📃 رکود بزرگ (۱) | ✍🏻 استیون هورویتز
➣ @Notes_On_Liberty
هر توضیحی از رکود بزرگ باید به سه پرسش اساسی پاسخ دهد. اول اینکه «چه چیزی باعث وقوع رکود شد؟» چرا کسادی در تابستان ۱۹۲۹ شروع شد و چرا بازار بورس در پاییز سقوط کرد؟ سوال دوم اینکه «چرا اوضاع در چنان زمان کوتاهی بسیار آشفته شد؟» ایالات متحده در تاریخ خود کسادیهای جدی ولی کوتاهی را تجربه کرده بود ولی این کسادی در زمان کوتاهی بسیار جدی شد. چرا؟ و سوال سوم اینکه «چرا دوره زمانی این رکود چنان طولانی شد؟» در طول تاریخ ایالات متحده هیچ کسادی بیشتر از ۱۸ ماه یا نهایتاً ۲ سال طول نکشیده بود. با این حال در دوره رکود بزرگ یک دهه طول کشید تا اقتصاد آمریکا به جایی که در سال ۱۹۲۹ بود، باز گردد. نکتهای که باید آن را در ابتدا مطرح کنم این است که من در این دو مقاله بر روی رویدادهای داخل ایالات متحده متمرکز خواهم شد ولو اینکه رکود بزرگ تا حدی یک پدیدهی جهانی بود. اگرچه اوضاع در ایالات متحده بسیار بدتر بود ولی مهمتر از آن اینکه بسیاری از باورهای ما در مورد دلایل، اثرات و درمانها از تجربهی ایالات متحده نشأت میگیرد.
توضیحی که من برای رکود بزرگ ارائه خواهم داد در مقابل توضیحاتی است که من آنها را نسخهی «تاریخ دبیرستانی» وقایع آن دوره میخوانم. این توضیح دبیرستانی از چهار جزء تشکیل شده که میتوان آنها را اینگونه بیان کرد: ۱- رکود بزرگ با شکست بازار بورس آغاز شد، که خود نتیجهی سرمایهداری مبتنی بر آزادی مطلق اقتصادی، مخصوصاً نابرابری درآمدی و کمبود مصرف بود. ۲- رییسجمهور هوور بهعنوان طرفدار سرمایهداری مبتنی بر آزادی مطلق اقتصادی، در زمان رکود هیچ کاری انجام نداد. ۳- اقدامات رییس جمهور روزولت باعث نجات اقتصاد از فاجعه و باعث افزایش سرعت روند بهبود شد. ۴- جنگ جهانی دوم باعث خروج کامل اقتصاد آمریکا از رکود شد. طی این مقاله من نشان خواهم داد که چرا هر کدام از چهار مورد بالا اشتباه است و همچنین در این مورد بحث خواهم کرد که نسخهی دبیرستانی توضیح رکود بزرگ، بزرگترین عامل در توضیح آن را نادیده میگیرد: بانک مرکزی ایالات متحده (فدرالرزرو).
علّت (علل) آغاز رکود بزرگ در میان جدال برانگیزترین عناوین تاریخ اقتصاد قرار دارد. اقتصاددانانی که به مکتب اتریشی اقتصاد تعلقخاطر دارند بر این باورند با اینکه سطح قیمتها در دههی ۱۹۲۰ تا حد زیادی ثابت بود، ولی این ثبات تحت تأثیر افزایش قابل توجه عرضهی پول توسط فدرال رزرو بود (افزایش بهرهوری اثر بالابرندهی افزایش عرضهی پول بر قیمتها را خنثی میساخت). فشارهای تورمی مذکور رشد ناپایدار اقتصادی را به وجود آوردند که در نهایت با کسادی که در تابستان ۱۹۲۹ به وقوع پیوست -که نتیجه خود آن نیز کاهش ارزش سریع سهام در پاییز بود- شکسته شد. برخی دیگر نیز تأثیرات جهانی استاندارد طلا را بهعنوان نقطه آغاز رکود مطرح میکنند. با این حال من خود بیشتر با نظریه اتریشیها موافقم، به هرحال چیزی که همهی اقتصاددانان روی آن متفقالقول هستند این است که توضیح نسخهی دبیرستانی اشتباه است. در دههی ۱۹۳۰ اقتصاددانانی بودند که توضیحاتی را براساس نابرابری درآمدی یا کمبود مصرف ارائه میدادند، ولی هر دوی این توضیحات در دهههای بعدی هم از دیدگاه تجربی و هم دیدگاه نظری رد شدند.
