On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.91K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 جانس هَنْوی و تأمل در انحطاط صفویان

➣ @Notes_On_Liberty

جانس هَنْوی، بازرگان انگلیسی، در واپسین سال‌های فرامانروایی شاه سلطان حسین و آغاز کار نادرشاه در ایران به سر می‌برد و در کتاب مفصلی گزارش سفر و تأملات خود درباره نظام سیاسی ایران را به تفصیل آورده است. او بازرگانی مسیحی بود و از دیدگاه منافع و خواست‌های خود در امور کشور میزبان نظر می‌کرد، اما همین فاصله هنوی نسبت به جریان امور و دیدگاه نقادانه او موجب شده است که در گزارش خود نکته‌های جالب توجهی درباره‌ی سرشت فرمانروایی ایران و علل و اسباب انحطاط آن بیاورد. حساس بودن زمان حضور هنوی در ایران در آستانه فروپاشی شاهنشاهی صفوی نیز سبب شده است که گزارش او از حوادث کشور و تأملات او درباره آن‌ها اهمیت خاصی برای فهم دگرگونی‌های تاریخ ایران داشته باشد، زیرا اگرچه روند انحطاط ایران سده‌ای پیش از فروپاشی آن به دنبال یورش افغانان آغاز شده بود، اما سوءِ فرمانروایی شاه سلطان حسین، واپسین شاه صفوی، نقشی تعیین‌کننده در فروپاشی شاهنشاهی صفویان داشت تا جایی‌که حتی در نوشته‌های تاریخی ایران نیز اشاره‌هایی به آن آمده است. به اجمال می‌توان گفت که در تاریخ ایران هرگز تعارض میان الزامات زمانه و نهاد شاهی به درجه‌ای نرسیده بود که در زمان شاه سلطان حسین و، در واقع، اگر امکان اصلاحی نیز می‌توانست وجود داشته باشد، با انتخاب شاهزاده‌ای که به «مُلّا حسین» شهرت داشت، از میان رفت. در همه‌ی نوشته‌های تاریخی درباره رفتار و کردار پادشاه ایران سخن بسیار گفته شده است، اما جانس هنوی، در گزارش خود، برخی از تعارض‌های جدی رفتار او را از دیدگاه اندیشه سیاسی و نه اخلاق خصوصی برجسته کرده است. «طبع او چنان ملایم بود که به سست‌عنصری نزدیک‌تر بود و از این‌رو، نمی‌توان آن را در شمار فضیلت‌های او آورد. از آنجا که سخت پای‌بند مذهب خود بود، می‌توان او را مردی شریف دانست، اما تنبلی، زنبارگی و شرب مدام او به درجه‌ای بود که شایسته‌ی پادشاهی نبود. از این‌رو، به جای آنکه به راستی پادشاه باشد، به ظاهر سلطنت می‌کرد و تنها کسانی مورد توجه او قرار می‌گرفتند که وسایل عیش و نوش او را فراهم می‌آوردند.»

اشاره‌ی جانس هنوی به عدم تعادل رفتار پادشاه ایران از این حیث جالب توجه است که او عدم تعادل را از عوامل مهم انحطاط ایران می‌داند، زیرا تمدنی که نتواند تعادلی میان جنبه‌های متنوع فرهنگی خود و بیشتر از آن رفتارهای مردم آن کشور برقرار کند، نمی‌تواند به حیات خود ادامه دهد، به‌ویژه اگر این عدم تعادل در رأس هرم قدرت سیاسی بوده باشد. زهد بیش از حد شاه ایران توأم با شرب مدام او، اگر رفتار زاهدانه از سر ریا و سالوس نبوده باشد، نشانه‌ی عدم تعادل روحی شاه سلطان حسین بود. وانگهی، شاه ایران که می‌بایست در اندیشه‌ی تأمین مصالح «ملّی» و خود تجسم آن مصالح باشد، چنان که هنوی می‌گوید، تنها در اندیشه خوش‌باشی‌های خود بود. این عدم تعادل از محدوده دربار فراتر می‌رفت و به نوعی در جای‌جای جامعه ایران عهد صفوی جریان داشت. دربار، در این عهد، آیینه‌ای از جامعه ایران بود که فساد و تباهی همه عرصه‌های آن را فرا گرفته بود و جامعه ایران، چنان‌که پایین‌تر گفته خواهد شد، «بوزینه‌وار» از تباهی‌های دربار تقلید می‌کرد. از سوی دیگر، جانس هنوی، مانند بسیاری از سفرنامه‌نویسان اروپایی پیش از خود، قدرت گرفتن خواجه‌سرایان در دربار صفوی را یکی از آفت‌های نظام سیاسی ایران می‌داند. هنوی به درستی اشاره کرده است که روی دیگر سکه شاه سست‌عنصر، قدرت گرفتن خواجه‌سرایان بود و ثروت‌اندوزی همچون «سیمان» نظامی به شمار می‌آمد که از پای‌بست ویران بود. هنوی می‌نویسد: «خواجه‌سرایان که ..... قدرت واقعی را به دست آورده بودند، می‌توانستند به نمایندگی از طرف پادشاه هدایا و مناصبی به افراد ببخشند و، در این امر، شایستگی جایی نداشت. مقامات به کسانی داده می‌شد که پول بیشتری پرداخت می‌کردند. همه‌ی مشکلات با پول حل می‌شد و ثروت هنگفتی که به این وسیله به دست می‌آمد، به جای آنکه حس طمع خواجه‌سرایان پست را اقناع کند، آنان را حریص‌تر می‌کرد. پیآمدهای این نابسامانی در سراسر کشور آشکار می‌شد. سپاهیان که بر اثر بی‌نظمی و کمی مواجب دلسرد شده بودند، با اکراه خدمت می‌کردند. دزدان در راه‌ها به راهزنی پرداختند و بازرگانی دچار وقفه شد. صاحب‌منصبان اداری که در نتیجه خرید مناسب خود بی‌پول شده بودند، به مردم ظلم و ستم می‌کردند و با گستاخی به تاراج اموال آن‌ها می‌پرداختند.»

📚 | تأملی درباره‌ی ایران، جواد طباطبایی، فصل سوم: ایران‌زمین در سفرنامه‌های بیگانگان

#ایران #اندیشه_سیاسی #صفویان
#جانس_هنوی #انحطاط #سفرنامه
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
«وقتی پای مالیات در میان است، باید بتوانید مفید بودن آن را از اساس ثابت کنید نه اینکه به این گزاره‌ها روی بیاورید که «هزینه‌های عمومی از طبقه کارگر حمایت می‌کند». این گزاره این واقعیت مهم را نادیده می‌گیرد که هزینه‌های عمومی همواره جایگزین هزینه‌های خصوصی می‌شوند و بنابراین، اگر خرده‌معاشی برای کارگری به ارمغان می‌آورید همان را از کارگر دیگری دریغ داشته‌اید و لذا چیزی به کل طبقه‌ی کارگر نیافزوده‌اید. استدلال‌های این چنینی اکنون بسیار مرسوم و محبوب‌اند، اما کودکانه‌تر از آن‌اند که بتوان با منطق از آن‌ها دفاع کرد.»

❈ فردریک باستیا، آنچه دیده می‌شود و آنچه دیده نمی‌شود
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سیمون دو بووار؛ یک نازی، پدوفیل و زن‌ستیز!

➣ @Notes_On_Liberty

از متن:

علاقه‌ی جنسی دو بووار به کودکان موضوعی است که در سرتاسر زندگی او وجود دارد. او جزو اولین فیلسوفانی بود که سعی در یکپارچه‌سازی ژانرهای پدوفیلی آموزشی زنان داشت که در دهه‌ی ۱۹۳۰ آغاز شده‌اند (و تا دهه‌ی ۱۹۸۰ در اروپای غربی به طول انجامید). او این کار را با نوشتن مقاله‌ى «بریژیت باردو و سندروم لوليتا» انجام داد... در آن مقاله، دو بووار از بریژیت باردو، به خاطر جنبه‌ی جسمی کودکانه‌اش، تجلیل می‌کند، که معصومیت کامل و ذاتی دوران کودکی را در خود دارد...

در سال ۱۹۷۷، دو بووار، در کنار بیشتر روشنفکران مارکسیستی فرانسه، طوماری را امضا کرد و خواستار قانونی شدن پدوفیلی، نه كمتر و نه بیشتر، و آزادی فوری سه فرد که به دلیل سوءاستفاده‌ی جنسی از چندین پسر و دختر ۱۱ تا ۱۴ ساله به مجازات زندان محکوم شده بودند، شد.

همه‌ی این‌ها باعث می‌شود که دو بووار نه تنها یک توجیه‌کننده‌ی پدوفیلی بلکه یک حامی فعال آن باشد. با این حال، آنچه او را به یک فرد متجاوز تبدیل می‌کند، فعالیت‌های وی است. او دانش‌آموزان را انتخاب می‌کرد، از آن‌ها سوءاستفاده می‌کرد و سپس آن‌ها را به دست ژان پل سارتر می‌داد، بعضی اوقات به‌طور جداگانه و گاه در یک عشق سه نفره!

📃 متن کامل:

https://telegra.ph/سیمون-دو-بووار-یک-نازی-پدوفیل-و-زن‌ستیز-06-09

#فمینیسم #زن‌ستیزی #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 برافتادن عرف و اشرافیت؛ چگونه در آستانه‌‌ انقلاب، ادیبان رهبری سیاسی مردم را به دست گرفتند؟ | ✍🏻 الکسی دو توکویل ➣ @Notes_On_Liberty غالباً نسبت به این کوری استثنایی طبقات بالای «رژیم پیشین» و هموار ساختن راه سقوط‌شان به دست خودشان، اظهار شگفتی می‌شود.…
📃 چگونه در آستانه‌‌ انقلاب، ادیبان رهبری سیاسی مردم را به دست گرفتند؟ (۵) | ✍🏻 الکسی دو توکویل

➣ @Notes_On_Liberty

در این زمینه، یادداشتی که تورگو در ۱۷۷۵ برای شاه فرستاده بود، بسیار روشنگر است. از جمله اندرزهایی که تورگو در این یادداشت به شاه می‌دهد، فراخوانی سالیانه «مجلس نمایندگان» به یک نشست شش هفته‌ای است که در آن مجلس خود شاه حضور داشته باشد، اما در ضمن به
او توصیه می‌کرد که هیچ قدرت اجرایی مؤثری به این مجلس داده نشود. این مجلس تنها می‌بایست به مدیریت بپردازد و به حکومت کاری نداشته باشد و وظیفه‌اش می‌بایست ارائه‌ی پیشنهاد باشد نه قانونگذاری و نه به وضع قوانین، بلکه تنها به بحث درباره‌ی قوانین موجود بپردازد.

