«منم، کوروش، شاه جهان، شاه بزرگ، شاه نیرومند، شاه چهارگوشه جهان، پسر کمبوجیه. آنگاه که باآشتی به درون بابل درآمدم، جایگاه سروری را با جشن و شادمانی در کاخ شاهی برپا کردم. سپاهیان گستردهام با آرامش درون بابل گام برمیداشتند؛ نگذاشتم کسی در همه سومر و آکد، هراسآفرین باشد. در پی امنیت بابل و همهی جایگاههای مقدسش بودم. برای مردم بابل ... که برخلاف خواست خدایان یوغی بر آنان نهاده بود که شایستهشان نبود، خستگیهایشان را تسکین دادم و از بندها رهایشان کردم...»
❈ هفتم آبان، سالروز گرامیداشت کوروش کبیر، بنیانگذار دولت شاهنشاهی ایران، است؛ «او با مردم خود مانند فرزندانش رفتار میکرد و آنان کوروش را همچون پدر خود ارج مینهادند.» کوروش در جایگاه سرداری بافضیلت و شاهنشاهی آشتیجو، الگویی برای آیندگان شد؛ از اردشیر بابکان، تا اندیشمندانی همچون ماکیاولی، هگل و پدران بنیانگذار، او را الگوی انسانی خویش در نظر داشتهاند. او همچنان در آسمان سرزمینی که بنیاد نهاد میدرخشد؛ و تا همیشه چنین باد.
➣ @Notes_On_Liberty
❈ هفتم آبان، سالروز گرامیداشت کوروش کبیر، بنیانگذار دولت شاهنشاهی ایران، است؛ «او با مردم خود مانند فرزندانش رفتار میکرد و آنان کوروش را همچون پدر خود ارج مینهادند.» کوروش در جایگاه سرداری بافضیلت و شاهنشاهی آشتیجو، الگویی برای آیندگان شد؛ از اردشیر بابکان، تا اندیشمندانی همچون ماکیاولی، هگل و پدران بنیانگذار، او را الگوی انسانی خویش در نظر داشتهاند. او همچنان در آسمان سرزمینی که بنیاد نهاد میدرخشد؛ و تا همیشه چنین باد.
➣ @Notes_On_Liberty
❤1
📃 وضع ایران را عجیب میبینم. مدت مدیدی خارجه را دیدهام و تأسفها بر حال حاضر ایران، وطن محبوب، دارم که زیادی در حال تنزّل است.
➣ @Notes_On_Liberty
زمانیکه حاج سیاح، با کشتی، از راه کراچی قدم به خاک ایران گذاشت و وارد بوشهر شد، سه دهه از بر تخت نشستن ناصرالدین شاه میگذشت و او با دیدن بخشهایی از نواحی جنوبی ایران بهفراست دریافت که در طول نزدیک به دو دههای که از کشور دور بود، دگرگونیهای اجتماعی و سیاسی عمدهای در ایران روی نداده است و حتی او از دیدن نابهسامانیها چنان شگفتزده شد که ترجیح میداد از همان راهی که آمده ہود، برگردد. حاجی نوشت: «وضع ایران را عجیب میبینم. مدت مدیدی خارجه را دیدهام و تأسفها بر حال حاضر ایران، وطن محبوب، دارم که زیادی در حال تنزّل است. همه به ظاهرسازی اکتفا میکند، پس از هیجده سال دوری انتطار داشتم که تغییراتی در وضع مملکت انجام یافته، و مردم در رفاه و شهرها آباد شده باشد، ولی با دیدن بندر بوشهر معلوم گشت که انتظاری بیهوده داشتهام و چنان تأثری به من دست داد که اگر شوق زیارت مادرم نبود، از همین بوشهر مراجعت میکردم.» در بازگشت حاج سیاح به ایران، نزدیک به یک سده از آغاز سلطنت قاجاران میگذشت، اما درحالیکه در این دههها تحولات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی چهرهی کشورهای اروپایی را دگرگون کرده بود، ایران، به دنبال سوءمدیریتهای سده دوم فرمانروایی صفویان و بهویژه پیآمدهای یورش افغانان، همچنان در سراشیب انحطاط تاریخی بود و وضع عمومی کشور بدتر میشد. اگر از دگرگونیهایی که در میان گروههای کوچکی از رجال اصلاحطلب در داخل و روشنفکران مهاجر به کشورهای بیگانه صرفنظر کنیم، میتوان گفت که، از نظر تاریخ اندیشه، ایرانیان تختهبند تصورات سنّتی و دستخوش خیالات و اوهامی بودند که از سدهها پیش ذهن آنان را فلج کرده بود.
اگرچه با شکست ایران در جنگهای ایران و روس و به دنبال «آن وهن بزرگ که برای ملّت ایران حاصل شده» بود، نوعی آگاهی از انحطاط مزمن ایران در میان نخبگان پیدا شد، اما بیشتر ایرانیان و اهل نظر آنان، که متولیان دانش و آگاهی بهشمار میآمدند، نتوانستند گامی از چنبر باورهای سنّتی بیرون بگذارند. این ثابتقدمی ایرانیان و متولیان فکری آنان، در دنیایی که پیوسته در حال دگرگونی بود، خود گامی به عقب میتوانست به شمار آید: جامعهی ایران دستخوش بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ژرف و جدی بود، اما این بحران بازتابی در مقولات آگاهی ایرانیان پیدا نمیکرد. بدینسان، از سویی، بحران اجتماعی و سیاسی جامعهی ایران ژرفای بیشتری پیدا میکرد و، از سوی دیگر، پیوند میان آگاهی و واقعیت بیش از پیش میگسیخت. این وضع، در نظر حاج سیاح، که بهلحاظ آگاهی، بر اثر تجربهای که در کشورهای اروپایی پیدا کرده بود، به جامعهی ایرانی تعلّق نداشت، واقعی نمینمود و او از همان آغاز ورود به ایران در حیرت بود که ایرانیان چگونه میتوانند واقعیتهای غیرقابل تحمل جامعه خود را ببینند، اما توان اعتراض نداشته باشند. اگرچه خود حاجی، بهگونهای که از دو سفرنامه او میتوان دریافت، مایهی علمی چندانی نداشت و حتی فارسینویسی او از حد سخنگفتن رایج عوام فراتر نمیرود، اما سالهای مسافرت و دیدن ظاهر کشورهای غربی بحرانی در دریافتهای سنّتی او ایجاد کرده بود و بدیهی است که بر پایهی این تصورات جدید معنای رفتارهای عامه ایرانیان را نمیفهمید.
حاجی، در روزهای نخست ورود به ایران، با شنیدن توصیفهایی که برخی از آشنایان او دربارهی تعدیات و احجافهای کارگزاران حکومتی میدادند، از بیخبری ایرانیان و بیتوجهی آنان به حقوق خود، در شگفت میشد، اما رمز و راز بیتحرّکی ایرانیان را بهدرستی درنمییافت تا جاییکه مینویسد: «من که بلاد خارجه را دیده [بودم] و اوضاع ایران از نظرم محو شده بود، از شنیدن این وقایع خیلی متألم میشدم، لكن مردم را میدیدم که این امور را مثل غذاخوردن و سیاحتکردن، دیده و شنیده و تغییر حال و اقدامی در ایشان پیدا نیست و گویا گوسفندند که یکی را سر میبرند و دیگران میچرند. از این است که گرگان هم گویا کار لازم حکومت و اقتدار خودشان را کردهاند و رحم به انصاف و قانون و عدل و دین هم اصلاً در نظرها نیست.»
📚 | جواد طباطبایی، تأملی دربارهی ایران، جلد دوم نظریهی حکومت قانون در ایران بخش نخست: مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی صص ۵۲۲-۵۲۴
#ایران #زوال_اندیشه #انحطاط
#سراشیبی_سقوط #حاج_سیاح
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
زمانیکه حاج سیاح، با کشتی، از راه کراچی قدم به خاک ایران گذاشت و وارد بوشهر شد، سه دهه از بر تخت نشستن ناصرالدین شاه میگذشت و او با دیدن بخشهایی از نواحی جنوبی ایران بهفراست دریافت که در طول نزدیک به دو دههای که از کشور دور بود، دگرگونیهای اجتماعی و سیاسی عمدهای در ایران روی نداده است و حتی او از دیدن نابهسامانیها چنان شگفتزده شد که ترجیح میداد از همان راهی که آمده ہود، برگردد. حاجی نوشت: «وضع ایران را عجیب میبینم. مدت مدیدی خارجه را دیدهام و تأسفها بر حال حاضر ایران، وطن محبوب، دارم که زیادی در حال تنزّل است. همه به ظاهرسازی اکتفا میکند، پس از هیجده سال دوری انتطار داشتم که تغییراتی در وضع مملکت انجام یافته، و مردم در رفاه و شهرها آباد شده باشد، ولی با دیدن بندر بوشهر معلوم گشت که انتظاری بیهوده داشتهام و چنان تأثری به من دست داد که اگر شوق زیارت مادرم نبود، از همین بوشهر مراجعت میکردم.» در بازگشت حاج سیاح به ایران، نزدیک به یک سده از آغاز سلطنت قاجاران میگذشت، اما درحالیکه در این دههها تحولات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی چهرهی کشورهای اروپایی را دگرگون کرده بود، ایران، به دنبال سوءمدیریتهای سده دوم فرمانروایی صفویان و بهویژه پیآمدهای یورش افغانان، همچنان در سراشیب انحطاط تاریخی بود و وضع عمومی کشور بدتر میشد. اگر از دگرگونیهایی که در میان گروههای کوچکی از رجال اصلاحطلب در داخل و روشنفکران مهاجر به کشورهای بیگانه صرفنظر کنیم، میتوان گفت که، از نظر تاریخ اندیشه، ایرانیان تختهبند تصورات سنّتی و دستخوش خیالات و اوهامی بودند که از سدهها پیش ذهن آنان را فلج کرده بود.
اگرچه با شکست ایران در جنگهای ایران و روس و به دنبال «آن وهن بزرگ که برای ملّت ایران حاصل شده» بود، نوعی آگاهی از انحطاط مزمن ایران در میان نخبگان پیدا شد، اما بیشتر ایرانیان و اهل نظر آنان، که متولیان دانش و آگاهی بهشمار میآمدند، نتوانستند گامی از چنبر باورهای سنّتی بیرون بگذارند. این ثابتقدمی ایرانیان و متولیان فکری آنان، در دنیایی که پیوسته در حال دگرگونی بود، خود گامی به عقب میتوانست به شمار آید: جامعهی ایران دستخوش بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ژرف و جدی بود، اما این بحران بازتابی در مقولات آگاهی ایرانیان پیدا نمیکرد. بدینسان، از سویی، بحران اجتماعی و سیاسی جامعهی ایران ژرفای بیشتری پیدا میکرد و، از سوی دیگر، پیوند میان آگاهی و واقعیت بیش از پیش میگسیخت. این وضع، در نظر حاج سیاح، که بهلحاظ آگاهی، بر اثر تجربهای که در کشورهای اروپایی پیدا کرده بود، به جامعهی ایرانی تعلّق نداشت، واقعی نمینمود و او از همان آغاز ورود به ایران در حیرت بود که ایرانیان چگونه میتوانند واقعیتهای غیرقابل تحمل جامعه خود را ببینند، اما توان اعتراض نداشته باشند. اگرچه خود حاجی، بهگونهای که از دو سفرنامه او میتوان دریافت، مایهی علمی چندانی نداشت و حتی فارسینویسی او از حد سخنگفتن رایج عوام فراتر نمیرود، اما سالهای مسافرت و دیدن ظاهر کشورهای غربی بحرانی در دریافتهای سنّتی او ایجاد کرده بود و بدیهی است که بر پایهی این تصورات جدید معنای رفتارهای عامه ایرانیان را نمیفهمید.
حاجی، در روزهای نخست ورود به ایران، با شنیدن توصیفهایی که برخی از آشنایان او دربارهی تعدیات و احجافهای کارگزاران حکومتی میدادند، از بیخبری ایرانیان و بیتوجهی آنان به حقوق خود، در شگفت میشد، اما رمز و راز بیتحرّکی ایرانیان را بهدرستی درنمییافت تا جاییکه مینویسد: «من که بلاد خارجه را دیده [بودم] و اوضاع ایران از نظرم محو شده بود، از شنیدن این وقایع خیلی متألم میشدم، لكن مردم را میدیدم که این امور را مثل غذاخوردن و سیاحتکردن، دیده و شنیده و تغییر حال و اقدامی در ایشان پیدا نیست و گویا گوسفندند که یکی را سر میبرند و دیگران میچرند. از این است که گرگان هم گویا کار لازم حکومت و اقتدار خودشان را کردهاند و رحم به انصاف و قانون و عدل و دین هم اصلاً در نظرها نیست.»
📚 | جواد طباطبایی، تأملی دربارهی ایران، جلد دوم نظریهی حکومت قانون در ایران بخش نخست: مکتب تبریز و مبانی تجددخواهی صص ۵۲۲-۵۲۴
#ایران #زوال_اندیشه #انحطاط
#سراشیبی_سقوط #حاج_سیاح
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سبک سوسیالدموکراتِ سوسیالیسم (۱) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ... احزاب سوسیالیست یا سوسیالدموکرات از همان ابتدا دلِ خوشی از سبک روسی سوسیالیسم نداشتند و از اینرو با اتخاذ سیاست اصلاحطلب-دموکراتیک، کوتاه آمدند و بر موضوعاتی مانند سوسیالیستیکردن جزئی مصالحه کردند. این احزاب در واکنش به تجربههای روسیه و اروپای شرقی، در روند روبهفزونی، اندیشه تولید سوسیالیستی را به کناری گذاشتند و بهجای آن، بیشتر و بیشتر بر طبل مالیاتستانی و مساواتطلبی کوبیدند و در جهشی دیگر، برابرکردن فرصتها را ستون حقیقی سوسیالیسم دانستند.
❃ در حالیکه گذار از سبک روسی سوسیالیسم به سبک سوسیالدموکرات در حال وقوع بود، و همچنان در جوامع غربی در حال وقوع است، این امر در همهجا با ارادهی یکسانی انجام نشد. قطع نظر از جزئیات، کافی است فقط به اروپا نگاهی بیاندازیم که گذار از سبک پیشین به سبک جدید برای جماعتی بسیار هویدا و ملموستر شده است که احزاب سوسیالیست و یا کمونیست باید از میان آنها، رایدهندگان و حامیانی پیدا کنند. در آلمان غربی، جاییکه ارتباط با این نوع سوسیالیسم بسیار ملموس است، میلیونها نفر همچنان فرصت دارند با چشمان خود ببینند که چه کلاهی بر سر مردم آلمان شرقی رفته است؛ در جایی که این گذار به نحو اتمّ و اکمل انجام شد. در ۱۹۵۹، سوسیالدموکراتها برنامه جديد حزب را تصویب کردند (یا بهتر است بگوییم افکار عمومی آنها را مجبور به تصویب آن کرد) که طی آن همه ردپاهای مارکسیستی گذشته آشکارا، ناپدید و بهجای آن صراحتاً اهمیت مالکیت خصوصی و بازار قید شد؛ در این برنامه از سوسیالیسم فقط بهعنوان احتمال محض یاد شد و بهجای آن بر اهمیت ابزارهای بازتوزیعی بسیار تأکید شد. از این پس، سردمداران سیاست سوسیالیستی کردن عوامل تولید در حزب سوسیالدموکرات افزایش چشمگیری یافتهاند و در مقابل، از تعداد احزاب کمونیستی بسیار کاسته شد؛ حتی زمانیکه این احزاب از سوسیالیستیکردن صلحآمیز و جزئی طرفداری میکنند.
❃ این تغییر، حتی پس از برچیدهشدن حصار آهنین در کشورهایی نظیر اسپانیا، ایتالیا، بریتانیا و فرانسه به این میزان چشمگیر نبوده است. به همین دلیل، بیراه نیست اگر گفته شود امروزه فقط سبک سوسیالدموکراتِ سوسیالیسم، که عموماً توسط سوسیالدموکراتهای آلمان آن را رهبری میکنند در غرب شهرت دارد. در واقع، بهدلیل تاثیر جزئی سوسیالیست بینالمللی (مجموعه احزاب سوسیالیست و سوسیالدموکرات) سوسیالیسمِ سوسیالدموکرات میتواند مدعی شود که از فراگیرترین ایدئولوژیهای عصر ماست و نهتنها بیش از پیش برنامههای سیاسی و سیاستهای واقعی را از سوی احزاب سوسیالیست و در سطحی پایینتر کمونیستهای غربی شکل میدهد، بلکه گروهها و احزابی که حتی در خواب هم نمیبینند به آنها سوسیالیست اطلاق شود، مانند «لیبرال»دموکراتها در ایالات متحده آمریکا نیز از آن پیروی میکنند.
❃ در عرصه سیاست بینالملل، نظریههای سوسیالیسمِ سوسیالدموکرات، بهویژه رویکرد بازتوزیعی آن، زیر پرچم نزاع شمال-جنوب به چیزی شبیه موضع رسمی همهی انسانهای «فهمیده» و «عالم» تبدیل شده است: اجماعی بسیار فراتر از آنهایی که خودشان را سوسیالیست مینامند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ... احزاب سوسیالیست یا سوسیالدموکرات از همان ابتدا دلِ خوشی از سبک روسی سوسیالیسم نداشتند و از اینرو با اتخاذ سیاست اصلاحطلب-دموکراتیک، کوتاه آمدند و بر موضوعاتی مانند سوسیالیستیکردن جزئی مصالحه کردند. این احزاب در واکنش به تجربههای روسیه و اروپای شرقی، در روند روبهفزونی، اندیشه تولید سوسیالیستی را به کناری گذاشتند و بهجای آن، بیشتر و بیشتر بر طبل مالیاتستانی و مساواتطلبی کوبیدند و در جهشی دیگر، برابرکردن فرصتها را ستون حقیقی سوسیالیسم دانستند.
❃ در حالیکه گذار از سبک روسی سوسیالیسم به سبک سوسیالدموکرات در حال وقوع بود، و همچنان در جوامع غربی در حال وقوع است، این امر در همهجا با ارادهی یکسانی انجام نشد. قطع نظر از جزئیات، کافی است فقط به اروپا نگاهی بیاندازیم که گذار از سبک پیشین به سبک جدید برای جماعتی بسیار هویدا و ملموستر شده است که احزاب سوسیالیست و یا کمونیست باید از میان آنها، رایدهندگان و حامیانی پیدا کنند. در آلمان غربی، جاییکه ارتباط با این نوع سوسیالیسم بسیار ملموس است، میلیونها نفر همچنان فرصت دارند با چشمان خود ببینند که چه کلاهی بر سر مردم آلمان شرقی رفته است؛ در جایی که این گذار به نحو اتمّ و اکمل انجام شد. در ۱۹۵۹، سوسیالدموکراتها برنامه جديد حزب را تصویب کردند (یا بهتر است بگوییم افکار عمومی آنها را مجبور به تصویب آن کرد) که طی آن همه ردپاهای مارکسیستی گذشته آشکارا، ناپدید و بهجای آن صراحتاً اهمیت مالکیت خصوصی و بازار قید شد؛ در این برنامه از سوسیالیسم فقط بهعنوان احتمال محض یاد شد و بهجای آن بر اهمیت ابزارهای بازتوزیعی بسیار تأکید شد. از این پس، سردمداران سیاست سوسیالیستی کردن عوامل تولید در حزب سوسیالدموکرات افزایش چشمگیری یافتهاند و در مقابل، از تعداد احزاب کمونیستی بسیار کاسته شد؛ حتی زمانیکه این احزاب از سوسیالیستیکردن صلحآمیز و جزئی طرفداری میکنند.
❃ این تغییر، حتی پس از برچیدهشدن حصار آهنین در کشورهایی نظیر اسپانیا، ایتالیا، بریتانیا و فرانسه به این میزان چشمگیر نبوده است. به همین دلیل، بیراه نیست اگر گفته شود امروزه فقط سبک سوسیالدموکراتِ سوسیالیسم، که عموماً توسط سوسیالدموکراتهای آلمان آن را رهبری میکنند در غرب شهرت دارد. در واقع، بهدلیل تاثیر جزئی سوسیالیست بینالمللی (مجموعه احزاب سوسیالیست و سوسیالدموکرات) سوسیالیسمِ سوسیالدموکرات میتواند مدعی شود که از فراگیرترین ایدئولوژیهای عصر ماست و نهتنها بیش از پیش برنامههای سیاسی و سیاستهای واقعی را از سوی احزاب سوسیالیست و در سطحی پایینتر کمونیستهای غربی شکل میدهد، بلکه گروهها و احزابی که حتی در خواب هم نمیبینند به آنها سوسیالیست اطلاق شود، مانند «لیبرال»دموکراتها در ایالات متحده آمریکا نیز از آن پیروی میکنند.