بهعلاوه، اقتصاد آمریکا در دهه ۱۹۲۰ به سختی میتواند نمونهای از آزادی مطلق اقتصادی نامیده شود. دولت هم در سطح ایالتی و هم در سطح فدرال به شدت درگیر فعالیتهای اقتصادی در جوانب مختلف بود که بسیاری از آنها با وقوع رکود بزرگ مرتبطاند. برای مثال، بانکهای آمریکا، بهشدت از ایجاد شعب جدید در خارج از ایالات منع شده بودند و حتی برخی از ایالتها قوانینی را برای داخل ایالت نیز وضع کرده بودند، همانطور که خواهیم دید، این عامل بسیار مهمی در بحران بانکی اوایل دهه ۳۰ به شمار میرود.
همچنین، فدرالرزرو نقشی اساسی در اقتصاد به عهده داشت و با اینکه از دیدگاه فنّی به صورت خصوصی اداره میشد، ولی در نتیجهی انحصاری که در اختیارش قرار داشت از مزایایی از سوی دولت برخوردار بود که تحت آزادی مطلق اقتصادی نمیتوانست وجود داشته باشد. میتوان مثالهای بسیار دیگری نیز زد، ولی همین مثالها نیز برای رد اتهام از آزادی مطلق اقتصادی بهعنوان علّت آغاز رکود کافی هستند؛ چراکه اقتصاد دهه ۱۹۲۰ بسیار دور از آزادی مطلق بود.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
هر توضیحی از رکود بزرگ باید به سه پرسش اساسی پاسخ دهد. اول اینکه «چه چیزی باعث وقوع رکود شد؟» چرا کسادی در تابستان ۱۹۲۹ شروع شد و چرا بازار بورس در پاییز سقوط کرد؟ سوال دوم اینکه «چرا اوضاع در چنان زمان کوتاهی بسیار آشفته شد؟» ایالات متحده در تاریخ خود کسادیهای جدی ولی کوتاهی را تجربه کرده بود ولی این کسادی در زمان کوتاهی بسیار جدی شد. چرا؟ و سوال سوم اینکه «چرا دوره زمانی این رکود چنان طولانی شد؟» در طول تاریخ ایالات متحده هیچ کسادی بیشتر از ۱۸ ماه یا نهایتاً ۲ سال طول نکشیده بود. با این حال در دوره رکود بزرگ یک دهه طول کشید تا اقتصاد آمریکا به جایی که در سال ۱۹۲۹ بود، باز گردد. نکتهای که باید آن را در ابتدا مطرح کنم این است که من در این دو مقاله بر روی رویدادهای داخل ایالات متحده متمرکز خواهم شد ولو اینکه رکود بزرگ تا حدی یک پدیدهی جهانی بود. اگرچه اوضاع در ایالات متحده بسیار بدتر بود ولی مهمتر از آن اینکه بسیاری از باورهای ما در مورد دلایل، اثرات و درمانها از تجربهی ایالات متحده نشأت میگیرد.
توضیحی که من برای رکود بزرگ ارائه خواهم داد در مقابل توضیحاتی است که من آنها را نسخهی «تاریخ دبیرستانی» وقایع آن دوره میخوانم. این توضیح دبیرستانی از چهار جزء تشکیل شده که میتوان آنها را اینگونه بیان کرد: ۱- رکود بزرگ با شکست بازار بورس آغاز شد، که خود نتیجهی سرمایهداری مبتنی بر آزادی مطلق اقتصادی، مخصوصاً نابرابری درآمدی و کمبود مصرف بود. ۲- رییسجمهور هوور بهعنوان طرفدار سرمایهداری مبتنی بر آزادی مطلق اقتصادی، در زمان رکود هیچ کاری انجام نداد. ۳- اقدامات رییس جمهور روزولت باعث نجات اقتصاد از فاجعه و باعث افزایش سرعت روند بهبود شد. ۴- جنگ جهانی دوم باعث خروج کامل اقتصاد آمریکا از رکود شد. طی این مقاله من نشان خواهم داد که چرا هر کدام از چهار مورد بالا اشتباه است و همچنین در این مورد بحث خواهم کرد که نسخهی دبیرستانی توضیح رکود بزرگ، بزرگترین عامل در توضیح آن را نادیده میگیرد: بانک مرکزی ایالات متحده (فدرالرزرو).