«بدین‌سان، اعلیحضرت بدون هیچ‌گونه گرفتاری، از احساسات عمومی آگاه خواهند شد و بی‌آنکه زیانی به دولت برسد، افکار عمومی نیز ارضاء خواهد شد. زیرا این مجلس حق رأی دادن علیه اقدام‌های ضروری را ندارد و حتی اگر از قدرتش سوءاستفاده کنند، باز اعلیحضرت همیشه حق اتمام حجت را برای خویش نگه خواهند داشت.»

این کوری نسبت به پیامدهای قطعی یک چنین اقدام و این ناآگاهی از روح زمانه، بسیار روشنگر است. غالباً در زمان پایان گرفتن انقلاب‌ها، عمل کردن به پیشنهاد تورگو، یعنی دادن سایه‌ای از آزادی بدون هرگونه محتوای آن، امکان‌پذیر بوده است. امپراطور اگوستوسا همین کار را با موفقیت انجام داد. ملّتی که از کشت‌وکشتار خسته شده است، همیشه آماده است که به هر ترفندی که صلح و آرامش را برقرار سازد خوشامد گوید و تاریخ به ما می‌گوید که در چنین زمانه‌هایی، آنچه که افکار عمومی بدان نیاز دارد، گرد هم آمدن تعدادی از مردان گمنام و نرم‌خوی از سراسر کشور و دادن نقش یک مجلس ملّی با حقوق ثابت ماهانه به آن‌هاست. نمونه‌هایی از این‌دست در تاریخ بسیار بوده‌اند. اما در مرحله‌ی آغازین یک انقلاب، چنین شیوه‌هایی همیشه با شکست روبرو خواهند شد. این اقدام‌ها تنها می‌توانند اشتهای توده‌ها را تیزتر سازند بی‌آنکه آن را تسکین دهند. این واقعیت را حتى فروپایه‌ترین شهروند یک کشور آزاد می‌داند، اما مدیر بزرگی چون تورگو از آن آگاه نبود.

با توجه به اینکه ملّت فرانسه از اداره‌ی امور عمومی‌اش برکنار مانده و فاقد تجربه سیاسی بوده و دست‌وپای او را نهادهای قدیمی بسته بودند و قدرت اصلاح این نهادها را نداشت، و نیز با درنظر گرفتن این واقعیت که ملّت فرانسه از هر ملّت دیگری ذهنی ادبی‌تر داشت و تشنه‌ی فراگیری اندیشه‌های تازه بود، به‌آسانی می‌توان دریافت که چرا نویسندگان ما در سرزمین فرانسه قدرتی گشته بودند و سرانجام به رهبری سیاسی ملّت رسیدند.

در انگلستان، نویسندگان مباحث نظری حکومت و آن‌هایی که در عمل حکومت را در دست داشتند، با یکدیگر همکاری می‌کردند و درحالی‌که دسته‌ی نخستین نظریه‌های تازه‌ای درباره‌ی حکومت به پیش می‌کشیدند، دسته‌ی دوم در پرتو تجربه عملی آن نظریه‌ها را تصحیح و تحدید می‌کردند. اما در فرانسه، نظریه و عمل یکسره از یکدیگر جدا افتاده بودند و در دست دو گروه کاملاً جدا از هم قرار گرفته بودند. یکی مدیریت عملی را انجام می‌داد و دیگری اصول و مبانی انتزاعی حکومت خوب را مطرح می‌ساخت. یکی اقدام‌های معمول و متناسب با نیازهای روز را انجام می‌داد و دیگری قوانین عامی را بدون اندیشیدن به کاربردهای عملی آن‌ها پیشنهاد می‌کرد. یک گروه مسیر امور عمومی را تعیین می‌کرد و دیگری افکار عمومی را شکل می‌بخشید.

بدین‌سان، به موازات نظام اجتماعی سنّتی تقریباً پر هرج‌ومرج و آشفته‌ی این زمان، یک جامعه‌ی آرمانی در اذهان مردم این روزگار ساخته و پرداخته می‌شد که در آن جامعه، همه چیز ساده، یکنواخت، منسجم و خردمندانه به معنای کامل آن بود. همین تصور دولت کامل بود که تخیل توده‌ها را برانگیخته بود و اندک‌اندک آن‌ها را با واقعیت‌های اطرافشان بیگانه ساخته بود. آن‌ها با رویگردانی از جهان واقعی پیرامون‌شان، خود را به رویاهای یک جهان بهتر واگذاشته بودند و از نظر روحی، در جهانِ آرمانیِ ساخته و پرداخته نویسندگان زمان‌شان زندگی می‌کردند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 چگونه در آستانه‌‌ انقلاب، ادیبان رهبری سیاسی مردم را به دست گرفتند؟ (۶) | ✍🏻 الکسی دو توکویل

➣ @Notes_On_Liberty

انقلاب فرانسه را غالباً به‌عنوان پیامد انقلاب آمریکا تلقی می‌کنند و جای انکار نیست که انقلاب آمریکا نفوذ چشمگیری بر انقلاب فرانسه داشت، اما این انقلاب بیش از آنکه تحت تأثیر رویدادهای ایالات متحده بوده باشد، متأثر از افکار رایج در فرانسه‌ی این زمان بود. برای کشورهای دیگر اروپا، انقلاب آمریکا تنها یک رویداد تاریخی نوپدید و چشمگیر به نظر می‌آمد، حال‌آنکه فرانسویان در انقلاب آمریکا تصدیق درخشان نظریه‌های آشنایی را می‌دیدند. انقلاب آمریکا در همه جای دیگر تکان‌دهنده و سرگیجه‌آور بود، حال آنکه برای فرانسویان دلیل کافی برای حقانیت‌شان به شمار می‌آمد. چنین می‌نمود که آمریکاییان تنها افکاری را که نویسندگان ما پرورانیده بودند، جامه عمل می‌پوشانیدند و رویاهای ما را تبدیل به واقعیت می‌ساختند. تو گویی فنلون (۱) ناگهان خود را در سالنت یافته بود. پیش از این هرگز آموزش سیاسی سراسری یک ملّت بزرگ در دست مردان ادیب نبود و شاید همین ویژگی بود که بیشتر از هر چیز دیگری به انقلاب فرانسه و رژیمی که پس از آن شکل گرفت و با آن آشنا هستیم، خصلتی استثنایی بخشید.

ادیبان ما نه تنها افکار انقلابی‌شان را به ملّت فرانسه القاء کرده، بلکه منش ملّی و دیدگاه زندگی فرانسویان را نیز شکل بخشیده بودند. در فراگرد طولانی قالب بخشی اذهان مردم با الگوهای آرمانی‌شان، وظیفه‌ی این مردان بسیار آسان بود، زیرا فرانسویان ممارستی در زمینه‌ی سیاست نداشتند و از همین روی، نویسندگان ما با لوح خام و ننوشته‌ای سروکار داشتند. در نتیجه، نویسندگان فرانسوی سرانجام توانسته بودند غرائز، جهت ذهنی، سلیقه‌ها و حتی ویژگی های عجیب و غریب یک ادیب را به مردم فرانسه القاء کنند و آنگاه که زمان عمل فرا رسیده بود، این تمایلات ادبی وارد پهنه‌ی سیاست شدند.

اگر انقلاب فرانسه را از نزدیک بررسی کنیم، در می‌یابیم که این انقلاب درست با همان روحیه‌ای رهبری شده بود که بسیاری از کتاب‌های توضیح‌دهنده‌ی نظریه‌های انتزاعی راجع به حکومت، تحت تأثیر آن نوشته شده بودند. انقلابیان ما همان اشتیاق به تعمیم‌های گسترده، نظام‌های قانونی شسته‌ورفته و قرینه‌سازی‌های عالمانه و همان بیزاری از واقعیت‌های ناخوشایند و علاقه به قالب‌ریزی مجدد نهادها بر خطوطی نوپدید و مبدعانه و دست اول و همان آرزوی بازسازی کل ساختمان جامعه برابر با قواعد منطق و یک نظام از-پیش‌طراحی شده به‌جای مرمت اجزای معیوب آن، را از خود نشان دادند. نتیجه‌ی این طرز تفکر جز فاجعه چیز دیگری نبود؛ زیرا آنچه که برای یک نویسنده شایستگی به شمار می‌آید، برای یک سیاستمدار ممکن است نکوهیده باشد و همان کیفیت‌هایی که آفرینش ادبیات بزرگ را موجب می‌شوند، می‌توانند انقلاب‌های فاجعه‌آمیزی را پدید آورند.

حتى عبارت‌های سیاستمداران بیشتر از کتاب‌هایی که می‌خواندند گرفته می‌شدند؛ این عبارت‌ها پر بودند از واژه‌های انتزاعی و تعبیرهای پرزرق وبرق ادبی و کلیشه‌های مطنطن و جمله‌پردازی‌های ادبی. سبک نوشته‌های ادبی که عواطف سیاسی را می‌پروراندند، در میان همه‌ی طبقات مردم رواج پیدا کرده و حتی به‌آسانی از سوی پست‌ترین طبقات جامعه نیز پذیرفته شده بود. دیری پیش از انقلاب، لویی چهاردهم در فرمان‌هایش غالباً از قانون طبیعی و حقوق بشر دم می‌زد. من دهقان‌‌هایی را یافتم که در در‌خواست‌های‌شان همسایگانشان را «هم‌شهروند» و والی را «قاضی شریف» و کشیش دهکده را «پاسدار محراب» و خدا را «هستی برین» می‌خواندند. درواقع، کوتاه‌ترین راه برای ادیب گشتن آن‌ها، یاد گرفتن طرز نوشتن و تلفظ اصطلاحات روز بود.

این خوی‌ها چندان در خصلت فرانسوی عجین شده‌اند که گرچه به زمانی بسیار اخیر و به یک شیوه‌ی ویژه‌ی آموزشی تعلق دارند، ولی بسیاری از افراد این خوی‌ها را جبلی [= فطری] فرانسویان می‌انگارند. من شنیده‌ام که می‌گویند تمایل ذاتی و (نه دلبستگی) سیاستمداران ما طی شصت سال گذشته نسبت به افکار و نظام‌های عام و لفاظی‌های مطنطن، از یک خصلت ملّی و یا به اصطلاح از «روح فرانسوی» سرچشمه می‌گیرد. طبق این نظر، تمایل ذاتی یادشده پس از یک کمون طولانی در سراسر تاریخ پیش از انقلاب فرانسه، در اواخر سده هجدهم پدیدار شده بود.

شگفتا که ما با آنکه همچنان عادات‌مان را از کتاب‌های ادبی کسب می‌کنیم، عشق پیشین‌مان را به ادبیات یکسره از دست داده‌ایم. طی گذراندن دوران خدمت عمومی‌ام بارها به این واقعیت برخورد کرده‌ام که آن‌هایی که معایب عمده‌ی سبک ادبی رایج در نسل پیش را همچنان تکرار می‌کنند، همان کسانی هستند که به‌ندرت کتاب‌های سده‌ی هجدهم و یا هرگونه کتابی را مطالعه کرده‌اند.

#انقلاب #انقلاب_فرانسه #اشرافیت
#مردان_ادب #شاعران_سیاست‌پیشه
#عرف #سنت #آزادی #اندیشه_سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سراب عدالت اجتماعی (۱) | ✍🏻 فردریش فون هایک

➣ @Notes_On_Liberty

بیش از ده سال یکی از دل‌مشغولی‌های بزرگ من این بوده که معنای آنچه را «عدالت اجتماعی» خوانده می‌شود، کشف کنم. در این کوشش به جایی نرسیده‌ام -یا به عبارت بهتر، به این نتیجه رسیده‌ام که در مورد جامعه‌ی انسان‌های آزاد، این اصطلاح به هیچ وجه معنایی ندارد. اما جستن سبب اینکه چرا با وجود این، لفظ مورد بحث نزدیک به یک قرن بر مباحثات سیاسی غلبه داشته، و همه جا برای طرح مدعیات گروه‌های خاصی که خواهان سهمی بیشتر از چیزهای خوب زندگی بوده‌اند با موفقیت به کار رفته است، هنوز جست‌وجویی جالب است. در این گفتار عمدتاً با همین مسأله سروکار خواهم داشت.

ولی، چنانکه در جلد دوم کتابم، قانون ، قانونگذاری و آزادی به‌تفصيل نشان داده‌ام، این‌جا نیز باید اول به‌اختصار توضیح دهم که چرا به جایی رسیده‌ام که «عدالت اجتماعی» را چیزی به‌جز فرمولی پوچ نمی‌دانم که عادت برای طرح ادعایی خاص بدون اقامه هیچ دلیلی به کار می‌رود. در واقع، هدف جلد مذکور از کتاب فوق، که عنوان فرعی آن را سراب عدالت اجتماعی گذاشته‌ام، عمدتاً متقاعدساختن روشنفکران است به اینکه مفهوم «عدالت اجتماعی» که این‌قدر به استعمال آن علاقه دارند، از حیث عقلی بی‌اعتبار است. البته بعضی از ایشان تصادفاً به این قضیه برخورده‌اند؛ اما با این نتیجه‌گیری اسف‌آور که چون عدالت «اجتماعی» یگانه قسم عدالتی است که اساساً به آن اندیشیده‌اند، پس اصطلاح عدالت در هیچ‌یک از کاربردهای آن، مضمون و محتوای ذی‌معنایی ندارد. بنابراین، در همان کتاب مجبور شدم نشان دهم که گرچه از جهت حفظ جوامع آرام انسان‌های آزاد وجود قواعد رفتار عادلانه فردی واجب و چشم‌ناپوشیدنی است، ولی کوشش به‌منظور تحقق بخشیدن به «عدالت اجتماعی» با آن منافات دارد.

اصطلاح «عدالت اجتماعی» امروزه عموماً مترادف با آنچه در گذشته «عدالت توزیعی» نامیده می‌شد، به کار می‌رود. «عدالت توزیعی» شاید از آنچه از آن اراده می‌شود تصور بهتری دهد، و در عین حال آشکار کند که چرا در میان نتایج اقتصاد بازار هیچ مصداقی برای آن نیست. دلیل این است که وقتی هیچ‌کس توزیع نکند، عدالت توزیعی نیز نمی‌تواند وجود داشته باشد. عدالت فقط به‌عنوان یکی از قواعد رفتار انسانی معنا می‌دهد، و هیچ قاعده‌ی ناظر بر رفتار کسانی که به یکدیگر کالا یا خدمات در اقتصاد بازار عرضه می‌کنند، به توزیع چیزی نمی‌انجامد که بتوان گفت عادلانه یا غیرعادلانه است و این کلمه معنایی داشته باشد. افراد ممکن است تا می‌توانند عادلانه رفتار کنند، ولی چون نتایج حاصله برای هیچ فردی قصدشده یا پیش‌بینی‌پذیر از سوی دیگران نیست، وضعی را که نتیجتاً به وجود می‌آید نه می‌توان عادلانه توصیف کرد نه غیرعادلانه.

پوچی کامل اصطلاح «عدالت اجتماعی» از این‌جا پیداست که درباره‌ی اینکه عدالت اجتماعی در هر مورد خاص نیازمند چیست، هیچ توافقی وجود ندارد؛ و هیچ محکی نیست که اگر افراد اختلاف نظر پیدا کردند بدان وسیله بتوان نتیجه گرفت که حق با کیست؛ و ممکن نیست هیچ طرح پیش‌پنداشته‌ای به‌طور مؤثر برای توزیع در جامعه‌ای تدبیر شود که افراد آن آزادند، بدین معنا که اجازه دارند از شناخت‌های خویش برای حصول مقاصدشان استفاده کنند. در واقع، مسئولیت اخلاقی شخص در قبال اعمال خویش با تحقق هرگونه الگوی عمومی توزیع از این قبیل، منافات دارد.

اندکی تحقیق نشان می‌دهد که گرچه بسیاری از مردم از الگوی موجود توزیع ناخرسندند، هیچ‌یک‌شان تصور واقعاً روشنی ندارد که چه الگویی را عادلانه می‌داند. تنها چیزی که می‌بینیم این است که برخی موارد خاص را بداهتاً می‌گویند ظالمانه است. هیچ‌کس هنوز حتی یک قاعده‌ی کلی پیدا نکرده است که بتوان نتیجه گرفت در همه موارد مشمول آن، چه چیزی «به‌لحاظ اجتماعی عادلانه» است. تنها استثنا، قاعده‌ی «دستمزد برابر برای کار برابر» است. رقابت آزاد چون شایستگی یا نیاز و امثال آن را به حساب نمی‌گیرد که اساس مطالبه‌ی عدالت اجتماعی است، به اجرای قاعده‌ی دستمزد برابر گرایش دارد.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 سراب عدالت اجتماعی (۲) | ✍🏻 فردریش فون هایک

➣ @Notes_On_Liberty

دلیل اینکه اکثر مردم هنوز به «عدالت اجتماعی» -حتی پس از پی بردن به اینکه واقعاً نمی‌دانند معنای آن چیست- اعتقاد راسخ دارند، این است که می‌پندارند چون تقریباً همه کس به آن معتقد است، پس حتماً چیزی در آن هست. پذیرش این اعتقاد تقريباً عمومی (که مردم معنای آن را نمی‌فهمند) به این جهت است که همه از جامعه‌ای کهن و متفاوت که آدمی در آن هستی به‌مراتب طولانی‌تری داشت غرایزی به ارث برده‌ایم که اکنون عمیقاً در ما ریشه دوانده است ولی با تمدن امروزی ما تطبيق نمی‌کند. در واقع، انسان هنگامی از جامعه‌ی اولیه به در آمد که، در برخی شرایط، عده روزافزونی از مردم با نادیده گرفتن همان اصولی که انسجام گروه‌ها را حفظ می‌کرد، در زندگی پیروز شدند.

فراموش نکنیم که پیش از این ده هزار سال آخر که توفیق ایجاد کشاورزی و شهرها و نهایتاً تأسیسِ «جامعه‌ی بزرگ» به دست آمد، آدمی به مدتی دست‌کم صد برابر آن در گروه‌های کوچک کمابیش پنجاه نفری به هستی ادامه می‌داد. در این گروه‌های نخجیرگر غذا میان افراد تقسیم می‌شد و در قلمرو مشاع گروه، سلسله‌مراتبی سفت و سخت برای فرمانروایی و فرمانبرداری وجود داشت. نیازهای این قسم جامعه‌ی اوليه تعیین‌کننده بسیاری از احساسات اخلاقی‌ای بود که هنوز بر ما استیلا دارد و وجود آن را در دیگران پسندیده می‌دانیم. در چنین گروه‌ها، شرط ادامه هستی از یک‌سو تعقیب هدف مادی مشترک به رهبری سرکرده مذكر گروه بود، و از سوی دیگر تخصیص تکه‌ای از شکار به هر یک از افراد برحسب اهمیت وی از جهت بقای گروه. به احتمال قوی، بسیاری از احساسات اخلاقی مکتسبه در آن دوران، نه تنها از طریق فرهنگی به وسیله‌ی آموزش یا تقلید اکنون به ما رسیده، بلکه احیاناً موجبات ژنتیک پیدا کرده و فطری شده است.

اما هر چیزی که به این معنا در ما فطری شده است، ضرورتاً در اوضاع و احوال دیگر برای انتقال و ترویج در میان افراد نوع، خوب یا سودمند نیست. بدون شک، آن گروه‌های کوچک دارای صفاتی بودند که هنوز نزد خیلی از مردم جذاب است، مانند وحدت هدف، یا سلسله‌مراتبی از هدف‌ها، و تسهیم وسایل بر حسب نظر مشترک درباره‌ی شایستگی هر فرد. ولی این‌گونه امور گرچه بنیاد انسجام و همبستگی گروه بود، محدودیت‌هایی نیز از نظر شکوفایی و بالندگی آن قسم جامعه ایجاد می‌کرد. رویدادهایی که گروه، مجاز به سازگار شدن با آن‌ها بود و فرصت‌هایی که می‌توانست مغتنم شمرده شود، محدود به چیزهایی می‌شد که افراد گروه بدان آگاه بودند. از آن بدتر اینکه فرد اجازه‌ی کارهایی را نداشت که دیگران تأیید و تصویب نمی‌کردند. هر کس تصور کند که فرد در جوامع اولیه آزاد بوده است، خیال خام در سر پرورده است. هیچ‌گونه آزادی طبیعی برای جانور اجتماعی وجود نداشت، زیرا آزادی محصول تمدن است. فرد در گروه از هیچ حوزه‌ی عمل مستقل و پذیرفته برخوردار نبود؛ حتی سرکرده‌ی گروه فقط می‌توانست برای فعالیت‌های عرفی و قراردادی متوقع اطاعت و پشتیبانی باشد و انتظار ببرد که علامت‌هایی که می‌دهد درک شود. تا زمانی‌که هر کس ناچار از تبعیت از سلسله‌مراتب برای رفع نیازها باشد، یعنی همان چیزی که سوسیالیست‌های امروزی در آرزوی آن به سر می‌برند، ممکن نیست فرد بتواند آزادانه دست به آزمایش و ابتکار بزند.

#عدالت_اجتماعی #اقتصاد #آزادی
#نظم_خودجوش #عدالت #مالکیت
#بازار #بازار_آزاد #آزادی_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
«حکومت شوروی به نام آموزه‌ای فرمان می‌رانَد، که به قلم روشنفکری، که تمام عمر خود را در کتابخانه‌ها سپری کرده، تدوین شده است و تعداد بی‌شماری از دیگر روشنفکران از یک قرن پیش تاکنون آن آموزه را تفسیر کرده‌اند. در رژیم کمونیست روشنفکران که بیشتر سوفسطایی هستند تا فیلسوف، حکم پادشاه را دارند. قضات تحقیق که تخلّفات را برملا می‌کنند، نویسندگانی که در بند رئالیسم سوسیالیستی‌اند، مهندسان و مدیرانی که ملزم به اجرای برنامه‌ها و تفسیر دستورات غامض قدرت مرکزی‌اند، همه باید اهل جدل (دیالکتیک) باشند. دبیرکل حزب نیز که حاکم بر زندگی و مرگ میلیون‌ها انسان است خود روشنفکر است: او در اواخر دوره‌ی فعالیت پیروزمندانه‌ی خود، نظریه‌ی سرمایه‌داری و سوسیالیسم را به وفاداران حزب ارائه می‌دهد -تو گویی نگارش کتاب بالاترین دستاورد است. امپراتوران قدیم اغلب شاعر یا متفکر بودند، و برای نخستین بار است که امپراتور در قامت آدمی جدلی یا مفسر نظریه یا تاریخ بر تختگاه تکیه می‌زند.»

❈ رمون آرون، افیون روشنفکران
➣ @Notes_On_Liberty
❤2
📃 دُ پاری، اقتدار شاه و ولایت مطلقه‌ی پاپ (۱) | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

دهه‌های آغاز سده چهاردهم پیکار بر سر برتری مرجعیت روحانی و اقتدار دنیوی امپراتور به اوج رسید که البته، نخستین اختلاف میان دو نهاد کلیسا و امپراتوری نبود، اما با اختلاف میان بونیفاتیوس هشتم و فیلیپ، پادشاه فرانسه، دوره جدیدی از پیکار آغاز شد و هواداران هر یک از همه‌ی منابع کتاب و سنّت و حقوق عرفی و شرعی برای دفاع از دیدگاه خود سود جستند که دامنه‌ی آن تا آلمان و ایتالیا گسترش یافت...

دورنمای تاریخی این دوره‌یِ نویِ جدال میان پاپ و امپراتور، به اجمال، از این قرار بود که در سال ۱۲۹۶، فیلیپ، پادشاه فرانسه، برای جنگ با انگلستان نیاز به منابع مالی داشت و کوشش کرد تا آن را از طریق کمک مالی اسقفان فرانسوی برطرف کند. پاپ در نوشته‌ای توضیح داد که هرگونه مداخله‌ی قدرت دنیوی در امور کلیسا و مرجعیت روحانی و روحانیت توجيه شرعی ندارد و روحانیان از پرداخت وجوهات به شاه ممنوع شدند. فیلیپ نیز که متوجه شده بود که فرمان پاپ در مخالفت با تدابیر او صادر شده است، به نوبه‌ی خود، صدور پول از فرانسه و ارسال آن به رُم را ممنوع اعلام کرد. این پیکار که در آغاز، مالی و سیاسی بود، کم‌کم به جدالی نظری در قلمرو‌ی الهیات «سیاسی» تبدیل شد و هر دو طرف همه‌ی نیروی هواداران خود را برای دفاع از موضع خود به میدان آوردند. در فرانسه که پیکار صبغه‌ای کمابیش «ملّی» نیز پیدا کرده بود، حکمای الهی و نیز حقوقدانان با سود جستن از منابع کتاب و سنّت کوشش کردند تا برای اقدام پادشاه این کشور وجهی شرعی و توجیهی حقوقی پیدا کنند. در میان رساله‌های حکمای الهی این دوره، نوشته‌ای با عنوانِ درباره‌ی اقتدار شاه و پاپ (De potestate regia et papali) اثر ژان دُ پاری که به احتمال بسیار در اواخر سال ۱۳۰۲ به رشته‌ی تحریر در آمده، در مجادلات نظری میان فیلیپ و بونیفاتیوس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اندیشه‌ی برتری اقتدار سیاسی پادشاه و استقلال دولت که با فردریش دوم مطرح شده بود، در زمان فیلیپ نیز شدت بیشتری پیدا کرد. تهیه‌ی پول مورد نیاز پادشاه فرانسه و وجوهات شرعی پاپ برای ادامه‌ی جنگ‌های صلیبی و دیگر مخارج دستگاه خلافت، مستلزم روشن بودن حدود قلمرو فرمانروایی هر یک از آن دو بود و مجادله بر سر همین تعیین حدود قدرت و قلمرو فرمانروایی پادشاه و پاپ بحث‌های نظری بسیاری را به دنبال آورد و رساله‌های بسیاری برای دفاع از موضع هر یک نوشته شد: پاپ به دنبال آن بود تا شهریاران دنیوی را تحت فرمان خود در آورد، در حالی‌که شهریاران حاضر به پذیرش هیچ قیدی نبودند.

اهمیت رساله‌ی ژان دُ پاری از نظر شیوه‌ی ورود او در این بحث و تفسیر کتاب مقدس در این بود که او تفسیر «ظاهری» آیه‌ها را بر تفسیر باطنی آن‌ها ترجیح داد و با اتخاذ روش تفسیر آیه با آیه‌های دیگر بر آن بود که چنانکه نتوان در آیه‌های دیگر مجوزی برای تفسیر باطنی پیدا کرد، باید آیه را به ظاهر مدلول آن تفسیر کرد. این دیدگاه تفسیری در تعارض کامل با روش تفسير هواداران ولایت مطلقه بود که با تفسیر باطنی برخی از آیه‌های کتاب مقدس کوشش می‌کردند تا برای نظریه‌ی خود توجیهی دینی پیدا کنند. ژان دُ پاری به اعتبار موضع معتدل خود که نه در شمار حقوقدانان مخالف پاپ بود و نه هواداران نظريه‌ی ولایت مطلقه او، از پیشروان «راه میانه» یا via media به شمار می‌آمد و با قید این‌که پادشاه در امور دنیوی حاکمیت دارد، اما جامعه باید تابع اصول اخلاق مسیحی باشد، به تمایز و استقلال کامل دو اقتدار اعتقاد داشت. ژان دُ پاری در دیباچه‌ی رساله‌ی «درباره‌ی اقتدار شاه و پاپ» با اشاره‌ای به تعارض دو دیدگاه افراطی و این‌که گاهی افراط و تفریط در مباحث نظری، دو روی یک سکّه‌اند، آشکارا بر اهمیت دفاع از «راه میانه‌ای» که برخی از نویسندگان سده سیزدهم و چهاردهم در الهیات «سیاسی» طرح کرده بودند، تأکید می‌کند. ژان دُ پاری، با اشاره‌ای به نظر برخی مبنی بر اینکه روحانیان مسیحیت فانی به حیات دنیا و به حیات آخرت باقی‌اند و به همین دلیل نمی‌توانند در امور دنیوی تصرفی داشته باشند و نظر مخالفان آنان که روحانیان را مبسوط‌الیَد در امور دنیوی و اخروی می‌دانند، می‌نویسد:

«از این‌رو، من بر آن‌ام که حقیقت را باید در حد وسط این افراط و تفریط جست‌وجو کرد، زیرا به خلاف نظر نادرست نخستین دیدگاه، روحانیان کلیسا اِبایی از این که مال و منال و سلطه‌ای در امور دنیوی و حقوقی داشته باشند، ندارند. این سلطه در امور دنیوی مبتنی بر مقام یا منصب یا به این اعتبار که خلیفه عیسی مسیح و جانشینان حواریان هستند، نیست. آنان این مال و منال یا سلطه در امور دنیوی را می‌توانند از طریق واگذاری یا اجازه‌ی شهریاران به دست آورند، خواه شهریاران به سبب تقوا به آنان محول کرده باشند و خواه از راه دیگری به دست آورده باشند.»

➣ @Notes_On_Liberty
👏1
📃 دُ پاری، اقتدار شاه و ولایت مطلقه‌ی پاپ (۲) | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

ژان دُ پاری، مانند همه‌ی حکمای الهی مسیحی، کلیسا را نهادی واحد و غیرقابل تجزیه می‌داند که پاپ در رأس آن قرار دارد و در زمان غیبت جسمانی عیسی مسیح از عالم شهادت، متولی مسائل مستحدثه‌ی امت و امور مربوط به ایمان و شریعت است، اما از آنجاکه به سبب اختلاف میان مردم، امکان دارد بدعت‌هایی ظاهر شده و در وحدت کلیسا خلل ایجاد کند، باید فردی در این امور مرجعیت داشته باشد که جز پطرس قدیس و جانشینان او نیستند. این خلافت -بنا به اصطلاح رایج در علم کلام- از «مصالح عامه» نیست، که ناشی از بیعت مردم با شورای کلیسا بوده باشد، بلکه مبتنی بر نصّی است که عیسی مسیح به نام خلیفه خود کرده است.

«تنها پطرس و جانشینان او در این امور مرجعیت دارند و البته نه به موجب مقررات شورای کلیسا، بلکه به موجب کلام سرور ما که نخواسته است چیزی از آنچه برای رستگاری ضرورت دارد، در کلیسایش وجود نداشته باشد.»

بدیهی است که ژان دُ پاری، به‌عنوان حکیم الهی با تکیه بر مقدمات ارسطویی-تُماسى الهیات خود، به تقدم بالشرف مرجعیت روحانی پاپ و کلیسا که ناظر به غایتی برتر از حیات دنیوی است، اعتقاد دارد، اما او تقدم بالشرف مرجعیت روحانی را در همه‌ی زمینه‌ها صادق نمی‌داند. نسبت میان قدرت سیاسی به اقتدار روحانی، با نسبت امیر به پادشاه قابل مقایسه نیست که از هر جهتی بر او فضلیت دارد، بلکه نسبت رئیس خانواده و سرپرست سربازان است که یکی از دیگری ناشی نمی‌شود، بلکه هر دو از مرجعی بالاتر ناشی می‌شوند. قدرت دنیوی در امور دنیا بر مرجعیت روحانی برتری دارد و به هیچ وجه تابع آن نیست، زیرا از آن ناشی نمی‌شود و آن هر دو از مرجعی بالاتر ناشی می‌شوند که قدرت الهی است. از این‌رو، قدرت پایین‌تر، در همه‌ی امور، تابع قدرت بالاتر نیست، بلکه تنها در اموری تابع آن است که مرجع بالاتر او را تابع قرار داده است، به گونه‌ای که روحانی، به طور عمده، در امور اخروی و شهریار، به طور مطلق، در امور دنیوی برتری دارند.

پادشاه متولی «مصالح مرسله»ی مردمی است که بر آنان فرمان می‌راند و پاپ را در امور دنیوی مباشرتی نیست. ژان دُ پاری برای این‌که بتواند نظر خود را درباره‌ی عدم تولیت در امور دنیوی اثبات کند، در آغاز، توضیح می‌دهد که به خلاف گفته برخی از هواداران ولایت پاپ، حتى عیسی مسیح، در حیثیت «فرزند انسان»، در «مصالح مرسله»ی مردم مبسوط‌الید نبود و بنابراین، نمی‌توانسته است حق خود در امور دنیوی را به پطرس تفویض کند. به نظر ژان دُ پاری، پادشاهی عیسی مسیح سه وجه بیشتر نمی‌تواند داشته باشد: نخست، به اعتبار این‌که او «خدا» بود و با خالق عالمیان اتحاد داشت. از این حیث، او نه تنها بر انسان، بلکه بر همه موجودات سلطنت داشت. دیگر، به اعتبار این‌که فرزند انسان، فرزند خدا بود، عیسی پادشاه بود، اما نه پادشاه دنیا بلکه پادشاه آسمان‌ها و به همین دلیل، در کتاب مقدس، «پادشاه» و «روحانی» خوانده شده است. سومین وجه پادشاهی عیسی مسیح در امور دنیوی، به اعتبار انسان بودن او می‌تواند باشد و ژان دُ پاری با تفسیر آیه‌هایی از کتاب مقدس و با استناد به فقراتی از نوشته‌های پدران کلیسا این وجه را به هیچ وجه درست نمی‌داند. عیسی مسیح، فرزند انسان، در امور دنیوی و «مصالح مرسله»ی مردم، ولایت و حکومتی نداشت و هیچ روحانی نیز به‌عنوان خلیفه او نمی‌تواند در این امور مباشرتی داشته باشد، چنانکه خود او در آیه ۲۴ از فصل دهم انجيل متى آمده است: «هیچ مریدی از مراد خود بزرگ‌تر و هیچ بنده‌ای برتر از خدایگان خود نیست».

#اندیشه_سیاسی #سکولاریسم
#ولایت_مطلقه #دین #کلیسا
#پادشاهی #ملک_دنیا #سیاست
➣ @Notes_On_Liberty
«بهترین شیوه‌ی آموزش، آموزش فردی است. اصولی که یک آموزگار به یک دانش‌آموز می‌آموزد، به‌روشنی بهترین اصول است. تنها تحت چنین شرایطی است که توانایی‌های انسانی می‌تواند تا عالی‌ترین حد خود رشد و پیشرفت کند. بدیهی است که مدرسه‌ی رسمی (دولتی)، که متشکل است از کلاس‌هایی که در آن یک آموزگار دانش‌آموزان زیادی را آموزش می‌دهد، نظام بی‌نهایت بی‌کیفیتی است. زیرا هر کودک در زمینه‌ی دلبستگی‌ها و توانایی‌ها با کودک دیگر متفاوت است، و آموزگار تنها می‌تواند یک چیز را در یک زمان آموزش دهد.»

❈ مورای روتبارد. آموزش و پرورش؛ آزاد و اجباری، صفحه ۶
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📃 جنگ با چپاول قانونی؛ جنگ با سوسیالیسم | ✍🏻 فردریک باستیا

➣ @Notes_On_Liberty

آقای دُ مونتالمبرت (سیاستمدار و نویسنده) درحالی‌که تفکری را در یک اعلان مشهور از سوی آقای کارلیه می‌پذيرد، می‌گوید: «ما باید با سوسیالیسم بجنگیم». براساس معنای سوسیالیسم که توسط آقای شارل دُپن ارائه شده است، منظور او اين بوده است که «ما باید با چپاول بجنگیم.» اما او از کدامين چپاول سخن می‌گوید؟ چراکه دو نوع چپاول وجود دارد: قانونی و غیرقانونی.

من گمان نمی‌کنم كه چپاول غیرقانونی، مانند دزدی و قاچاق -که در مجموعه‌ی قوانین کیفری تعريف و پیش‌بينی‌شده و برای آن مجازات تعیین شده است- را بتوان سوسیالیسم خواند. این نوع از چپاول نیست که به‌طور سیستماتیک و نظام‌مند، بنیان‌های جامعه را تهدید می‌کند. به‌هرحال، جنگ و مبارزه با این نوع از چپاول منتظر درخواست و توصیه‌ی این آقایان نیست.

مبارزه با چپاول غیرقانونی از آغاز جهان وجود داشته است. مدت‌ها پيش از انقلاب ۱۸۴۸ و حتی بسيار پيش از ظهور خود سوسياليسم -فرانسه به منظور مبارزه با چپاول غیرقانونی مجهز به نیروی پلیس، دستگاه قضایی، امنیه، زندان، سیاه‌چال و دار مجازات بود- قانون، خود این مبارزه را هدايت می‌کند، و نظر و آرزوی من اين است که قانون همیشه باید این رفتار و برخورد را با چپاول حفظ کند.

اما قانون همیشه این کار را نمی‌کند. بعضی اوقات قانون از چپاول دفاع می‌کند و در آن سهیم می‌شود. بنابراين از سودجویان، شرمساری، خطر و تردید یا بیمی که دربرگیرنده‌ی اعمال آن‌ها نیز هست مضایقه می‌شود. گاه قانون، تمامی ابزارها و دستگاه‌های قضات، پلیس، زندان و امنیه را در خدمت چپاول‌گران قرار می‌دهد و با قربانی -هنگامی‌که او از خود دفاع می‌کند- هم‌چون یک مجرم برخورد می‌کند. خلاصه آن‌که، یک چپاول قانونی نیز وجود دارد، و بی‌شک همان چیزی است كه آقای دُ مونتالمبرت از آن سخن می‌گوید.

این چپاول قانونی ممکن است تنها یک ننگ و رسوایی در میان اقدامات قانونی افراد باشد. اگر چنین باشد، بهترین کار آن است که با کمترین صحبت یا سخنرانی و شکایت و بدگویی و علی‌رغم بلوا و شورش ملبّس به منافع، آن را بزداییم و از بین ببریم.

چگونه چپاول قانونی را تشخیص دهیم؟

اما چگونه چپاول قانونی تشخیص داده می‌شود؟ بسیار ساده است؛ نگاه کنید به مواردی که قانون از برخی افراد آنچه را که به آن‌ها تعلّق دارد می‌گیرد و به کسانی که به آن‌ها تعلّق ندارد می‌دهد. و نگاه کنید به مواردی که قانون به یک شهروند به کمک و هزینه دیگری با انجام کاری که یک شهروند بدون ارتکاب به جرم نمی‌تواند انجام دهد، سود می‌رساند.

پس این قانون را باید بدون معطلی و تأخیر از بین برد؛ زیرا که نه تنها خود شرّ است بلکه منبعی بالقوه برای بدی‌ها و شرارت های بیشتر است؛ زیرا که تلافی و انتقام را به دنبال دارد. اگر چنین قانونی -که ممکن است مورد مجزا و منحصربه‌فرد باشد- فوراً از بین نرود، به سرعت، تکثیر می‌شود و یک نظام را ایجاد می‌کند. کسی که از قانون منتفع می‌شود و سود می‌برد به تلخی شکایت می‌کند و از حقوق مکتسب خود دفاع می‌کند. او مدعی خواهد شد که دولت باید صنعت خاص او را مورد حمایت و تشویق قرار دهد، و اینکه این روند دولت را ثروتمند خواهد کرد؛ زیرا که صنعت مورد حمایت قادر خواهد بود بیشتر هزینه کند و دستمزد بالاتری به کارگران فقیر خود بدهد.

به این سفسطه‌ی ملبّس به منافع گوش فرا ندهید. پذیرش این استدلال‌ها موجب می‌شود از چپاول قانونی، یک نظام کامل ساخته شود، در واقع این امر قبلاً اتفاق افتاده است. فریب و توهم امروز این است که سعی شود همه به هزینه‌ی همه ثروتمند شوند و اینکه با تظاهر به سازماندهی کردن چپاول، آن را عمومی کرد.

چپاول قانونی نام‌های بسیاری دارد:

اکنون چپاول قانونی به اشکال نامحدودی صورت می‌پذیرد، بنابراین تعداد نامحدودی طرح و نقشه برای سازماندهی کردن آن وجود دارد: تعرفه‌های قانونی، حمایت، سود و بهره، کمک‌های مالی، تشویق‌ها، مالیات‌های پشت سر هم، مدارس عمومی، شغل‌های تضمین‌شده، حداقل دستمزد، حق معافیت، حق بر ابزارهای کار، اعتبار رایگان و موارد بسیار دیگر. تمام این نقشه‌ها و طرح‌ها به طور کلی -با هدف مشترک چپاول قانونی- سوسیالیسم را شکل می‌دهد.

از آنجاکه با این تعریف، سوسیالیسم یک دکترین است، چه حمله‌ی دیگری جز حمله‌ی تئوریک ممکن است آن را شکست دهد؟ اگر شما این دکترین سوسیالیستی (جامعه‌گرایانه) را اشتباه، پوچ و بی‌معنی و یا مضر می‌دانید، پس آن را مستدل رد کنید. از آن بالاتر، اگر شما آرزو دارید که قوی باشید باید با ریشه‌کن کردن هر بخش از سوسیالیسم که به قانونگذاری شما نفوذ کرده است شروع کنید، و این وظیفه‌ی آسان و سبکی نیست.

#چپاول #سوسیالیسم #دزدی
#دزدی_قانونی #مالیات #قانون
#آزادی_اقتصادی #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
👌1
📃 قدرت حکومت مدنی فقط مربوط به منافع مدنی انسان‌هاست و هیچ ارتباطی با جهان آخرت ندارد (۱) | ✍🏻 جان لاک

➣ @Notes_On_Liberty

دولت، اجتماعی از انسان‌هاست که فقط برای تأمین، حفظ و پیشبرد منافع مدنی تشکیل شده است.

منافع مدنی را زندگی، آزادی، تندرستی و آسایش تن و تملک اشیاء خارجی همچون پول، زمین، مسکن، اثاثیه و لوازم زندگی و امثال آن می‌دانم.

وظیفه‌ی حاكم مدنی است که با اجرای عادلانه‌ی قوانینی برابر، برای همه‌ی مردم به‌طور عام، و برای هر فردی که تحت سیادت اوست، به‌طور خاص، از مالکیت مشروع آنان نسبت به چیزهایی که متعلق به زندگی دنیوی آنان است، نگهبانی کند. اگر کسی خیال تجاوز به قوانین مربوط به عدالت عمومی و مساوات [= قوانین برابر] را که برای تأمین زندگی دنیوی و حراست از آن به‌وجود آمده است، در سر بپروراند می‌بایست با تهدید او به مجازات، یعنی محرومیت از منافع و مواهب مدنی، از این عمل او جلوگیری کرد -مواهب و منافعی که می‌توانست و می‌بایست در حالت طبیعی از آن‌ها برخوردار باشد. اما هیچ‌کس، با میل و رغبت به مجازات‌هایی که او را از برخی مواهب زندگی محروم کند تن در نمی‌دهد، چه رسد به مجازاتی که آزادی یا حیات او را سلب کند. به همین دلیل باید حاکمی وجود داشته باشد که از قدرت و توان همه‌ی کارگزارانش بهره‌مند باشد، تا بتواند تمام کسانی را که به حقوق افراد دیگر تجاوز می‌کنند، مجازات کند.

بنابراین، کل حوزه‌ی اقتدار فرمانروا، فقط به امور مدنی مربوط می‌شود، به عبارت دیگر، قدرت مدنی، حق مدنی، و حکومت مدنی همگی، صرفاً به مراقبت برای بسط این‌گونه امور محدود و منحصر، هستند. قلمرو قدرت حاکم، به هیچ‌وجه من‌الوجوه، نمی‌تواند و نباید به امور مربوط به رستگاری ارواح انسان‌ها تعمیم داده شود. تأملات زیر نکات فوق را کاملاً ثابت می‌کند.

اولاً مراقبت از ارواح انسان‌ها به هیچ حاكم مدنی واگذار نشده است چه رسد به این‌که به دیگران اعطا شده باشد. به نظر این جانب خداوند مراقبت از ارواح انسان‌ها را به حاكم مدنی واگذار نکرده است، برای اینکه به نظر نمی‌رسد خداوند هرگز چنین قدرتی را به کسی داده باشد تا بر دیگران تسلّط یابد و آنان را مجبور به پذیرش دین او کند. چنین قدرتی با رضایت مردم نیز نمی‌تواند به حاکم مدنی تفویض شود؛ چراکه هیچ انسانی نمی‌تواند تا آن حد نسبت به مراقبت از رستگاری خود بی‌اعتنا باشد که آن را کورکورانه به اختیار دیگران، خواه پادشاه یا کارگزاران او واگذارد، تا برای او تجویز کنند که باید چه ایمان یا عبادتی را بپذیرد. هیچ انسانی حتی اگر هم بخواهد نمی‌تواند ایمان خود را تابع اوامر دیگران کند. همه‌ی حیات و قدرت دین برحق، در ترغیب کامل و باطنی ذهن خلاصه می‌شود و ایمان بدون اعتقاد درونی ایمان نیست. هر آنچه ما بدان معتقدیم، و هر عبادت ظاهری‌ای که انجام می‌دهیم، اگر در ذهن خود کاملاً قانع نشده باشیم که این شهادت برحق است و این عبادت مورد قبول خداوند است، چنان اعتقاد و عبادتی، از هر نوع تعالی و علوّی بسیار دور است و در واقع عمده‌ترین مانع برای رستگاری ما است. به این ترتیب معتقدم که با عمل به دینی که می‌دانیم [آن اعمال] مورد رضای خداوند قادر نیست، نه تنها گناهان دیگر خود را پاک نمی‌کنیم بلکه به تعداد گناهان خود می‌افزاییم، گناهانی چون ریا، نفاق و توهین به ساحت قدس حضرت حق.

ثانیاً مراقبت از ارواح انسان‌ها ربطی به فرمانروای مدنی ندارد چراکه قدرت او صرف قدرتی ظاهری است. اما دینِ برحق و سعادت‌بخش عبارت است از ترغیب درونی ذهن که بدون آن هیچ عملی مقبول درگاه خداوند قرار نمی‌گیرد. طبیعت درک و فهم آدمی چنان است که با قدرت ظاهری نمی‌توان او را مجبور کرد به چیزی اعتقاد پیدا کند. مصادره‌ی اموال، زندان، شکنجه، و اعمالی از این قبیل نمی‌تواند، هیچ تأثیری در تغییر حکم درونی انسان‌ها، در اموری که خود به آن رسیده‌اند و اعتقاد پیدا کرده‌اند، داشته باشد.

➣ @Notes_On_Liberty
👏1
📃 قدرت حکومت مدنی فقط مربوط به منافع مدنی انسان‌هاست و هیچ ارتباطی با جهان آخرت ندارد (۲) | ✍🏻 جان لاک

➣ @Notes_On_Liberty

ممکن است، گفته شود، فرمانروای مدنی می‌تواند با به‌کارگیری براهین و ادله، افراد گمراه را به راه راست هدایت کند، و به این وسیله، سعادت آن‌ها را تأمین کند. این گفته درست، اما باید در نظر داشت که در این امر، حاكم مدنی هم با دیگران مساوی است. حاکم مدنی، با استفاده از عقل و استدلال، قطعاً می‌تواند آنچه را که در امر آموزش، تعلیم و تربیت و تصحیح خطاهای دیگران زیبنده هر انسان نیکوکار و خوبی است انجام دهد. مسند حکومت فرمانروایان را وادار به دست شستن از انسانیت یا مسیحیت‌شان نمی‌کند. اما ترغیب کردن امری است و فرمان راندن امری دیگر. اتکا بر استدلال و برهان امری است و اتکا بر کیفر و مجازات امری دیگر. تنها، قدرت مدنی است که حق مجازات دارد. اما در امور متکی به برهان و استدلال فقط حسن نیت شرط معتبر است. هر انسانی وظیفه دارد تا دیگران را نسبت به خطاهایشان نصیحت کند، پند و اندرز دهد و متقاعد سازد و با دلیل و برهان آنان را به حقیقت و راه راست بکشاند. اما وضع قوانین، فرمانبرداری خواستن از دیگران، مجبور کردن آنان به زور شمشیر، از آنِ هیچ‌کس جز فرمانروای مدنی نیست. بر این اساس، قدرت فرمانروا تا بدان‌جا نمی‌رسد، که بتواند با استفاده از نیروی قوانین خود، احکام ایمان یا اشکال عبادت را معین کند. قانون بدون کیفر و مجازات، هیچ قدرتی ندارد و چون مجازات و کیفر برای متقاعد کردن ذهن آدمیان وسیله‌ی مناسبی نیست، لذا استفاده از آن، در امور ایمانی و عبادی، کاملاً بی‌مورد است. همان‌طور که قبلاً نیز گفته شد، نه شهادت به امور ایمانی و نه تقلید و پیروی از اشکال ظاهری عبادت، نمی‌توانند رستگاری ارواح انسان‌ها را تأمین کنند مگر اینکه، کسانی که شهادت به ایمان می‌دهند و عبادت به جا می‌آورند به حقانیت ایمان‌شان و مقبولیت عبادتشان در نزد خداوند، اعتقاد داشته باشند. اما با مجازات به هیچ‌وجه قادر نیستند چنین اعتقادی را به‌وجود آورند. فقط نور ایمان و اثرات آن است که می‌تواند دیدگاه‌های انسان را دگرگون سازد، اما این نور ایمان، به هیچ‌وجه از طریق شکنجه جسمانی یا هر نوع مجازات بدنی دیگر حاصل نمی‌شود.

ثالثاً، مراقبت و نظارت بر رستگاری ارواح آدمیان ربطی به حاکم مدنی ندارد، زیرا شاید سختگیری قوانین و قدرت مجازات بتواند، اذهان افراد را دگرگون، و آنان را مجاب کند، اما به هیچ‌وجه نمی‌تواند به رستگاری ارواح انسان‌ها کمک کند.

اگر یک حقیقت وجود دارد و یک راه به بهشت می‌رود، چه امیدی است که اکثر انسان‌ها به بهشت بروند، اگر راهی جز تبعیت از دین دربار نداشته باشند و مجبور باشند که از شرّ اضطرار تشخیص عقل خود را وابنهند و با حکم وجدان خود مخالفت کنند و کورکورانه خود را تسلیم خواست حاکمان‌شان کنند و دینی را بپذیرند که جهل و جاه‌طلبی یا خرافه‌پرستی‌شان به‌طور اتفاقی آن را در کشوری که به دنیا آمده‌اند، به‌وجود آورده است. در تعدد عقاید و اختلافات دینی که فرمانروایان عالم، در این‌جا نیز به‌سان منافع دنیوی‌شان (secular interests) با یکدیگر بسیار اختلاف دارند، این راه باریک حقیقت تنگ‌تر می‌گردد. یعنی فقط یک کشور برحق خواهد بود و بقیه اهل عالم ضرورت با تبعیت از فرمانروایان خود، در طریق نابودی گام می‌نهند. چنین چیزی بسیار نامعقول است و این تصور از خدا که بدبختی و سعادت ابدی انسان در گروِ مکانی است که در آن‌جا متولد شده است، بسیار ناشایسته است.

