ابزار مناسب(عامل تولید مناسب) پیش روی فرد است. ولی در جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم، هیچ یک از این دو شرط برقرار نیستند؛ عوامل تولید از یک سو کم و بیش قابل جایگزینی‌اند و از سوی دیگر کم‌و‌بیش تخصصی؛ هر عامل تولید، برای تولید برخی کالاها کاملاً مناسب است، برای تولید برخی کالاها نسبتاً مناسب است و برای تولید برخی دیگر از کالاها اصلاً مناسب نیست. بنابر این فردِ کنشگر باید هر کدام از این عوامل تولید را در جایی و به‌گونه‌ای به‌کار گیرد که بهترین خدمات را ارائه کنند. در چنین انتخاب‌هایی نمی‌توان صرفاً بر محاسبات فنی تکیه کرد.

❃ فرض کنید فرد کنشگر می‌خواهد بر عرض یک رودخانه پُلی بسازد؛ دانش فنی موجود می‌تواند به این سوال پاسخ دهد که پل را با چه مواد خام و به چه روشی باید ساخت که هم کل عرض رودخانه را پوشش دهد و هم بتواند وزن مشخصی را تحمل کند؛ ولی پاسخگویی به این پرسش که «آیا می‌توان عوامل تولید مورد نیاز برای ساخت پل را صرف نیازهایی کرد که برای فرد ارجحیت بیشتری دارند یا نه؟» از دانش تکنولوژیک ساخته نیست؛ زیرا پاسخ به پرسش دوم مبتنی بر ترجیحات فرد(ارزش‌های ذهنی) است که در محاسبات تکنولوژیک جایی ندارند بلکه یک محاسبه اقتصادی است.

❃ ارزش‌گذاری نهاده‌ها و محصولات در یک فرآیند تولید، با اولویت‌بندی آن‌ها انجام می‌گیرد نه با نسبت دادن یک عدد به هریک از آن‌ها؛ بنابر این انجام محاسبات عددی بر مبنای ارزش‌گذاری ذهنی ممکن نیست؛ به همین دلیل محاسبه‌ی اقتصادی بر مبنای ارزش‌گذاری ذهنی به ویژه در اقتصادهای بزرگ با فرآیندهای پیچیده و زمان‌بر تولید با ابهامات فراوان همراه خواهد بود. لذا ارزش‌گذاری ذهنی، ابزار مناسبی برای محاسبه اقتصادی در جوامع بزرگ نیست. ولی میزس استدلال می‌کند که همین ارزش‌گذاری ذهنی افراد، در یک اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد، در «قیمت‌ها» عینیت یافته و محاسبه عددی را برای افراد ممکن می‌سازند.

#میزس #کنش_انسانی #کنش
#محاسبه‌ی_اقتصادی #اقتصاد
#امکان‌ناپذیری_سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty