On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 حکومت اکثریت، مهیب‌تر از بسیاری انواع ستم‌گری‌های سیاسی است | ✍🏻 جان استوارت میل

➣ @Notes_On_Liberty

با گذشت زمان در فرانسه حکومت جمهوری نیرومندی به وجود آمد و یکی از نیرومندترین اعضای جامعه‌ی ملل شد، و منتقدان و متفکران اجتماعی توانستند طرز کار حکومت ملّیِ انتخابی را به دقت مشاهده کنند. از روی این مشاهدات متوجه شدند که «حکومت مردم بر خود» یا «قدرت مردم بر خود» عبارات صحیحی نبوده است. «مردمی» که قدرت را اعمال می کنند همیشه همان «مردم» نیستند که قدرت روی آن‌ها اعمال می‌شود. «حکومت بر خود» هم همیشه حکومت «هرکس بر خود» نیست، بلکه حکومت «بر یک فرد است» توسط همه‌ی افراد دیگر؛ اراده‌ی مردم هم در عمل معنایش اراده‌ی آن قسمت از مردم است که اعضای بیشتر دارند با اراده‌ی آن قسمت که فعالیت بیشتر دارند یعنی اکثریت، یا کسانی که خود را به صورت اکثریت می‌قبولانند. نتیجه‌ی این وضع این است که اگر مردم بخواهند به دسته‌ی کوچکی از میان خود ستم کنند، می‌توانند. این است که لزوم بسیار دارد که در دستگاه حکومت وسایلی موجود باشد تا از ستم اکثریت بر اقلیت، چنان‌که از هر نوع سوءاستفاده‌ی دیگری از قدرت، جلوگیری شود.

امروز «ستمگری اکثریت» جزء بلایایی قرار گرفته است که هر جامعه‌ی متمدن باید خود را از شرّ آن حفظ کند.

مردمان پنداشته‌اند که ظلم اکثریت مثل سایر انواع ظلم فقط از راه حكمرانان سیاسی ممکن است اعمال شود. اما متفکران روشن‌بین پی برده‌اند که وقتی ظالم خودِ آحاد جامعه است، یعنی اکثریت جامعه نسبت به اقلیت، وسیله‌ی اِعمال ستمگری منحصر به حکمرانان سیاسی آن جامعه نیست. جامعه خود می‌تواند مستقلاً به خود رخصت‌ها و اجازت‌ها دهد و اگر رخصت ناروا به خود دهد و در اموری که نباید، دخالت کند، نتیجه‌ی آن نوعی ستم‌گریِ اجتماعی می‌شود که مهیب‌تر از بسیاری انواع ستم‌گری‌های سیاسی است. و هرآینه کیفرهای شدید نسبت به آن همراه نباشد بسط و نفوذ آن بیشتر می‌شود و در جزئیات زندگانی اشخاص رخنه می‌کند و روح مردمان را زندانی می‌سازد. پس برای مردمان کافی نیست که خود را از ستم حکمرانان محفوظ بدارند، هم‌چنان لازم است که از ستمگری احساسات و عقاید اکثریت نیز در امان باشند. ستم‌گری اکثریت، هر چیز را که با راه و رسم او هماهنگ نیست، تباه می‌سازد، و راه و رسم خود را بر دیگران تحمیل می‌کند و از کمال طبیعی و سعادت فرد جلوگیری می‌کند. دخالت مشروع اکثریت در آزادی و استقلال اقلیت، حدی دارد و یافتن این حد و محافظت از اقلیت در مقابل اکثریت، همان‌قدر برای ایجاد یک حکومت ایده‌آل لازم است که محافظت از افراد در مقابل ستم حکمرانان خود.

هرچند درباره‌ی این اصل وقتی به صورت کلّی بیان شود اختلافی نیست، اما وقتی پای عمل پیش آید و بخواهیم تعیین کنیم بین استقلال و آزادی فرد از طرفی و حق دخالت جامعه از طرف دیگر خط را کجا باید کشید، می‌بینیم که در این مرحله کار ناکرده بسیار است و دشواری‌ها پیش می‌آید. آنچه به زندگانی ارزش می‌دهد یافتن راه کاری است که بتوانیم از مداخله‌ی دیگران در زندگانی خود ایمن باشیم. قانون، و آنجا که جای قانون نباشد، رسم و عادت، باید قواعدی برای حل این مشکل پیدا کند.

#استبداد #دموکراسی #استبداد_اکثریت
#استبداد_دموکراتیک #حکومت_اکثریت
#جمهوری #حکومت_انتخابی #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
👍2
راه_میانی_به_سوسیالیسم_می‌انجامد.pdf
645.7 KB
📖 راه میانی به سوسیالیسم می‌انجامد
✍🏻 لودویگ فون میزس

میزس در این مقاله، تلاش‌های هواداران مداخله‌گرایی اقتصادی را که در نهایت به گسترش سوسیالیسم منجر شده و می‌شود، به تصویر کشیده، و نشان داده که این آموزه در هدف با هدف کمونیست‌ها، در راستای براندازی نظام بازار و الغای مالکیت، یکسان، و در روش با روش آن‌ها متفاوت است. مداخله‌گرایی مالکیت را پله‌پله لغو می‌کند، و کمونیسم به شکل انقلابی.

❃ از متن: «... ضدیت میان مداخله‌گرایان و کمونیست‌ها، تجلّی کشمکشی میان دو آموزه‌ی مارکسیسم اولیه و مارکسیسم متأخر است. کشمکشی است میان مارکسِ ۱۸۴۸، نویسنده‌ی مانیفست کمونیست، و مارکسِ ۱۸۶۷، نویسنده‌ی کاپیتال.»
➣ @Notes_On_Liberty
👍4
📃 در این کشور همه‌چیز به سوی هرج‌ومرج می‌رود و در کارها نظم و ترتیبی نیست. | ✍🏻 هنری بایندر

➣ @Notes_On_Liberty

[ناصرالدین] شاه فاقد نیرو و شهامت است؛ افکار او شبیه هوس‌های یک بچه‌ی نازپرورده‌ی لوس است، دنبال چیزهای عجیب‌وغریب می‌گردد تا رضایت خاطر او را فراهم سازد. مخصوصاً اکنون که پیر گشته به‌ندرت می‌تواند تصمیمی اتخاذ کند که سودمند و عاقلانه باشد. به بهانه‌ی تقلید از غرب فقط جنبه‌های کوچک ابداعات و تجددات بزرگ ما را در نظر می‌گیرد؛ لباس پرجلال خود را رها ساخته تا لباس اروپایی با دوخت نسبتاً شایسته‌ای بپوشد. ثروت خود را در راه مخارج غیر سودمند تلف کرده اجازه می‌دهد تا اطرافیانش از هوسبازی‌های او سوءاستفاده کرده به دزدی بپردازند. روزی به فکر او خطور کرد تا دستور دهد پایگاهی موقت، به صورت یک نوع کلاه‌فرنگی در ییلاق برای شکار بسازند. همین‌که طرحه‌ای بنا مورد قبول واقع شد، دست‌اندرکاران به شاه پیشنهاد کردند که یک جناحی در طرف راست و یکی دیگر در سمت چپ افزوده گردد. شاه در آن مستقر می‌گردد و آن را خوب می‌یابد به زنان نیز دستور می‌دهد که بیایند. ليكن جایی دیگر برای خودش باقی نمی‌ماند. و در انتظار ساختن کلاه‌فرنگی دیگری در زیر چادر به سر می‌برد. اما همین‌که ساختمان تمام شد، از آن محل اقامت خوشش نمی‌آید و زمان برای هوسی دیگر فرا می‌رسد.

روزی شاه اطلاع می‌یابد که انگلیسی‌ها برای صید مروارید که در انحصار ایرانیان است اسبابی اختراع کرده‌اند که می‌توانند در اعماق بیشتری از آنچه غواص‌های ایرانی بدان دسترسی دارند بروند. بنابراین باید یک کشتی و توپ‌هایی برای مراقبت از محل خریداری شود. مبلغی پول تصویب می‌شود ساخت کشتی را در برمن یا هامبورگ سفارش می‌دهند (چون باد به طرف آلمان می‌وزد)؛ سرانجام کشتی وارد می‌شود و مدت شش ماه در خلیج فارس می‌گذراند که گرما در ضایع کردن آن کوتاهی نمی‌کند. باری نسبت به حفظ آن و پرداخت مواجب کارکنان آن فکری نکرده‌اند. کشتی روزبه‌روز خراب‌تر می‌شود. اکنون برای اینکه بتواند مورد استفاده قرار گیرد باید آن را به آلمان برگردانید؛ اما کسی جرأت ندارد که درباره‌ی لاشه‌ی کشتی خراب‌شده خود را به خطر اندازد.

در این کشور فقیر همه‌چیز به سوی هرج‌ومرج می‌رود و در کارها نظم و ترتیبی نیست. معذالک در تهران مدرسه‌ای‌ست تحت اداره‌ی منظم که به جوانان زبان‌های فرانسه و روسی و انگلیسی و حساب و فیزیک و شیمی و جغرافيا و موسیقی و فن نظامی می‌آموزد. این فن اخیر توسط افسران آلمانی کم‌ارزشی آموخته می‌شود. فرزند شاه که نایب‌السلطنه و وزیر جنگ است، برای اینکه سربازان او در فن نظامی کامل گردند فکر تحسین‌آمیزی مبنی بر تأسیس یک مدرسه نظام دارد، ولی بدون تفکر درباره‌ی اصول اولیه‌ای که توسط افسران آلمانی مدرسه ابتدایی در ذهن جوانان رسوخ یافته، این مدرسه عالی را توسط افسران اتریشی اداره می‌کند که روش و فن رزم‌آرایی آن‌ها متفاوت است.

ناصرالدین شاه در اثر رخوت ملایم است؛ کمی می‌گذارد کارها انجام گیرد، سپس تهدید می‌کند که سر خواهد برید. ولی چنین کاری نمی‌کند. می‌گویند یکی از سوگلی‌های دیرین که شاه به او اجازه داده بوده آزادانه سخن بگوید، چون زنی باهوش و وطن‌دوست بود، روزی به او گفته بود: «شاها! شما فراموش کرده‌اید که شاه هستید!»