❃ در عرصه سیاست بینالملل، نظریههای سوسیالیسمِ سوسیالدموکرات، بهویژه رویکرد بازتوزیعی آن، زیر پرچم نزاع شمال-جنوب به چیزی شبیه موضع رسمی همهی انسانهای «فهمیده» و «عالم» تبدیل شده است: اجماعی بسیار فراتر از آنهایی که خودشان را سوسیالیست مینامند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سبک سوسیالدموکراتِ سوسیالیسم (۲) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ
➣ @Notes_On_Liberty
❃ خصوصیات بنیادی سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم چیست؟ اساساً برای آن دو ویژگی میتوان متصور شد. نخست، تمیز آن از سبک مارکسیستیِ سوسیالیسم؛ سوسیالیسمِ سوسیالدموکرات، مالکیت خصوصی بر عوامل تولید را نسخ نمیکند و حتی نظریه خصوصی شدن همه عوامل تولید را میپذیرد، البته به استثنای نظام آموزشی، خطوط مواصلاتی، بانک مرکزی و نیروی پلیس و محاکم. اصولاً هرکس حق تخصیص و مالکیت عوامل تولید را دارد: اینکه عوامل تولید را بفروشد، بخرد یا با آنها چیز جدیدی تولید کند یا طی قراردادی به دیگری اجاره بدهد. دوم، هیچ مالک عوامل تولیدی حقا مالک همهی درآمدی نیست که برخاسته از کاربرد عوامل تولید خودش است و هیچ مالکی حق ندارد درباره کل درآمد برخاسته از تولید، اعم از مصرفی یا سرمایهگذاری، تصمیم بگیرد. در عوض، بخشی از درآمد حاصل از تولید شرعاً به جامعه تعلّق دارد و باید به آن تعلّق بگیرد و بر اساس نظریههای مساواتطلبانه یا عدالت توزیعی، باید بین اعضای جامع باز توزیع شود. بهعلاوه، اگرچه این تقسیم درآمد ممکن است در هر زمانی ثابت باشد، اما سهم مشروعی که به تولیدکننده تعلّق میگیرد، انعطافپذیر است و تعیین آن، مانند سهم جامعه در دستان تولیدکننده نیست، بلکه حقا جامعه باید درباره آن تصمیم بگیرد.
❃ اگر از دریچه نظریه طبیعی مالکیت بنگریم، همان نظریهای که برسازندهی سرمایهداری است، پذیرش این قواعد تاختوتازی است بر حقوق طبع مالک. براساس نظریه مالکیت یادشده، مالک عوامل تولید میتواند هرآنچه را که در سر میپروراند با آنها انجام دهد و برونداد استفاده او هرچه باشد، درآمد اختصاصی اوست که میتواند دوباره به هر صورتیکه دلش بخواهد از آن استفاده کند، مشروط بر آنکه به تمامیت اموال دیگری لطمهای وارد نکند و تمامی فرایند منحصراً بر مبادلات قراردادی مبتنی باشد. با توجه به نظریه طبیعی مالکیت دو فرایند مجزای تولید درآمد و سپس توزیع درآمدِ تولیدشده وجود ندارد. فقط یک فرآیند وجود دارد: در تولیدِ درآمد بهطور خودکار توزیع نیز وجود دارد؛ تولیدکننده، مالک نیز هست. در مقابل، سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم از سلب مالکیت جزئی اموال مالک طبیعی با کمک بازتوزیع بخشی از درآمد حاصل از تولید به نفع مردمی دفاع میکند که به يقين آن درآمد را خلق نکردهاند و نمیتوانند هیچ ادعای قراردادی نیز بر آن داشته باشند، اما حق دارند حدود این مالکیت را یکجانبه سلب کنند و معطّل رضایت تولیدکنندهی بدبخت نمیمانند.
❃ بدیهی است که برخلاف عقیدهای که سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم میخواهد بین مردم ترویج دهد، باید گفت تفاوت بین این دو سبک سوسیالیسم ماهیتی جزمی ندارد، بلکه تفاوت آنها صرفاً در درجه است. بهیقین، بهنظر میرسد نخستین قاعدهی یادشده میخواهد تفاوتی بنیادی در مالکیت را رقم زند و مالکیت خصوصی را تجویز کند. اما قاعده دوم اصولاً راه را برای سلب مالكيت همهی درآمدهای حاصل از تولید باز میکند و بنابراین حق مالکیت را به امری کاملاً صوری، تخفیف میدهد. البته، سوسیالیسم سوسیالدموکرات نباید آنقدرها هم پیش برود و مالکیت خصوصی را به امری کاملاً صوری تبدیل کند. مسلماً، بخشی از درآمدی که تولیدکننده ناچار است به جامعه تقدیم کند، میتواند کاملاً انعطافپذیر تعیین شود و با این کار، تفاوتی چشمگیر را در عملکرد اقتصادی رقم میزند. با این اوصاف میتوان گفت که درجهی سلب مالکیت درآمد تولیدکننده، امری مصلحتآمیز است و تفاوت بین دو سبک سوسیالیسم روسی و سوسیالدموکرات را به تفاوتی صرفاً در سطح تنزل میدهد. این تفاوت، واقعیت مهمی را در برابر دیدگان تولیدکننده قرار میدهد: اینکه احتمال تثبیت سطح کنونی سلب مالکیت اندک است، بنابراین تلاشهای مولّد او در سایهی این تهدید انجام میشود که در آینده سهمی که باید به جامعه اعطا شود، یکجانبه افزایش مییابد. ضرورتی ندارد بیشتر توضیح داده شود تا درک کنیم چطور این امر به افزایش ریسک یا هزینهی تولید مینجامد و لاجرم، نرخ سرمایهگذاری را کاهش میدهد.
#سوسیالیسم #سوسیالدموکراسی
#کمونیسم_پنهان #کمونیسم #چپ
#برابریخواهی #مساواتطلبی
#مالیات #مالیات_بر_درآمد #تولید
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ خصوصیات بنیادی سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم چیست؟ اساساً برای آن دو ویژگی میتوان متصور شد. نخست، تمیز آن از سبک مارکسیستیِ سوسیالیسم؛ سوسیالیسمِ سوسیالدموکرات، مالکیت خصوصی بر عوامل تولید را نسخ نمیکند و حتی نظریه خصوصی شدن همه عوامل تولید را میپذیرد، البته به استثنای نظام آموزشی، خطوط مواصلاتی، بانک مرکزی و نیروی پلیس و محاکم. اصولاً هرکس حق تخصیص و مالکیت عوامل تولید را دارد: اینکه عوامل تولید را بفروشد، بخرد یا با آنها چیز جدیدی تولید کند یا طی قراردادی به دیگری اجاره بدهد. دوم، هیچ مالک عوامل تولیدی حقا مالک همهی درآمدی نیست که برخاسته از کاربرد عوامل تولید خودش است و هیچ مالکی حق ندارد درباره کل درآمد برخاسته از تولید، اعم از مصرفی یا سرمایهگذاری، تصمیم بگیرد. در عوض، بخشی از درآمد حاصل از تولید شرعاً به جامعه تعلّق دارد و باید به آن تعلّق بگیرد و بر اساس نظریههای مساواتطلبانه یا عدالت توزیعی، باید بین اعضای جامع باز توزیع شود. بهعلاوه، اگرچه این تقسیم درآمد ممکن است در هر زمانی ثابت باشد، اما سهم مشروعی که به تولیدکننده تعلّق میگیرد، انعطافپذیر است و تعیین آن، مانند سهم جامعه در دستان تولیدکننده نیست، بلکه حقا جامعه باید درباره آن تصمیم بگیرد.
❃ اگر از دریچه نظریه طبیعی مالکیت بنگریم، همان نظریهای که برسازندهی سرمایهداری است، پذیرش این قواعد تاختوتازی است بر حقوق طبع مالک. براساس نظریه مالکیت یادشده، مالک عوامل تولید میتواند هرآنچه را که در سر میپروراند با آنها انجام دهد و برونداد استفاده او هرچه باشد، درآمد اختصاصی اوست که میتواند دوباره به هر صورتیکه دلش بخواهد از آن استفاده کند، مشروط بر آنکه به تمامیت اموال دیگری لطمهای وارد نکند و تمامی فرایند منحصراً بر مبادلات قراردادی مبتنی باشد. با توجه به نظریه طبیعی مالکیت دو فرایند مجزای تولید درآمد و سپس توزیع درآمدِ تولیدشده وجود ندارد. فقط یک فرآیند وجود دارد: در تولیدِ درآمد بهطور خودکار توزیع نیز وجود دارد؛ تولیدکننده، مالک نیز هست. در مقابل، سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم از سلب مالکیت جزئی اموال مالک طبیعی با کمک بازتوزیع بخشی از درآمد حاصل از تولید به نفع مردمی دفاع میکند که به يقين آن درآمد را خلق نکردهاند و نمیتوانند هیچ ادعای قراردادی نیز بر آن داشته باشند، اما حق دارند حدود این مالکیت را یکجانبه سلب کنند و معطّل رضایت تولیدکنندهی بدبخت نمیمانند.
❃ بدیهی است که برخلاف عقیدهای که سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم میخواهد بین مردم ترویج دهد، باید گفت تفاوت بین این دو سبک سوسیالیسم ماهیتی جزمی ندارد، بلکه تفاوت آنها صرفاً در درجه است. بهیقین، بهنظر میرسد نخستین قاعدهی یادشده میخواهد تفاوتی بنیادی در مالکیت را رقم زند و مالکیت خصوصی را تجویز کند. اما قاعده دوم اصولاً راه را برای سلب مالكيت همهی درآمدهای حاصل از تولید باز میکند و بنابراین حق مالکیت را به امری کاملاً صوری، تخفیف میدهد. البته، سوسیالیسم سوسیالدموکرات نباید آنقدرها هم پیش برود و مالکیت خصوصی را به امری کاملاً صوری تبدیل کند. مسلماً، بخشی از درآمدی که تولیدکننده ناچار است به جامعه تقدیم کند، میتواند کاملاً انعطافپذیر تعیین شود و با این کار، تفاوتی چشمگیر را در عملکرد اقتصادی رقم میزند. با این اوصاف میتوان گفت که درجهی سلب مالکیت درآمد تولیدکننده، امری مصلحتآمیز است و تفاوت بین دو سبک سوسیالیسم روسی و سوسیالدموکرات را به تفاوتی صرفاً در سطح تنزل میدهد. این تفاوت، واقعیت مهمی را در برابر دیدگان تولیدکننده قرار میدهد: اینکه احتمال تثبیت سطح کنونی سلب مالکیت اندک است، بنابراین تلاشهای مولّد او در سایهی این تهدید انجام میشود که در آینده سهمی که باید به جامعه اعطا شود، یکجانبه افزایش مییابد. ضرورتی ندارد بیشتر توضیح داده شود تا درک کنیم چطور این امر به افزایش ریسک یا هزینهی تولید مینجامد و لاجرم، نرخ سرمایهگذاری را کاهش میدهد.
#سوسیالیسم #سوسیالدموکراسی
#کمونیسم_پنهان #کمونیسم #چپ
#برابریخواهی #مساواتطلبی
#مالیات #مالیات_بر_درآمد #تولید
➣ @Notes_On_Liberty
«دولت، اجتماعی از انسانهاست که فقط برای تأمین، حفظ و پیشبرد منافع مدنی تشکیل شده است. منافع مدنی را زندگی، آزادی، تندرستی و آسایش تن و تملک اشیاء خارجی همچون پول، زمین، مسکن، اسباب و لوازم زندگی و امثال آن میدانم. وظیفهی حاکم مدنی است که با اجرای عادلانهی قوانینی برابر، برای همهی مردم بهطور عام و برای هر فردی که تحت فرمانروایی اوست، بهطور خاص، از مالکیت مشروع آنان نسبت به چیزهایی که متعلّق به زندگی دنیوی [آنان] است، نگهبانی کند.»
❈ جان لاک، نامهای دربارهی تساهل
➣ @Notes_On_Liberty
❈ جان لاک، نامهای دربارهی تساهل
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مالیات؛ سرمایهگذاری یا اتلاف منابع؟ (۱) | ✍🏻 فردریک باستیا
➣ @Notes_On_Liberty
آیا تابهحال شنیدهاید کسی بگوید: «مالیات بهترین سرمایهگذاری است؛ مالیات آب حیات است. ببینید چه خانوادهها هستند که به مدد آن زندهاند و اثرات غیرمستقیم آن بر صنعت را در نظر آورید؛ مالیات، ارزشی بیکران دارد، همانقدر که خود زندگی ارزشمند است.»؟
برای رد این نظریه من مجبورم استدلالهای پیشینم را تکرار کنم. اقتصاد سیاسی میداند که استدلالهایش آنقدر جذاب نیست که کسی بگوید: تکرارش مطلوب است؛ بنابراین اقتصاد سیاسی نیز همچون باسیل (یکی از نقشهای نمایش «سلمانی سویل» که میگوید: «من ضربالمثلها را در شرایط متفاوت تغییر میدهم»)، ضربالمثل را به نفع خود میچرخاند چنانکه از زبان او چنین شنیده شود: تکرارش آموزنده است.
مزیتهایی که صاحبمنصبان دولتی از دریافت دستمزدها نصیبشان میشود، «چیزی است که دیده میشود.» منافعی که به پشتیبانان آنها میرسد نیز «چیزی است که دیده میشود.» آنها دقیقاً بیخ گوش شماست.
اما ضررهایی که مالیاتدهندگان سعی در رهایی از آن دارند، «چیزی است که دیده نمیشود» و آن تنگدستی که گریبان بازرگانان پشتیبان ایشان را میگیرد «چیز دیگری است که دیده نمیشود» هرچند اگر واضح و پایدار بماند بهطور دقیق دیده خواهد شد.
وقتی یک صاحبمنصب دولتی برای خود پنجاه فرانک بیشتر خرج میکند؛ یعنی مالیاتدهنده باید برای خود پنجاه فرانک کمتر خرج کند، اما خرج صاحبمنصب دولتی دیده میشود، چون صورت میپذیرد؛ درحالیکه خرج نکردن مالیاتدهنده دیده نمیشود؛ زیرا (افسوس) او از صورت دادن به آن منع شده است.
شما ملّت را به قطعهای خشک از زمین تشبیه میکنید و مالیات را به بارانی حیاتبخش؛ اما شما همچنین باید از خود بپرسید که این باران از کجا میآید و آیا این دقیقاً مالیات نیست که رطوبت را از زمین میکشد و آن را میخشکاند؟علاوهبر این شما باید از خود بپرسید آیا خاک بیشتر از این باران سیراب میشود یا از آن تبخیر میخشکد؟
نکته بسیار مهم این است که وقتی جیمز گودفیلو صد فرانک به جمعکنندهی مالیات تسلیم میکند، او هیچچیزی در عوض دریافت نمیکند. سپس وقتی یک صاحبمنصب دولتی با خرج این صد فرانک آن را به جیمز گودفیلو باز میگرداند، آن را به صورت گندم یا کارِ همارزشش باز میگرداند. نتیجه پایانی ضرر پنج فرانکی برای جیمز گودفیلو است.
کاملاً درست است که اغلب و اگر شما بخواهید شاید همیشه، صاحبمنصبان دولتی خدمتی برابر را به جیمز گودفیلو ارائه میکنند. در این مثال هیچ نقصانی در دو سو نیست؛ تنها یک مبادله رخ داده است؛ بنابراین استدلال من به هیچوجه عملکردهای مفید را در بر ندارد. من میگویم: اگر میخواهید ادارهای دولتی راه بیندازید، مفید بودنش را اثبات کنید. ثابت کنید که برای جیمز گودفیلو، آنچه هزینه کرده است با خدمتی که دریافت کرده است، همارزش است؛ اما جدا از این فایده اصلی، استدلالی به دفاع از باز کردن ادارهای جدید نیاورید که در آن فایده اداره برای بوروکرات، خانوادهاش و کسانیکه از نیازهای او دفاع میکنند، ذکر شده باشد یا دلیلی مبنی بر بهبود اشتغال اقامه نکنید.
وضعیتی که جیمز گودفیلو یکصد فرانک در ازای یک خدمت واقعاً مفید به ادارهی دولتی پرداخت میکند، دقیقاً شبیه به وضعیتی است که او همین پول را بهازای یک جفت کفش به کفاش میپردازد. این هر دو نمونههای یکسانی از بده و بستاناند؛ اما وقتی جیمز گودفیلو یکصد فرانک تسلیم اداره دولتی کند بیآنکه خدمتی دریافت کند و حتی بدتر، دچار زحمت نیز شود، مثل این است که پولش را دور ریخته باشد. گفتن این حرف که اداره دولتی این یکصد فرانک را در جهت منافع بزرگ «صنعت ملّی» ما خرج خواهد کرد، ره به جایی نمیبرد؛ هر کاری که دولت میتواند با پولها بکند، جیمز گودفیلو نیز میتوانست اگر او در مسیرش با فردی فراقانون یا ضدقانون مواجه نمیشد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
آیا تابهحال شنیدهاید کسی بگوید: «مالیات بهترین سرمایهگذاری است؛ مالیات آب حیات است. ببینید چه خانوادهها هستند که به مدد آن زندهاند و اثرات غیرمستقیم آن بر صنعت را در نظر آورید؛ مالیات، ارزشی بیکران دارد، همانقدر که خود زندگی ارزشمند است.»؟
برای رد این نظریه من مجبورم استدلالهای پیشینم را تکرار کنم. اقتصاد سیاسی میداند که استدلالهایش آنقدر جذاب نیست که کسی بگوید: تکرارش مطلوب است؛ بنابراین اقتصاد سیاسی نیز همچون باسیل (یکی از نقشهای نمایش «سلمانی سویل» که میگوید: «من ضربالمثلها را در شرایط متفاوت تغییر میدهم»)، ضربالمثل را به نفع خود میچرخاند چنانکه از زبان او چنین شنیده شود: تکرارش آموزنده است.
مزیتهایی که صاحبمنصبان دولتی از دریافت دستمزدها نصیبشان میشود، «چیزی است که دیده میشود.» منافعی که به پشتیبانان آنها میرسد نیز «چیزی است که دیده میشود.» آنها دقیقاً بیخ گوش شماست.
اما ضررهایی که مالیاتدهندگان سعی در رهایی از آن دارند، «چیزی است که دیده نمیشود» و آن تنگدستی که گریبان بازرگانان پشتیبان ایشان را میگیرد «چیز دیگری است که دیده نمیشود» هرچند اگر واضح و پایدار بماند بهطور دقیق دیده خواهد شد.
وقتی یک صاحبمنصب دولتی برای خود پنجاه فرانک بیشتر خرج میکند؛ یعنی مالیاتدهنده باید برای خود پنجاه فرانک کمتر خرج کند، اما خرج صاحبمنصب دولتی دیده میشود، چون صورت میپذیرد؛ درحالیکه خرج نکردن مالیاتدهنده دیده نمیشود؛ زیرا (افسوس) او از صورت دادن به آن منع شده است.
شما ملّت را به قطعهای خشک از زمین تشبیه میکنید و مالیات را به بارانی حیاتبخش؛ اما شما همچنین باید از خود بپرسید که این باران از کجا میآید و آیا این دقیقاً مالیات نیست که رطوبت را از زمین میکشد و آن را میخشکاند؟علاوهبر این شما باید از خود بپرسید آیا خاک بیشتر از این باران سیراب میشود یا از آن تبخیر میخشکد؟
نکته بسیار مهم این است که وقتی جیمز گودفیلو صد فرانک به جمعکنندهی مالیات تسلیم میکند، او هیچچیزی در عوض دریافت نمیکند. سپس وقتی یک صاحبمنصب دولتی با خرج این صد فرانک آن را به جیمز گودفیلو باز میگرداند، آن را به صورت گندم یا کارِ همارزشش باز میگرداند. نتیجه پایانی ضرر پنج فرانکی برای جیمز گودفیلو است.
کاملاً درست است که اغلب و اگر شما بخواهید شاید همیشه، صاحبمنصبان دولتی خدمتی برابر را به جیمز گودفیلو ارائه میکنند. در این مثال هیچ نقصانی در دو سو نیست؛ تنها یک مبادله رخ داده است؛ بنابراین استدلال من به هیچوجه عملکردهای مفید را در بر ندارد. من میگویم: اگر میخواهید ادارهای دولتی راه بیندازید، مفید بودنش را اثبات کنید. ثابت کنید که برای جیمز گودفیلو، آنچه هزینه کرده است با خدمتی که دریافت کرده است، همارزش است؛ اما جدا از این فایده اصلی، استدلالی به دفاع از باز کردن ادارهای جدید نیاورید که در آن فایده اداره برای بوروکرات، خانوادهاش و کسانیکه از نیازهای او دفاع میکنند، ذکر شده باشد یا دلیلی مبنی بر بهبود اشتغال اقامه نکنید.
وضعیتی که جیمز گودفیلو یکصد فرانک در ازای یک خدمت واقعاً مفید به ادارهی دولتی پرداخت میکند، دقیقاً شبیه به وضعیتی است که او همین پول را بهازای یک جفت کفش به کفاش میپردازد. این هر دو نمونههای یکسانی از بده و بستاناند؛ اما وقتی جیمز گودفیلو یکصد فرانک تسلیم اداره دولتی کند بیآنکه خدمتی دریافت کند و حتی بدتر، دچار زحمت نیز شود، مثل این است که پولش را دور ریخته باشد. گفتن این حرف که اداره دولتی این یکصد فرانک را در جهت منافع بزرگ «صنعت ملّی» ما خرج خواهد کرد، ره به جایی نمیبرد؛ هر کاری که دولت میتواند با پولها بکند، جیمز گودفیلو نیز میتوانست اگر او در مسیرش با فردی فراقانون یا ضدقانون مواجه نمیشد.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مالیات؛ سرمایهگذاری یا اتلاف منابع؟ (۲) | ✍🏻 فردریک باستیا
➣ @Notes_On_Liberty
بگذارید خود را عادت دهیم، آنوقت دیگر در مورد وقایع تنها بر اساس «آنچه دیده میشود» قضاوت نخواهیم کرد، بلکه «آنچه دیده نمیشود» را نیز لحاظ خواهیم کرد.
سال گذشته من در کمیته مالی بودم از آنرو که در مجلس اصلی، اعضای مخالف بهصورت نظاممند از عضویت در هیچ کمیتهای منع نشده بودند. در این مورد کسانیکه قوانین اولیه مجلس را نوشتهاند، عاقلانه عمل کردند. ما از ام. تیرز* شنیدهایم که میگوید: «من زندگیام را وقف مبارزه با مردان طرفدار سلطنت کردم. تا اینکه برای حل مسألهای عمومی، مجبور شدم آنها را بشناسم و همدلانه با آنها گفتوگو کنم؛ در آن زمان متوجه شدم که آنها آن هیولاهایی نیستند که تصور میکردم.»
بلی، آنجا که میان احزاب هیچ ارتباط و گفتوگویی نیست دشمنیها بزرگ جلوه میکند و تنفرها تشدید میشود؛ اگر اکثریت تعداد کمی از اقلیت را به حلقههای تصمیمگیری خود راه دهند، احتمالاً برای دو طرف مشخص میشود که اندیشههایشان چندان از هم دور نیست و علاوهبر آن مقاصد هر طرف نیز آن چنانکه دیگری فاسد میپندارد، نیست.
بههرحال آن بار، آخرین سالی بود که من در کمیته مالی بودم. هر بار که یکی از همکاران ما از تعدیل حقوق رییسجمهور، صدراعظمها و سفیرها سخن میگفت، بیانش چنین بود:
«ما باید برای بهتر شدن خدمات، فضای ادارات را مملو از حس اعتبار و وقار کنیم. برای جذب مردان شایسته باید چنین کرد. تعداد زیادی از مردم بدبخت به رییسجمهورشان روی میآورند و او موقعیت دردناکی خواهد داشت اگر همیشه مجبور باشد دست رد به سینه آنها بزند. بخش مهمی از تشریفات سیاسی و دولتی، جزء طبیعی دولتهای قانونی است و استدلالهایی از این قبیل.»
چنین استدلالهایی چه رد شود، چه رد نشود، نیازمند تحقیقات جدی است. این استدلالها فارغ از اینکه تخمین درستی داشته باشند یا نداشته باشند، مبتنی بر منافع عمومی است.
اما آنچه روح اقتصادی مرا میلرزاند و مرا نسبت به شهرت روشنفکری کشورم شرمنده میکند وقتی است که آنها از این استدلالها (که هیچ وقت موفق به ارائه آنها نمیشوند) چنین نتیجهی مضحکی (که همیشه با استقبال روبهرو میشود) میگیرند:
«علاوهبر آن، تجمّل ادارات دولتی، هنر، صنعت و اشتغال را تشویق میکند. رییس دولت و وزرایش نمیتوانند جشن و ضیافتی برپا کنند بیآنکه[با تشریفات ویژه] حیات را به رگهای بدنه سیاسی تزریق کنند. کم کردن حقوق آنها مساوی است با ریاضتدادن به صنعت پاریس و هم هنگام صنعت سراسر این سرزمین.»
آقایان، برای خاطر خدا حداقل احترام حساب را نگه دارید و جلوی مجلس ملّی فرانسه (که میترسید از شرم شما را حمایت نکند) نگویید که جمعبستن بسته به اینکه از بالا به پایین باشد یا از پایین به بالا میتواند نتیجهای متفاوت داشته باشد.
فرض کنید من کارگری استخدام میکنم تا در ازای صد فرانک چاهی در زمین من حفاری کند. بهمحض اینکه من این قرارداد را میبندم، جمعکنندهی مالیات، صد فرانک مرا از من میگیرد و به وزیر داخلی میدهد. قرارداد من باطل شده است؛ اما وزیر یک بشقاب به میز غذایش اضافه کرده است. بر چه مبنایی شما جرأت اظهار این سخن را دارید که این هزینه اداری، صنعت ملّی را تشویق میکند؟ آیا نمیبینید که این اتفاق تنها و تنها یک «جابهجایی» ساده مصرف و کار است؟ این راست است که وزیری میزش را مجللتر کرده است اما در عوض زمین یک کشاورز نیز کمتر آب خورده است؛ این دومی به همان میزان راست است. من به شما حق میدهم که یک آذوقهرسان پاریسی صد فرانک کسب کرده است؛ اما شما حاضر باشید پنج فرانک از چیزی را که یک چاهکن ایالتی از دست داده بپذیرید. تمام آنچه کسی میتواند مدعی شود این است که بشقاب روی میز اداره و آذوقهرسان خوششانس «آن چیزی است که دیده شده است»؛ زمین خشک و چاهکن بیکار «آن چیزی است که دیده نشده است.»
آفرین بر شما، لردها! چه دشوار است ثابت کنیم در اقتصاد سیاسی نیز «دو دو تا چهار تا است» و اگر شما بتوانید از پس این کار دشوار برآیید، مردم فریاد بر میآورند «این مسأله که از فرط وضوح کسلکننده است.» سپس چنان رای میدهند که گویا شما هیچ چیزی را ثابت نکردهاید.
[* آدولف تیرز، دولتمرد فرانسوی]
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #لسهفر
#مالیات #اتلاف_منابع #باستیا
#مالیاتستانی #هزینههای_دولت
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
بگذارید خود را عادت دهیم، آنوقت دیگر در مورد وقایع تنها بر اساس «آنچه دیده میشود» قضاوت نخواهیم کرد، بلکه «آنچه دیده نمیشود» را نیز لحاظ خواهیم کرد.
سال گذشته من در کمیته مالی بودم از آنرو که در مجلس اصلی، اعضای مخالف بهصورت نظاممند از عضویت در هیچ کمیتهای منع نشده بودند. در این مورد کسانیکه قوانین اولیه مجلس را نوشتهاند، عاقلانه عمل کردند. ما از ام. تیرز* شنیدهایم که میگوید: «من زندگیام را وقف مبارزه با مردان طرفدار سلطنت کردم. تا اینکه برای حل مسألهای عمومی، مجبور شدم آنها را بشناسم و همدلانه با آنها گفتوگو کنم؛ در آن زمان متوجه شدم که آنها آن هیولاهایی نیستند که تصور میکردم.»
بلی، آنجا که میان احزاب هیچ ارتباط و گفتوگویی نیست دشمنیها بزرگ جلوه میکند و تنفرها تشدید میشود؛ اگر اکثریت تعداد کمی از اقلیت را به حلقههای تصمیمگیری خود راه دهند، احتمالاً برای دو طرف مشخص میشود که اندیشههایشان چندان از هم دور نیست و علاوهبر آن مقاصد هر طرف نیز آن چنانکه دیگری فاسد میپندارد، نیست.
بههرحال آن بار، آخرین سالی بود که من در کمیته مالی بودم. هر بار که یکی از همکاران ما از تعدیل حقوق رییسجمهور، صدراعظمها و سفیرها سخن میگفت، بیانش چنین بود:
«ما باید برای بهتر شدن خدمات، فضای ادارات را مملو از حس اعتبار و وقار کنیم. برای جذب مردان شایسته باید چنین کرد. تعداد زیادی از مردم بدبخت به رییسجمهورشان روی میآورند و او موقعیت دردناکی خواهد داشت اگر همیشه مجبور باشد دست رد به سینه آنها بزند. بخش مهمی از تشریفات سیاسی و دولتی، جزء طبیعی دولتهای قانونی است و استدلالهایی از این قبیل.»
چنین استدلالهایی چه رد شود، چه رد نشود، نیازمند تحقیقات جدی است. این استدلالها فارغ از اینکه تخمین درستی داشته باشند یا نداشته باشند، مبتنی بر منافع عمومی است.
اما آنچه روح اقتصادی مرا میلرزاند و مرا نسبت به شهرت روشنفکری کشورم شرمنده میکند وقتی است که آنها از این استدلالها (که هیچ وقت موفق به ارائه آنها نمیشوند) چنین نتیجهی مضحکی (که همیشه با استقبال روبهرو میشود) میگیرند:
«علاوهبر آن، تجمّل ادارات دولتی، هنر، صنعت و اشتغال را تشویق میکند. رییس دولت و وزرایش نمیتوانند جشن و ضیافتی برپا کنند بیآنکه[با تشریفات ویژه] حیات را به رگهای بدنه سیاسی تزریق کنند. کم کردن حقوق آنها مساوی است با ریاضتدادن به صنعت پاریس و هم هنگام صنعت سراسر این سرزمین.»
آقایان، برای خاطر خدا حداقل احترام حساب را نگه دارید و جلوی مجلس ملّی فرانسه (که میترسید از شرم شما را حمایت نکند) نگویید که جمعبستن بسته به اینکه از بالا به پایین باشد یا از پایین به بالا میتواند نتیجهای متفاوت داشته باشد.
فرض کنید من کارگری استخدام میکنم تا در ازای صد فرانک چاهی در زمین من حفاری کند. بهمحض اینکه من این قرارداد را میبندم، جمعکنندهی مالیات، صد فرانک مرا از من میگیرد و به وزیر داخلی میدهد. قرارداد من باطل شده است؛ اما وزیر یک بشقاب به میز غذایش اضافه کرده است. بر چه مبنایی شما جرأت اظهار این سخن را دارید که این هزینه اداری، صنعت ملّی را تشویق میکند؟ آیا نمیبینید که این اتفاق تنها و تنها یک «جابهجایی» ساده مصرف و کار است؟ این راست است که وزیری میزش را مجللتر کرده است اما در عوض زمین یک کشاورز نیز کمتر آب خورده است؛ این دومی به همان میزان راست است. من به شما حق میدهم که یک آذوقهرسان پاریسی صد فرانک کسب کرده است؛ اما شما حاضر باشید پنج فرانک از چیزی را که یک چاهکن ایالتی از دست داده بپذیرید. تمام آنچه کسی میتواند مدعی شود این است که بشقاب روی میز اداره و آذوقهرسان خوششانس «آن چیزی است که دیده شده است»؛ زمین خشک و چاهکن بیکار «آن چیزی است که دیده نشده است.»
آفرین بر شما، لردها! چه دشوار است ثابت کنیم در اقتصاد سیاسی نیز «دو دو تا چهار تا است» و اگر شما بتوانید از پس این کار دشوار برآیید، مردم فریاد بر میآورند «این مسأله که از فرط وضوح کسلکننده است.» سپس چنان رای میدهند که گویا شما هیچ چیزی را ثابت نکردهاید.
[* آدولف تیرز، دولتمرد فرانسوی]
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #لسهفر
#مالیات #اتلاف_منابع #باستیا
#مالیاتستانی #هزینههای_دولت
➣ @Notes_On_Liberty
📃 اندیشیدن، نخست، به خود اندیشیدن است | ✍🏻 جواد طباطبایی
➣ @Notes_On_Liberty
اندیشیدن، نخست، به خود اندیشیدن است
از نزدیک به صدوده سال پیش که مدرسه علوم سیاسی بنیانگذاری شد، اصل بر آن بوده است که اصطلاحات علم سیاست جدید را نخست از فرانسه و سپس از انگلیس ترجمه کنند. در این دههها، از این راه واژههای جعلی بسیاری وارد زبان فارسی شده، اما از آنهمه، علم چندانی وارد دانشگاه و کشور نشده است؛ اگر همین راه هموار تقلید را بهگونهای دنبال کنیم که تاکنون کردهایم، احتمال دارد که به این زودیها نیز نشود.
اندیشیدن، نخست، به خود اندیشیدن است و اگر به خود و امکانات خود نیندیشیده باشیم تردیدی نیست که از اندیشیدن باز خواهیم ماند. زنهار که خوانندگان گمان کنند با این سخن آب در آسیاب نظریه «بومیسازی» میریزم؛ من حتی اگر به چنین نظریهای اعتقاد داشتم، این اصطلاح جعلی را بهکار نمیبردم، زیرا کاربرد همین اصطلاح نشانهای از نقض غرض این «بومیسازی» است!
«بومیسازی» نظریهای برای توجیه تقلید
علم، در ایران، تاریخی دارد. بدیهی است که خاستگاه همهی این علم ایران نیست. ما نیز مانند همهی اقوام باستانی بخشهای مهمی از میراث بیگانگان و گذشتگان را وام گرفته و در فرهنگ ملّی خود آمیختهایم، اما تا زمانیکه یکسره به مقلّدان بحثهای جدید غربی تبدیل نشده بودیم و در این فکر نیافتاده بودیم که «بومیسازی» کنیم. خاستگاه نظريهی «بومیسازی» آگاهی از «آنچه خود داشت...» به بهانهی «بازگشت به خویش» نیست که هر دو برهان قاطع شدت گرفتن بحران ناخودآگاهی ما بودند، نظريهی «بومیسازی» برای توجیه تقلید از نویسندگان خلاصههای جامعهشناسی، مطالعات فرهنگی، مردمشناسی و... اندکی تاریخ علم در کشور خود را میدانستیم، میتوانستیم بدانیم که یکی از نمونههای جالب توجه این بهاصطلاح «بومیسازی» اجتهادی است که در آغاز دوره اسلامی فیلسوفان ایرانی در فلسفهی یونانی کردند، یعنی بر مبنای مبانی اندیشیدن یونان اندیشیدند! حتی اگر فارابی اصطلاح «بومیسازی» یا معادل آن را میدانست، از اندیشیدن فلسفی خود به «بومیسازی» فلسفه یونانی تعبیر نمیکرد.
اندیشیدن در جایگاه خود، «بازگشت به خویشتن» نیست.
اجتهاد کوشش در فهم مبانی برای اندیشیدن در جایگاه خود است، نه «بازگشت به خویشتن»، راه آن نیز رجعت به «آنچه خود داشت...» نیست، بلکه نظاره افقهای فرزانگی است. اجتهاد بازگشت و رجعت نیست، حرکت از مبانی برای فرارفتن از خویشتن است، زیرا شعار «بازگشت به خویشتن» ندایی به کسی است و چنین کسی اگر تصوری از خویشتن خود دارد که چنین ندایی شعاری تهی است و اگر تصوری از خویشتن خود ندارد به کجا باید بازگردد؟ البته، ما امروز پاسخ را میدانیم: با این شعار ما را از خویشتنِ خویش تهی میکنند تا به راهی برانند که میخواهند، یعنی در بنبست ایدئولوژی! پیش از آنکه شبح این ایدئولوژیها در افق بحثهای ایرانیان ظاهر شود، در دوران قدیم تاریخ ایران، همهی ادب فارسی همهی خویشتن ما را بیان میکرد، اما از زمانیکه در فاصله تعطیلی اندیشیدن ایرانی و ظاهرشدن شبح ایدئولوژیهای سیاسی، بقیةالسيف اهل نظر ایرانی به مقلدانِ مقلدان غربی تبدیل شدند، تهیِ ایدئولوژیها این خلاء را پر کرد و جای شگفتی نیست که اگر به دیدهی انصاف در کارنامهی نهادهای جدید آموزش و پژوهش کشور بنگریم، اگر شیشهی کبود عصبیت را از چشم دور کنیم، میتوانیم گفت که با بخش بزرگی از آنچه در علوم انسانی در چهار دههی نخست تولید کرده بودیم، تسویه حساب کردهایم.
📚 | از مقالهی: غیبت ملیت ایرانی در روشنفکری ایران. سید جواد طباطبایی، نشریهی سیاستنامه
#سیاست #فلسفه #اندیشه_سیاسی
#ایدئولوژی #بومیسازی #تقلید
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
اندیشیدن، نخست، به خود اندیشیدن است
از نزدیک به صدوده سال پیش که مدرسه علوم سیاسی بنیانگذاری شد، اصل بر آن بوده است که اصطلاحات علم سیاست جدید را نخست از فرانسه و سپس از انگلیس ترجمه کنند. در این دههها، از این راه واژههای جعلی بسیاری وارد زبان فارسی شده، اما از آنهمه، علم چندانی وارد دانشگاه و کشور نشده است؛ اگر همین راه هموار تقلید را بهگونهای دنبال کنیم که تاکنون کردهایم، احتمال دارد که به این زودیها نیز نشود.
اندیشیدن، نخست، به خود اندیشیدن است و اگر به خود و امکانات خود نیندیشیده باشیم تردیدی نیست که از اندیشیدن باز خواهیم ماند. زنهار که خوانندگان گمان کنند با این سخن آب در آسیاب نظریه «بومیسازی» میریزم؛ من حتی اگر به چنین نظریهای اعتقاد داشتم، این اصطلاح جعلی را بهکار نمیبردم، زیرا کاربرد همین اصطلاح نشانهای از نقض غرض این «بومیسازی» است!
«بومیسازی» نظریهای برای توجیه تقلید
علم، در ایران، تاریخی دارد. بدیهی است که خاستگاه همهی این علم ایران نیست. ما نیز مانند همهی اقوام باستانی بخشهای مهمی از میراث بیگانگان و گذشتگان را وام گرفته و در فرهنگ ملّی خود آمیختهایم، اما تا زمانیکه یکسره به مقلّدان بحثهای جدید غربی تبدیل نشده بودیم و در این فکر نیافتاده بودیم که «بومیسازی» کنیم. خاستگاه نظريهی «بومیسازی» آگاهی از «آنچه خود داشت...» به بهانهی «بازگشت به خویش» نیست که هر دو برهان قاطع شدت گرفتن بحران ناخودآگاهی ما بودند، نظريهی «بومیسازی» برای توجیه تقلید از نویسندگان خلاصههای جامعهشناسی، مطالعات فرهنگی، مردمشناسی و... اندکی تاریخ علم در کشور خود را میدانستیم، میتوانستیم بدانیم که یکی از نمونههای جالب توجه این بهاصطلاح «بومیسازی» اجتهادی است که در آغاز دوره اسلامی فیلسوفان ایرانی در فلسفهی یونانی کردند، یعنی بر مبنای مبانی اندیشیدن یونان اندیشیدند! حتی اگر فارابی اصطلاح «بومیسازی» یا معادل آن را میدانست، از اندیشیدن فلسفی خود به «بومیسازی» فلسفه یونانی تعبیر نمیکرد.
اندیشیدن در جایگاه خود، «بازگشت به خویشتن» نیست.
اجتهاد کوشش در فهم مبانی برای اندیشیدن در جایگاه خود است، نه «بازگشت به خویشتن»، راه آن نیز رجعت به «آنچه خود داشت...» نیست، بلکه نظاره افقهای فرزانگی است. اجتهاد بازگشت و رجعت نیست، حرکت از مبانی برای فرارفتن از خویشتن است، زیرا شعار «بازگشت به خویشتن» ندایی به کسی است و چنین کسی اگر تصوری از خویشتن خود دارد که چنین ندایی شعاری تهی است و اگر تصوری از خویشتن خود ندارد به کجا باید بازگردد؟ البته، ما امروز پاسخ را میدانیم: با این شعار ما را از خویشتنِ خویش تهی میکنند تا به راهی برانند که میخواهند، یعنی در بنبست ایدئولوژی! پیش از آنکه شبح این ایدئولوژیها در افق بحثهای ایرانیان ظاهر شود، در دوران قدیم تاریخ ایران، همهی ادب فارسی همهی خویشتن ما را بیان میکرد، اما از زمانیکه در فاصله تعطیلی اندیشیدن ایرانی و ظاهرشدن شبح ایدئولوژیهای سیاسی، بقیةالسيف اهل نظر ایرانی به مقلدانِ مقلدان غربی تبدیل شدند، تهیِ ایدئولوژیها این خلاء را پر کرد و جای شگفتی نیست که اگر به دیدهی انصاف در کارنامهی نهادهای جدید آموزش و پژوهش کشور بنگریم، اگر شیشهی کبود عصبیت را از چشم دور کنیم، میتوانیم گفت که با بخش بزرگی از آنچه در علوم انسانی در چهار دههی نخست تولید کرده بودیم، تسویه حساب کردهایم.
📚 | از مقالهی: غیبت ملیت ایرانی در روشنفکری ایران. سید جواد طباطبایی، نشریهی سیاستنامه
#سیاست #فلسفه #اندیشه_سیاسی
#ایدئولوژی #بومیسازی #تقلید
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چگونه بود که با آن که دوره لویی شانزدهم پررونقترین دوره پادشاهی فرانسه بهشمار میآمد، همین رونق، انفجار انقلاب را شتاب بخشید؟ (۱) | ✍🏻 الکسی دو توکویل
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تردیدی نیست که تحلیل رفتن سلطنت فرانسه، در زمان لویی چهاردهم و درست در زمانی آغاز شده بود که این پادشاه در سراسر اروپا دستی برتر و پیروزمندانه داشت. بهراستی که نخستین نشانههای فتور اقتصادی در سالهایی پدیدار شده بودند، که لویی چهاردهم در اوج پیروزیهایش زندگی میکرد. فرانسه دیری پیش از متوقف گشتن پیروزیهای این پادشاه، از هم پاشیده شده بود. تصویر تاریک آمارهای دولتی که از ووبا (۱) در دست داریم، برای همهی پژوهشگران این دوره آشنا است. در پایان سده هفدهم و حتی پیش از آغاز جنگ بدفرجام جانشینی اسپانیا (۲)، والیان فرانسه در یادداشتهایی خطاب به دوک بورگوندی همگی به فتور فزایندهی رونق ملّی ما توجه نشان داده بودند و هیچکدامشان نیز آن را پدیده نوی تلقی نکرده بود. یکی از والیان مینویسد که:
«در این ناحیه چند سال است که جمعیت رو به کاستی گذاشته است».
دیگری گزارش میدهد که:
«در این شهر که زمانی ثروتمند و شکوفا بود، همهی صنایع قدیمی از بین رفتهاند».
و سومی میگوید که:
«زمانی در این ولایت کارخانههای فراوان دایر بودهاند که امروزه همگی متروکه شدهاند».
چهارمی مینویسد که:
«زمانی پیش از این، کشاورزان بسیار بیشتر از امروز محصول برداشت میکردند و بهراستی که کشاورزی در بیست سال پیش وضع بسیار بهتری داشت».
و والی دیگری که در اورلئان مستقر بود گزارش داده بود که هم جمعیت و هم تولید در سی سال گذشته بیست درصد کاهش داشته است. برای هر یک از خوانندگان ما که هنوز هم سلطنت مطلقه و شاهان جنگدوست را دوست دارند، بهتر است که این گزارشها را به دقت بخوانند.
❃ از آنجا که این بدبختیها بیشتر به کاستیهای ذاتی نظام سیاسی وابسته بودند، مرگ لویی چهاردهم و صلحی که به دنبال آن آمد، برای بازگشت رونق کارساز نشدند. همهی نویسندگان معاصر این زمان در هنگام بحث از مدیریت و اقتصاد اجتماعی فرانسه، توافق داشتند که نشانهای دال بر بهتر شدن اوضاع در ولایتهای فرانسه در دست نبود و حتی برخی از آنها تا بدانجا پیش رفته بودند که میگفتند اوضاع دارد از بد نیز بدتر میشود. به نظر آنها، تنها پاریس داشت پرجمعیتتر و غنیتر میشد. والیان، وزیران پیشین و بازرگانان همگی در این قضیه با نویسندگان ما همداستان بودند.
❃ باید اعتراف کنم که شخصاً در این نظر سهیم نیستم که در نخستین نیمهی سده هجدهم یک فتور پیگیر در رونق فرانسه رخ داده بود، اما با اینهمه، همین که چنین عقیدهای تا این حد رواج داشت و از سوی چنین ناظران مطلعی اظهار شده بود، ثابت میکند که دستکم هیچ پیشرفت محسوسی در این دوره صورت نگرفته بود. از روی همهی گزارشهای اداری این دوره که مورد بررسی من قرار گرفتهاند، در مجموع چنین برداشت میکنم که در این زمان، کل نظام اجتماعی دستخوش یک نوع بیرمقی شگفتی شده بود. حکومت تنها در مسیرهای کوبیدهشدهی قدیمی گام برمیداشت، بیآنکه راههای تازهای را بیازماید. مقامات شهرداری کمتر کاری در جهت سالمتر و مطلوبتر ساختن شرایط زندگی انجام میدادند و حتی مؤسسات خصوصی نیز در رخوت فرورفته بودند.
❃ اما سی یا چهل سال پیش از انقلاب، یک نوع دگرگونی در صحنه اجتماع فرانسه پدید آمده بود، غلیانهایی در سراسر نظام اجتماعی فرانسه پدیدار شده بودند که تا آن زمان کسی آنها را نمیشناخت؛ موجهایی که نخست از فرط ضعف تقریباً نامحسوس بودند، اما اندکاندک بیش از پیش آشکار گشتند. این جنبشها هر ساله با سرعت فزایندهای گسترش مییافتند، تا آنکه سرانجام به نظر میرسید که کل ملّت فرانسه در آستانهی نوزایش قرار گرفته بود. اما این نوزایش بهمعنای تحتالفظی آن نبود، زیرا آنچه که در زندگی فرانسویان پیش آمده بود، از آنِ فرانس قدیم نبود و روح تازهای که به ملّت فرانسه حیات میبخشید، به تجدید حیات هر چیزی که متعلّق به فرانسه قدیم بود، پایان داده بود. ذهنهای فرانسویان به جوش آمده بودند و هر فرانسوی از نصیب خویش ناخرسند بود و پیگیرانه تصمیم گرفته بود که آن را بهبود بخشد. این ناخرسندی جانگداز او را نابردبار و نیز دشمن سرسختِ گذشته ساخته بود. هیچ چیزی جز یک جهان نو و آشکارا متفاوت از جهان پیرامونش، نمیتوانست او را خرسند سازد.
❃ دیری بود که خود حکومت نیز تحتتأثیر این روحیه قرار گرفته بود. از ظواهر امر چنین برمیآید که نظام اداری به همانگونه که همیشه بود پابرجای مانده بود، اما در درون آن یک دگرگونی بنیادی رخ داده بود. درست است که قوانین دگرگون نشده بودند، اما به گونهای متفاوت با گذشته به اجرا در میآمدند.
(۱ـ Vauban، سرمهندس ارتش فرانسه در زمان لویی چهاردهم -م.
۲- جنگهای سالهای ۱۷۰۱-۱۴)
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تردیدی نیست که تحلیل رفتن سلطنت فرانسه، در زمان لویی چهاردهم و درست در زمانی آغاز شده بود که این پادشاه در سراسر اروپا دستی برتر و پیروزمندانه داشت. بهراستی که نخستین نشانههای فتور اقتصادی در سالهایی پدیدار شده بودند، که لویی چهاردهم در اوج پیروزیهایش زندگی میکرد. فرانسه دیری پیش از متوقف گشتن پیروزیهای این پادشاه، از هم پاشیده شده بود. تصویر تاریک آمارهای دولتی که از ووبا (۱) در دست داریم، برای همهی پژوهشگران این دوره آشنا است. در پایان سده هفدهم و حتی پیش از آغاز جنگ بدفرجام جانشینی اسپانیا (۲)، والیان فرانسه در یادداشتهایی خطاب به دوک بورگوندی همگی به فتور فزایندهی رونق ملّی ما توجه نشان داده بودند و هیچکدامشان نیز آن را پدیده نوی تلقی نکرده بود. یکی از والیان مینویسد که:
«در این ناحیه چند سال است که جمعیت رو به کاستی گذاشته است».
دیگری گزارش میدهد که:
«در این شهر که زمانی ثروتمند و شکوفا بود، همهی صنایع قدیمی از بین رفتهاند».
و سومی میگوید که:
«زمانی در این ولایت کارخانههای فراوان دایر بودهاند که امروزه همگی متروکه شدهاند».
چهارمی مینویسد که:
«زمانی پیش از این، کشاورزان بسیار بیشتر از امروز محصول برداشت میکردند و بهراستی که کشاورزی در بیست سال پیش وضع بسیار بهتری داشت».
و والی دیگری که در اورلئان مستقر بود گزارش داده بود که هم جمعیت و هم تولید در سی سال گذشته بیست درصد کاهش داشته است. برای هر یک از خوانندگان ما که هنوز هم سلطنت مطلقه و شاهان جنگدوست را دوست دارند، بهتر است که این گزارشها را به دقت بخوانند.
❃ از آنجا که این بدبختیها بیشتر به کاستیهای ذاتی نظام سیاسی وابسته بودند، مرگ لویی چهاردهم و صلحی که به دنبال آن آمد، برای بازگشت رونق کارساز نشدند. همهی نویسندگان معاصر این زمان در هنگام بحث از مدیریت و اقتصاد اجتماعی فرانسه، توافق داشتند که نشانهای دال بر بهتر شدن اوضاع در ولایتهای فرانسه در دست نبود و حتی برخی از آنها تا بدانجا پیش رفته بودند که میگفتند اوضاع دارد از بد نیز بدتر میشود. به نظر آنها، تنها پاریس داشت پرجمعیتتر و غنیتر میشد. والیان، وزیران پیشین و بازرگانان همگی در این قضیه با نویسندگان ما همداستان بودند.
❃ باید اعتراف کنم که شخصاً در این نظر سهیم نیستم که در نخستین نیمهی سده هجدهم یک فتور پیگیر در رونق فرانسه رخ داده بود، اما با اینهمه، همین که چنین عقیدهای تا این حد رواج داشت و از سوی چنین ناظران مطلعی اظهار شده بود، ثابت میکند که دستکم هیچ پیشرفت محسوسی در این دوره صورت نگرفته بود. از روی همهی گزارشهای اداری این دوره که مورد بررسی من قرار گرفتهاند، در مجموع چنین برداشت میکنم که در این زمان، کل نظام اجتماعی دستخوش یک نوع بیرمقی شگفتی شده بود. حکومت تنها در مسیرهای کوبیدهشدهی قدیمی گام برمیداشت، بیآنکه راههای تازهای را بیازماید. مقامات شهرداری کمتر کاری در جهت سالمتر و مطلوبتر ساختن شرایط زندگی انجام میدادند و حتی مؤسسات خصوصی نیز در رخوت فرورفته بودند.
❃ اما سی یا چهل سال پیش از انقلاب، یک نوع دگرگونی در صحنه اجتماع فرانسه پدید آمده بود، غلیانهایی در سراسر نظام اجتماعی فرانسه پدیدار شده بودند که تا آن زمان کسی آنها را نمیشناخت؛ موجهایی که نخست از فرط ضعف تقریباً نامحسوس بودند، اما اندکاندک بیش از پیش آشکار گشتند. این جنبشها هر ساله با سرعت فزایندهای گسترش مییافتند، تا آنکه سرانجام به نظر میرسید که کل ملّت فرانسه در آستانهی نوزایش قرار گرفته بود. اما این نوزایش بهمعنای تحتالفظی آن نبود، زیرا آنچه که در زندگی فرانسویان پیش آمده بود، از آنِ فرانس قدیم نبود و روح تازهای که به ملّت فرانسه حیات میبخشید، به تجدید حیات هر چیزی که متعلّق به فرانسه قدیم بود، پایان داده بود. ذهنهای فرانسویان به جوش آمده بودند و هر فرانسوی از نصیب خویش ناخرسند بود و پیگیرانه تصمیم گرفته بود که آن را بهبود بخشد. این ناخرسندی جانگداز او را نابردبار و نیز دشمن سرسختِ گذشته ساخته بود. هیچ چیزی جز یک جهان نو و آشکارا متفاوت از جهان پیرامونش، نمیتوانست او را خرسند سازد.
❃ دیری بود که خود حکومت نیز تحتتأثیر این روحیه قرار گرفته بود. از ظواهر امر چنین برمیآید که نظام اداری به همانگونه که همیشه بود پابرجای مانده بود، اما در درون آن یک دگرگونی بنیادی رخ داده بود. درست است که قوانین دگرگون نشده بودند، اما به گونهای متفاوت با گذشته به اجرا در میآمدند.
(۱ـ Vauban، سرمهندس ارتش فرانسه در زمان لویی چهاردهم -م.
۲- جنگهای سالهای ۱۷۰۱-۱۴)
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چگونه بود که با آن که دوره لویی شانزدهم پررونقترین دوره پادشاهی فرانسه بهشمار میآمد، همین رونق، انفجار انقلاب را شتاب بخشید؟ (۲) | ✍🏻 الکسی دو توکویل
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پیش از این یادآور شده بودم که بازرس کل و والیان سال ۱۷۴۰، به هیچ روی با بازرس کل و والیان سال ۱۷۸۰ همانند نبودند. گواه واقعی بر این تفاوت را میتوان در مکاتبات رسمی این دو دوره پیدا کرد. درست است که والی سال ۱۷۸۰ همان وظایف، همان نایبان و همان قدرت مستبدانه سلف خویش را در اختیار داشت، اما هدفهای او با هدفهای والی سال ۱۷۴۰ یکسان نبودند. والی دورهی پیش بیشتر وقتش را صرف تحت تسلط خویش درآوردن ولايتش، سربازگیری و بالاتر از همه، گردآوری مالیات «تای» مینمود. والی سال ۱۷۸۰ علایقی کاملاً متفاوت با علایق والی دورهی پیش داشت؛ او پیوسته درصدد تنظیم طرحهایی برای افزودن ثروت ولايتش بود. راهها، آبراهها، صنایع و دادوستد، بیشتر وقت و فکر او را به خود مشغول میداشتند. متخصص مالی پرآوازه گذشته، دوک دو سولی (Duc de Sulley)، از سوی مسئولان اجرایی این دوره، بهعنوان الگوی خردمندی تلقی شده بود.
❃ در این دوره بود که جوامع کشاورزی پیش گفته پدیدار شده بودند و به سازمان دادن رقابت در امر کشاورزی و اعطای جوایز به کشاورزان شایسته پرداختند. برخی از نشریات وابسته به بازرس کل، بیشتر شبیه مقالاتی درباره کشاورزی بودند تا بخشنامههای رسمی. این دگرگونی در ذهنیت مدیریت مرکزی، بیشتر از همه، در روشهای تازه گردآوری مالیاتها آشکار بود. قوانین راجع به این موضوع، مانند همیشه غیرعادلانه و سختگیرانه و خودسرانه بودند، اما همان قوانین در این زمان به گونهای ملایم تر اجرا میشدند.
❃ مولین (Mollien) در خاطرات خویش مینویسد:
«زمانی که بررسی قوانین مالی کشورم را آغاز نمودم، از آنچه که در آن پیدا کرده بودم شگفتزده شدم: دادگاههای ویژه میتوانستند جرائم، محکومیت زندان و حتی تنبیه بدنی را تنها بهخاطر بیمبالاتیهای مالیاتدهندگان اعمال نمایند، ضمن آنکه کارگزاران محلی مقاطعهکاران مالیاتی به پشتوانهی سوگند غلاظ و شدادی که ایراد کرده بودند، میتوانستند نظارت بیدادگرانهای را بر تقريباً كل املاک و اشخاص اعمال کنند. خوشبختانه من کارم را محدود به مطالعه دقیق قوانین نساختم و بهزودی همان تفاوتهای موجود میان روشهای مقامات مالی پیشین و کنونی را در میان مواد قانونی و کاربردهای آنها نیز کشف نمودهام. دادگاهها همیشه چنین خلافهایی را جدی نگرفتهاند و مجازاتهای سبکی برای آنها بریدهاند.»
❃ در سال ۱۷۸۷، مجلس ولایتی نورماندی سفلی ضمن ابراز تأسف نسبت به بدرفتاریهای مقامات مالی، چنین اظهار میدارد:
«به هر روی، باید بپذیریم که در چند سال گذشته، آنها بسیار کمتر سختگیری نشان دادهاند و مایلند که قضایا را با سعه صدر در نظر بگیرند.»
❃ با نگاهی به اسناد این دوره، قضیهی بالا تصدیق میشود. در این اسناد، مأموران اجرایی برای آزادی مدنی و حقوق افراد، غالباّ احترام خالصانهای قائل میشوند و بهویژه نسبت به دشواریهای مستمندان همدردی واقعی نشان میدهند؛ حال آنکه در اسناد دورهی پیشتر، چنین واکنشی را نمییابیم. بهندرت مییابیم که مقامات مالی درصدد هراساندن مردمی باشند که قادر به پرداخت مالیاتهای شان نیستند. اغماضهای مالیاتی غالباً صورت میگیرند و اعانههای ویژهی مستمندان، دست و دلبازانهتر داده میشوند. در این دوره، شاه بودجهی تأسیس «کارگاههای خیریه» را در مناطق روستایی افزایش داده بود و بارها برای یاری مستمندان اعتبارهایی از اینگونه را تصویب نموده بود. در این اسناد کشف کردهام که در سال ۱۷۷۹ بیش از ۸۰٫۰۰۰ لیور اعانه در میان مستمندان تنها یک ولایت، یعنی گوین علیا و ۴۰٫۰۰۰ ليور اعانه در ولایت تور به سال ۱۷۸۴، و ۴۸٫۰۰۰ لیور در نرماندی به سال ۱۷۸۷، توزیع شده بود. لویی شانزدهم به امور خیریه علاقهای شخصی داشت و حاضر نبود که این امر را به انصاف وزیرانش واگذار نماید. از اینروی است که میبینیم در سال ۱۷۷۶، زمانیکه شورای سلطنتی طی فرمانی میزان غرامت پرداختی را به روستاییانی که زمینهایشان در همسایگی شکارگاههای سلطنتی قرار داشتند و محصولاتشان به همین دلیل لطمه دیده بودند تعیین کرده بود، خود شاه با دست خویش مقدمهی این فرمان را تنظیم نموده بود. تورگو میگوید زمانیکه این سند را به دست او دادیم، آن شاه مهربان و بختبرگشته گفته بود: «میبینی، من هم به سهم خویش کارم را انجام میدهم». اگر رژیم پیشین تنها در آخرین سالهایش ترسیم شود، تصویری که به دست میآید، درواقع بسیار دلخوشکننده خواهد بود، اما متأسفانه از حقیقت نیز بسیار به دور خواهد بود.
📚 | الکسی دو توکویل، انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن
- ادامه دارد...
#انقلاب #نظریهی_انقلاب #توکویل
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پیش از این یادآور شده بودم که بازرس کل و والیان سال ۱۷۴۰، به هیچ روی با بازرس کل و والیان سال ۱۷۸۰ همانند نبودند. گواه واقعی بر این تفاوت را میتوان در مکاتبات رسمی این دو دوره پیدا کرد. درست است که والی سال ۱۷۸۰ همان وظایف، همان نایبان و همان قدرت مستبدانه سلف خویش را در اختیار داشت، اما هدفهای او با هدفهای والی سال ۱۷۴۰ یکسان نبودند. والی دورهی پیش بیشتر وقتش را صرف تحت تسلط خویش درآوردن ولايتش، سربازگیری و بالاتر از همه، گردآوری مالیات «تای» مینمود. والی سال ۱۷۸۰ علایقی کاملاً متفاوت با علایق والی دورهی پیش داشت؛ او پیوسته درصدد تنظیم طرحهایی برای افزودن ثروت ولايتش بود. راهها، آبراهها، صنایع و دادوستد، بیشتر وقت و فکر او را به خود مشغول میداشتند. متخصص مالی پرآوازه گذشته، دوک دو سولی (Duc de Sulley)، از سوی مسئولان اجرایی این دوره، بهعنوان الگوی خردمندی تلقی شده بود.
❃ در این دوره بود که جوامع کشاورزی پیش گفته پدیدار شده بودند و به سازمان دادن رقابت در امر کشاورزی و اعطای جوایز به کشاورزان شایسته پرداختند. برخی از نشریات وابسته به بازرس کل، بیشتر شبیه مقالاتی درباره کشاورزی بودند تا بخشنامههای رسمی. این دگرگونی در ذهنیت مدیریت مرکزی، بیشتر از همه، در روشهای تازه گردآوری مالیاتها آشکار بود. قوانین راجع به این موضوع، مانند همیشه غیرعادلانه و سختگیرانه و خودسرانه بودند، اما همان قوانین در این زمان به گونهای ملایم تر اجرا میشدند.
❃ مولین (Mollien) در خاطرات خویش مینویسد:
«زمانی که بررسی قوانین مالی کشورم را آغاز نمودم، از آنچه که در آن پیدا کرده بودم شگفتزده شدم: دادگاههای ویژه میتوانستند جرائم، محکومیت زندان و حتی تنبیه بدنی را تنها بهخاطر بیمبالاتیهای مالیاتدهندگان اعمال نمایند، ضمن آنکه کارگزاران محلی مقاطعهکاران مالیاتی به پشتوانهی سوگند غلاظ و شدادی که ایراد کرده بودند، میتوانستند نظارت بیدادگرانهای را بر تقريباً كل املاک و اشخاص اعمال کنند. خوشبختانه من کارم را محدود به مطالعه دقیق قوانین نساختم و بهزودی همان تفاوتهای موجود میان روشهای مقامات مالی پیشین و کنونی را در میان مواد قانونی و کاربردهای آنها نیز کشف نمودهام. دادگاهها همیشه چنین خلافهایی را جدی نگرفتهاند و مجازاتهای سبکی برای آنها بریدهاند.»
❃ در سال ۱۷۸۷، مجلس ولایتی نورماندی سفلی ضمن ابراز تأسف نسبت به بدرفتاریهای مقامات مالی، چنین اظهار میدارد:
«به هر روی، باید بپذیریم که در چند سال گذشته، آنها بسیار کمتر سختگیری نشان دادهاند و مایلند که قضایا را با سعه صدر در نظر بگیرند.»
❃ با نگاهی به اسناد این دوره، قضیهی بالا تصدیق میشود. در این اسناد، مأموران اجرایی برای آزادی مدنی و حقوق افراد، غالباّ احترام خالصانهای قائل میشوند و بهویژه نسبت به دشواریهای مستمندان همدردی واقعی نشان میدهند؛ حال آنکه در اسناد دورهی پیشتر، چنین واکنشی را نمییابیم. بهندرت مییابیم که مقامات مالی درصدد هراساندن مردمی باشند که قادر به پرداخت مالیاتهای شان نیستند. اغماضهای مالیاتی غالباً صورت میگیرند و اعانههای ویژهی مستمندان، دست و دلبازانهتر داده میشوند. در این دوره، شاه بودجهی تأسیس «کارگاههای خیریه» را در مناطق روستایی افزایش داده بود و بارها برای یاری مستمندان اعتبارهایی از اینگونه را تصویب نموده بود. در این اسناد کشف کردهام که در سال ۱۷۷۹ بیش از ۸۰٫۰۰۰ لیور اعانه در میان مستمندان تنها یک ولایت، یعنی گوین علیا و ۴۰٫۰۰۰ ليور اعانه در ولایت تور به سال ۱۷۸۴، و ۴۸٫۰۰۰ لیور در نرماندی به سال ۱۷۸۷، توزیع شده بود. لویی شانزدهم به امور خیریه علاقهای شخصی داشت و حاضر نبود که این امر را به انصاف وزیرانش واگذار نماید. از اینروی است که میبینیم در سال ۱۷۷۶، زمانیکه شورای سلطنتی طی فرمانی میزان غرامت پرداختی را به روستاییانی که زمینهایشان در همسایگی شکارگاههای سلطنتی قرار داشتند و محصولاتشان به همین دلیل لطمه دیده بودند تعیین کرده بود، خود شاه با دست خویش مقدمهی این فرمان را تنظیم نموده بود. تورگو میگوید زمانیکه این سند را به دست او دادیم، آن شاه مهربان و بختبرگشته گفته بود: «میبینی، من هم به سهم خویش کارم را انجام میدهم». اگر رژیم پیشین تنها در آخرین سالهایش ترسیم شود، تصویری که به دست میآید، درواقع بسیار دلخوشکننده خواهد بود، اما متأسفانه از حقیقت نیز بسیار به دور خواهد بود.
📚 | الکسی دو توکویل، انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن
- ادامه دارد...
#انقلاب #نظریهی_انقلاب #توکویل
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ایرانیان علاقهی خاصی به هنر طراحی دارند...
➣ @Notes_On_Liberty
«نقاشی در ایران فوقالعاده در حال انحطاط است. ایرانیان این مطلب را احساس میکنند و به همین جهت در جستوجوی کارهای قدیمی هستند و بهای گزافی برای آنها میپردازند. ... از مدتها پیش گراورها و تصاویر باسمهای اروپایی را در ایران کپی میکنند. این تصاویر، بهخصوص صحنههای مذهبی، روی قلیانها، قلمدانها و آینهها دیده میشود. اخیراً صدراعظم دستور داد که در کاخ نظامیه نقاشیهای دیواری بزرگی بکشند. اما نقاشیهای مزبور که شاه، پسرانش و کلیه شخصیتهای درباری و رؤسای هیأتهای اروپایی را نشان میدهد، چندان قرین موفقیت نبوده است.
ایرانیان علاقهی خاصی به هنر طراحی دارند و آن را تا حد افراط پیش میبرند. این علاقه به نمونههای خطاطی است که حاضرند معادل پانصد فرانک و حتی بیشتر برای یک سطر که به دست استادان قدیمی از قبیل امیری یا درویش یا دیگران نوشته شده باشد، بپردازند. اما امیری از همه مشهورتر است. البته کارهای استادان جدید ارزانتر است، هرچند بهشدت مورد تحسین است. همهی ایرانیان بر این باورند که هنر خطاطی امروز به زیبایی و ظرافت قرون گذشته نیست و سبک نوشتن تغییر کرده است. شاهد بودم که بعضیها برای بهدستآوردن آثار گذشتگان دیوانگی به خرج میدادند، اما درواقع آثار مزبور بسیار زیبا بودند.
ترانهسرایی نیز مورد توجه ایرانیان است، ولی باید حتماً جدید باشد و همیشه جدیدترینشان مد روز است. بسیاری از ترانهها طنزآمیز و بیشتر سیاسی است. در میان ترانههایی که دربارهی جذبه عشق و شراب سروده میشود، آنهایی که شاه و مادرش و بانوان بهفراوانی میسرایند، مقام خاصی دارد، چون بهسرعت در کوچه و بازار و اندرونهای دیگر پخش و تکرار میشود. اما بیشتر اوقات فقط اشعار ترانه تغییر میکند و آهنگ همان که بوده باقی میماند. به همین جهت بهعقیدهی اشخاص صلاحیتدار، موسیقی ایرانی وارد مرحلهی انحطاط شده است. تعداد کسانیکه اصول علمی موسیقی ایرانی را میدانند، بسیار معدود است و معمولاً مردم به حفظکردن ترانههای روز بسنده میکنند تا همیشه در جریان آهنگهای جدید باشند.
کوچههای تهران پر از نقالهای دورهگرد است. سابقاً نقالها مثل ترکیه در قهوهخانهها مردم را دور خودشان جمع میکردند. اما چند سال پیش قهوهخانهها به دستور امیر نظام تعطیل شد چون در آنها صحبت از سیاست میشد و با کارهای دولت مخالفت میکردند. از آن تاریخ به بعد دیگر قهوهخانهها باز نشدهاند. اما در محل وسیعی نزدیک سبزهمیدان نوعی انبار با تیر و تخته ساختهاند که اطرافش باز است و پیرامون آن سکوهایی احداث شده که دویست تا سیصد نفر میتوانند روی آنها چمباتمه بزنند. در ته انبار یک تختگاه درست کردهاند و از صبح تا شب نقالان و شنوندگان این محل را پر میکنند.
هزارویک شب یک مجموعه کلاسیک است که البته بسیار زیبا است، ولی قصههای آن کهنه شده است. مردم رموز حمزه را ترجیح میدهند که هفت جلد و شامل حکایات گوناگون و همه در تجلیل امامان است و چشمهای است که هرگز از آن سیراب نمیشوند. ضمناً مردم خواستار لطیفههای خوشمزه، جوابهای رندانه، حکایتهایی که نیشوکنایههایی به رباخواران و زنان داشته باشد هستند که آمیخته با شعر و گاهی آواز است. بخش بزرگی از اوقات مردم به شنیدن اینگونه مطالب میگذرد که برای اشخاص بیکار گران تمام نمیشود و گاهی اصلاً پولی بابت آن نمیپردازند.
اما هر لذتی که دیدن اینگونه نمایشها داشته باشد در مقایسه با تئاترهای مذهبی هیچ است. این علاقه شدید در همه افراد ملّت وجود دارد و کلیه مردان و زنان و کودکان در این زمینه یک نوع جذابیت احساس میکنند و وقتی در جایی نمایش برپا میشود همه اهل شهر به سوی آن میشتابند. در هر محله و در هر میدان نوعی سایبان کموبیش وسیع وجود دارد که برای این منظور احداث شده است. شخصیتهای اصلی نمایش زیر این سایبانها قرار میگیرند، ولی بازی در وسط میدان در جلو چشم تماشاچیان انجام میگیرد. زنان در یک گوشه و مردان در گوشه دیگر میدان جمع میشوند، ولی زیاد از هم جدا نیستند. داستان نمایش همیشه ماجرای غمانگیزی است که از زندگی ایرانیان اقتباس شده است از جمله داستان قتلعام برمکیان به دست خلفای عباسی.
مشهورترین این نمایشها در ماه محرم اجرا میشود و موضوع آن قتل فرزند حضرت علی و خانوادهاش در صحرای کربلاست. این نمایش که «تعزیه» نام دارد ده روز طول میکشد و هر روز سه چهار ساعت اجرا میشود. اشعار تغزلی که اغلب بسیار زیبا و غمانگیز است، پیدرپی و با شور و هیجان خوانده میشود...»
📚 | کنت گوبینو، سه سال در آسیا
#ایران #هنر #ایرانیان #فرهنگ
#انحطاط #سفرنامه #سفرنامهنویسی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
«نقاشی در ایران فوقالعاده در حال انحطاط است. ایرانیان این مطلب را احساس میکنند و به همین جهت در جستوجوی کارهای قدیمی هستند و بهای گزافی برای آنها میپردازند. ... از مدتها پیش گراورها و تصاویر باسمهای اروپایی را در ایران کپی میکنند. این تصاویر، بهخصوص صحنههای مذهبی، روی قلیانها، قلمدانها و آینهها دیده میشود. اخیراً صدراعظم دستور داد که در کاخ نظامیه نقاشیهای دیواری بزرگی بکشند. اما نقاشیهای مزبور که شاه، پسرانش و کلیه شخصیتهای درباری و رؤسای هیأتهای اروپایی را نشان میدهد، چندان قرین موفقیت نبوده است.
ایرانیان علاقهی خاصی به هنر طراحی دارند و آن را تا حد افراط پیش میبرند. این علاقه به نمونههای خطاطی است که حاضرند معادل پانصد فرانک و حتی بیشتر برای یک سطر که به دست استادان قدیمی از قبیل امیری یا درویش یا دیگران نوشته شده باشد، بپردازند. اما امیری از همه مشهورتر است. البته کارهای استادان جدید ارزانتر است، هرچند بهشدت مورد تحسین است. همهی ایرانیان بر این باورند که هنر خطاطی امروز به زیبایی و ظرافت قرون گذشته نیست و سبک نوشتن تغییر کرده است. شاهد بودم که بعضیها برای بهدستآوردن آثار گذشتگان دیوانگی به خرج میدادند، اما درواقع آثار مزبور بسیار زیبا بودند.
ترانهسرایی نیز مورد توجه ایرانیان است، ولی باید حتماً جدید باشد و همیشه جدیدترینشان مد روز است. بسیاری از ترانهها طنزآمیز و بیشتر سیاسی است. در میان ترانههایی که دربارهی جذبه عشق و شراب سروده میشود، آنهایی که شاه و مادرش و بانوان بهفراوانی میسرایند، مقام خاصی دارد، چون بهسرعت در کوچه و بازار و اندرونهای دیگر پخش و تکرار میشود. اما بیشتر اوقات فقط اشعار ترانه تغییر میکند و آهنگ همان که بوده باقی میماند. به همین جهت بهعقیدهی اشخاص صلاحیتدار، موسیقی ایرانی وارد مرحلهی انحطاط شده است. تعداد کسانیکه اصول علمی موسیقی ایرانی را میدانند، بسیار معدود است و معمولاً مردم به حفظکردن ترانههای روز بسنده میکنند تا همیشه در جریان آهنگهای جدید باشند.
کوچههای تهران پر از نقالهای دورهگرد است. سابقاً نقالها مثل ترکیه در قهوهخانهها مردم را دور خودشان جمع میکردند. اما چند سال پیش قهوهخانهها به دستور امیر نظام تعطیل شد چون در آنها صحبت از سیاست میشد و با کارهای دولت مخالفت میکردند. از آن تاریخ به بعد دیگر قهوهخانهها باز نشدهاند. اما در محل وسیعی نزدیک سبزهمیدان نوعی انبار با تیر و تخته ساختهاند که اطرافش باز است و پیرامون آن سکوهایی احداث شده که دویست تا سیصد نفر میتوانند روی آنها چمباتمه بزنند. در ته انبار یک تختگاه درست کردهاند و از صبح تا شب نقالان و شنوندگان این محل را پر میکنند.
هزارویک شب یک مجموعه کلاسیک است که البته بسیار زیبا است، ولی قصههای آن کهنه شده است. مردم رموز حمزه را ترجیح میدهند که هفت جلد و شامل حکایات گوناگون و همه در تجلیل امامان است و چشمهای است که هرگز از آن سیراب نمیشوند. ضمناً مردم خواستار لطیفههای خوشمزه، جوابهای رندانه، حکایتهایی که نیشوکنایههایی به رباخواران و زنان داشته باشد هستند که آمیخته با شعر و گاهی آواز است. بخش بزرگی از اوقات مردم به شنیدن اینگونه مطالب میگذرد که برای اشخاص بیکار گران تمام نمیشود و گاهی اصلاً پولی بابت آن نمیپردازند.
اما هر لذتی که دیدن اینگونه نمایشها داشته باشد در مقایسه با تئاترهای مذهبی هیچ است. این علاقه شدید در همه افراد ملّت وجود دارد و کلیه مردان و زنان و کودکان در این زمینه یک نوع جذابیت احساس میکنند و وقتی در جایی نمایش برپا میشود همه اهل شهر به سوی آن میشتابند. در هر محله و در هر میدان نوعی سایبان کموبیش وسیع وجود دارد که برای این منظور احداث شده است. شخصیتهای اصلی نمایش زیر این سایبانها قرار میگیرند، ولی بازی در وسط میدان در جلو چشم تماشاچیان انجام میگیرد. زنان در یک گوشه و مردان در گوشه دیگر میدان جمع میشوند، ولی زیاد از هم جدا نیستند. داستان نمایش همیشه ماجرای غمانگیزی است که از زندگی ایرانیان اقتباس شده است از جمله داستان قتلعام برمکیان به دست خلفای عباسی.
مشهورترین این نمایشها در ماه محرم اجرا میشود و موضوع آن قتل فرزند حضرت علی و خانوادهاش در صحرای کربلاست. این نمایش که «تعزیه» نام دارد ده روز طول میکشد و هر روز سه چهار ساعت اجرا میشود. اشعار تغزلی که اغلب بسیار زیبا و غمانگیز است، پیدرپی و با شور و هیجان خوانده میشود...»
📚 | کنت گوبینو، سه سال در آسیا
#ایران #هنر #ایرانیان #فرهنگ
#انحطاط #سفرنامه #سفرنامهنویسی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 چرا کمونیسم غیراخلاقی است؟ ➣ @Notes_On_Liberty ادامه ↓ بر این مبنا نیز کمونیسم و مشتقاتش شدیداً غیراخلاقی خواهند بود؛ چراکه اولاً یک یا چند هدف مشترک برای تمامی افراد جامعه قائل میشوند که اهداف جامعه یا پرولتاریا خوانده خواهد شد که همه ملزماند از…
📃 چرا کمونیسم غیراخلاقی است؟
➣ @Notes_On_Liberty
و) هایک بیان میکند که حکومت قانون باید در رفتار و معامله با شهروندان بهصورت گمنام و برابر، نسبت به نابرابریهای افراد از نظر موهبتهای اولیه و قدرتهای مادی، علیالسویه بماند. اگر حکومت قصد کند که نوعی برابری در این زمینهها بهوجود آورد، درواقع باید با افراد رفتاری متفاوت و نابرابر داشته باشد و به حریم انسانهای دیگر تجاوز نماید و بدین ترتیب، منبع بسیاری از بیدادها و بیعدالتها (بیاخلاقیها) خواهد شد.
ن) هایک و بسیاری از لیبرالهای پس از او، روی آوردن مردم را به کمونیسم، غرایزی میداند که در انسان در طی ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ سال زندگی ماقبل از تمدن نهادینه شده و حتی موجباتی ژنتیک پیدا کرده است. او معتقد است، نیازهای زندگی گروهی در گروههای نخجیرگر کمابیش پنجاه نفری که دست کم بیش از صد برابر عمر عصر کشاورزی (که به ده هزار سال میرسد.) درازا دارد، سببساز بهوجود آمدن احساسات اخلاقی شده است که هنوز بر ما استیلا دارد. در چنین گروههایی شرط بقا از یکسو تعقیب یک هدف مادی مشخص به رهبری سرکردهی مذکر گروه و از سوی دیگر تخصیص قسمتی از شکار به هر یک از افراد بر مبنای سودمندی او برای بقای گروه بوده است.
این گروهها نیازمند صفاتی همچون وحدت هدف، اقدام و اجبار به عدم تکروی و فردیت، تسهیم وسایل شکار برحسب نظر مشترک همگان دربارهی شایستگی هر فرد، روابط گروهی بسیار نزدیک، نوعدوستی محدود که فقط شامل اعضای همان گروه میشد و احیاناً نفرت از سایر گروهها و... بوده است. چنین صفاتی هنوز برای بسیاری از مردم جذاب و دلرباست، اما این اخلاقیات، محدودیتهای بسیاری را بر سر راه امیال و رشد و شکوفایی افراد قرار میداد. در این گروهها آزادی بهطور مطلق وجود نداشته است و همین محدودیتها باعث شد تا تمدن برغم میل باطنی بشر، بهوجودآید و رشد کند. در این میان کمکم قواعد انتزاعی رفتار، جای هدفهای مادی شخص و اجباری گروهی را گرفتند. بهطوریکه نخستین بازرگانان عصر نوسنگی برخلاف گذشته، هدفشان رفع حوائج آشنایان نبود، بلکه حصول بالاترین سود بود. بدینسان علامتی انتزاعی همچون قیمت بهتدریج جانشین نیازهای اقوام و هدف کوشش آدمیان گشت و آنها بهتدریج با کمک قواعد مشترک رفتار، بنیاد نظم و آرامش اجتماعی خود انگیخته را به وجود آوردند.
همهی صاحبان مشاغل در این نظام که پیوسته مجبورند جهت کوششهایشان را برگزینند، به مقتضای نظم یادشده باید اخلاقاً موضع و نگرشی را اختیار کنند که صادقانه و بیتقلب برحسب قواعد بازی به رقابت بپردازند و فقط علائم انتزاعی مربوط به قیمتها را راهنما بگیرند و به علّت همدردی یا نظر شخصی دربارهی شایستگی یا نیاز کسانیکه با ایشان وارد معامله میشوند، هیچکس را بر دیگری مرجع نشمارند. استخدام شخص بیکفایت بهجای شخص باکفایتتر، ترحم بر رقیب فاقد صلاحیت و لیاقت یا ارفاق به فلان مصرفکننده خاص، نهتنها به زیان شخص تمام خواهد شد، بلکه بهمعنای قصور در ادای تکلیف نسبت به جامعه خواهد بود. منظور من از اخلاقیات مدرن دقیقاً همین بود و آن را در برابر اخلاقیات پیشامدرن بیان کردم. به این معنا که اخلاقیات پیشامدرن مبتنی بر یک نظام جمعی خاص است، اما اخلاقیات مدرن مبتنی بر نظام اجتماعی (و نه جمعی) گسترده است. همان چیزی که گئورگ زیمل هم به آن اشاره داشته است.
هایک با لحنی گزنده بیان میکند که هنگامیکه حجم تولید اجتماعی و نه مثل کاتالاکسی سهم افراد و گروهها در افزایش این حجم تولید، به ایشان به گونهای اخلاقی حق میدهد، مدعی قسمتی از آن باشند، ادعای چنین اشخاصی که حقیقتا باید «مفتخور» نامیده شوند بار سنگین و غیرقابل تحملی را بر گردهی اقتصاد می گذارد. چراکه در نظامهای متمرکز، مقدار تولید اجتماعی بسیار کمتر از نظام کاتالاکسی است. ولی مرکزگرایان، به این امر توجه نداشته و میخواهند با سیستمی بسته و مرکزی، آنچه را که از نظام بازار به دست میآید (و بسیار بیشتر از نظام مرکزی است.) تقسیم کنند و وقتیکه به بنبست میخورند و مشاهده میکنند چیزی برای توزیع وجود ندارد باز هم از مدعای خویش دست نمیشویند. زیرا به قول هایک: «سوسیالیستها از پشتیبانی غرایز موروثی برخوردارند، حال آنکه ثروت جدید که موجب بلندپروازیهای جدید است به نظمی اکتسابی نیاز دارد که وحشیان اهلینشده در میان ما که خویشتن را «از خود بیگانه» میخوانند، از پذیرفتن آن سرباز میزنند، هرچند هنوز، کاملاً همه مزایای آن را مطالبه میکنند.»
#کمونیسم #مارکسیسم #سوسیالیسم
#نقد_کمونیسم #توحش_کمونیستی
#دیکتاتوری_پرولتاریا #مارکس #هایک
#آزادی #آزادی_فردی #اخلاق #اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
و) هایک بیان میکند که حکومت قانون باید در رفتار و معامله با شهروندان بهصورت گمنام و برابر، نسبت به نابرابریهای افراد از نظر موهبتهای اولیه و قدرتهای مادی، علیالسویه بماند. اگر حکومت قصد کند که نوعی برابری در این زمینهها بهوجود آورد، درواقع باید با افراد رفتاری متفاوت و نابرابر داشته باشد و به حریم انسانهای دیگر تجاوز نماید و بدین ترتیب، منبع بسیاری از بیدادها و بیعدالتها (بیاخلاقیها) خواهد شد.
ن) هایک و بسیاری از لیبرالهای پس از او، روی آوردن مردم را به کمونیسم، غرایزی میداند که در انسان در طی ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ سال زندگی ماقبل از تمدن نهادینه شده و حتی موجباتی ژنتیک پیدا کرده است. او معتقد است، نیازهای زندگی گروهی در گروههای نخجیرگر کمابیش پنجاه نفری که دست کم بیش از صد برابر عمر عصر کشاورزی (که به ده هزار سال میرسد.) درازا دارد، سببساز بهوجود آمدن احساسات اخلاقی شده است که هنوز بر ما استیلا دارد. در چنین گروههایی شرط بقا از یکسو تعقیب یک هدف مادی مشخص به رهبری سرکردهی مذکر گروه و از سوی دیگر تخصیص قسمتی از شکار به هر یک از افراد بر مبنای سودمندی او برای بقای گروه بوده است.