علّت (علل) آغاز رکود بزرگ در میان جدال برانگیزترین عناوین تاریخ اقتصاد قرار دارد. اقتصاددانانی که به مکتب اتریشی اقتصاد تعلقخاطر دارند بر این باورند با اینکه سطح قیمتها در دههی ۱۹۲۰ تا حد زیادی ثابت بود، ولی این ثبات تحت تأثیر افزایش قابل توجه عرضهی پول توسط فدرال رزرو بود (افزایش بهرهوری اثر بالابرندهی افزایش عرضهی پول بر قیمتها را خنثی میساخت). فشارهای تورمی مذکور رشد ناپایدار اقتصادی را به وجود آوردند که در نهایت با کسادی که در تابستان ۱۹۲۹ به وقوع پیوست -که نتیجه خود آن نیز کاهش ارزش سریع سهام در پاییز بود- شکسته شد. برخی دیگر نیز تأثیرات جهانی استاندارد طلا را بهعنوان نقطه آغاز رکود مطرح میکنند. با این حال من خود بیشتر با نظریه اتریشیها موافقم، به هرحال چیزی که همهی اقتصاددانان روی آن متفقالقول هستند این است که توضیح نسخهی دبیرستانی اشتباه است. در دههی ۱۹۳۰ اقتصاددانانی بودند که توضیحاتی را براساس نابرابری درآمدی یا کمبود مصرف ارائه میدادند، ولی هر دوی این توضیحات در دهههای بعدی هم از دیدگاه تجربی و هم دیدگاه نظری رد شدند.
بهعلاوه، اقتصاد آمریکا در دهه ۱۹۲۰ به سختی میتواند نمونهای از آزادی مطلق اقتصادی نامیده شود. دولت هم در سطح ایالتی و هم در سطح فدرال به شدت درگیر فعالیتهای اقتصادی در جوانب مختلف بود که بسیاری از آنها با وقوع رکود بزرگ مرتبطاند. برای مثال، بانکهای آمریکا، بهشدت از ایجاد شعب جدید در خارج از ایالات منع شده بودند و حتی برخی از ایالتها قوانینی را برای داخل ایالت نیز وضع کرده بودند، همانطور که خواهیم دید، این عامل بسیار مهمی در بحران بانکی اوایل دهه ۳۰ به شمار میرود.
همچنین، فدرالرزرو نقشی اساسی در اقتصاد به عهده داشت و با اینکه از دیدگاه فنّی به صورت خصوصی اداره میشد، ولی در نتیجهی انحصاری که در اختیارش قرار داشت از مزایایی از سوی دولت برخوردار بود که تحت آزادی مطلق اقتصادی نمیتوانست وجود داشته باشد. میتوان مثالهای بسیار دیگری نیز زد، ولی همین مثالها نیز برای رد اتهام از آزادی مطلق اقتصادی بهعنوان علّت آغاز رکود کافی هستند؛ چراکه اقتصاد دهه ۱۹۲۰ بسیار دور از آزادی مطلق بود.
➣ @Notes_On_Liberty
👌1
📃 رکود بزرگ (۲) | ✍🏻 استیون هورویتز
➣ @Notes_On_Liberty
با شکست بازار بورس در اکتبر ۱۹۲۹، اوضاع اقتصادی مانند مارپیچی بدتر و بدتر شد. بیکاری در آمریکا از ۹٫۲ درصد در ۱۹۲۹ به ۹٫۸ درصد در ۱۹۳۰، ۷٫۱۵ درصد در ۱۹۳۱ و ۹٫۲۲ درصد در ۱۹۳۲ رسید. به تقریب خوبی میتوان گفت که نرخ بیکاری در سال ۱۹۳۰ در حدود ۲۵ درصد بوده است. حتی نرخهای بیکاری که در محاسبهی آنها افرادی که در برنامههای ایجاد کار دولت شرکت کرده بودند، شاغل محسوب میشدند، عددی کمتر از ۹ درصد را تا سال ۱۹۴۱ نشان نمیدهند. حال اگر افراد مذکور را شاغل محسوب نکنیم میتوان گفت که نرخ بیکاری در فاصله بین سالهای ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۹ بالای ۱۴.۳ درصد بوده است.
تولید ناخالص داخلی در طول چهار سال -از ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳- به طور پیوسته در حال کاهش بود. GDP واقعی در طول این دوره حدود ۳۸ درصد کاهش یافت که قسمت بزرگی از آن در نتیجهی فروپاشی تقریبی سرمایهگذاری بخش خصوصی بود، بهطوریکه این میزان از ۵٫۱۶ میلیار دلار در ۱۹۲۹ به ۳٫۱ میلیارد دلار در ۱۹۳۲ و ۷٫۱میلیارد دلار در ۱۹۳۳ رسید. سرمایهگذاری بخش خصوصی تا سال ۱۹۴۱ به سطح سال ۱۹۲۹ نرسید. سیستم بانکی ایالات متحده نیز تقریباً دچار یک فروپاشی شد. در سال ۱۹۲۱، حدود ۳۱۰۰۰ موسسه بانکی در آمریکا وجود داشت. در حالیکه در سال ۱۹۳۴ این تعداد چیزی کمتر از ۱۵۰۰۰ بود. بانکهای باقیمانده نیز در طول سالهای مداخله دولت با شکست مواجه شدند. اگر این اوضاع را با تجربه کانادا -جاییکه در طول دورهی مذکور فقط یک بانک ورشکست شد- مقایسه کنیم نتیجه بسیار میتواند آموزنده باشد. بسیاری از تاریخدانان اقتصادی بر این اعتقادند که تمایل کانادا برای اجازه دادن به بانکها برای ایجاد شعب جدید در سراسر کشور باعث افزایش تنوع در آنها شد و، در نتیجه، آنها در معرض خطر کمتری نسبت به بانکهای کوچک و بدون تنوع آمریکا قرار داشتند و این نیز مثال دیگری است از مشکلاتی که مقررات به وجود میآورد در حالیکه بازار آزاد راهحل آن است.