#ایران #سفرنامه #سفرنامه‌نویسی #قاجار
➣ @Notes_On_Liberty
👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎞 | توضیحات پروفسور هانس هرمان هوپ در باب تفاوت دموکراسی و پادشاهی
➣ @Notes_On_Liberty

(برگرفته از کانال: چرا ملّت‌ها شکست می‌خورند)
👍1
📃 چگونه در آستانه‌ انقلاب، ادیبان رهبری سیاسی مردم را به دست گرفتند، و پیامدهای آن چه بود؟ | ✍🏻 الکسی دو توکویل

➣ @Notes_On_Liberty

از دیرباز فرانسویان در میان ملّت‌های اروپایی ذهنی از همه ادبی‌تر داشتند، اما تا این زمان [یعنی تا زمان انقلاب فرانسه]، نویسندگان ما آن درخشش عقلی را که در میانه‌ی سده هجدهم آوازه‌ای جهانی برای آن‌ها کسب کرده بود، هرگز از خود نشان نداده بودند. درست است که ادیبان ما مانند نویسندگان انگلیسی نقش فعالی در امور عمومی عهده‌دار نبودند، اما برعکس آن‌ها، هرگز خودشان را از صحنه سیاسی به دور نگه نمی‌داشتند. در میان ملّتی که پر از کارمندان دولتی بود، هیچ‌یک از مردان ادب ما مقامی رسمی به عهده نداشتند و از هیچ‌گونه اقتدار رسمی برخوردار نبودند.

با این‌همه، ادیبان فرانسوی برخلاف بیشتر معاصران آلمانی‌شان، مطلقاً به سیاست پشت نکرده بودند و در یک جهان جداگانه ادبیات محض و فلسفه ناب عزلت نگزیده بودند. برعکس، آن‌ها به هر چیزی که به حکومت بر ملّت‌ها راجع بود، سخت علاقمند بودند و می‌توان گفت که این امور ذهن آن‌ها را در تسخیر خود گرفته بود. پرسش‌هایی مانند خاستگاه جامعه‌ی بشری و نخستین صورت‌های آن، حقوق اساسی شهروندان و اقتدار حکومتی، روابط «طبیعی» و «مصنوعی» میان انسان‌ها و مشروعیت رسوم و حتی مفهوم کلّی قانون، در ادبیات این روزگار سهم عمده‌ای داشتند. آن‌ها در نتیجه‌ی بررسی‌های پایان‌ناپذیر درباره‌ی شالوده‌های جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کردند، به وارسی ساختارها و انتقاد از طرح کلّی آن کشانده شده بودند. البته درست است که همه‌ی نویسندگان ما این مسائل گسترده را موضوع بررسی انحصاری‌شان نساخته بودند، اما اکثریت عظیم آن‌ها تصادفاً به این مسائل روی آورده بودند و حتی می‌توان گفت که مسائل یادشده را به بازی گرفته بودند. به هر روی، این نویسندگان به طریقی مسائل بالا را مورد توجه خویش قرار داده بودند. این بحث‌های انتزاعی و ادبی درباره‌ی سیاست، به نسبت‌های گوناگون در همه‌ی نوشته‌های این روزگار راه یافته بودند و کمتر نویسنده یا سراینده‌ای بود که در یک مقاله‌ی سنگین یا یک شعر سبک، سخنی از سیاست نگفته باشد.

برنامه‌های سیاسی مورد درخواست نویسندگان سده هجدهم ما چندان از هم متفاوت بودند که هرگونه کوششی در جهت ترکیب و فروکاست آن‌ها در یک نظریه‌ی واحد و منسجم حکومتی، کاری بیهوده است. با این‌همه، اگر جزییات را ندیده گیریم و تنها به خطوط اصلی بپردازیم، در می‌یابیم که همه‌ی این افکار از یک مفهوم عمومی مطلق سرچشمه می‌گرفتند و نویسندگان ما پیش از پرداختن به راه‌حل‌های قدری عجیب و غریب‌شان در مورد مسأله‌ی حکومت خوب، نخستین قضیه‌ی مورد بحث‌شان را از این مفهوم عمومی و مشترک برمی‌گرفتند. بدین‌سان، گرچه شیوه‌های بررسی‌شان متفاوت بودند، اما نقطه‌ی آغاز کار آن‌ها در همه‌ی موارد یکسان بود و آن نقطه، این اعتقاد بود که باید مجموعه‌ی عرف‌های سنّتی حاکم بر نظام اجتماعی را از میان برداشت و به‌جای آن، قوانین ساده و اساسیِ منتج از خرد بشری و قانون طبیعی را نشاند.

با نگاهی دقیق به نوشته‌های نویسندگان این دوره، درمی‌یابیم که فلسفه‌ی سیاسی این نویسندگان از هر لحاظ بر محور دگرگونی‌های مبتنی بر این فکر دور می‌زد. این یک فکر نوپدید نبود، بلکه سه هزار سال بود که تخیّل انسان‌ها را به خود مشغول داشته بود، ولی تا این زمان، به‌عنوان یک اصل اساسی هرگز این‌چنین پذیرفته نشده بود. چرا در این مقطع زمانی این فکر توانسته بود در اذهان نویسندگان این روزگار، استوارانه ریشه دواند؟ چرا این فکر به‌جای آنکه همچون گذشته مفهوم صرفاً عقلی چند اندیشمند پیشرو را تشکیل دهد، در میان توده‌های مردم پذیرفته آمد و به منزله‌ی نیروی محرک یک سودای سیاسی در آمد، چندان که نظریه‌های عام و انتزاعی درباره‌ی جامعه‌ی بشری، نه تنها به‌عنوان موضوع‌های بحث روزانه طبقه‌ی مرفه درآمدند، بلکه حتی تخیل زنان و روستاییان را نیز برانگیخته بودند؟ چرا مردان ادب که فاقد ثروت، منزلت اجتماعی و مسئولیت یا یک پایگاه رسمی بودند، در عمل رهبران سیاسی عصرشان شده بودند. با آنکه درواقع این دیگران بودند که قدرت های حکومتی را در دست داشتند، اما تنها آنان بودند که از اقتدار سیاسی دم می‌زدند. از این پس خواهم کوشید تا به این پرسش‌ها پاسخ گویم و در ضمن به نفوذ چشمگیر و نیرومندی که آن‌ها بر انقلاب فرانسه اعمال کرده بودند و به‌راستی که هنوز هم اعمال می‌کنند، بپردازم. (این مبحث ظاهراً تنها به تاریخ ادبیات ما راجع است.)

- ادامه دارد...

#انقلاب #انقلاب_وحشت #سنت
#مردان_ادب #شاعران_سیاست‌پیشه
#جهالت_فرانسوی #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
«قدرت برتر نمی‌تواند بخشی از دارایی هیچ‌کس را بدون توافق او تصاحب کند. از آنجاکه مراقبت از دارایی هدف اصلی حکومت است و افراد به همین دلیل وارد جامعه شده‌اند، ضرورت ایجاب می‌کند که مردم مالک دارایی خود باشند. در غیر این صورت این تصور در آن‌ها به وجود می‌آید که با ورود به جامعه مالکیت خود را که برای حفظ آن وارد جامعه شده‌اند، از دست خواهند داد. بنابراین، انسان‌ها در جامعه‌ای که در آن دارای مالکیت‌اند، نسبت به دارایی‌هایی که براساس قوانین آن جامعه متعلق به آن‌هاست محق‌اند و هیچ کس حق ندارد کل یا بخشی از دارایی‌های آن‌ها را بدون موافقت آن‌ها تصاحب کند. بدون چنین حقی آن‌ها مالک هیچ چیز نخواهند بود. زیرا، در جایی که دیگری حق داشته باشد بدون توافق من و هر زمان که می‌خواهد اموال مرا تصاحب کند، من حقیقتاً صاحب هیچ‌چیز نیستم. از این‌رو، تصور این امر که قدرت یا قانونگذار برتر دولت‌ها بتوانند هر کاری که می‌خواهند انجام دهند و هر تکلیفی که می‌خواهند برای دارایی‌های رعایای خود معین کنند، و یا بخشی از آن‌ها را با میل خود تصاحب کنند، تصوری اشتباه است.»

❈ جان لاک، رساله دوم درباره‌ی حکومت، بند ۱۳۸
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چرا روشنفکران با سرمایه‌داری مخالف‌اند؟ (۱) | ✍🏻 رابرت نوزیک

➣ @Notes_On_Liberty

شگفت است که روشنفکران این‌چنین با سرمایه‌داری مخالف‌اند. دیگر گروه‌های قابل مقایسه با آنان از نظر منزلت اجتماعی-اقتصادی، به این شدت و به این نسبت، مخالفت نشان نمی‌دهند. بنابراین، روشنفکران از حیث آماری، غیرعادی و خلاف قاعده‌اند.

البته همه‌ی روشنفکران «چپ» نیستند، و مانند گروه‌های دیگر، طیفی از عقایدشان وجود دارد. ولی در مورد آنان، این طیف به چپ سیاسی میل می‌کند.

مقصود من از روشنفکران، همه‌ی مردم هوشمند یا در حد معینی از تحصیلات نیستند، بلکه غرض کسانی‌اند که در حرفه و شغل‌شان با ایده‌ها و اندیشه‌ها در قالب واژه‌ها سروکار دارند و به موج واژه‌هایی که دیگران دریافت می‌کنند شکل می‌دهند. از جمله‌ی این واژه‌پردازان باید از شاعران، داستان‌نویسان، ناقدان ادبی، روزنامه‌نگاران و بسیاری از استادان دانشگاه یاد کرد. ولی کسانی که عمدتاً اطلاعاتی از حیث کمّی یا در قالب ریاضی تولید می‌کنند و انتقال می‌دهند (که به آنان عددپردازان می‌گوییم)، یا کسانی مانند نقاشان و مجسمه‌سازان و فیلم‌برداران که در رسانه‌های بصری به کار مشغول‌اند، از آن زمره نیستند. صاحبان این‌گونه شغل‌ها، برخلاف واژه‌پردازان، بیش از نسبت عادی با سرمایه‌داری مخالفت ندارند.

مرکز واژه‌پردازان دانشگاه‌ها، رسانه ها و بوروکراسی حکومتی است.

واژه‌پردازان در جامعه‌ی سرمایه‌داری وضعشان خوب است. و از آزادی وافر برای بیان و تبلیغ و خواندن و به بحث گذاشتن اندیشه‌های نو برخوردارند. تقاضا برای مهارت‌هایی که در شغل‌شان کسب کرده‌اند وجود دارد، و درآمدشان از میانگین بیشتر است. پس چرا این‌گونه بی‌تناسب با سرمایه‌داری مخالفند؟ حتی بعضی از داده‌ها حکایت از آن دارند که روشنفکر هرچه موفق‌تر باشد، احتمال مخالفتش با سرمایه‌داری بیشتر است. این مخالفت گرچه عمدتا از «چپ» سرچشمه می‌گیرد اما منحصر به آن نیست. ییتز، اِليوت، و پاوند نیز از جناح راست با جامعه‌ی دارای اقتصاد بازار مخالفت می‌کردند.

مخالفت روشنفکران واژه‌پرداز با سرمایه‌داری واقعیتی مهم و پرمعناست. روشنفکران به تصورات و تصویرهای ما از جامعه شکل می‌دهند و راه‌های مختلف سیاستگذاری را برای بوروکراسی‌ها به زبان می‌آورند و با نوشته‌ها و شعارهایشان زبان و کلامی به‌منظور ابراز افکار در اختیار ما می‌گذارند. بنابراین، به‌ویژه در جامعه‌ای که به طور روزافزون به بیان و اشاعه‌ی اطلاعات وابستگی پیدا می‌کند، مخالفت‌شان مهم است.

در جست‌وجوی علّت این نسبت بزرگ روشنفکران مخالف سرمایه‌داری، باید میان دو نوع تبیین فرق بگذاریم. در یکی، به عاملی منحصربه‌فرد در روشنفکران ضدسرمایه داری بر می‌خوریم. در نوع دوم تبیین، عاملی مشخص می‌شود که نیرویی است که روشنفکران را به سوی آراء ضدسرمایه داری می‌راند. اینکه این نیرو روشنفکر خاصی را واقعاً به ضدیت با سرمایه‌داری برانگیزد، البته به دیگر نیروهایی که در مورد او عمل می‌کنند نیز بستگی دارد. اما در مجموع، چون این عامل احتمال ضدیت روشنفکر با سرمایه‌داری را افزایش می‌دهد، نسبت روشنفکران ضدسرمایه‌داری را نیز بالا می‌برد. تبيين ما از نوع دوم خواهد بود، و عاملی را مشخص خواهد کرد که روشنفکران را به نگر‌شهای ضدسرمایه داری متمایل می‌کند بدون آنکه در هیچ مورد خاص تضمینی در این زمینه بدهد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 چرا روشنفکران با سرمایه‌داری مخالف‌اند؟ (۲) | ✍🏻 رابرت نوزیک

➣ @Notes_On_Liberty

ارزش روشنفکران

روشنفکران اکنون انتظار دارند که باارزش‌ترین افراد در هر جامعه باشند و از بیشترین آبرو و اعتبار و قدرت و بالاترین اجر و پاداش بهره‌مند شوند، و از آن مهم تر اینکه احساس می‌کنند محق به برخورداری از این امورند. اما جامعه‌ی سرمایه‌داری عموماً چنین ارج و احترامی به روشنفکرانش نمی‌گذارد. لودویگ فون میزس در تبیین خشم و آزردگی روشنفکران (به تفکیک از کارگران) می‌گوید که آنان با سرمایه‌داران موفق معاشرت دارند و خود را با آن گروه می‌سنجند و از این رهگذر احساس خفّت و حقارت می‌کنند. ولی حتی روشنفکرانی که معاشرت ندارند به همان وجه خشمگین و آزرده‌اند و، بنابراین، با توجه به اینکه مربیان رقص و ورزش که نیازهای ثروتمندان را بر می‌آورند و با آنان رفت‌وآمد دارند به‌طور مشهود ضدسرمایه‌داری نیستند، معلوم می‌شود حشرونشر به‌تنهایی کافی نیست.

پس چرا روشنفکران معاصر احساس می‌کنند که به بالاترین اجر و پاداشی که در توان جامعه است استحقاق دارند و وقتی آن را دریافت نمی‌کنند آزرده و خشمگین می‌شوند؟ روشنفکران احساس می‌کنند که ارزشمندترین مردم‌اند و از همه شایستگی بیشتری دارند و جامعه باید برحسب ارزش و شایستگی افراد به آنان پاداش دهد. ولی اصل توزیع «برحسب شایستگی و ارزش هرکس» در مورد جامعه‌ی سرمایه‌داری صادق نیست. گذشته از هدیه و ارثیه و برد در قمار در جوامع آزاد، بازار در توزیع کسی را بهره‌مند می‌کند که پاسخگوی تقاضاهای محسوس دیگران و ابراز شده از طریق بازار باشد، و اینکه چقدر بدین نحو توزيع کند به این بستگی دارد که تقاضا چه اندازه، و عرضه‌ی بدیل به چه میزان است. بازرگانان و کارگران ناموفق به‌قدر روشنفکران واژه‌پرداز با نظام سرمایه‌داری دشمنی ندارند.

تنها چیزی که به دشمنی منجر می‌شود این احساس است که برتری شخص ناشناخته مانده و حق او پایمال شده است.

چرا روشنفکران واژه پرداز تصور می‌کنند که از همه ارزشمندترند و توزیع باید برحسب ارزش باشد؟ باید توجه داشت که اصل اخیر، اصلی ضروری نیست. الگوهای توزیعی دیگری نیز مطرح شده‌اند، از جمله توزيع برابر، توزیع برحسب شایستگی اخلاقی، و توزیع برحسب نیاز. در واقع لازم نیست جامعه -حتی جامعه‌ای نگران عدالت- هدفش رسیدن به هیچ‌گونه الگوی توزیع باشد.

عادلانه بودن توزیع ممکن است از جریان عادلانه‌ی مبادله‌ی اختیاری اموال و خدماتی که عادلانه به دست آمده‌اند سرچشمه بگیرد. نتیجه‌ی آن جریان هرچه باشد عادلانه است، اما ضرورتاً در هیچ الگوی خاصی نمی‌گنجد. پس چرا واژه‌پردازان خود را از همه ارزشمندتر می‌انگارند و اصل توزیع برحسب ارزش را قبول دارند؟

از آغاز هنگامی‌که افکار و عقاید به ثبت رسیده‌اند، روشنفکران همواره گفته‌اند که کارشان از همه ارزشمندتر است. افلاطون به قوه‌ی عقلی بیش از شجاعت و قوه‌ی شهوانی ارج می‌نهاد و معتقد بود که فیلسوفان باید فرمان برانند؛ ارسطو بر آن بود که بالاترین فعالیت، تعقل است. شگفت نیست که در متون به‌جای‌مانده، این ارزیابی عالی از فعالیت فکری و عقلی به ثبت رسیده باشد، زیرا کسانی که این ارزیابی را به قالب بیان در آوردند و با دلایلی در تأیید آن، مکتوب کردند خودشان روشنفکران بودند و خود را می‌ستودند. آنان که به چیزهای دیگر، اعم از شکار یا قدرت یا لذت‌های جسمانی مداوم، بیش از تفکر درباره‌ی امور به یاری واژه‌ها ارج می‌نهادند، زحمت باقی گذاشتن مدارک مکتوب ماندگار را بر خود هموار نکردند. روشنفکر تنها کسی بود که نظریه‌ای در این باب پروراند که کدام کس از همه بهتر است.

- ادامه دارد...

#روشنفکران #روشنفکری #سوسیالیسم
#روشنفکران_علیه_آزادی #واژه‌پردازی
#چپ #چپ‌زدگی #سرمایه‌داری #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
«ما با مشهورترين سفسطه یا استدلال غلط زمانه‌مان روبه‌رو هستیم: اینکه قانون باید عادلانه باشد کافی نیست، بلکه باید انسان‌دوستانه هم باشد. همچنان که کافی نیست که قانون تضمین کند که هر شهروندی بتواند از توانایی‌ها و استعدادهای خود آزادانه و بدون مزاحمت برای تکامل و رشد فیزیکی، ذهنی و اخلاقی خود استفاده کند، بلکه لازم است که قانون مستقیماً موجب گسترش رفاه، آموزش و اخلاقیات در میان ملّت و مردم شود. این دام اغواگر سوسیالیسم است. و من دوباره تكرار می‌کنم: این دو كاركرد قانون مستقیماً در تضاد با یکدیگر هستند و ما باید بین آن‌ها یکی را انتخاب کنیم. یک شهروند نمی‌تواند در آن واحد آزاد و غیرآزاد باشد.»

❈ فردریک باستیا، قانون
➣ @Notes_On_Liberty
📃 دانته؛ جدایی قلمروی دین از دولت | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

دفتر سوم رساله‌ی «درباره‌ی پادشاهی» دانته از دیدگاه اندیشه‌ی سیاسی جدید از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. خود او در آغاز رساله -که در واقع، رساله‌ای درباره‌ی «پادشاهی عرفی» است و در ردّ ادعای خلافت رهبر مسیحیان و به هواداری از پادشاهی عرفی نوشته شده است- بنا بر رسوم خطابی زمان، بر این نکته تأکید دارد که نوشته‌ی او حاصل تأمل و شب زنده‌داری‌های نویسنده و «مشحون از حقایقی» است که «دیگران به دریافت آن حقایق نائل نشده‌اند، در حالی‌که در میان حقایق سودمند، اما پنهان، شناخت ملک دنیا نه تنها سودمندترین، بلکه پوشیده‌ترین آن‌هاست و کسی نیز بر این راه نرفته است». دانته در توضیح «پادشاهی عرفی» یا «ملک دنیا» می‌نویسد: «منظور از "ملک دنیا" (temporalis Monarchia) که شاهنشاهی (Imperium) نیز خوانده می‌شود، فرمانروایی یگانه بر همه‌ی مردمانی است که در زمان [یا به عبارت دیگر، دنیا (in tempore)] زندگی می‌کنند یا فرمانروایی در میان هر چیز یا بر چیزهایی است که زمان ضابطه‌ی سنجش آن‌هاست.» «ملک دنیا» در نزد دانته در تمایز آن با «سلطنت آخرت» که عیسی مسیح به آن بشارت داده، فهمیده شده است و در واقع، پادشاه نماینده‌ی خداوند بر روی زمین و موجودی خداگونه است. دانته، در رساله‌ی خود، به تصریح، قدرت پادشاه عرفی را منبعث از منبع لطف و فیض الهی می‌داند که از مجاری گوناگونی سیلان پیدا می‌کند و بنابراین، به تفویض آن از سوی مرجعیت دینی و دستگاه کلیسا اعتقادی ندارد. دانته با اقتدای به «نظریه‌ی حقیقت دوگانه» -که به غلط تصور می‌شد، ابن‌رشد در رساله‌ی فصل المقال از آن دفاع کرده است، در حالی‌که خاستگاه آن نظریه، تفسیر هواداران این فیلسوف از نوشته‌ او بوده- به دو گونه سعادت و لاجرم، دو رهبری متمایز، یعنی مرجعیت معنوی پاپ و کلیسا و قدرت دنیوی پادشاه، اعتقاد دارد. او می‌نویسد:

«بنابراین، مشیّت الهی، دو غایت را برای انسان معیّن کرده است، یعنی سعادت دنیا که ناظر بر تحقق فضلیت‌های خاص او و تجسّم آن همانا بهشت زمینی است، و سعادت اخروی که در پیوستن به لقاءالله است و فطرت خاص انسان جز به مدد نور الهی بدان نمی‌رسد؛ این سعادت نیز به ما اعطا شده و تجسّم آن، جنّت‌المأوى است. به این دو گونه سعادت به دو وسیله‌ی متفاوت می‌توان نائل شد، زیرا آن دو، طرفین دو حدّ متفاوت‌اند. به نخستین سعادت، از طریق آموزش‌های فیلسوفان می‌توان دست یافت، به شرطی که با عمل به فضیلت‌های اخلاقی و نظری، آن آموزش‌ها را دنبال کنیم؛ اما به سعادت دیگر، از مجرای تعلیمات معنوی که فراتر از عقل آدمی است، می‌توان دست یافت، به شرطی که با عمل به فضلیت‌های دینی، یعنی ایمان، رجاء و شفقت، آن تعلیمات را دنبال کنیم. تردیدی نیست که برخی از این غایات و وسایل نیل به آن را عقل آدمی -که فیلسوفان تمام آن را به ما شناسانده‌اند- و برخی از آن‌ها را روح‌القدس -که حقیقت لطیفی را که ما بدان نیاز داریم، از طریق پیامبران و تذكرةالاولياء‌نویسان و نیز عیسی مسیح، فرزند ازلی خدا و حواریان او بر ما آشکار کرده- نشان داده‌اند. با این‌همه، هواهای نفسانی بشر، اگر آدمیان که مانند اسب عصّاری و به صرافت حیوانی سرگردان می‌چرخند، به قدرت افساری به راه راست نمی‌آمدند، به این غایات و وسایل نیل به آن‌ها پشت می‌کرد. بدین‌سان، انسان برای نیل به این دو غایت به دو راهنما نیازمند است: مقام خلافت کلیسا برای هدایت نوع انسان در حیات اخروی با پیروی از تعلیمات وحی و پادشاه برای هدایت نوع انسان در سعادت دنیوی با پیروی از آموزش‌های فیلسوفان.»

توضیح مطلب اینکه از نظر دانته پادشاهی بر مرجعیت روحانی کلیسا تقدّم دارد و علّتِ موجده‌ی قدرت پادشاه نیست، زیرا «ملک دنیا» پیش از ایجاد مرجعیت کلیسا دارای قدرت سیاسی بوده است. «"ملک دنیا" پیش از ایجاد کلیسا و اعمال مرجعیت آن، قدرت خود را در اختیار داشت. پس، کلیسا علت قدرت "ملک دنیا" و بنابراین، اقتدار آن نیست، زیرا در "ملک دنیا" اقتدار، مساوقِ مرجعیت است.»

#اندیشه_سیاسی #سکولاریسم #دانته
#ملک_دنیا #سلطنت #پادشاهی #دین
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سوسیالیسم و سرمایه‌داری: تجربه‌ی آلمان شرقی و غربی (۱) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ

➣ @Notes_On_Liberty

خواه‌ناخواه سوسیالیسم باید این مشکل را حل کند که چه کسی حق دارد و عوامل تولید را کنترل و هماهنگ کند. برخلاف راه‌حل نظام سرمایه‌داری، در نظام سوسیالیستی واگذاری پست‌های مختلف در ساختار تولید به مردم، موضوعی سیاسی است، و بدون توجه به مالک پیشین و وجود دادوستد دوجانبه و قراردادی با تحميل اراده‌ی انسانی بر انسانی دیگر انجام می‌شود. بدیهی است جایگاه هر شخص در ساختار تولید سوسیالیستی بر درآمدش برحسب کالاهای مبادله‌شدنی، درآمد بی‌دردسر، مقام و مانند این‌ها تأثیر فوری دارد. بر این اساس، از آنجاکه مردم تمایل دارند درآمدشان ارتقا یابد و به جایگاه بالاتری در سلسله‌مراتب متولیان برسند، از استعدادهای رندانه‌ی خود باید فزاینده استفاده کنند و گمان نکنند که با تبدیل شدن به تولیدکننده یا مقاطعه‌کار کارآمد می‌توانند این راه را طی کنند. درواقع، بسیار مهم است که رند باشیم، مثلاً حمایت عمومی از مقام و پایگاه اشخاص از راه تحریک، عوام‌فریبی و دسیسه‌چینی، با ارائه‌ی وعده‌های دروغین، رشوه دادن و تهدید حاصل می‌آید، متناسب با شدت تمایل برای درآمدهای بیشتر، مردم زمان کمتری برای کارهای مولد صرف می‌کنند و بیشتر زمان خود را به استفاده از استعدادهای رندانه تخصیص می‌دهند. برحسب میزان استعدادهای مولد و رندانه در هر فرد، وی به جرگه متولیان می‌پیوندد، چنانکه افزایش قارچ‌گونه‌ی رندان در دایره‌ی متولیان را شاهد می‌شویم. در این مسیر، افراد بی‌کفایتی وجود دارند که کار را چنانکه می‌پندارند، انجام می‌دهند و هیچ مانعی در مسیر شغلی خود نمی‌بینند. تا زمانی‌که متولی مهارت‌های بالای سیاسی دارد، می‌تواند کندذهن، تنبل، ناکارآمد و بی‌احتیاط باشد و بر این اساس، چنین افرادی در همه جا کنترل عوامل تولید را بر عهده می‌گیرند.

در روسیه و کشورهای بلوک شرق که در آنجا سیاست سوسیالیستی کردن عوامل تولید به صورت چشمگیری اجرایی شد. نگاهی به این کشورها می‌تواند مهر تاییدی بر درستی نتایج یادشده باشد. حتی حسابی سرانگشتی از وضع این کشورها، برای تصدیق این نتایج کافی است. استاندارد عمومی زندگی در کشورهای بلوک شرق، با اندکی تفاوت در این کشورها آشکارا پایین‌تر از کشورهای سرمایه‌داری غربی است؛ تفاوتی که در نوع خود باید با توجه به برنامه‌های سوسیالیستی که در عمل اجرایی شد، تشریح شود. این امر حتی با وجود سوسیالیستی شدن جزئی کشورهای غربی نیز حقیقت دارد. البته باید گفت سوسیالیستی شدن کشورهای غربی نیز چشمگیر بود، ولی دست‌کم گرفته می‌شود. این نظریه نمی‌تواند پیش‌بینی صریحی از این باشد که تأثیر فقر برخاسته از خط مشی سوسیالیستی به چه شدتی است؛ صرف نظر از آنکه به یقین می‌توان گفت وقتی برای نخستین بار پس از جنگ جهانی اول، نظام سوسیالیستی به صورت کامل در روسیه اجرایی شد، این تجربه هزینه‌ی مرگ میلیون‌ها نفر را در پی داشت و تغییر این سیاست را اجتناب‌ناپذیر کرد. صرفاً کمی بعد از ۱۹۲۱، سیاست اقتصادی جدید عناصر مالکیت خصوصی را بازتعریف کرد تا از تأثیرات مخرب و کُشنده‌ی سوسیالیسم بکاهد و آن را قابل تحمل کند.

در واقع تغییرات پی‌درپی در سیاست، روسیه را به تجربه‌ی چندباره یک مسئله رهنمون کرد. به‌طور مشابه، هرچند با شدت کمتر، نتایج برخاسته از سیاست سوسیالیستی کردن در همه‌ی کشورهای اروپای شرقی پس از جنگ جهانی دوم تجربه شد. این کشورها نیز سیاست یادشده را با خصوصی‌سازی مزارع و صنایع خرد یا کسب‌وکارهای کوچک تعدیل کردند تا از شکست‌های اقتصادی آشکار جلوگیری کنند.

چنین اصلاحاتی در کنار قاچاق و فعالیت‌های مولّد غیرقانونی، مبادله‌ی پایاپای و بازار سیاه، که پدیده های آشکار همه‌ی این کشورها بودند، نشان می‌دهد که اتفاقاً برخلاف تبلیغات پرطمطراق سوسیالیست‌ها، این مالکیت خصوصی، و نه مالکیت سوسیالیستی، است که عملکرد اقتصادی را ارتقا می‌دهد. این نظریه ما را به این نتیجه رهنمون می‌کند که با وجود اقتصاد زیرزمینی، به‌عنوان بخشی از نیروی تحلیل‌برنده‌ی این سیاست و عامل کمکی برای مدیریت این مسائل، باز هم استاندارد زندگی در کشورهای بلوک شرق متأسفانه پایین است. به‌طور خاص، تأمین همه‌ی انواع کالاهای اساسی برای مصرف‌کننده، تماماً به دلیل عرضه‌ی اندک با کیفیت بسیار پایین میسّر نیست.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 سوسیالیسم و سرمایه‌داری: تجربه‌ی آلمان شرقی و غربی (۲) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ

➣ @Notes_On_Liberty

در این زمینه نمونه‌ی آلمان غربی و شرقی می‌تواند آموزنده باشد. تاریخ، ما را در برابر نمونه‌ای قرار می‌دهد که می‌توان آن را آزمونی بر جامعه‌ی تحت کنترل دانست. جمعیتی کاملاً متجانس با تاریخ، فرهنگ، ساختار شخصیتی و خلق‌وخویِ کاری مشابه که پس از شکست هیتلر در جنگ جهانی دوم به دو بخش غربی و شرقی تقسیم شد. فشار افکار عمومی در آلمان غربی توانست دروازه‌های اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد را به روی این کشور بگشاید. در وهله‌ی اول نظام پیشین کنترل قیمت‌ها حذف، و آزادی کامل مهاجرت، تجارت و اشتغال برقرار شد.

آن روی سکّه، آلمان شرقی تحت سلطه‌ی اتحاد جماهیر شوروی بود، که سوسیالیستی کردن عوامل تولید، یعنی سلب مالکیت از مالکان خصوصی را اجرا کرد. بدین ترتیب، دو چارچوب نهادی متفاوت و دو ساختار انگیزشی کاملاً متفاوت بر جمعیتی مشابه اعمال شد. باید در نتایجی که از این دو نظام حاصل آمد تامل کرد.

هر دو کشور نگین بلوک‌های خود بودند. آلمان غربی در میان ملّت‌های اروپای غربی بالاترین استاندارد زندگی را داشت و آلمان شرقی، به‌عنوان ثروتمندترین کشور بلوک شرق، به خود می‌بالید. استاندارد زندگی در غرب بسیار بالاتر و نسبتاً طی زمان بیشتر شد و با وجود این‌که دولت و شهروندان و سیاست‌های سوسیالیستی فزاینده‌ی کشورهای غربی مقادیر هنگفتی پول از غرب به شرق انتقال می‌دادند، بازدیدکننده‌ی غربی که به بلوک شرق سفر می‌کرد از تفاوت صدوهشتاد درجه‌ای و میزان فقر انگشت به دهان می‌ماند. درواقع، در حالی‌که همه‌ی کشورهای اروپای شرقی با مشکل مهاجرت مردم دست و پنجه نرم می‌کردند و مردم این کشورها خواهان ترک وطن و مهاجرت به کشورهای سرمایه‌دار غربی با فرصت‌های کاری فراوان بودند، کشورهای بلوک شرق کنترل‌های مرزی سختی را در پیش گرفتند؛ کنترل‌هایی که این کشورها را بیشتر به کمپ‌های بزرگ زندانیان شبیه می‌کرد. آلمان نمونه‌ی برجسته‌ای است. رفته‌رفته اثبات شد که تفاوت در استانداردهای زندگی بین دو آلمان قابل اغماض نیست و به تناسب آن، مهاجرت از شرق به غرب صورت می‌گرفت، در ۱۹۶۱، از آنجاکه مانعی مثل تفاوت گویش و زبان بین در آلمان وجود نداشت، رژیم سوسیالیستی آلمان شرقی، به‌عنوان آخرین دستاویز، تصمیم گرفت مرزهای ورودی خود به غرب را کاملاً ببندد تا قدری از عطش مهاجرت بكاهد. برای اینکه جمعیت را در آلمان شرقی حفظ کنند باید سیستمی ایجاد می‌شد که تا آن زمان جهان به خود ندیده بود: دیواری تقریباً به طول ۹۰۰ مایل، پوشيده از سیم خاردار، نرده‌های برقی، میدان‌های مین، سلاح‌های خودکار، برج‌های مراقبت و نظایر این؛ صرفاً با هدف سرپوش گذاشتن بر نتایج اسف‌بار سبک روسی سوسیالیسم.

نتایج نظری را که پیشتر درباره آن‌ها سخن راندیم، نمونه‌ دو آلمان به‌خوبی اثبات می‌کند. توجه به جایگاه اجتماعی قابل مقایسه این دو آلمان نشان می‌دهد برخلاف آلمان شرقی، تقریباً در هیچ کجای آلمان غربی افرادی پیدا نمی‌شدند که کمتر، به آهستگی یا با بی‌احتیاطی کار کنند. (حال آنکه ساعات کاری بیشتر در آلمان شرقی قاعده‌مند شده بود!) نباید تصور کرد که این مسئله به دلیل تفاوت در اندیشه یا خلق‌وخوی کار بوده است، زیرا از نظر تاریخی آن‌ها مشابهت‌های فراوانی دارند؛ بلکه انگیزه‌ی کار، با سیاست ممنوعیت یا خروج سرمایه‌گذاری بخش خصوصی کاهشی چشمگیر یافت. کار مؤثر در آلمان شرقی به احتمال فراوان در اقتصاد زیرزمینی یافت می‌شود. فقدان انگیزه برای کار و به‌ویژه کار در بخش «رسمی» اقتصاد کنترل‌شده، آلمانی‌های بلوک شرق را بیشتر از همتایان غربی‌شان به گوشه‌گیری از زندگی عمومی و علاقه‌مندی به «پنهان‌کاری»، روابط با «خانواده و آشنایان» و «پارتی‌بازی» سوق داد.


#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#سوسیالیسم #اقتصاد_دولتی #فقر
#سرمایه‌داری #مالکیت_خصوصی
#سوسیالیستی_کردن_عوامل_تولید
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چرا روشنفکران با سرمایه‌داری مخالف‌اند؟ (۳) | ✍🏻 رابرت نوزیک

➣ @Notes_On_Liberty

آموزش روشنفکران

چه عاملی باعث احساس ارزش برتر در روشنفکران شد؟ من می‌خواهم به‌ویژه یک نهاد، یعنی مدرسه را کانون توجه قرار دهم. به همان نسبت که دانش کتابی اهمیت بیشتر پیدا کرد، تحصیل در مدرسه -یعنی آموزش خواندن و انتقال دانش کتابی به نوجوانان در کلاس‌های درس- نیز گسترش یافت. بیرون از خانواده، مدرسه نهاد عمده برای شکل دادن به نگرش و موضع فکری نوجوانان شد، و کمابیش همه‌ی کسانی‌که بعد به سلک روشنفکران پیوستند، به مدرسه رفتند. در آن‌جا به موفقیت رسیدند؛ در مقایسه با دیگران، برتر دانسته شدند؛ ستایش دیدند؛ پاداش گرفتند و نور چشم معلمان شدند. بنابراین، چگونه ممکن بود خود را برتر از دیگران ندانند؟ هر روز می‌دیدند که در زمینه‌ی اندیشه، از نظر مهارت و توانایی و هوشمندی و سرعت انتقال با دیگران تفاوت دارند. مدرسه به ایشان می‌گفت و نشان می‌داد که از دیگران بهترند.

مدرسه همچنین اصل پاداش برحسب شایستگی (فکری) را نمایان می‌ساخت و آموزش می‌داد. شایستگان فکری ستایش می‌شدند، از معلم لبخند می‌دیدند، و بالاترین نمره‌ها را می‌گرفتند. بر طبق عرف مدرسه، طبقه‌ی بالا یا اشراف از زرنگ‌ترین شاگردان تشکیل می‌شد. این البته بخشی از برنامه‌ی درسی رسمی نبود، ولی روشنفکران این درس را در مدرسه آموختند که در مقایسه با دیگران ارزش بیشتری دارند، و این ارزش بیشتر، آنان را محق به دریافت پاداش‌های بیشتر می‌کند.

اما جامعه‌ی وسیع‌تر بازار آزاد، درس دیگری می‌داد. در آنجا، بزرگترین پاداش به کسانی که در کاربرد الفاظ از همه باهوش‌تر بودند، تعلق نمی‌گرفت، و به مهارت‌های روشنفکری بالاترین ارج گذاشته نمی‌شد. از این‌رو، روشنفکرانی که در مدرسه آموخته بودند که از همه ارزشمندتر و از همه شایسته‌تر و از همه به دریافت پاداش محق‌ترند، چگونه ممکن بود از جامعه‌ی سرمایه‌داری نرنجند و خشمگین نشوند که آنان را از پاداش عادلانه‌ای که به دلیل برتری خویش «محق» به دریافت آن بودند، محروم می‌کرد؟ آیا جای شگفتی است که احساس دشمنی تلخ و عمیق روشنفکران بر پایه‌ی درسی که در مدرسه آموخته‌اند -ولو آن احساس به لباس دلایل مختلف به صحنه بیاید- حتی پس از اثبات عدم کفایت دلایل، هنوز ادامه داشته باشد؟

وقتی می‌گویم روشنفکران احساس می‌کنند که دریافت بالاترین پاداش‌هایی که جامعه بتواند بدهد (ثروت، منزلت و غیر آن) حق ایشان است، مقصود من این نیست که روشنفکران چنان پاداش‌هایی را خوبتر از همه چیز می‌دانند. شاید پاداش‌های ذاتی کار روشنفکری یا نام بلند در طی روزگاران را ارزشمندتر بدانند. اما در عین حال احساس‌شان این است که به بالاترین قدردانی جامعه عمومی و به بیشترین و بهترین پاداشی که بدهد، ولو حقیر و غیرقابل اعتنا، استحقاق دارند. غرض تأکید ویژه بر پاداش‌هایی نیست که به جیب روشنفکران برود و شخصاً به آنان برسد. اما چون ایشان خود را روشنفکر معرفی می‌کنند، از اینکه بالاترین ارزش‌ها و پاداش‌ها به کار روشنفکری تعلّق نمی‌گیرد آزرده و خشمگین می‌شوند.

روشنفکر می‌خواهد کل جامعه نیز مثل مدرسه منتها به مقیاس کلان و مانند همان محیطی باشد که او آن‌چنان در آن موفق بود و قدر می‌دید. مدرسه با اختیار کردن معیارهایی غیر از جامعه‌ی عمومی برای اعطای پاداش، در واقع حرکت نزولی بعضی را در آینده تضمین می‌کند. کسانی‌که در بالاترین مرتبه در سلسه‌مراتب مدرسه جای می‌گیرند، بعدها احساس خواهند کرد که بالاترین مقام و موقعیت نه تنها در جامعه کوچک مدرسه بلکه در کل جامعه حق آن‌هاست، و وقتی از نظام جامعه‌ی بزرگتر رفتاری مطابق نیازهای و استحقاقی که خود برای خویشتن تعیین کرده‌اند نمی‌بینند، دچار خشم و آزردگی می‌شوند. نظام مدرسه از این راه باعث احساسات ضدسرمایه‌داری در روشنفکران -یا به تعبیر دقیق‌تر، در روشنفکران واژه‌پرداز- می‌شود. چرا در عددپردازان همین نگرش‌های واژه‌پردازان پدید نمی‌آید؟ من حدس می‌زنم که آن بچه‌های باهوش در حوزه‌ی کمیت‌ها، گرچه در امتحانات نمره‌های خوب می‌گیرند، مانند بچه‌های باهوش در دایره‌ی الفاظ آن‌گونه با توجه و تحسین چهره‌به‌چهره‌ی معلمان روبه‌رو نمی‌شوند. آنچه این پاداش‌های شخصی معلم را به ارمغان می‌آورد، مهارت‌های لفظی است، و به‌ظاهر همین پاداش‌ها به‌ویژه سبب شکل گرفتن احساس استحقاق می‌شوند.

#روشنفکران #روشنفکری #سوسیالیسم
#روشنفکران_علیه_آزادی #واژه‌پردازی
#چپ #چپ‌زدگی #سرمایه‌داری #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📃 ضرورت انتخاب فردی در چیست؟ | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

دلایل محکمی وجود دارند ناظر بر این‌که آزادی در هر دو حوزه‌ی شخصی و اقتصادی، بر نبود آزادی در این دو حوزه ترجیح دارد. نخست آن‌که مردم نیازهای خودشان را به مراتب بهتر می‌شناسند تا یک مقام دولتی که خیلی دورتر از آن‌ها در دفتر کارش نشسته و می‌خواهد درباره‌ی نیازهای آن‌ها تصمیم بگیرد. مردم امیدها، ترس‌ها، رؤیاها، آرزوها، نیازها و خواسته‌های خود را بی‌واسطه احساس می‌کنند؛ نسبت به شرایط خودشان و شرایط خانواده، دوستان، عزیزان، و اجتماعات اطراف خود به‌مراتب آگاهی بیشتری دارند؛ فرصت‌هایی را که برایشان فراهم است بهتر از هر کس دیگری می‌شناسند و بهتر از همه می‌دانند که اقدامات مختلف ممکن است چه نوع مشکلاتی به وجود بیاورند. بنابراین، در مقایسه با دیگران، هر فرد برای تشخیص فرصت‌ها و مشکلات و تصمیم‌گیری در مورد زندگی و آینده‌ی خود در بهترین و نزدیک‌ترین موقعیت ممکن قرار دارد.

در ضمن، نکته‌ای اخلاقی در این بین مطرح است مبنی بر این‌که مردمی که برایشان تصمیم گرفته می‌شود صرفاً در حکم برده هستند و انسان‌هایی تام و تمام محسوب نمی‌شوند. وقتی تصمیم‌گیری بر عهده‌ی افراد نباشد، مسئولیت شخصی در قبال پیامدهای تصمیمات نیز از بین خواهد رفت و در نتیجه، مردم هرگز نمی‌توانند به‌معنای واقعی از اشتباهات و موفقیت‌های خود درس بگیرند. آن‌ها ممکن است از بدی‌ها و زیان‌های حاصل از سیاست‌های نادرستی که از سوی مقامات دولتی اتخاذ شده رنج ببرند، اما کاری از دست‌شان بر نمی‌آید که بخواهند از پیشامد و تکرار آن بدی‌ها جلوگیری کنند، و در نهایت حتى تلاش برای جلوگیری از آن‌ها را نیز بیهوده می‌یابند. در مقابل، کسانی‌که از موفقیت‌های خود نفع می‌برند و متحمل هزینه‌ی اشتباهات خود می شوند، انگیزه‌ی نیرومندی دارند تا تصمیمات و کارهایی را که جواب داده تکرار کنند و از تصمیمات و اقدامات اشتباهی که نتیجه مطلوبی در بر نداشته بپرهیزند.

به‌علاوه، تنوع مزایای دیگری هم دارد. مردمی که در تصمیم‌گیری آزاد باشند به شیوه‌های متفاوتی عمل می‌کنند. چنین مردمی می‌توانند اعمال و رفتاری را برگزینند که از نظر خودشان با شرایط و وضعیت‌شان تناسب دارد. چنین مردمی امکان و فرصت آن را دارند تا راه و روش خود در زندگی را برگزینند و سبک‌ها و شیوه‌های متفاوتی از زندگی را بیازمایند، یعنی همان چیزی‌که فیلسوف انگلیسی قرن نوزدهم «جان استوارت میل» در رساله‌ی معروف «درباره‌ی آزادی» به سال ۱۸۵۹ از آن به تجربه‌های زنده یا «آزمودن‌ها از راه زندگی» یاد می‌کرد. برخی از آزمودن‌ها یا تجربه‌ها ممکن است موفقیت‌آمیز، و برخی دیگر تلخ و ناکام باشند. اما امکان درس گرفتن از این تجربه‌ها برای همگی ما فراهم است و با آموختن از همین تجربه‌ها است که می‌توانیم شانس پیشرفت خود را در زندگی افزایش دهیم، راه و روشی را که جواب نداده یا به شکست منتهی شده تکرار نکنیم، و اعمالی را که جواب داده و به موفقیت ختم شده بیشتر انجام دهیم.

در مقابل، در جامعه‌ی اقتدارگرا تنوعی در سبک زندگی وجود ندارد و فقط یک طرز زندگی و تفکر و رفتار بر جامعه استیلا دارد، زیرا (برخلاف جوامع آزاد که تصمیمات به صورت فردی اتخاذ می‌شوند و در نتیجه سبک‌های متنوع و متفاوتی از زندگی در جامعه امکان ظهور می یابند) در جوامع اقتدارگرا یک گروه از مقامات رسمی برای همه‌ی مردم به شیوه‌ای جمعی تصمیم می‌گیرند. لذا هر اشتباهی می‌تواند به فاجعه‌ای برای تک‌تک مردم تبدیل شود، چون اگر تصمیمی اشتباه باشد و به شکست منتهی شود، همه‌ی مردم با هم شکست می‌خورند، و حتی اگر تصميم و رویکرد مقامات رسمی موفقیت‌آمیز باشد، مردم مجاز نیستند که رویکردهای موفقیت‌آمیزتری را بیازمایند. در جوامع اقتدارگرا فرایند اتخاذ تصمیمات کندتر و همراه با بوروکراسی بیشتر است. پیشرفت مردم در چنین جوامعی آهسته و اغلب با رنج و سختی همراه است.

#اقتصاد_آزاد #آزادی #انتخاب_آزاد
#جامعه‌ی_آزاد #آزادی_فردی #لسه‌فر
#استبداد #اقتدارگرایی #انتخاب_فردی
➣ @Notes_On_Liberty
«در حقیقت سوسیالیسم آنچه که ادعا و وانمود می‌کند، نیست. سوسیالیسم، پیشرو یک جهان بهتر و عالی‌تر نیست، ولی تباه‌کننده‌ی چیزهایی است که هزاران سال تمدن آن‌ها را ایجاد کرده است. سازنده نیست، ویرانگر است؛ زیرا ویرانی ذات آن است. سوسیالیسم هیچ چیز تولید نمی‌کند، تنها آنچه را که نظام اجتماعی مبتنی بر مالکیت خصوصی بر ابزار تولید ساخته است، مصرف می‌کند.»

❈ لودویگ فون میزس، سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 چگونه در آستانه‌ انقلاب، ادیبان رهبری سیاسی مردم را به دست گرفتند، و پیامدهای آن چه بود؟ | ✍🏻 الکسی دو توکویل ➣ @Notes_On_Liberty از دیرباز فرانسویان در میان ملّت‌های اروپایی ذهنی از همه ادبی‌تر داشتند، اما تا این زمان [یعنی تا زمان انقلاب فرانسه]،…
📃 زوال اشرافیت و برآمدن ادیبان؛ چگونه در آستانه‌‌ انقلاب، ادیبان رهبری سیاسی مردم را به دست گرفتند؟ (۱) | ✍🏻 الکسی دو توکویل

➣ @Notes_On_Liberty

تنها به صرف تصادف نبود که اندیشمندان سده‌ی هجدهم ما در مجموع، نظریه‌هایی اظهار داشته بودند که با نظریه‌هایی که هنوز برای نظم اجتماعی اساسی تشخیص داده می‌شوند، به‌شدت مغایرت داشتند؛ از آن‌ها نمی‌شد هم انتظار داشت که هنگام تأمل درباره‌ی جهان پیرامون‌شان به شیوه دیگری واکنش نشان دهند. دیدن این همه امتیازهای بیهوده و ناعادلانه‌ای که پیامدهای وخیم آن‌ها بیش از پیش در همه‌ی زمینه‌ها احساس می‌شدند، نویسندگان این عصر را ناگزیر به سوی مفهوم برابری طبیعی همه‌ی انسان‌ها بدون توجه به رتبه‌ی اجتماعی‌شان کشانده بود؛ هرچند که علّت‌های راستین این وضع غيرعادلانه را کمتر درک می‌کردند. آن‌ها که این همه نهادهای مسخره و از کار افتاده را که از بقایای عصر پیشین بودند می‌دیدند و شاهد بودند که هیچ کوششی در جهت هماهنگی با تطبیق آن‌ها با اوضاع جدید به عمل نمی‌آمد و با آن‌که این نهادها هیچ ارزشی در زمان حال نداشتند ولی باز همچنان پابرجای مانده بودند، در این شرایط کاملاً طبیعی بود که اندیشمندان این روزگار از هر چیزی که نشانی از گذشته داشته باشد بیزار بوده باشند و این آرزو را در سر بپرورانند که جامعه‌شان با خطوطی یکسره تازه قالب‌بندی گردد، خطوطی که هر اندیشمندی در پرتو خرد آن را جست‌وجو می‌کرد.

شیوه‌ی زندگی این نویسندگان آن‌ها را به استغراق در نظریه‌ها و تعمیم‌های انتزاعی درباره‌ی ماهیت حکومت و اعتماد کورکورانه به این نظریه‌ها کشانید؛ زیرا آن‌ها که در زندگی‌شان با سیاست عملی هیچ تماسی نداشتند، فاقد آن تجربه‌ای بودند که می‌توانست شور و حرارت آن‌ها را تعدیل بخشد. از همین روی، آنان از تصور موانعی واقعی که بر سر راه با ارزش‌ترین اصلاحات قرار دارند، یکسره وامانده بودند و نمی‌توانستند به مصایبی که حتی در خجسته‌ترین انقلاب‌ها نهفته‌اند، بیندیشند. اینکه آن‌ها نمی‌بایست کمترین پیش‌آگهی نسبت به خطرهای انقلاب داشته باشند، کاملاً قابل پیش‌بینی بود؛ زیرا در نتیجه‌ی عدم وجود هرگونه آزادی سیاسی، نویسندگان ما با واقعیت‌های زندگی سیاسی آشنایی بسیار اندکی داشتند و به‌راستی که این واقعیت‌ها برای آن‌ها یک «سرزمین ناشناخته» بود. ادیبان ما که در زندگی سیاسی شخصاً نقشی نداشتند و نمی‌توانستند ببینند که در این عرصه دیگران چه کارهایی دارند انجام می‌دهند، درباره‌ی مسائل سیاسی حتی آشنایی سطحی کسانی را که در یک رژیم آزاد زندگی می‌کنند نداشتند، با این‌همه، افرادی که در یک چنین رژیمی زندگی می‌کنند حتی اگر در حکومت کشورشان نقشی هم نداشته باشند، باز می‌توانند آنچه را که می‌گذرد ببینند و صدای افکار عمومی را بشنوند. در نتیجه، مردان ادیب ما در تأملات‌شان گستاخ‌تر شده و به افکار و نظام‌های انتزاعی خوگرتر گشته بودند و حکمت اعصار را بیشتر به سخره می‌گرفتند و حتی به جای اتکاء به خرد کسانی که کتاب‌هایی در زمینه‌ی سیاست از دیدگاه فلسفی نوشته بودند، تنها به خرد فردی‌شان اعتماد پیدا کرده بودند.

در آن زمان که این نویسندگان توده‌های مردم را مورد خطاب قرار داده و عواطف آن‌ها را به سوی خود جلب می‌کردند، همین بی‌خبری مردم از واقعیت‌های سیاسی، زمینه‌ی بسیار مساعدی را برای پذیرش افکارشان فراهم ساخته بود. اگر مردم فرانسه از طریق «مجلس عموم طبقات» نقش فعالی در سیاست ایفاء کرده بودند و یا حتی اگر از طریق مجالس ولایتی مانند گذشته دستکم با اداره‌ی امور روزانه‌شان سروکار داشتند، می‌توانستیم مطمئن باشیم که آن‌ها به این آسانی خودشان را به افکار نویسندگان روز واگذار نمی‌کردند. حتی ناچیزترین تجربه در امور عمومی کافی بود تا آن‌ها در پذیرش عقاید نظریه‌پردازان محض جانب احتیاط را رعایت کرده باشند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 زوال اشرافیت و برآمدن ادیبان؛ چگونه در آستانه‌‌ انقلاب، ادیبان رهبری سیاسی مردم را به دست گرفتند؟ (۲) | ✍🏻 الکسی دو توکویل

➣ @Notes_On_Liberty

به همین‌سان، اگر فرانسویان نیز مانند انگلیسی‌ها موفق شده بودند که به تدریج روح نهادهای قدیمی‌شان را بدون نابودی آن‌ها دگرگون سازند، شاید این چنین شتابزده خواستار یک سامان نوین نمی‌شدند. به هر روی، واقعیت این بود که هر فرد فرانسوی احساس می‌کرد که قربانی شده است و آزادی شخصی، ثروت، مناعت و آسایشش در زندگی روزانه پیوسته به نیروی یک قانون قدیمی و یا یک عرف قرون وسطایی و یا به‌وسیله بقایایی از یک نوع بندگی عتیق، پایمال گشته است. او برای این وضع هیچ چاره‌ی قانونی نیز نمی‌دید؛ گویی برای او میان پذیرش بردبارانه‌ی هر چیز یا نابودی کل نظام راه دیگری نمانده بود.

در بحث‌های سراسری راجع به آزادی، ما تنها به یک نوع آن دلبسته بودیم؛ ما می‌توانستیم بدون هرگونه محدودیتی در بحث‌های روشنفکرانه راجع به مبانی جامعه، ماهیت حکومت و حقوق اساسی انسان مستغرق گردیم. همه‌ی آن‌هایی که از یوغ دستگاه دولتی آزرده‌خاطر بودند، از این سیروسیاحت‌های ادبی در عرصه‌ی سیاست لذت می‌بردند. علاقه به این بحث‌ها حتی در میان عناصری از اجتماع که خصائل و تربیت‌شان معمولاً آن‌ها را از تأملات انتزاعی باز می‌دارد، نیز گسترش یافته بود. هیچ مالیات‌دهنده‌ای نبود که از بی‌عدالتی‌های مالیات مستقیم شکوه داشته باشد و آغوش خویش را به روی فکر برابری همه انسان‌ها، باز نگشوده باشد. هیچ کشاورزی نبود که زمینش به‌وسیله‌ی خرگوش‌های همسایه‌ی نجیب‌زاده‌اش ضایع شده باشد و از شنیدن این اعلامیه که هرگونه امتیازی به حکم خرد محکوم است، شادمان نگشته باشد. بدین‌سان، خرقه‌ی فیلسوفان پوشش امنی برای آرزوهای زمانه فراهم ساخته بود و شور و حرارت سیاسی به عرصه‌ی ادبیات راه یافته بود و در نتیجه، نویسندگان ما اکنون دیگر رهبران افکار عمومی گشته بودند و در یک زمان کوتاه نقشی به عهده گرفته بودند که معمولاً این نقش در کشورهای آزاد به سیاستمداران حرفه‌ای واگذار می‌شود. ازآنجاکه قضایا بدین‌سان بود، کسی هم در مقامی نبود که بتواند حق رهبری آن‌ها را مورد تردید قرار دهد.

یک اشرافیت نیرومند نه تنها مسیر امور عمومی را تعیین می‌کند، بلکه عقاید را نیز راهنمایی می‌نماید و آهنگ کلام نویسندگان را مشخص می‌سازد و به افکار نو اقتدار می‌بخشد. اشرافیت فرانسه در سده‌ی هجدهم این‌گونه برتری را یک‌سره از دست داده بود. حیثیت نجیب‌زادگان به همراه قدرتشان تضعیف شده بود و از آنجاکه جای‌شان را در جهت دادن افکار عمومی خالی ساخته بودند، نویسندگان به‌آسانی این جای را غصب کردند و بدون هراس از بیرون رانده شدن، سخت در آن جایگیر شدند.

از همه جالب‌تر این واقعیت بود که همین اشرافیتی که نویسندگان جایش را غصب کرده بودند، برای این نویسندگان اهمیت والایی قائل بود. نجیب‌زادگان ما یکسره فراموش کرده بودند که نظریه‌های سیاسی نوین اگر عموماً پذیرفته آیند، سوداهای مردمی را بر می‌انگیزند و خواه‌ناخواه روزی جامه‌ی عمل خواهند پوشید. از همین‌روی، آنان حتی آن آموزه‌هایی را که با امتیازهایشان از همه بیشتر دشمنی داشتند و در واقع وجود آن‌ها را تهدید می‌کردند، به‌عنوان تفنن‌های ذهنی محض و «سرگرمی‌های روحی»، تلقی می‌نمودند. آن‌ها خود در این بازی تازه و بهجت‌انگیز دست داشتند و با آنکه سخت به مصونیت‌ها و امتیازهای‌شان چسبیده بودند، از «بیهودگی» همه‌ی عرف‌های کهن فرانسه با شوق و ذوق سخن می‌گفتند!

- ادامه دارد...

#انقلاب #انقلاب_فرانسه #اشرافیت
#مردان_ادب #شاعران_سیاست‌پیشه
➣ @Notes_On_Liberty
📃 قانون و چپاول | ✍🏻 فردریک باستیا

➣ @Notes_On_Liberty

مسأله‌ی چپاول قانونی باید یک‌دفعه و برای همیشه حل شود و برای این کار تنها سه راه وجود دارد:
- اقلیت، اکثریت را مورد چپاول قرار دهند.
- همه همدیگر را مورد چپاول قرار دهند.
- هیچ‌کس، دیگری را چپاول نکند.
ما باید بین چپاول محدود، چپاول عمومی و عدم چپاول انتخاب کنیم. قانون و حقوق فقط می‌تواند یکی از این سه را دنبال کند.
-چپاول قانونی محدود: این سیستم وقتی غالب و حاکم می‌شود که حق رای محدود گردد. ممکن است برای فرار از سوسیالیسم به این سیستم متمایل شویم.
- چپاول قانونی عمومی: از زمانی‌که حق رای عمومی شد، ما با این سیستم تهدید شده‌ایم. اکثریت کسانی که اخیراً از حق رای برخوردار شده‌اند تصمیم گرفته‌اند که قانون را بر اساس اصل مشابه چپاول قانونی، که زمانی‌که حق رای محدود بود توسط پیشینیان آن‌ها اعمال می‌شد، تنظیم کنند.
- عدم چپاول قانونی: این اصل عدالت، صلح، نظم، ثبات، هماهنگی و منطق است. تا زمانی‌که روز مرگ من فرا رسد، من این اصل را با تمام نیرویی که در شُش‌های من وجود دارد، فریاد می‌زنم.

در نهایت صداقت، آیا چیزی بیش از نبود چپاول از قانون درخواست می‌شود؟ آیا عقلاً می‌توان از قانون -که ضرورت نیاز به استفاده از اجبار دارد- برای چیزی به جز حمایت از حقوق همه استفاده کرد؟

من در برابر هر کسی که بخواهد قانون را به خارج از این هدف تسرّی دهد می‌ایستم. این زیانبارترین و غیرمنطقی‌ترین تحریف اجتماعی است که ممکن است تصور شود. باید پذیرفت که راه‌حل درست -که در قلمروی روابط اجتماعی مورد جست‌وجو قرار گرفته است- در این لغات ساده قابل بیان است: قانون، عدالت سازماندهی شده است. حالا باید گفت که اگر عدالت با قانون سازماندهی شده است -و قانون یعنی اجبار- بنابراین نمی‌توان از قانون برای سازماندهی فعالیت‌های انسان از جمله کار، امور خیریه، کشاورزی، تجارت، صنعت، آموزش، هنر و یا دین استفاده کنیم. چراکه سازماندهی هر یک از این فعالیت‌ها با قانون، به‌طور غیرقابل‌اجتنابی سازمان اصلی -یعنی عدالت را نابود می‌کند. زیرا به‌درستی، چگونه ما می‌توانیم تصور کنیم که نیروی اجبار علیه آزادی شهروندان به کار گرفته شود بدون آن‌که این برخلاف عدالت باشد و در نتیجه برخلاف هدف مناسبش عمل کند؟

در این‌جا ما با مشهورترين سفسطه یا استدلال غلط زمانه‌مان روبه‌رو هستیم: اینکه قانون باید عادلانه باشد کافی نیست، بلکه باید انسان‌دوستانه هم باشد. همچنان که کافی نیست که قانون تضمین کند که هر شهروندی بتواند از توانایی‌ها و استعدادهای خود آزادانه و بدون مزاحمت برای تکامل و رشد فیزیکی، ذهنی و اخلاقی خود استفاده کند، بلکه لازم است که قانون مستقیماً موجب گسترش رفاه، آموزش و اخلاقیات در میان ملّت و مردم شود. این دام اغواگر سوسیالیسم است. و من دوباره تكرار می‌کنم: این دو كاركرد قانون مستقیماً در تضاد با یکدیگر هستند و ما باید بین آن‌ها یکی را انتخاب کنیم. یک شهروند نمی‌تواند در آن واحد آزاد و غیرآزاد باشد.

#قانون #آزادی #آزادی_فردی
#مالکیت_خصوصی #مالکیت
#چپاول #استبداد #استبداد_اکثریت
➣ @Notes_On_Liberty
📃 دولت نمی‌تواند به دارایی شهروندان دست‌درازی کند | ✍🏻 جان لاک

➣ @Notes_On_Liberty

نه قدرت مطلق و خودسرانه می‌تواند با اهداف جامعه و حکومت سازگار باشد و نه حکومت‌کردن بدون قوانین تثبیت‌شده؛ زیرا انسانها به این دلیل به یکدیگر پیوند خورده و آزادی خود در وضعیت طبیعی را رها کردند که بتوانند از زندگی، آزادی و دارایی خود مراقبت کنند و توسط قوانین تثبیت‌شده، درمورد حقوق و دارایی، صلح و آرامش خود را تضمین کنند. نمی‌توان تصور کرد که آنها قدرت خود را تسلیم یک یا تعدادی قدرت مطلق و خودسر کنند و نیروی خود را در دست حاکمی قرار دهند تا آن را به صورتی نامحدود و هرگونه که بخواهد بر جان و مال آنان اعمال کند. این بدان معنی‌ست که آنها خود را در وضعیتی بدتر از وضعیت طبیعی قرار داده باشند. آنها در وضعیت طبیعی آزادیِ دفاع از حقوق خود را در برابر تجاوزهای دیگران داشتند و از نیروی یکسانی برای حفظ این حقوق برخوردار بودند. این تصور که آنها خود را تسلیم قدرتی مطلق و خواست یک قانونگذار کنند به این معنی‌ست که آنها خود را خلع سلاح و آن فرد را مسلح کرده‌اند تا هر زمان که می‌خواهد آنان را طعمه خود کند.