این ملاحظات، صرف‌نظر از ملاحظات بسیار دیگر، که مؤید منظور ماست، به نظر من کافی است تا نتیجه بگیریم که همه‌ی قدرت حکومت مدنی فقط به منافع مدنی انسان‌ها مربوط است و به حراست و مراقبت از امور دنیوی محدود می‌شود و هیچ ارتباطی با جهان آخرت ندارد.

#دولت #حکومت #آزادی_فردی
#دین #آزادی_دینی #ملک_دنیا
➣ @Notes_On_Liberty
👏1
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 برابری‌طلبی طغیان علیه طبیعت (۴) | ✍🏻 مورای روتبارد ➣ @Notes_On_Liberty ایروینگ ‌هاو به‌درستی بیان می‌کند که نهضت آزادی زنان، ریشه در انزجار نسبت به وضعیت فعلی آن‌ها، به‌عنوان موجوداتی متمایز دارد: «آنچه که ظاهراً خانم میلت را آزار می‌دهد، تنها…
📃 برابری‌طلبی طغیان علیه طبیعت (۵) | ✍🏻 مورای روتبارد

➣ @Notes_On_Liberty

این نکته روز‌به‌روز مشخص‌تر می‌شود که نابرابری افراد از نظر هوش، مسأله‌ای است که پایه‌ی ژنتیکی دارد و این، با وجود تحقیرهای احساسی زیادی است که از سوی دانشمندان هم‌سنخ و نیز از سوی عامه‌ی نسبت به این مطلب ابراز می‌شود. یکی از روش‌هایی که نتیجه‌ی بالا را به دست داده است، مطالعات انجام‌گرفته در محیط‌های مقایسه‌ای بر روی دوقلوهای همسان بوده است. پروفسور ریچارد هرنشتاین (Richard Herrnstein) اخیراً تخمین زده است که ۸۰ درصد تفاوت در هوش افراد، در اصل به ژنتیک آن‌ها باز می‌گردد. وی چنین نتیجه‌گیری می‌کند که هرگونه تلاش سیاسی برای ایجاد برابری محیطی برای همه‌ی شهروندان، تنها میزان تفاوت‌های اجتماعی-اقتصادی ایجادشده در اثر اختلاف‌های ژنتیکی را افزایش می‌دهد.

طغیان برابری‌طلبانه علیه واقعیت‌های زیست‌‌شناختی، با تمام اهمیتی که دارد، تنها بخشی از یک شورش عمیق‌تر علیه ساختار هستی‌‌‌شناسانه‌ی خود واقعیت، علیه ساختار محض طبیعت و علیه دنیا به‌معنای دقیق‌‌تر کلمه است. در قلب عقاید چپ برابری‌طلب، این باور آسیب‌شناسانه قرار دارد که واقعیت، هیچ ساختاری ندارد، و همه‌ی هستی، لوح سفیدی است که در هر لحظه، تنها با عملکرد خواسته‌های انسان به جهات مطلوب تغییر می‌یابد و به‌‌طور خلاصه، واقعیت را می‌توان تنها با برآوردن آرزوها و هوس‌های انسان‌ها، به‌راحتی تغییر داد. مسلماً در باطن تلاش شدید هربرت مارکوزه برای انکار کلّی ساختار فعلی واقعیت و تبدیل آن به چیزی که وی خبر وقوع آن را می‌دهد، این نوع تفکر بچگانه وجود دارد. از همین‌روی حمله‌ی جناح چپ به واقعیت‌های هستی‌‌‌شناسانه، هیچ جا آشکارتر از رویاهای اتوپیایی درباره‌ی جامعه‌ی سوسیالیستی آینده نیست. آن‌گونه که لودویگ فون میزس، در تشریح نظرات چارلز فوریر (Charles Fourier) درباره‌ی آینده‌ی سوسیالیستی می‌گوید، همه‌ی حیواناتی که به انسان ضرر می‌رسانند، از بین رفته‌اند و جای آن‌ها را حیوان‌هایی گرفته‌اند که در کار به انسان کمک خواهند کرد و یا حتی برای انسان کار انجام خواهند داد. مخالفان سختی کار، ترتیب ماهی‌گیری را خواهند داد، مخالفان شکار نهنگ‌ها، قایق‌های تفریحی را به آرامی حرکت خواهند داد، و مخالفان شکار اسب آبی، قایق‌های رودخانه‌ای را بکسل خواهند کرد. به جای شیرها ضدشیرها وجود خواهند داشت. مرکب‌هایی با سرعت عالی که سوارکار به‌راحتی یک درشکه فنردار، به پشت آن می‌نشیند. «زندگی در دنیا با چنین خدمتکارهایی، بسیار لذت‌بخش خواهد بود.»

علاوه بر آن، آن‌‌طور که فوریر می‌گوید، همه‌ی اقیانوس‌ها، به‌جای آن‌که با آب نمک پر شده باشند، از لیموناد پر خواهند شد. اصل اتوپیای کمونیستی مارکس نیز به همین صورت به خیال‌پردازی‌های احمقانه باز می‌گردد. هر فردی در آرمان‌شهر کمونیستی، آزاد از محدودیت‌های تحمیل‌شده به‌خاطر تخصصی‌شدن و تقسیم کار (که اصل در هرگونه تولید بالاتر از میزان بدوی آن و لذا اصل در هرگونه جامعه متمدن است)، همه‌ی استعدادهایش را در تمامی جهات پرورش خواهد داد.

آن‌گونه که انگلس می‌نویسد: «کمونیسم، این فرصت را برای همه فراهم خواهد آورد تا همه‌ی قابلیت‌های جسمی و ذهنی خود را در تمامی جهات توسعه داده و عملی کنند». لنین در ۱۹۲۰، مشتاقانه منتظر «الغای تقسیم کار در میان مردم ... آموزش، تحصیلات، آموزش افراد با گسترش همه‌جانبه‌ی آموزش و توانایی افراد برای انجام هر کاری بود. کمونیسم در حال پیشروی است و باید به سمت این هدف پیشروی کند و به این هدف خواهد رسید.»

➣ @Notes_On_Liberty
📃 برابری‌طلبی طغیان علیه طبیعت (۶) | ✍🏻 مورای روتبارد

➣ @Notes_On_Liberty

الکساندر گری (Alexander Gray) در نقد کوبنده‌ای که از دیدگاه کمونیستی به عمل می‌آورد، این اتهام را وارد می‌کند که این‌که هر فردی باید از این فرصت برخوردار باشد که تمام قابلیت‌هایش، چه جسمی و چه روحی را در همه‌ی جهات گسترش دهد، رویایی است که تنها ناآگاهی مدعیان آن را نسبت به محدودیت‌ها آشکار می‌سازد.

حتی ساکنان بهشت آتی انگلس نیز دیر یا زود، باید تصمیم بگیرند که می‌خواهند اسقف اعظم کانتربری باشند، یا دریاسالار اعظم. می‌خواهد یک ویولونیست بی‌نظیر باشد یا یک بوکسورحرفه‌‌ای، می‌خواهد همه چیز را درباره‌ی ادبیات چینی یا همه‌ی زوایای پنهان زندگی یک ماهی ماکرورا بداند.

البته یک راه برای خاتمه دادن به این وضعیت بغرنج، این خیال‌بافی است که انسان کمونیست «آینده» یک ابر انسان خواهد بود. ابرانسانی که می‌تواند طبیعت را پشت سر بگذارد! ویلیام گادوین (William Godwin) فکر می‌کرد که اگر مالکیت خصوصی برچیده شود، انسان فناناپذیر خواهد داشت. کارل کائوتسکی، نظریه‌پرداز مارکسیست، تأکید می‌کرد که در جامعه‌ی کمونیستی آینده، «یک نوع انسان جدید ... یک ابرانسان ... یک انسان بلندمرتبه ظهور خواهد کرد.» و لئون تروتسکی پیش‌گویی کرد که انسان، تحت تأثیر کمونیسیم، به گونه‌ای غیرقابل مقایسه قوی‌تر، باهوش‌تر و بهتر خواهد بود. بدن وی هماهنگ‌تر، حرکات وی موزون‌تر و صدای وی دلنشین‌تر خواهد شد... متوسط انسان‌ها، به سطح افرادی چون ارسطو و مارکس ارتقا خواهد یافت. بالاتر از این‌ها، نقاط اوج جدیدی به وجود خواهد آمد.

این مقاله را با در نظر گرفتن این دیدگاه رایج آغاز کردیم که اخلاق و آرمان‌گرایی اخلاقی، متعلق به برابری طلب‌ها است. حال، کار خود را با این نتیجه به پایان می‌بریم که اگرچه برابری‌طلب‌ها، خود به صورت افرادی جداگانه از هوش متفاوت برخوردارند، اما اساس هوش و منطق انسان، را رد می‌کنند: ساختار هستی‌‌‌شناسانه‌ی واقعیت و قوانین طبیعت انسان و هستی را انکار می‌کنند. برابری‌طلب‌ها، از این لحاظ مثل بچه‌های به شدت لوس و ننر رفتار می‌کنند. به خاطر آن‌که خیال‌پردازهای موهوم‌شان هرچه سریع‌تر تحقق یابد، ساختار واقعیت را رد می‌کنند. نه تنها لوس و ننر هستند، بلکه بسیار خطرناک هستند، چراکه قدرت آرمان، در آن حد است که برابری طلب‌ها به راحتی می‌توانند همین دنیایی را که درصدد انکار آن برآمده‌اند و می‌خواهند آن را پشت سر بگذارند، نابود کنند. از آن‌جاکه روش‌‌‌‌ها و اهداف مساوات‌طلبان، ساختار انسانی و ساختار هستی را به چالش‌ می‌گیرند، عمیقاً ضد انسانی‌اند و از این‌رو، ایدئولوژی و عملکردهای آن‌ها، عمیقاً شیطانی نیز می‌باشد. بنابراین ایده‌ی برابری‌طلبی، ایده‌ای اخلاقی نیست مگر آن‌که اعتقاد داشته باشیم که نابود کردن تمدن و حتی نژاد انسان، به شدت و به نحو قابل ستایشی اخلاقی است.