این گروهها نیازمند صفاتی همچون وحدت هدف، اقدام و اجبار به عدم تکروی و فردیت، تسهیم وسایل شکار برحسب نظر مشترک همگان دربارهی شایستگی هر فرد، روابط گروهی بسیار نزدیک، نوعدوستی محدود که فقط شامل اعضای همان گروه میشد و احیاناً نفرت از سایر گروهها و... بوده است. چنین صفاتی هنوز برای بسیاری از مردم جذاب و دلرباست، اما این اخلاقیات، محدودیتهای بسیاری را بر سر راه امیال و رشد و شکوفایی افراد قرار میداد. در این گروهها آزادی بهطور مطلق وجود نداشته است و همین محدودیتها باعث شد تا تمدن برغم میل باطنی بشر، بهوجودآید و رشد کند. در این میان کمکم قواعد انتزاعی رفتار، جای هدفهای مادی شخص و اجباری گروهی را گرفتند. بهطوریکه نخستین بازرگانان عصر نوسنگی برخلاف گذشته، هدفشان رفع حوائج آشنایان نبود، بلکه حصول بالاترین سود بود. بدینسان علامتی انتزاعی همچون قیمت بهتدریج جانشین نیازهای اقوام و هدف کوشش آدمیان گشت و آنها بهتدریج با کمک قواعد مشترک رفتار، بنیاد نظم و آرامش اجتماعی خود انگیخته را به وجود آوردند.
همهی صاحبان مشاغل در این نظام که پیوسته مجبورند جهت کوششهایشان را برگزینند، به مقتضای نظم یادشده باید اخلاقاً موضع و نگرشی را اختیار کنند که صادقانه و بیتقلب برحسب قواعد بازی به رقابت بپردازند و فقط علائم انتزاعی مربوط به قیمتها را راهنما بگیرند و به علّت همدردی یا نظر شخصی دربارهی شایستگی یا نیاز کسانیکه با ایشان وارد معامله میشوند، هیچکس را بر دیگری مرجع نشمارند. استخدام شخص بیکفایت بهجای شخص باکفایتتر، ترحم بر رقیب فاقد صلاحیت و لیاقت یا ارفاق به فلان مصرفکننده خاص، نهتنها به زیان شخص تمام خواهد شد، بلکه بهمعنای قصور در ادای تکلیف نسبت به جامعه خواهد بود. منظور من از اخلاقیات مدرن دقیقاً همین بود و آن را در برابر اخلاقیات پیشامدرن بیان کردم. به این معنا که اخلاقیات پیشامدرن مبتنی بر یک نظام جمعی خاص است، اما اخلاقیات مدرن مبتنی بر نظام اجتماعی (و نه جمعی) گسترده است. همان چیزی که گئورگ زیمل هم به آن اشاره داشته است.
هایک با لحنی گزنده بیان میکند که هنگامیکه حجم تولید اجتماعی و نه مثل کاتالاکسی سهم افراد و گروهها در افزایش این حجم تولید، به ایشان به گونهای اخلاقی حق میدهد، مدعی قسمتی از آن باشند، ادعای چنین اشخاصی که حقیقتا باید «مفتخور» نامیده شوند بار سنگین و غیرقابل تحملی را بر گردهی اقتصاد می گذارد. چراکه در نظامهای متمرکز، مقدار تولید اجتماعی بسیار کمتر از نظام کاتالاکسی است. ولی مرکزگرایان، به این امر توجه نداشته و میخواهند با سیستمی بسته و مرکزی، آنچه را که از نظام بازار به دست میآید (و بسیار بیشتر از نظام مرکزی است.) تقسیم کنند و وقتیکه به بنبست میخورند و مشاهده میکنند چیزی برای توزیع وجود ندارد باز هم از مدعای خویش دست نمیشویند. زیرا به قول هایک: «سوسیالیستها از پشتیبانی غرایز موروثی برخوردارند، حال آنکه ثروت جدید که موجب بلندپروازیهای جدید است به نظمی اکتسابی نیاز دارد که وحشیان اهلینشده در میان ما که خویشتن را «از خود بیگانه» میخوانند، از پذیرفتن آن سرباز میزنند، هرچند هنوز، کاملاً همه مزایای آن را مطالبه میکنند.»
#کمونیسم #مارکسیسم #سوسیالیسم
#نقد_کمونیسم #توحش_کمونیستی
#دیکتاتوری_پرولتاریا #مارکس #هایک
#آزادی #آزادی_فردی #اخلاق #اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
📃 دربارهی تأثیرهای خودکامگی بر پیشرفتهای فکری | ✍🏻 بنژامن کنستان
➣ @Notes_On_Liberty
❃ انسان تنها به آسایش، کار تولیدی، سعادت خانوادگی و فضیلتهای خصوصی نیاز ندارد. طبیعت نیز به او تواناییهایی، اگر نه والاتر، بلکه درخشانتر بخشیده است. خودکامگی چنین تواناییهایی را بیش از دیگر تواناییها تهدید میکند، بدینگونه که نخست میکوشد برای استفادهی خود، آنها را به فرمانبرداری وادارد، و چون از پایداریشان به خشم می آید سرانجام آنها را خفه میکند.
❃ کندیاک میگوید: دوگونه بربریت وجود دارد: بربریت پیش از سدههای فرزانگی[؟] و بربریت پس از آن. هرگاه نخستين بربریت را با دومین بسنجید وضع آن را مطلوب مییابید. امروز، اما، خودکامگی تنها میتواند مردمان را به سِریِ دومین بربریت راه برد و با این کار، سقوط و خواری آنان شتاب میگیرد. زیرا آنچه آدمیان را به خواری میکشاند، نه عدم برخورداری از توانایی، بلکه چشمپوشی از توانایی خود است.
❃ ملّتی روشنرای را در نظر میآورم که پربار از تلاش نسلهای کوشا و دارندهی شاهکارهایی از هرگونه باشد و همچنین پیشرفتهای سترگی نیز در زمینههای دانش و هنر به انجام رسانده باشد. چنانچه زمامداران کشود در بازنمود و نمایش اندیشه و فعالیت ذهن مانعهایی بگذارند، ممکن است این ملّت با اندوختههای گذشته و، به زبان دیگر، با شناختِ از قبل بهدست آمدهی خود چندگاهی زندگی کند، اما هیچ توسعه و نوآوری در ایدههایش پديد نمیآید و اصل باززاینده در او رو به سستی مینهد. چند سال نمیگذرد که خودنمایی بر عشق به دانش چیرگی مییابد و سفسطهگران با یادآوری درخشندگی و اهمیت ناشی از کارهای ادبی گذشته به کارهای بهظاهر ادبی میپردازند. اینان به یاری نوشتهها به نبرد با نیکیهای حاصل از نوشتهها برمیخیزند و تا زمانیکه جای پایی از اصول آزادیخواهی مانده باشد، گونهای جنبش و نوعی نبرد علیه این نوشتهها و این اصول در پهنهی ادبیات وجود خواهد داشت. اما چنین جنبشی، در واقع، میراث آزادیِ درهمشکسته است، زیرا رفتهرفته که آخرین بازماندهها و آخرین سنّتهای آزادی را ناپدید گردانند، در ادامهی حملههای هرز و سطحی تر نیز فایدهی کمتر و همچنین کامیابی کمتری خواهند یافت. هنگامیکه سرانجام همه چیز ناپدید گردد نبرد نیز پایان میگیرد، زیرا رزمندگان دیگر همآوردی در برابر خود نمیبینند و در نتیجه پیروزمندان نیز مانند شکستخوردگان به خموشی میگرایند. اما شاید زمامداران تحمیل خاموشی را سودمند ارزیابی نکنند؟ از آنجا که نمیخواهند یادگاری فروخفته بیدار شود و مسائلِ رهاشده، از نو مطرح گردند، پس این بار به پرشورترین هواداران خود فشار میآورند درست همانگونه که پیشتر به دشمنان خود فشار میآوردند. اینان کار را به جایی میرسانند که نوشتن دربارهی منافع نوع بشر، حتی در راستای مورد نظر خود، را ممنوع میکنند، مانند حکومت زاهدنمایی که سخن گفتن خوب یا بد دربارهی خدا را ممنوع کرده بود.
❃ بدینسان اعلام میدارند ذهن آدمی دربارهی چه مسائلی میتواند به کار افتد و در چارچوبی از پیش تعیینشده و البته با تمکین به آن، اجازهی جستوخیز میدهند. اما بدا به حالش اگر پا از این چارچوب بیرون نهد، به نظرپردازیهای کمتر بپردازد و از خاستگاه آسمانی خود روی برنتابد. چنانچه دل آن داشت و چنین اندیشید که، والاترین مقصدش آذینبندی ماهرانهی موضوعهای سبکسرانه، ستایشهای زبردستانه، و سخنوریهای پرهیاهو دربارهی مسائل بیهوده نیست بلکه پروردگار و سرشتاش از ذهن او دادگاهی جاودانه ساختهاند که در آن همهچیز واکاوی و آزموده میشود، و قاطعانه مورد سنجش و ارزیابی قرار میگیرد. در نتیجه، بدینسان راه اندیشه بهمعنای دقیق، بهطور قطعی بسته میشود، نسل فرهیخته، رفتهرفته ناپدید میگردد و نسل پسین که در دلمشغولیهای فکری، نه مزیت، بلکه خطر میبیند برای همیشه از آنها جدایی میگزیند...
#خودکامگی #استبداد #سرکوب_اندیشهها
#آزادی #آزادی_فردی #آزادی_اندیشه
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ انسان تنها به آسایش، کار تولیدی، سعادت خانوادگی و فضیلتهای خصوصی نیاز ندارد. طبیعت نیز به او تواناییهایی، اگر نه والاتر، بلکه درخشانتر بخشیده است. خودکامگی چنین تواناییهایی را بیش از دیگر تواناییها تهدید میکند، بدینگونه که نخست میکوشد برای استفادهی خود، آنها را به فرمانبرداری وادارد، و چون از پایداریشان به خشم می آید سرانجام آنها را خفه میکند.
❃ کندیاک میگوید: دوگونه بربریت وجود دارد: بربریت پیش از سدههای فرزانگی[؟] و بربریت پس از آن. هرگاه نخستين بربریت را با دومین بسنجید وضع آن را مطلوب مییابید. امروز، اما، خودکامگی تنها میتواند مردمان را به سِریِ دومین بربریت راه برد و با این کار، سقوط و خواری آنان شتاب میگیرد. زیرا آنچه آدمیان را به خواری میکشاند، نه عدم برخورداری از توانایی، بلکه چشمپوشی از توانایی خود است.
❃ ملّتی روشنرای را در نظر میآورم که پربار از تلاش نسلهای کوشا و دارندهی شاهکارهایی از هرگونه باشد و همچنین پیشرفتهای سترگی نیز در زمینههای دانش و هنر به انجام رسانده باشد. چنانچه زمامداران کشود در بازنمود و نمایش اندیشه و فعالیت ذهن مانعهایی بگذارند، ممکن است این ملّت با اندوختههای گذشته و، به زبان دیگر، با شناختِ از قبل بهدست آمدهی خود چندگاهی زندگی کند، اما هیچ توسعه و نوآوری در ایدههایش پديد نمیآید و اصل باززاینده در او رو به سستی مینهد. چند سال نمیگذرد که خودنمایی بر عشق به دانش چیرگی مییابد و سفسطهگران با یادآوری درخشندگی و اهمیت ناشی از کارهای ادبی گذشته به کارهای بهظاهر ادبی میپردازند. اینان به یاری نوشتهها به نبرد با نیکیهای حاصل از نوشتهها برمیخیزند و تا زمانیکه جای پایی از اصول آزادیخواهی مانده باشد، گونهای جنبش و نوعی نبرد علیه این نوشتهها و این اصول در پهنهی ادبیات وجود خواهد داشت. اما چنین جنبشی، در واقع، میراث آزادیِ درهمشکسته است، زیرا رفتهرفته که آخرین بازماندهها و آخرین سنّتهای آزادی را ناپدید گردانند، در ادامهی حملههای هرز و سطحی تر نیز فایدهی کمتر و همچنین کامیابی کمتری خواهند یافت. هنگامیکه سرانجام همه چیز ناپدید گردد نبرد نیز پایان میگیرد، زیرا رزمندگان دیگر همآوردی در برابر خود نمیبینند و در نتیجه پیروزمندان نیز مانند شکستخوردگان به خموشی میگرایند. اما شاید زمامداران تحمیل خاموشی را سودمند ارزیابی نکنند؟ از آنجا که نمیخواهند یادگاری فروخفته بیدار شود و مسائلِ رهاشده، از نو مطرح گردند، پس این بار به پرشورترین هواداران خود فشار میآورند درست همانگونه که پیشتر به دشمنان خود فشار میآوردند. اینان کار را به جایی میرسانند که نوشتن دربارهی منافع نوع بشر، حتی در راستای مورد نظر خود، را ممنوع میکنند، مانند حکومت زاهدنمایی که سخن گفتن خوب یا بد دربارهی خدا را ممنوع کرده بود.
❃ بدینسان اعلام میدارند ذهن آدمی دربارهی چه مسائلی میتواند به کار افتد و در چارچوبی از پیش تعیینشده و البته با تمکین به آن، اجازهی جستوخیز میدهند. اما بدا به حالش اگر پا از این چارچوب بیرون نهد، به نظرپردازیهای کمتر بپردازد و از خاستگاه آسمانی خود روی برنتابد. چنانچه دل آن داشت و چنین اندیشید که، والاترین مقصدش آذینبندی ماهرانهی موضوعهای سبکسرانه، ستایشهای زبردستانه، و سخنوریهای پرهیاهو دربارهی مسائل بیهوده نیست بلکه پروردگار و سرشتاش از ذهن او دادگاهی جاودانه ساختهاند که در آن همهچیز واکاوی و آزموده میشود، و قاطعانه مورد سنجش و ارزیابی قرار میگیرد. در نتیجه، بدینسان راه اندیشه بهمعنای دقیق، بهطور قطعی بسته میشود، نسل فرهیخته، رفتهرفته ناپدید میگردد و نسل پسین که در دلمشغولیهای فکری، نه مزیت، بلکه خطر میبیند برای همیشه از آنها جدایی میگزیند...
#خودکامگی #استبداد #سرکوب_اندیشهها
#آزادی #آزادی_فردی #آزادی_اندیشه
➣ @Notes_On_Liberty
«در کشوری که صاحبان قدرت در آن آزادند که هرکس را که از او بیزارند، به قطب شمال یا به بیابان تبعید کنند و کار سخت را در تمام طول زندگی بر گردهاش بگذارند، آزادی اندیشه و آگاهی، دروغ است. خودکامه همیشه میکوشد که این دست اقدامات مستبدانه را با تظاهر به اینکه انگیزهاش تنها ملاحظات مربوط به رفاه عمومی و مصلحت اقتصادی بوده، توجیه کند. تنها او داور بزرگی است که درباره همه مسائل مربوط به پیادهسازی برنامهها تصمیم میگیرد. وقتی دولت همه کارخانههای کاغذسازی، دفاتر چاپ و بنگاههای نشر را اداره میکند و در مالکیت خود دارد و دست آخر تعیین میکند که چه چیزی چاپ شود و چه چیزی نه، آزادی مطبوعات، واهی و پندارین است.»
❈ لودویگ فون میزس، آشفتگی برنامهریزیشده
➣ @Notes_On_Liberty
❈ لودویگ فون میزس، آشفتگی برنامهریزیشده
➣ @Notes_On_Liberty
📃 جای تأسف بیشتر از همه این است که کسی درصدد جستوجوی اسباب این پریشانی نیست.
➣ @Notes_On_Liberty
«این همان ایران است که سلطنت و عدالت از آن خاک پاک به سایر بلاد منتشر شده؛ از «کیومرث» که نخستین پادشاه از طبقه پیشدادیان است گرفته تا اواخر «ساسانیان» این مملکت آباد منبع عدل و داد بوده. روشناییِ مدنیت آنجا دیدگان سکنهی سایر بلاد را خیره میساخت. امروزه نیز ممالک ایران از حیث آبوهوا و برکت خاک، یکی از بهترین اقالیم روی زمین است و شکر این نعمت بر ما واجب. ولی چه سود با اینکه خاک و قلمرو حالیهی ایران باز دو برابر وسعت خاک فرانسه است به قدر ربع خاک فرانسه جمعیت ندارد. از قراری که معلوم است جمعیت فرانسه امروز بهموجب سرشماریهای موثوق هشتادوپنج کرور است ولی جمعیت ایران را، چون پای حسابی در میان نیست، بعضی از جغرافینگاران فرنگ پانزده کرور و برخی تا بیست کرور مینویسند. هرگاه به جهت تسلیت خاطر خودمان شق ثانی را قبول کنیم، باز خواهیم دید که به قدر ربع خاک فرانسه جمعیت نداریم. هرگاه بپرسید که جمعیت این مملکت وسیع را پس چه روی داده که تا این پایه کاسته است؟ جواب همان است که در موانعی چند ذکر شد. بس که مردم از تعدی حکام به ممالک خارجه هجرت نموده ناگزیر از جلای وطن شدند، نسلها انقراض یافت. تناسل و تناكح انقطاع پذیرفت. پس، بدین حال خون باید گریست. به قول بعضی از جغرافيون، در اواخر عهد دولت نادری با آنهمه صدمات متوالیهی جنگ و جدال و زمان فترت، باز جمعیت ایران را از چهل تا شصت کرور ثبت کردهاند. حالا از یکصد و پنجاه سال به این طرف بیست کرور از جمعیت مملکت را به بیگانگان باخته و بیست کرور دیگر را نیز این حکام ظالم خود باخته، مهجوردار و دیار ساختهاند.
جای تأسف بیشتر از همه این است که کسی درصدد جستوجوی اسباب این پریشانی نیست. وقتیکه در ایران علم و هنر و مدنیت بود، اهالی مغربزمین بهرهای از تمدن و انسانیت نداشتند. پس حالا چه روی داده که عکس آن حال به وقوع رسیده و این خاک بدبختی از کجا به فرق این ملّت قدیم و نجیب بیخته شد که در همه چیز محتاج خارجه و هدف لطمات تحكم بیگانگان گردیدند؟ باید از کفش گرفته تا کلاه محتاج فرنگان باشند. روزی که ما با فرنگان مراودهی تجارتی نداشتیم چه میکردیم؟ آیا کار ما از پیش نمیرفت؟ چرا در آن مراوده ایشان بر ما غلبه کردند و ما را محتاج به خودشان نمودند؟ معلوم است که سبب جهالت ماست که از کوتاهی نظر، بدانچه خود داشتیم قناعت نکردیم و به نقش و نگار دروغین و ناپایدار امتعهی خارجه فریفته شده به اصلاح امتعهی وطن نپرداختیم. و در ازای این غلفت به درد احتیاج امروزه گرفتار شدیم. هرگاه آن روز به قول گذشتگان که گفتهاند: «کهنخرقهی خویش پیراستن / بِه از جامهی عاریت خواستن» کار میبستیم امروز از قید احتیاج به اجانب وارسته بودیم و ثروت و سامان مملکت همه ساله برای تدارک این حوایج به کیسه بیگانگان پر نمیشد.»
📚 | سیاحتنامه ابراهیم بیگ. زینالعابدین مراغهای. جلد اول.
#ایران #زوال_اندیشه #انحطاط
#پریشانی_ملک #استبداد #زوال
#سیاحتنامه #سفرنامه #ملت
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
«این همان ایران است که سلطنت و عدالت از آن خاک پاک به سایر بلاد منتشر شده؛ از «کیومرث» که نخستین پادشاه از طبقه پیشدادیان است گرفته تا اواخر «ساسانیان» این مملکت آباد منبع عدل و داد بوده. روشناییِ مدنیت آنجا دیدگان سکنهی سایر بلاد را خیره میساخت. امروزه نیز ممالک ایران از حیث آبوهوا و برکت خاک، یکی از بهترین اقالیم روی زمین است و شکر این نعمت بر ما واجب. ولی چه سود با اینکه خاک و قلمرو حالیهی ایران باز دو برابر وسعت خاک فرانسه است به قدر ربع خاک فرانسه جمعیت ندارد. از قراری که معلوم است جمعیت فرانسه امروز بهموجب سرشماریهای موثوق هشتادوپنج کرور است ولی جمعیت ایران را، چون پای حسابی در میان نیست، بعضی از جغرافینگاران فرنگ پانزده کرور و برخی تا بیست کرور مینویسند. هرگاه به جهت تسلیت خاطر خودمان شق ثانی را قبول کنیم، باز خواهیم دید که به قدر ربع خاک فرانسه جمعیت نداریم. هرگاه بپرسید که جمعیت این مملکت وسیع را پس چه روی داده که تا این پایه کاسته است؟ جواب همان است که در موانعی چند ذکر شد. بس که مردم از تعدی حکام به ممالک خارجه هجرت نموده ناگزیر از جلای وطن شدند، نسلها انقراض یافت. تناسل و تناكح انقطاع پذیرفت. پس، بدین حال خون باید گریست. به قول بعضی از جغرافيون، در اواخر عهد دولت نادری با آنهمه صدمات متوالیهی جنگ و جدال و زمان فترت، باز جمعیت ایران را از چهل تا شصت کرور ثبت کردهاند. حالا از یکصد و پنجاه سال به این طرف بیست کرور از جمعیت مملکت را به بیگانگان باخته و بیست کرور دیگر را نیز این حکام ظالم خود باخته، مهجوردار و دیار ساختهاند.
جای تأسف بیشتر از همه این است که کسی درصدد جستوجوی اسباب این پریشانی نیست. وقتیکه در ایران علم و هنر و مدنیت بود، اهالی مغربزمین بهرهای از تمدن و انسانیت نداشتند. پس حالا چه روی داده که عکس آن حال به وقوع رسیده و این خاک بدبختی از کجا به فرق این ملّت قدیم و نجیب بیخته شد که در همه چیز محتاج خارجه و هدف لطمات تحكم بیگانگان گردیدند؟ باید از کفش گرفته تا کلاه محتاج فرنگان باشند. روزی که ما با فرنگان مراودهی تجارتی نداشتیم چه میکردیم؟ آیا کار ما از پیش نمیرفت؟ چرا در آن مراوده ایشان بر ما غلبه کردند و ما را محتاج به خودشان نمودند؟ معلوم است که سبب جهالت ماست که از کوتاهی نظر، بدانچه خود داشتیم قناعت نکردیم و به نقش و نگار دروغین و ناپایدار امتعهی خارجه فریفته شده به اصلاح امتعهی وطن نپرداختیم. و در ازای این غلفت به درد احتیاج امروزه گرفتار شدیم. هرگاه آن روز به قول گذشتگان که گفتهاند: «کهنخرقهی خویش پیراستن / بِه از جامهی عاریت خواستن» کار میبستیم امروز از قید احتیاج به اجانب وارسته بودیم و ثروت و سامان مملکت همه ساله برای تدارک این حوایج به کیسه بیگانگان پر نمیشد.»
📚 | سیاحتنامه ابراهیم بیگ. زینالعابدین مراغهای. جلد اول.
#ایران #زوال_اندیشه #انحطاط
#پریشانی_ملک #استبداد #زوال
#سیاحتنامه #سفرنامه #ملت
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 درباره برابری و نابرابری (۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty ❃ اغلب انسانهایی که در مشاغل روزمره عملکرد راضیکنندهای دارند، در همه کارهایی که مستلزم اندکی ابتکار عمل و تأملورزی باشند، فرصت کارکردن دارند. اما آنها آنقدر کندذهن نیستند که نتوانند…
📃 درباره برابری و نابرابری (۵) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
شاگردتنبلها
❃ دکترینِ برابریِ فیزیولوژیک و ذهنی ذاتی میان انسانها بهلحاظ منطقی علت تفاوتهای بین انسانها را تأثیرات پس از تولد میداند. این دکترین بهطور خاص بر نقش آموزش تاکید دارد. میگویند در جامعهی سرمایهدارانه آموزش عالی امتیازی انحصاری است که تنها در دسترس فرزندان «بورژوازی» قرار دارد. آنچه به آن نیاز داریم، تضمین دسترسی همهی کودکان به مدرسه و بنابراین تضمین آموزش برای همه است.
❃ ایالات متحده آمریکا که تحت هدایت این اصل قرار دارد، توانسته تجربهی بزرگمنشانهای را به اجرا بگذارد و از همهی پسران و دختران افرادی تحصیلکرده بسازد. همهی زنان و مردان جوان باید از شش تا شانزده سالگی در مدرسه باشند و تا حد ممکن اغلب آنها به کالج هم راه بیابند. به این ترتیب قرار بود تقسیم فکری و اجتماعی بین اقلیت آموزشدیده و اکثریت مردم که تحصیلات ناکافی داشتهاند، ناپدید شود. آموزش دیگر یک امتیاز ویژه و انحصاری نبود و میراثی برای همهی شهروندان دانسته میشد.
❃ آمار نشان میدهد که این برنامه عملی شده است. تعداد دبیرستانها، معلمان و دانشآموزان بسیار زیاد شده است. اگر گرایش کنونی امور برای چند سال آینده ادامه یابد، هدف چنین اصلاحاتی کاملاً محقق خواهد شد، و تمام آمریکاییها تحصیلات دبیرستانی خواهند داشت.
❃ اما موفقیت این برنامه صرفاً موفقیتی ظاهری است. این برنامه تنها بهواسطهی سیاستی ممکن شد که صرفاً نام «دبیرستان» را حفظ کرد و در عوض ارزش تحصیلی، علمی و پژوهشی آن را به دست نابودی سپرد. دبیرستانهای قدیم مدرک خود را تنها به دانشآموزانی اعطا میکردند که دستکم دانشی حداقلی در یکی از زمینههای پایه کسب کنند. دبیرستانهای قدیم کسانی را که در این زمینهها از توانایی برآمدن از پس ضروریات بهرهای نبرده بودند، با نمرههای پایین حذف میکردند. اما در نظام جدید دبیرستانها، شاگردان احمق یا تنبل بهشدت از فرصت انتخاب موضوعات موردعلاقه سوءاستفاده میکنند.
❃ نهتنها اکثریت دانشآموزان دبیرستان موضوعات بنیادینی شبیه حساب مقدماتی، هندسه، فیزیک، تاریخ و زبانهای خارجی را نادیده میگیرند، بلکه هرساله پسران و دخترانی که در خواندن و نوشتن انگلیسی مشکل دارند، دیپلم دبیرستان دریافت میکنند. به همین دلیل برخی از دانشگاهها دروسی اختصاصی برای بهبود مهارت خواندن دانشجویان خود برپا کردهاند.
❃ بحثهای غالباً شورانگیزی که در رابطه با دروس دبیرستانی در میگیرد، سالهاست ادامه یافته و بهروشنی نشان داده است که تنها تعداد محدودی از زیر بیست سالهها بهلحاظ فکری و اخلاقی از حضور در مدرسه بهره میبرند. برای بقیهی افراد دبیرستان، سالهایی که در مدرسه گذرانده میشود، سالهایی تلف شده است. اگر کسی استاندارد تحصیلی و پژوهشی دبیرستانها و کالجها را پایین بیاورد تا جوانان کماستعدادتر و نهچندان کوشا بتوانند مدرک بگیرند، صرفاً به اقلیتی ضربه میزند که میتوانند بیشترین بهره را از آموزههای ارائه شده در آنجا ببرند.
❃ تجربهی دهههای اخیر در آموزش آمریکا این واقعیت را نشان داده است که تفاوتهای مادرزاد در قوای فکری انسان را نمیتوان با هیچ شکلی از تحصیل از بین برد.
- ادامه دارد...
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#آزادی_فردی #سرمایهداری #بازار_آزاد
#آموزش #جامعهی_آزاد #آموزش_و_پرورش
#برابریخواهی #مساواتطلبی #چپ
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
شاگردتنبلها
❃ دکترینِ برابریِ فیزیولوژیک و ذهنی ذاتی میان انسانها بهلحاظ منطقی علت تفاوتهای بین انسانها را تأثیرات پس از تولد میداند. این دکترین بهطور خاص بر نقش آموزش تاکید دارد. میگویند در جامعهی سرمایهدارانه آموزش عالی امتیازی انحصاری است که تنها در دسترس فرزندان «بورژوازی» قرار دارد. آنچه به آن نیاز داریم، تضمین دسترسی همهی کودکان به مدرسه و بنابراین تضمین آموزش برای همه است.
❃ ایالات متحده آمریکا که تحت هدایت این اصل قرار دارد، توانسته تجربهی بزرگمنشانهای را به اجرا بگذارد و از همهی پسران و دختران افرادی تحصیلکرده بسازد. همهی زنان و مردان جوان باید از شش تا شانزده سالگی در مدرسه باشند و تا حد ممکن اغلب آنها به کالج هم راه بیابند. به این ترتیب قرار بود تقسیم فکری و اجتماعی بین اقلیت آموزشدیده و اکثریت مردم که تحصیلات ناکافی داشتهاند، ناپدید شود. آموزش دیگر یک امتیاز ویژه و انحصاری نبود و میراثی برای همهی شهروندان دانسته میشد.
❃ آمار نشان میدهد که این برنامه عملی شده است. تعداد دبیرستانها، معلمان و دانشآموزان بسیار زیاد شده است. اگر گرایش کنونی امور برای چند سال آینده ادامه یابد، هدف چنین اصلاحاتی کاملاً محقق خواهد شد، و تمام آمریکاییها تحصیلات دبیرستانی خواهند داشت.
❃ اما موفقیت این برنامه صرفاً موفقیتی ظاهری است. این برنامه تنها بهواسطهی سیاستی ممکن شد که صرفاً نام «دبیرستان» را حفظ کرد و در عوض ارزش تحصیلی، علمی و پژوهشی آن را به دست نابودی سپرد. دبیرستانهای قدیم مدرک خود را تنها به دانشآموزانی اعطا میکردند که دستکم دانشی حداقلی در یکی از زمینههای پایه کسب کنند. دبیرستانهای قدیم کسانی را که در این زمینهها از توانایی برآمدن از پس ضروریات بهرهای نبرده بودند، با نمرههای پایین حذف میکردند. اما در نظام جدید دبیرستانها، شاگردان احمق یا تنبل بهشدت از فرصت انتخاب موضوعات موردعلاقه سوءاستفاده میکنند.
❃ نهتنها اکثریت دانشآموزان دبیرستان موضوعات بنیادینی شبیه حساب مقدماتی، هندسه، فیزیک، تاریخ و زبانهای خارجی را نادیده میگیرند، بلکه هرساله پسران و دخترانی که در خواندن و نوشتن انگلیسی مشکل دارند، دیپلم دبیرستان دریافت میکنند. به همین دلیل برخی از دانشگاهها دروسی اختصاصی برای بهبود مهارت خواندن دانشجویان خود برپا کردهاند.
❃ بحثهای غالباً شورانگیزی که در رابطه با دروس دبیرستانی در میگیرد، سالهاست ادامه یافته و بهروشنی نشان داده است که تنها تعداد محدودی از زیر بیست سالهها بهلحاظ فکری و اخلاقی از حضور در مدرسه بهره میبرند. برای بقیهی افراد دبیرستان، سالهایی که در مدرسه گذرانده میشود، سالهایی تلف شده است. اگر کسی استاندارد تحصیلی و پژوهشی دبیرستانها و کالجها را پایین بیاورد تا جوانان کماستعدادتر و نهچندان کوشا بتوانند مدرک بگیرند، صرفاً به اقلیتی ضربه میزند که میتوانند بیشترین بهره را از آموزههای ارائه شده در آنجا ببرند.
❃ تجربهی دهههای اخیر در آموزش آمریکا این واقعیت را نشان داده است که تفاوتهای مادرزاد در قوای فکری انسان را نمیتوان با هیچ شکلی از تحصیل از بین برد.
- ادامه دارد...
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#آزادی_فردی #سرمایهداری #بازار_آزاد
#آموزش #جامعهی_آزاد #آموزش_و_پرورش
#برابریخواهی #مساواتطلبی #چپ
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پیامد کنترل قیمتها | ✍🏻 هانس هرمان هوپ
➣ @Notes_On_Liberty
❃ نتیجهی تحمیل سقف قیمتی، رشد مفرط تقاضا برای کالاها است. حتی کسی که به خرید با قیمت تثبیتشده کالاها تمایلی ندارد نیز وارد میان میشود. این امر به کمبود منجر میشود. تا وقتیکه امکان افزایش قیمت به دلیل افزایش تقاضا وجود نداشته باشد، این کمبود ادامه پیدا میکند. و از اینرو، حتی اگر فرض شود تولید تا نقطهای تداوم یافته است که در آن هزینههای نهایی، مانند هزینهی تولید آخرین واحد محصول با درآمد نهایی برابر میشود، برای تولیدکنندگان هیچ امکانی وجود ندارد که منابع اضافی را به خط تولید خود تزریق کنند. بنابراین، افزایش تقاضا بدون ایراد خسارت نخواهد بود. ایجاد صف، جیرهبندی، پارتیبازی، پرداختهای زیرمیزی و بازارهای سیاه به خصوصیات همیشگی زندگی مردم تبدیل میشود. کمبود و تأثیرات جانبی دیگر حتی افزایش مییابد؛ چنانکه تقاضای مفرط برای کالاهای تحت کنترل قیمتی به کالاهای کنترلنشدهی دیگر، به ویژه به سمت کالاهای جانشین، تسری مییابد. این مسئله به افزایش قیمتهای نسبی آنها دامن میزند و موجب میشود انگیزهی مضاعفی برای تغییر مسیر منابع، از خطوط تولید کنترلشده به خطوط تولید کنترل نشده بهوجود آید.
❃ تحميل حداقل قیمت، یعنی قیمتی بالاتر از قیمت بالقوه بازار، که فروش پایینتر از آن را غیرقانونی میکند و به عرضه بیش از تقاضا میانجامد. اکنون مازاد کالای تولیدی داریم که بهسادگی نمیتوان برای آنها مشتری یافت. این عرضه نیز تا زمانی تداوم می یابد که قیمتها نتوانند همپای کاهش تقاضا برای محصول مزبور پایین بیایند. استخری از شیر و شراب و کوهی از کره و گندم، فقط نمونههایی از این وضعیت رو به رشدند و زمانیکه ظرفیت ذخیرهسازی آنها به اتمام برسد، لزوما باید محصول مازاد را نابود کرد یا بهعنوان راهحلی جایگزین به تولیدکنندگان مبلغی پرداخت تا از تولید مازاد دست بردارند. زمانیکه قیمت بالاتر غیرواقعی به جذب سرمایهگذاری بیشتر منابع در این خط تولید ویژه میانجامد، تولید مازاد حتی بدتر هم میشود. البته این مسأله به کمبود منابع در خطوط تولید دیگری منجر میشود که برحسب تقاضای مشتری، نیاز واقعی عمدهای در آنجا وجود دارد و در نتیجهی این سیاست، قیمتهای محصولات افزایش مییابند.
❃ کنترل قیمت، چه در تعیین کف قیمت و چه در تعیین سقف قیمت، به فقر نسبی منجر میشود. به هر تقدیر این سیاستها به وضعی منتهی میشوند که در آن بسیاری از منابع جزو جدانشدنی خطوط تولیدی میشوند که اهمیت ناچیزی دارند و مقدار کافی منابع در خطوط تولید دیگر وجود ندارد. عوامل تولید، دیگر نمیتوانند طوری تخصیص یابند که نخست، ضروریترین نیازها را ارضا کنند و در گام بعدی نیازهای دیگر را تأمین کنند یا بهطور دقیقتر، تولید هیچ نوع محصولی بالاتر یا پایینتر از سطحی نمیرود که در آن سطح، مطلوبیت محصول نهایی، کمتر یا بیشتر از مطلوبیت نهایی محصولات دیگر شود. در عوض، تحمیل کنترل قیمتها به این مفهوم است که نیازهای کمتر ضروری به هزینه نیازهای بیشتر ضروری ارضا میشوند. این امر چیزی جز کاهش استاندارد زندگی را در پی ندارد. مردم زمان خود را برای دستوپا کردن کالاها هدر میدهند، زیرا بهطور مصنوعی کمتر عرضه میشوند یا این کالاها دور ریخته میشوند، زیرا بهطور مصنوعی بیشتر عرضه شدهاند. این دو مورد آفتهای بسیار آشکار این نوع ثروت اجتماعی کاسته شده است.
#اقتصاد #کنترل_قیمت #قیمت
#عرضه #تقاضا #مداخلهگرایی
#بازار_آزاد #اقتصاد_آزاد #لسهفر
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ نتیجهی تحمیل سقف قیمتی، رشد مفرط تقاضا برای کالاها است. حتی کسی که به خرید با قیمت تثبیتشده کالاها تمایلی ندارد نیز وارد میان میشود. این امر به کمبود منجر میشود. تا وقتیکه امکان افزایش قیمت به دلیل افزایش تقاضا وجود نداشته باشد، این کمبود ادامه پیدا میکند. و از اینرو، حتی اگر فرض شود تولید تا نقطهای تداوم یافته است که در آن هزینههای نهایی، مانند هزینهی تولید آخرین واحد محصول با درآمد نهایی برابر میشود، برای تولیدکنندگان هیچ امکانی وجود ندارد که منابع اضافی را به خط تولید خود تزریق کنند. بنابراین، افزایش تقاضا بدون ایراد خسارت نخواهد بود. ایجاد صف، جیرهبندی، پارتیبازی، پرداختهای زیرمیزی و بازارهای سیاه به خصوصیات همیشگی زندگی مردم تبدیل میشود. کمبود و تأثیرات جانبی دیگر حتی افزایش مییابد؛ چنانکه تقاضای مفرط برای کالاهای تحت کنترل قیمتی به کالاهای کنترلنشدهی دیگر، به ویژه به سمت کالاهای جانشین، تسری مییابد. این مسئله به افزایش قیمتهای نسبی آنها دامن میزند و موجب میشود انگیزهی مضاعفی برای تغییر مسیر منابع، از خطوط تولید کنترلشده به خطوط تولید کنترل نشده بهوجود آید.
❃ تحميل حداقل قیمت، یعنی قیمتی بالاتر از قیمت بالقوه بازار، که فروش پایینتر از آن را غیرقانونی میکند و به عرضه بیش از تقاضا میانجامد. اکنون مازاد کالای تولیدی داریم که بهسادگی نمیتوان برای آنها مشتری یافت. این عرضه نیز تا زمانی تداوم می یابد که قیمتها نتوانند همپای کاهش تقاضا برای محصول مزبور پایین بیایند. استخری از شیر و شراب و کوهی از کره و گندم، فقط نمونههایی از این وضعیت رو به رشدند و زمانیکه ظرفیت ذخیرهسازی آنها به اتمام برسد، لزوما باید محصول مازاد را نابود کرد یا بهعنوان راهحلی جایگزین به تولیدکنندگان مبلغی پرداخت تا از تولید مازاد دست بردارند. زمانیکه قیمت بالاتر غیرواقعی به جذب سرمایهگذاری بیشتر منابع در این خط تولید ویژه میانجامد، تولید مازاد حتی بدتر هم میشود. البته این مسأله به کمبود منابع در خطوط تولید دیگری منجر میشود که برحسب تقاضای مشتری، نیاز واقعی عمدهای در آنجا وجود دارد و در نتیجهی این سیاست، قیمتهای محصولات افزایش مییابند.
❃ کنترل قیمت، چه در تعیین کف قیمت و چه در تعیین سقف قیمت، به فقر نسبی منجر میشود. به هر تقدیر این سیاستها به وضعی منتهی میشوند که در آن بسیاری از منابع جزو جدانشدنی خطوط تولیدی میشوند که اهمیت ناچیزی دارند و مقدار کافی منابع در خطوط تولید دیگر وجود ندارد. عوامل تولید، دیگر نمیتوانند طوری تخصیص یابند که نخست، ضروریترین نیازها را ارضا کنند و در گام بعدی نیازهای دیگر را تأمین کنند یا بهطور دقیقتر، تولید هیچ نوع محصولی بالاتر یا پایینتر از سطحی نمیرود که در آن سطح، مطلوبیت محصول نهایی، کمتر یا بیشتر از مطلوبیت نهایی محصولات دیگر شود. در عوض، تحمیل کنترل قیمتها به این مفهوم است که نیازهای کمتر ضروری به هزینه نیازهای بیشتر ضروری ارضا میشوند. این امر چیزی جز کاهش استاندارد زندگی را در پی ندارد. مردم زمان خود را برای دستوپا کردن کالاها هدر میدهند، زیرا بهطور مصنوعی کمتر عرضه میشوند یا این کالاها دور ریخته میشوند، زیرا بهطور مصنوعی بیشتر عرضه شدهاند. این دو مورد آفتهای بسیار آشکار این نوع ثروت اجتماعی کاسته شده است.
#اقتصاد #کنترل_قیمت #قیمت
#عرضه #تقاضا #مداخلهگرایی
#بازار_آزاد #اقتصاد_آزاد #لسهفر
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 چگونه بود که با آن که دوره لویی شانزدهم پررونقترین دوره پادشاهی فرانسه بهشمار میآمد، همین رونق، انفجار انقلاب را شتاب بخشید؟ (۲) | ✍🏻 الکسی دو توکویل ➣ @Notes_On_Liberty ❃ پیش از این یادآور شده بودم که بازرس کل و والیان سال ۱۷۴۰، به هیچ روی با بازرس…
📃 چگونه بود که با آن که دوره لویی شانزدهم پررونقترین دوره پادشاهی فرانسه بهشمار میآمد، همین رونق، انفجار انقلاب را شتاب بخشید؟ (۳) | ✍🏻 الکسی دو توکویل
➣ @Notes_On_Liberty
❃ همراه با این دگرگونیها در ذهنیت فرمانروایان و فرمانبران، پیشرفت سریع و بیسابقهای نیز در رفاه ملّت به چشم میخورد. این رفاه به صورتهای معمول آن رخ داده بود: افزایش در جمعیت کشور و فزونی چشمگیر در ثروت افراد. جنگ آمریکا در این پیشرفت تأثیر چندانی نداشت. گرچه دولت زیر بار دین سنگینتری رفته بود، اما اشخاص خصوصی همچنان به درآمدهایشان میافزودند؛ همچنین این اشخاص بیشتر از گذشته کار میکردند و از خود ابتکار و کاردانی بیشتری نشان میدادند. یکی از اعضای حکومت نوشته بود که:
«در سال ۱۷۷۴، گسترش عمومی صنعت، درآمد بیشتری را از طریق مالیات بر کالاها فراهم ساخته است».