کسی که خود را تحت سلطه مطلق و خودسر فردی قرار می‌دهد که قدرت فرمانروایی صدهزار نفر را داراست نسبت به کسی که خود را تحت سلطه خودسر صدهزار انسان منفرد قرار می‌دهد در وضعی بدتر قرار دارد. در چنین شرایطی هیچکس امنیت نخواهد داشت، اگرچه قدرت کسی که دارای چنین اختیاراتی‌ست صدهزار برابر قوی‌تر و نیت او بهتر از بقیه انسانها باشد. بنابراین، قدرت فرمانروایی دولت باید توسط قوانین تثبیت‌شده و پذیرفته‌شده و نه توسط فرمان‌های ناسنجیده و خواست‌های ناپایدار اعمال شود. زیرا اگر آنها یک یا چند فرد را مسلح به قدرت جمعی خود کنند و این فرد یا افراد بتوانند آنها را براساس خواست‌ها، امیال و فرمان‌های مطلق و بی‌بندوبار خود، که تا لحظه اجرای حکم ناشناخته است، مجبور به اطاعت کنند و معیار تثبیت‌شده‌ای نیز برای راهنمایی و توجیه این اعمال وجود نداشته باشد، انسانها در شرایطی بسیار بدتر از وضعیت طبیعی قرار خواهند گرفت. ازآنجاکه همه‌ی قدرت حکومت باید تنها برای بهبود جامعه و نه برای امیال شخصی و خودسرانه به‌کارگرفته شود، چنین قدرتی باید توسط قوانین تثبیت‌شده‌ای اعمال شود که مردم از آن مطلع باشند. در این حالت هم وظایف خود در قبال این قوانین را می‌شناسند و هم در محدوده آن از امنیت کافی برخوردارند. این قوانین حاکمان را نیز در محدوده وظایف خود نگه می‌دارد و آنان نمی‌توانند توسط وسوسه قدرتی که در اختیارشان قرار دارد، این قدرت را در مسیر مقاصد خود و با معیارهایی بکارگیرند که برای مردم ناشناخته است و مردم ناخواسته به آن تن داده‌اند.

قدرت برتر نمی‌تواند بخشی از دارایی هیچ‌کس را بدون توافق او تصاحب کند. ازآنجاکه مراقبت از دارایی هدف اصلی حکومت است و افراد به همین دلیل وارد جامعه شده‌اند، ضروری است که مردم مالک دارایی خود باشند. در غیراین‌صورت این تصور در آن‌ها بوجود می‌آید که با ورود به جامعه مالکیت خود را از دست خواهند داد؛ مالكیتی که برای حفظ آن وارد جامعه شده‌اند. در این صورت، مالکیت برای یک انسان امری بسیار پوچ‌وبی‌معنی خواهد بود. بنابراین، انسانها در جامعه‌ای که در آن دارای مالکیتند، نسبت به دارایی‌هایی که براساس قوانین آن جامعه متعلق به آن‌هاست محق‌اند و هیچ‌کس حق ندارد کل یا بخشی از اموال آنان را بدون موافقت‌شان تصاحب کند. بدون چنین حقی آنان مالک هیچ چیز نخواهند بود. زیرا در جایی‌که دیگری حق داشته باشد بدون توافق من و هر زمان که بخواهد اموال مرا تصاحب کند، من حقیقتاً صاحب هیچ چیز نیستم. از این‌رو، تصور این امر که قدرت یا قانونگذار برتر دولت‌ها بتوانند هر کاری که می‌خواهند انجام دهند و هر تکلیفی که می‌خواهند برای دارایی رعایای خود معین کنند، و یا بخشی از آن‌ها را با میل خود تصاحب کنند، تصوری اشتباه است. در حکومت‌هایی که کل یا بخشی از قدرت قانونگذاری آن‌ها شامل انجمن‌های قابل تغییری است که اعضای آنها نیز، در رعایت و اجرای قوانین مشترک، با بقیه اعضای جامعه برابرند، دلیلی برای ترس وجود ندارد. اما در حکومت‌هایی که قدرت قانونگذاری در انجمنی دائمی متمرکز شده، و یا در دستان یک حاکم مطلق‌العنان قرار دارد، این خطر وجود دارد که آنها خواست و منافع شخصی خود را متمایز از خواست و منافع دیگر اعضای جامعه تصور کنند و بخواهند ثروت و قدرت خود را از راه تصاحب اموال مردم افزایش دهند. اگرچه قوانین مناسب و منصفانه‌ای مرزهای میان فرمانروا و مردم را تعیین کرده باشد، کسی که فرمانروای مردم است اگر این قدرت را داشته باشد که بخشی از دارایی شهروندی را به میل خود تصاحب و هرگونه که می‌خواهد از آن استفاده کند، دارایی آن فرد از هیچ امنیتی برخوردار نیست.

#آزادی #آزادی_فردی #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ویلیام اُکامی و ولایت مطلقه‌ی پاپ | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

از دلایل عمده‌ی نظریه‌پردازان ولایت مطلقه، انتقال آن از پطرس قدیس به کلیسا بود. آنان با تفسیر این آیه از انجیل که عیسی مسیح کلیسای خود را بر روی «پطرس-سنگ» بنا کرده، این حواری را نخستین روحانی کلیسا و خلیفه‌ی عيسی می‌دانستند و بر آن بودند که همه‌ی اقتدار عیسی به خلیفه‌ی او انتقال یافته است. ویلیام اُکامی، پاپ را خلیفه عیسی مسیح، اما مرجعیت او را روحانی می‌داند و نه اقتدار سیاسی و بنابراین، نه تنها اقتدار دنیوی پطرس مطلق نبود، بلکه مرجعیت روحانی او نیز محدود بود. آنچه پطرس قدیس به پاپ تفویض کرده، جز این مرجعیت روحانی محدود نیست. تنها وظیفه‌ی پاپ این است که در خدمت مؤمنان مسیحی باشد تا بتوانند به رستگاری برسند و او را نمی‌رسد که در اداره امور دنیای آنان مداخله کند. دامنه‌ی مرجعیت پاپ از این حیث محدود است که رستگاری مؤمنان مسیحی تعمیدیافته، در کلیسا و از مجرای آن، امکان‌پذیر می‌شود و رستگاری ناشی از مرتبه‌ی ایمان مؤمن است و مؤمن رستگاری خود را مدیون الطف پاپ نیست. نکته‌ی پراهمیت دیگر در استدلال ويليام اكامی وارد کردن مفهوم مصلحت یا «مصالح مرسله» به‌عنوان ضابطه‌ی تفسیر حکم شرعی است. با تکیه بر آیه‌ای از انجیل که عیسی مسیح خود را خدمتگزار مردم می‌دانست، ویلیام اکامی با تأکید خاصی بر تفسیر آیه‌های ۱۵ تا ۱۸ از فصل بیست‌ویکم انجيل يوحنا می‌پردازد که عیسی خطاب به پطرس می‌گوید: «برّه‌های مرا بچران!» ويليام اكامی این آیه را با ضابطه‌ی «مصالح مرسله» تفسير کرده و آن را دلیلی بر صحت نظر خود می‌داند که اساس دیانت تأمین مصلحت است و تأمین مصلحت از مجرای ولایت پاپ -که در دریافت او همان سلطه‌ی (dominare) پاپ و کلیساست- امکان‌پذیر نیست.

«این‌که پاپ فاقد چنین ولایت مطلقه‌ای است، از کلام پطرس قدیس می‌توان دریافت، آنجاکه در واپسین فقره‌ی نامه‌ی دوم به قرنتیان درباره‌ی پاپ و روحانیان کلیسا می‌گوید که «علّت نوشتن این چیزها در وقتی که دور از شما هستم، این است که وقتی به آنجا برسم، مجبور نباشم با شما به خشنونت رفتار کنم، زیرا هر قدرت و اختیاری که خداوند به من بخشیده است، برای بنا کردن بود، نه برای خراب کردن»، خاطرنشان کرده است که پاپ ولایت مطلقه (plenitudinem potestatis) ندارد. از این سخنان می‌توان دریافت که عیسی مسیح، در اصل، روحانیت را برای تأمین مصلحت (utilitatem) بندگان برقرار کرده است. در واقع، عیسی مسیح در آغاز با سپردن برّه‌های خود به پطرس نخواسته است، احترام، امتیاز، آرامش و یا سودی به او اعطا کند، بلکه مصلحت برّه‌ها را اراده کرده است. وانگهی، او به پطرس نگفته است، «بر برّه‌های من سلطه برقرار کن! (dominare)»، «آنچه مطابق میل، نفع یا مطلوب تو باشد، در حق برّه‌های من انجام ده»، بلکه گفته است، «برّه‌های مرا بچران!» و مراد او این بود که «آنچه به مصلحت و نیاز آنان باشد، انجام ده و بدان که تو را نه به خدمت خود، بلکه به خدمت آنان گماشته‌اند». این مطلب جای شگفتی ندارد، زیرا باید مصالح مرسله را برتر از نفع خصوصی دانست و به همین دلیل عیسی مسیح با گماشتن پطرس بر برّه‌های خود، تأمین مصلحت اینان را در خواسته است نه نفع او را. اگر پطرس ولایت مطلقه داشت، نه به مصلحت برّه‌ها، بلکه به مصلحت و مطلوب خویش عمل می‌کرد. حاصل کلام اینکه عیسی مسیح به پطرس و جانشینان او ولایت مطلقه نداده است.»

ويليام اکامی مسیحیت را دیانت «آزادی» و قانون عیسی مسیح را «قانون آزادی» می‌داند و این دیانت و قانون آزادی با اعمال ولایت مطلقه منافات دارد؛ زیرا در دیانت عیسی مسیح، کسی بر کسی ولایت ندارد، در حالی‌که اگر پاپ دارای ولایت مطلقه می‌بود، به گفته‌ی نویسنده رساله‌ای کوتاه درباره‌ی اقتدار پاپ، می‌توانست آنچه را که اراده کند، به مردم تحمیل کند. اینکه عیسی مسیح امّت خود را از بسیاری از تکالیفی که در تورات برای بنی‌اسرائیل آمده بود، معاف کرد، در نظر ویلیام اکامی دلیل این است که مسیحیت نه دیانت «بردگی» که قانون آزادی است. از این حیث، نظریه ولایت مطلقه با روح مسیحیت بیگانه، برای دیانت خطرناک و حتی عين رفض [ارتداد] است.

#اندیشه_سیاسی #سکولاریسم
#ولایت_مطلقه #دین #کلیسا
➣ @Notes_On_Liberty