#برابری #برابری‌خواهی #سوسیالیسم
#کمونیسم #فمینیسم #مساوات‌طلبی
➣ @Notes_On_Liberty
❤1
«دست‌درازی به اموال مردم آنان را از به‌دست‌آوردن و تولید ثروت ناامید می‌سازد؛ چراکه می‌بینند، در چنین شرایطی سرانجام هستی‌شان را به غارت می‌برند و آنچه را به‌دست می‌آورند از ایشان می‌ربایند. هرگاه مردم از به‌دست‌آوردن و تولید ثروت ناامید شوند، از کوشش و تلاش در راه آن دست برمی‌دارند. دست‌درازی به هر اندازه باشد به همان نسبت رعایا از کوشش در راه به‌دست‌آوردن ثروت باز می‌ایستند؛ چنانکه اگر تجاوز بسیار و عمومی باشد و به همه‌ی راه‌های کسب درآمد سرایت کند آنگاه مردم، به‌علّت ناامیدی، از پیشه‌کردن انواع حرفه‌ها و وسایل کسب درآمد، از کلیه‌ی پیشه‌ها و هنرها دست برخواهند داشت. ... نباید گمان کرد که ستمگری چنانکه مشهور است تنها عبارت است از گرفتن ثروت یا ملکی از دست مالک آن بدون عوض و سبب؛ بلکه ستمگری مفهومی کلی‌تر از این دارد و هر کس ثروت یا ملک دیگری را از چنگ او برباید، یا او را به بیگاری گیرد، یا به ناحق از وی چیزی بخواهد یا او را به ادای تکلیف و حقی مجبور کند، چنین کسی ستمگر است.»

❈ ابن خلدون، مقدمه ابن‌خلدون، جلد یکم، فصل ۴۳
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«بیا ساقی آن مِی، که چون بنگریم،
ز خون سیاووش یاد آوریم؛

به من دِه که داغ دلم تازه شد
سر دردمندم پرآوازه شد؛

از آتش گذشتند با جانِ پاک،
که پاکان از آتش ندارند باک

چه پرخون نوشتند این سرگذشت
دلی کو کزین غصه پرخون نگشت؟»

❈ ‏مراسم خاکسپاری دلاور میهن، ‎البرز زارعی که در راه فرونشاندن آتش زاگرس، جان باخت و جاودانه شد؛ یادش گرامی و پاینده ایران و ایرانی.
➣ @Notes_On_Liberty
❤1
📃 تورم (۱) | ✍🏻 استیون هورویتز

➣ @Notes_On_Liberty

مفاهیم کمی در اقتصاد وجود دارند که معنای آن‌ها در زبان عامه به اندازه‌ی «تورم» منحرف شده باشد. رایج‌ترین این انحرافات، توضیح گرانی قیمت یک کالای خاص با آن است، برای مثال، برخی افزایش حاضر قیمت بنزین در آمریکا را ناشی از تورم می‌دانند. متاسفانه، مردم، اغلب «تورم» را به معنای خاص آن که در اقتصاد به کار برده می‌شود، استفاده نمی‌کنند و این معنا به ارتباطی که از لحاظ اقتصادی بین پول و قیمت‌ها وجود دارد بر می‌گردد و نه به قیمت یک کالای خاص.

تورم، بنا به گفته‌ی اقتصاددانان، می‌تواند به مثابه بالارفتن سطح عمومی قیمت‌ها معنا شود. افزایش قیمت یک کالای خاص -حتی اگر خیلی زیاد باشد- ربطی به تورم ندارد بلکه نشان‌دهنده‌ی کمیاب‌تر شدن آن کالا در نتیجه‌ی تولید کمتر یا تقاضای بیشتر است. این نوع تغییر قیمت در چنین شرایطی دقیقاً ناشی از نقش قیمت‌ها در بازار است، اینکه افزایش قیمت، کمیابی بیشتر آن کالا را به همه‌ی افراد اطلاع می‌دهد.

در مقابل، افزایش کلیه‌ی قیمت‌ها در اقتصاد ناشی از تغییر در کمیابی کالا نیست بلکه نشان‌دهنده‌ی تغییر در مقدار پولی است که ما از آن برای خرید این کالاها استفاده می‌کنیم. تنها چیزی که می‌تواند باعث افزایش قیمت همه‌ی کالاها شود این است که پول بیشتری در دست مردم برای خرید آن‌ها قرار گیرد. حتی افزایش قیمت بنزین با کاهش دیگر قیمت‌ها جبران خواهد شد (اگر فرض کنیم که هیچ تغییری در عرضه‌ی پول صورت نگیرد) چرا که مردم برای اینکه بتوانند بنزین مورد نیاز خود را تهیه کنند ناچار خواهند شد مقدار مصرف خود را از دیگر کالاها پایین بیاورند و در نتیجه تقاضا برای آن کالاها کاهش پیدا خواهد کرد.

وظیفه‌ی بانک‌های مرکزی این است که مقدار پول موجود در جامعه طوری تنظیم کنند که نه خیلی کم باشد و نه خیلی زیاد. تورم هنگامی صورت می‌پذیرد که بانک مرکزی مقدار زیادی پول به وجود می‌آورد. درست است که تصور چیزی با عنوان «مقدار زیادی پول» اندکی دشوار است ولی باید دقت کرد که در اینجا نباید «پول» را با «ثروت» اشتباه گرفت. پول چیزی است که در جیب‌هایمان حمل می‌کنیم یا در بانک به حساب‌مان واریز می کنیم و از آن برای خرید غذا، پرداخت اجاره و یا خرید اتومبیل استفاده می‌کنیم. ولی ثروت به عبارتی دارایی ما به حساب می‌آید و معمولاً ترجیح می‌دهیم که آن را به صورت غذا، مسکن، حمل‌ونقل و... داشته باشیم تا پول.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 تورم (۲) | ✍🏻 استیون هورویتز

➣ @Notes_On_Liberty

وقتی بانک‌های مرکزی مقدار زیادی پول تولید می‌کنند، مردم شروع به خرج کردن بیشتر پول می‌کنند که باعث بالارفتن قیمت کالاها و خدمات می‌شود. توجه کنید که این افزایش قیمت هیچ ربطی به تغییر در کمیابی کالاها ندارد و تنها ناشی از عرضه‌ی بیشتر پول است. با وجود تورم، قیمت‌ها از درجه اطمینان کمتری به عنوان سیگنال‌های ارزش کالاها برخوردارند و دارای مقداری «نویز» اضافی در سیگنالی که می‌فرستند هستند و بدین ترتیب کار را برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان سخت‌تر می‌کنند؛ چراکه در این شرایط آن‌ها باید تشخیص دهند که چه قسمتی از قیمت «واقعی» است و چه قسمتی در نتیجه‌ی تورم ایجاد شده است.

این مشکل سیگنال «نویز»دار هنگامی بدتر می‌شود که تورم، همه قیمت‌ها را به صورت مساوی تحت تأثیر قرار ندهد. بعضی قیمت‌ها ممکن است خیلی افزایش پیدا کنند؛ در حالی‌که بعضی از افزایش کمتری برخوردار گردند. این امر تنها به این بستگی دارد که پول جدید عرضه‌شده از چه کانال‌هایی وارد جریان اقتصاد گردد. مشکل این است که هیچ راهی برای پیش‌بینی آن وجود ندارد. تورم تنها از این جهت که باعث رشد بسیار سریع‌تر قیمت‌ها نسبت به دستمزدها می‌شود به عنوان یک مشکل شناخته نمی‌شود. بلکه مشکل اساسی و بسیار مهمتری که ایجاد می‌کند، این است که باعث اختلال در کار سیستم قیمت‌ها می‌شود. مطالعات تجربی نشان می‌دهد که کشورهای با تورم بالا نسبت به کشورها رفاه بسیار کمتری دارند. اتفاقی که الان در زیمباوه -جایی که حتی قیمت پایه‌ای‌ترین کالاها میلیاردی است- افتاده است، راهی مطمئن برای از بین بردن اقتصاد یک کشور با از بین بردن ارزش پول است!

پس اگر تورم این‌قدر بد است، پس چرا این‌قدر معمول است؟ کلید حل این معما در این نکته است که تورم باعث منفعت بعضی افراد نیز می‌شود، اول از همه نیز افرادی قرار دارند که تورم را ایجاد می‌کنند. تورم همچنین به سود افرادی است که بدهی (وام)های بسیار بالایی دارند؛ چراکه افزایش قیمت‌ها باعث کم شدن ارزش پول و درنتیجه کاهش ارزش بدهی (وام) بازپرداختی آن‌ها می‌شود (با فرض اینکه نرخ بهره ثابت بماند). از طرفی مسآولین بانک‌های مرکزی، یا نهادهای دولتی (مثلاً شرکت‌های دولتی)، نهادهایی هستند که وام‌های هنگفت دریافت می‌کنند. در نتیجه، دولت‌ها معمولاً مایل به سوءاستفاده از بانک‌های مرکزی‌شان برای عرضه‌ی پول بیشتر هستند، مخصوصاً هنگامی‌که بانک مرکزی از لحاظ سیاسی استقلال چندانی از خزانه مجلس نداشته باشد. حتی بانک‌های مرکزی که می‌خواهند قیمت‌ها را ثابت نگاه دارند بیشتر باعث افزایش تورم می‌شوند تا کاهش آن، چراکه مایل به جلب رضایت مسئولین سیاسی نیز هستند. همانطور که میلتون فریدمن گفته است، تورم همیشه و همه جا یک پدیده‌ی پولی است و همچنین از بدترین بلایایی است که دولت می‌تواند بر سر اقتصاد آورد. به این دلیل است که ما باید بدانیم تورم چیست و «چه نیست» و همیشه به دنبال راه‌هایی باشیم تا از سوءاستفاده دولت‌ها از قدرت بانک‌های مرکزی جلوگیری کنیم.

#تورم #گرانی #بانک_مرکزی
#مالیات_تورمی #اقتصاد #پول
#آزادی_اقتصادی #اقتصاد_آزاد
➣ @Notes_On_Liberty