❃ با مقایسهی قراردادهایی که در دوران سلطنت لویی شانزدهم میان دولت و شرکتهای مقاطعهکار مالیاتی بسته میشدند، میبینیم که مبالغ پرداختی از سوی این شرکتها هرساله افزایش مییافتند. کل مبلغ پرداختی از سوی مقاطعهکاران مالیاتی به دولت در سال ۱۷۸۶، در مقایسه با سال ۱۷۸۰، چهارده میلیون لیور افزایش یافته بود. نِکر در بودجه سال ۱۷۸۱ مینویسد که:
«درآمدهای ناشی از مالیات بر کالاها، هر ساله دو میلیون لیور افزایش نشان میدهد.»
❃ آرتور یانگ اعلام داشته بود که بوردو (۱) در سال ۱۷۸۸ یک مرکز بازرگانی پررونقتر از لیورپول بود و افزوده بود که در آن سالها، پیشرفت فرانسه در بازرگانی ماورای بحار، از انگلستان نیز سریعتر بود و حجم بازرگانی فرانسه در بیست سال دو برابر شده بود.
❃ یک بررسی آماری تطبیقی آشکار میسازد که در هیچیک از دهههای پس از انقلاب، به اندازهی دو دهه پیش از انقلاب، در امر پیشرفت ملّی ما چنین گامهای سریعی به جلو برداشته نشده بود. در این زمینه، تنها سیوهفت سال سلطنت مشروطه که برای ما زمانهی صلح و فراوانی بودند، با عصر لویی شانزدهم قابل مقایسهاند.
❃ در نگاه نخست، این افزایش روزافزون در ثروت کشور، با توجه به کاستیهای ترمیمنشدهی دستگاه اداری کشور و موانعی که هنوز صنعت کشور با آن روبهرو بودند، بهسختی قابل توجیه است. درواقع، بسیاری از سیاستمداران ما که از توجیه این وضع درماندهاند، از الگوی پزشک مولير (۲) پیروی کردهاند که اعلام داشته بود که هیچ بیماری نمیتواند «برخلاف قواعد پزشکی» بهبود یابد و از همینروی، بهسادگی وجود این رونق را انکار نمودهاند. اینکه فرانسه توانسته باشد با وجود نابرابریهای مالیاتی، بیثباتیهای قوانین محلی، موانع گمرکی داخلی، حقوق فئودالی، و اتحادیههای صنفی، فروش سمتهای دولتی و نظایر آنها، پررونقتر و ثروتمندتر گردد، باورنکردنی مینماید؛ اما با اینهمه، این واقعیت بهجای خود باقی است که کشور ثروتمندتر شده بود و شرایط زندگی در سراسر فرانسه بهبود یافته بود. دلیل این امر آن بود که گرچه دستگاه دولتی زهوار-در-رفته و نامنظم بود و با کارآیی پایینی کار میکرد و با آنکه بیشتر بازدارندهی پیشرفت اجتماعی بود تا مشوق آن، اما دو ویژگی جبرانکننده داشت که برای ترمیم کارکردهای این دستگاه و ایجاد رونق ملّی کافی بودند. نخست اینکه گرچه حکومت دیگر خودکامه نبود، اما هنوز چندان نیرومند بود که بتواند نظم را در همه جا برقرار نگه دارد؛ دوم اینکه ملّت فرانسه آزادترین و فرهیختهترین طبقهی بالای آن زمان را در اختیار داشت و نیز نوعی نظام اجتماعی که در آن، هر کسی اگر کوشش شایستهای از خود نشان میداد، میتوانست ثروتمندتر گردد و ثروت بهدست آوردهاش را برای خود نگه دارد.
(۱- بندر و شهری در فرانسه.
۲ـMoliere، نمایشنامهنویس معروف فرانسوی شاید منظور نویسنده، شخصیت اول یکی از نمایشنامههای مولیر با عنوان Le Médecin malgrelui باشد.)
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ همراه با این دگرگونیها در ذهنیت فرمانروایان و فرمانبران، پیشرفت سریع و بیسابقهای نیز در رفاه ملّت به چشم میخورد. این رفاه به صورتهای معمول آن رخ داده بود: افزایش در جمعیت کشور و فزونی چشمگیر در ثروت افراد. جنگ آمریکا در این پیشرفت تأثیر چندانی نداشت. گرچه دولت زیر بار دین سنگینتری رفته بود، اما اشخاص خصوصی همچنان به درآمدهایشان میافزودند؛ همچنین این اشخاص بیشتر از گذشته کار میکردند و از خود ابتکار و کاردانی بیشتری نشان میدادند. یکی از اعضای حکومت نوشته بود که:
«در سال ۱۷۷۴، گسترش عمومی صنعت، درآمد بیشتری را از طریق مالیات بر کالاها فراهم ساخته است».
❃ با مقایسهی قراردادهایی که در دوران سلطنت لویی شانزدهم میان دولت و شرکتهای مقاطعهکار مالیاتی بسته میشدند، میبینیم که مبالغ پرداختی از سوی این شرکتها هرساله افزایش مییافتند. کل مبلغ پرداختی از سوی مقاطعهکاران مالیاتی به دولت در سال ۱۷۸۶، در مقایسه با سال ۱۷۸۰، چهارده میلیون لیور افزایش یافته بود. نِکر در بودجه سال ۱۷۸۱ مینویسد که:
«درآمدهای ناشی از مالیات بر کالاها، هر ساله دو میلیون لیور افزایش نشان میدهد.»
❃ آرتور یانگ اعلام داشته بود که بوردو (۱) در سال ۱۷۸۸ یک مرکز بازرگانی پررونقتر از لیورپول بود و افزوده بود که در آن سالها، پیشرفت فرانسه در بازرگانی ماورای بحار، از انگلستان نیز سریعتر بود و حجم بازرگانی فرانسه در بیست سال دو برابر شده بود.
❃ یک بررسی آماری تطبیقی آشکار میسازد که در هیچیک از دهههای پس از انقلاب، به اندازهی دو دهه پیش از انقلاب، در امر پیشرفت ملّی ما چنین گامهای سریعی به جلو برداشته نشده بود. در این زمینه، تنها سیوهفت سال سلطنت مشروطه که برای ما زمانهی صلح و فراوانی بودند، با عصر لویی شانزدهم قابل مقایسهاند.
❃ در نگاه نخست، این افزایش روزافزون در ثروت کشور، با توجه به کاستیهای ترمیمنشدهی دستگاه اداری کشور و موانعی که هنوز صنعت کشور با آن روبهرو بودند، بهسختی قابل توجیه است. درواقع، بسیاری از سیاستمداران ما که از توجیه این وضع درماندهاند، از الگوی پزشک مولير (۲) پیروی کردهاند که اعلام داشته بود که هیچ بیماری نمیتواند «برخلاف قواعد پزشکی» بهبود یابد و از همینروی، بهسادگی وجود این رونق را انکار نمودهاند. اینکه فرانسه توانسته باشد با وجود نابرابریهای مالیاتی، بیثباتیهای قوانین محلی، موانع گمرکی داخلی، حقوق فئودالی، و اتحادیههای صنفی، فروش سمتهای دولتی و نظایر آنها، پررونقتر و ثروتمندتر گردد، باورنکردنی مینماید؛ اما با اینهمه، این واقعیت بهجای خود باقی است که کشور ثروتمندتر شده بود و شرایط زندگی در سراسر فرانسه بهبود یافته بود. دلیل این امر آن بود که گرچه دستگاه دولتی زهوار-در-رفته و نامنظم بود و با کارآیی پایینی کار میکرد و با آنکه بیشتر بازدارندهی پیشرفت اجتماعی بود تا مشوق آن، اما دو ویژگی جبرانکننده داشت که برای ترمیم کارکردهای این دستگاه و ایجاد رونق ملّی کافی بودند. نخست اینکه گرچه حکومت دیگر خودکامه نبود، اما هنوز چندان نیرومند بود که بتواند نظم را در همه جا برقرار نگه دارد؛ دوم اینکه ملّت فرانسه آزادترین و فرهیختهترین طبقهی بالای آن زمان را در اختیار داشت و نیز نوعی نظام اجتماعی که در آن، هر کسی اگر کوشش شایستهای از خود نشان میداد، میتوانست ثروتمندتر گردد و ثروت بهدست آوردهاش را برای خود نگه دارد.
(۱- بندر و شهری در فرانسه.
۲ـMoliere، نمایشنامهنویس معروف فرانسوی شاید منظور نویسنده، شخصیت اول یکی از نمایشنامههای مولیر با عنوان Le Médecin malgrelui باشد.)
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چگونه بود که با آن که دوره لویی شانزدهم پررونقترین دوره پادشاهی فرانسه بهشمار میآمد، همین رونق، انفجار انقلاب را شتاب بخشید؟ (۴) | ✍🏻 الکسی دو توکویل
➣ @Notes_On_Liberty
❃ شاه گرچه هنوز به زبان یک سرور سخن میگفت، اما در عمل همیشه به افکار عمومی احترام میگذاشت و در سروساماندادن امور روزانهاش از راهنمایی آن استفاده مینمود. بهراستی که او گاه با افکار عمومی مشورت میکرد، گاه از آن میهراسید و گاه دیگر، بیچونوچرا از آن فرمان میبرد. هرچند که برطبق قانون، سلطنت جنبهای مطلقه داشت، اما در عمل محدود بود. در سال ۱۷۸۴، نِکر در یک اعلامیه رسمی، این امر را بهعنوان یک واقعیت پذیرفتهشده، به رسمیت شناخته بود.
«بیگانگان از اقتداری که افکار عمومی در فرانسه امروز پیدا کرده است، وقوف چندانی ندارند و به دشواری میتوانند سرشت این قدرت نامرئی را در پشت سلطنت دریابند. با اینهمه، این قدرت بیگمان وجود دارد».
❃ این اعتقاد که بزرگی و قدرت یک ملّت، تنها محصول دستگاه اداری آن است، اعتقادی دستکم کوتهبینانه است. هرچقدر که این دستگاه کامل باشد، باز آن چیزی که اهمیت دارد، همان نیروی محرّکی است که در پشت این دستگاه قرار دارد. کافی است نگاهی به انگلستان بیندازیم، کشوری که نظام قانونی آن از نظام قانونی فرانسه امروز بسیار پیچیدهتر، انعطافناپذیرتر و نامعقولتر است. با اینهمه، آیا کشور دیگری در اروپا هست که ثروت ملّی آن از انگلستان بیشتر باشد و نیز مالکیت خصوصیاش گستردهتر و متنوعتر و امنتر باشد؟ کدام کشوری را میتوان پیدا کرد که در آن، تنعّم فردی و یک نظام استوار اجتماعی، به این خوبی دست به دست هم داده باشند؟ این رونق نه بهخاطر شایستگیهای قوانین ویژه این کشور، بلکه بر اثر آن روحی است که قوانین انگلیس را کاملاً سرزنده نگه میدارد. ممکن است برخی از اندامهای بدن سیاسی کشور انگلیس بد کار کنند، اما از آنجا که نیروی حیاتی این بدن از یک چنین قوّتی برخوردار است، تأثیر منفی چندانی بر کار این بدن نمیگذارند.
❃ واقعیت منحصربهفرد این است که رونق روزافزون یادشده بهجای آنکه مردم فرانسه را آرام ساخته باشد، یک نوع روحیهی بیقراری را در سراسر کشور دامن زده بود. عامهی مردم بیش از پیش با هرگونه نهاد قدیمی دشمن گشته و نسبت به آنها ناخرسندتر شده بودند. بهراستی که این واقعیت بیش از پیش آشکارتر میشد که ملّت فرانسه داشت در جهت یک انقلاب گام برمیداشت.
❃ وانگهی، آن بخشهایی از فرانسه که بهبود سطح زندگی آنها از همه آشکارتر بود، کانونهای عمدهی جنبش انقلابی گشته بودند. اسناد مربوط به ناحیهی ایل دو فرانس در حولوحوش پاریس که اکنون در دست هستند، ثابت میکنند که نظام پیشین در این ناحیه زودتر و شدیدتر از هر جای دیگر فرانسه از اعتبار افتاده بود. در این نقاط، آزادی و ثروت روستاییان زودتر از ایالات ناخودمختار دیگر تضمین شده بودند. دیری پیش از سال ۱۷۸۹، نظام بیگاری در این ناحیه ناپدید شده بود. مالیات «تای» در اینجا قابلتحملتر گشته بود و در مقایسه با هر کجای دیگر، با نرخ برابرانهتری دریافت میشد. اگر خواسته باشیم بدانیم که یک والی تا چه اندازه میتوانست وضع سراسری یک ولایت را بهتر یا وخیمتر سازد، باید فرمان اصلاحی والی را در مورد این مالیات مطالعه کنیم. چنانچه از این فرمان برمیآید، مالیات یادشده با آنچه که در صفحات پیشین خواندهایم، جنبهای بسیار متفاوتتر پیدا کرده بود. بر طبق این فرمان، کمیسیونهای مالیاتی هر ساله میبایست از سوی حکومت به کشیشنشینهای ناحیه فرستاده میشدند و همهی ساکنان کشیشنشین نیز میبایست در برابر این کمیسیون حاضر گردند. ارزش همهی داراییهای مشمول این مالیات، میبایست در این نشست عمومی برآورد شود و استطاعت هر مالیاتدهندهای پس از شنیدن اظهارات دو طرف، تعيين گردد و سرانجام، میزان کل مالیات هر کشیشنشین میبایست به وسیلهی مقامات مالی و با توافق یکایک مالیاتدهندگان تشخیص داده شود. قدرتهای خودسرانه کلانتران و اعمال زورهای غیر ضروری برانداخته شده بودند. بیگمان، بدیهای ذاتی این نظام مالیاتی ریشهکن نشده بودند، اما به هر روی، در شیوه گردآوری مالیات «تای» بهبودهایی پدید آمده بودند و این مالیات دیگر تنها بر گردهی یک دسته از مالیاتدهندگان سنگینی نمیکرد و نهتنها اموال شخصی بلکه صنایع را نیز شامل میشد. اما مالیاتی که تحت همین نام در دیگر بخشهای مالیاتی فرانسه گرفته میشد، با مالیاتی که در ایل دو فرانس گردآوری میشد، بسیار متفاوت بود.
📚 | الکسی دو توکویل، انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن
- ادامه دارد...
#انقلاب #نظریهی_انقلاب #توکویل
#زمینههای_انقلاب #رونق #فقر
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ شاه گرچه هنوز به زبان یک سرور سخن میگفت، اما در عمل همیشه به افکار عمومی احترام میگذاشت و در سروساماندادن امور روزانهاش از راهنمایی آن استفاده مینمود. بهراستی که او گاه با افکار عمومی مشورت میکرد، گاه از آن میهراسید و گاه دیگر، بیچونوچرا از آن فرمان میبرد. هرچند که برطبق قانون، سلطنت جنبهای مطلقه داشت، اما در عمل محدود بود. در سال ۱۷۸۴، نِکر در یک اعلامیه رسمی، این امر را بهعنوان یک واقعیت پذیرفتهشده، به رسمیت شناخته بود.
«بیگانگان از اقتداری که افکار عمومی در فرانسه امروز پیدا کرده است، وقوف چندانی ندارند و به دشواری میتوانند سرشت این قدرت نامرئی را در پشت سلطنت دریابند. با اینهمه، این قدرت بیگمان وجود دارد».
❃ این اعتقاد که بزرگی و قدرت یک ملّت، تنها محصول دستگاه اداری آن است، اعتقادی دستکم کوتهبینانه است. هرچقدر که این دستگاه کامل باشد، باز آن چیزی که اهمیت دارد، همان نیروی محرّکی است که در پشت این دستگاه قرار دارد. کافی است نگاهی به انگلستان بیندازیم، کشوری که نظام قانونی آن از نظام قانونی فرانسه امروز بسیار پیچیدهتر، انعطافناپذیرتر و نامعقولتر است. با اینهمه، آیا کشور دیگری در اروپا هست که ثروت ملّی آن از انگلستان بیشتر باشد و نیز مالکیت خصوصیاش گستردهتر و متنوعتر و امنتر باشد؟ کدام کشوری را میتوان پیدا کرد که در آن، تنعّم فردی و یک نظام استوار اجتماعی، به این خوبی دست به دست هم داده باشند؟ این رونق نه بهخاطر شایستگیهای قوانین ویژه این کشور، بلکه بر اثر آن روحی است که قوانین انگلیس را کاملاً سرزنده نگه میدارد. ممکن است برخی از اندامهای بدن سیاسی کشور انگلیس بد کار کنند، اما از آنجا که نیروی حیاتی این بدن از یک چنین قوّتی برخوردار است، تأثیر منفی چندانی بر کار این بدن نمیگذارند.
❃ واقعیت منحصربهفرد این است که رونق روزافزون یادشده بهجای آنکه مردم فرانسه را آرام ساخته باشد، یک نوع روحیهی بیقراری را در سراسر کشور دامن زده بود. عامهی مردم بیش از پیش با هرگونه نهاد قدیمی دشمن گشته و نسبت به آنها ناخرسندتر شده بودند. بهراستی که این واقعیت بیش از پیش آشکارتر میشد که ملّت فرانسه داشت در جهت یک انقلاب گام برمیداشت.
❃ وانگهی، آن بخشهایی از فرانسه که بهبود سطح زندگی آنها از همه آشکارتر بود، کانونهای عمدهی جنبش انقلابی گشته بودند. اسناد مربوط به ناحیهی ایل دو فرانس در حولوحوش پاریس که اکنون در دست هستند، ثابت میکنند که نظام پیشین در این ناحیه زودتر و شدیدتر از هر جای دیگر فرانسه از اعتبار افتاده بود. در این نقاط، آزادی و ثروت روستاییان زودتر از ایالات ناخودمختار دیگر تضمین شده بودند. دیری پیش از سال ۱۷۸۹، نظام بیگاری در این ناحیه ناپدید شده بود. مالیات «تای» در اینجا قابلتحملتر گشته بود و در مقایسه با هر کجای دیگر، با نرخ برابرانهتری دریافت میشد. اگر خواسته باشیم بدانیم که یک والی تا چه اندازه میتوانست وضع سراسری یک ولایت را بهتر یا وخیمتر سازد، باید فرمان اصلاحی والی را در مورد این مالیات مطالعه کنیم. چنانچه از این فرمان برمیآید، مالیات یادشده با آنچه که در صفحات پیشین خواندهایم، جنبهای بسیار متفاوتتر پیدا کرده بود. بر طبق این فرمان، کمیسیونهای مالیاتی هر ساله میبایست از سوی حکومت به کشیشنشینهای ناحیه فرستاده میشدند و همهی ساکنان کشیشنشین نیز میبایست در برابر این کمیسیون حاضر گردند. ارزش همهی داراییهای مشمول این مالیات، میبایست در این نشست عمومی برآورد شود و استطاعت هر مالیاتدهندهای پس از شنیدن اظهارات دو طرف، تعيين گردد و سرانجام، میزان کل مالیات هر کشیشنشین میبایست به وسیلهی مقامات مالی و با توافق یکایک مالیاتدهندگان تشخیص داده شود. قدرتهای خودسرانه کلانتران و اعمال زورهای غیر ضروری برانداخته شده بودند. بیگمان، بدیهای ذاتی این نظام مالیاتی ریشهکن نشده بودند، اما به هر روی، در شیوه گردآوری مالیات «تای» بهبودهایی پدید آمده بودند و این مالیات دیگر تنها بر گردهی یک دسته از مالیاتدهندگان سنگینی نمیکرد و نهتنها اموال شخصی بلکه صنایع را نیز شامل میشد. اما مالیاتی که تحت همین نام در دیگر بخشهای مالیاتی فرانسه گرفته میشد، با مالیاتی که در ایل دو فرانس گردآوری میشد، بسیار متفاوت بود.
📚 | الکسی دو توکویل، انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن
- ادامه دارد...
#انقلاب #نظریهی_انقلاب #توکویل
#زمینههای_انقلاب #رونق #فقر
➣ @Notes_On_Liberty
«در حکومتهای استبدادی، زنان به تجمل نمیپردازند، بلکه زنان در چنین حکومتی، ابزار تجملی هستند؛ بههمین روی باید در سختگیرانهترین وضع بردگی قرار گیرند. [در حکومت استبدادی] همگان باید از روح حکومت پیروی کنند، و عاداتی را که در جای دیگری مقرر شدهاند در میان خانواده خود بپذیرند. و از آنجاکه قوانین بسیار شدیدند و بیدرنگ اجرایی میشوند، آنها میترسند که مبادا آزادی زنان آنان را در معرض خطر قرار دهد.»
❈ مونتسکیو، روحالقوانین، کتاب هفتم
➣ @Notes_On_Liberty
❈ مونتسکیو، روحالقوانین، کتاب هفتم
➣ @Notes_On_Liberty