کسادی اقتصاد آمریکا از تابستان سال ۱۹۲۹ شروع شد و شکست بازار بورس در پاییز همان سال سرعت آن را افزایش داد. در آن زمان، کسادی هیچ تفاوتی با کسادیهای قبل نشان نمیداد که همهی آنها بهطور خودبهخودی در دورهای حدود ۱۸ ماه برطرف شده بودند. از این میان میتوان به کسادی بد سالهای ۱۹۲۰ و ۱۹۲۱ اشاره کرد. ولی چه چیزی در این کسادی با دیگر کسادیها متفاوت بود؟ دو عامل مهم میتوانند تفاوت این کسادی را نشان دهند و توضیح دهند که چرا در چنان زمان کوتاهی اوضاع به شدت وخامت یافت.
اول اینکه، رییس جمهور هوور برخلاف شخصیتی که دیدگاه مقابل بهعنوان طرفدار آزادی مطلق اقتصادی قائل است، در برابر رکود راهحل عدممداخله را انتخاب نکرد. در واقع، هوور پیشزمینهی طولانی و ممتازی در خدمات دولتی داشت، به طوریکه او همیشه با پافشاری بیش از اندازهای سعی بر آن داشت که مشکلات خود در بازار را با استفاده از این بخش حل کند که از اقدامات وی میتوان به «مدیریت امور تغذیه در جنگ جهانی اول» و «وزارت بازرگانی» در سال ۱۹۲۰ اشاره کرد. در مقابل بحران نیز هوور با برنامهها و سیاستهای دولتی متعددی سعی در حل آن داشت، که همهی این برنامهها اوضاع را برای بازارهای مختلف برای هماهنگ شدن با اوضاع جدید اقتصاد دشوارتر ساخت. او برنامههای بزرگی را برای کمک مالی به بنگاههای درگیر بحران (از جمله بانکها) از محل مالیات تصویب کرد، میزان مالیاتها را در ۱۹۳۲ افزایش داد و مهمتر از همهی اینها، بنگاهها را متقاعد ساخت تا در مقابل طوفان رکود، سطح دستمزدها را کاهش ندهند. سیاست اخیر دو نتیجهی فاجعهبار داشت: بیکاری به شدت رو به افزایش و طولانی مدت، و همچنین کاهش سود مشارکت و قیمت سهام (چراکه دستمزدهای بالا بالاخره باید از جایی تأمین میشدند).
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
با شکست بازار بورس در اکتبر ۱۹۲۹، اوضاع اقتصادی مانند مارپیچی بدتر و بدتر شد. بیکاری در آمریکا از ۹٫۲ درصد در ۱۹۲۹ به ۹٫۸ درصد در ۱۹۳۰، ۷٫۱۵ درصد در ۱۹۳۱ و ۹٫۲۲ درصد در ۱۹۳۲ رسید. به تقریب خوبی میتوان گفت که نرخ بیکاری در سال ۱۹۳۰ در حدود ۲۵ درصد بوده است. حتی نرخهای بیکاری که در محاسبهی آنها افرادی که در برنامههای ایجاد کار دولت شرکت کرده بودند، شاغل محسوب میشدند، عددی کمتر از ۹ درصد را تا سال ۱۹۴۱ نشان نمیدهند. حال اگر افراد مذکور را شاغل محسوب نکنیم میتوان گفت که نرخ بیکاری در فاصله بین سالهای ۱۹۳۱ تا ۱۹۳۹ بالای ۱۴.۳ درصد بوده است.
تولید ناخالص داخلی در طول چهار سال -از ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳- به طور پیوسته در حال کاهش بود. GDP واقعی در طول این دوره حدود ۳۸ درصد کاهش یافت که قسمت بزرگی از آن در نتیجهی فروپاشی تقریبی سرمایهگذاری بخش خصوصی بود، بهطوریکه این میزان از ۵٫۱۶ میلیار دلار در ۱۹۲۹ به ۳٫۱ میلیارد دلار در ۱۹۳۲ و ۷٫۱میلیارد دلار در ۱۹۳۳ رسید. سرمایهگذاری بخش خصوصی تا سال ۱۹۴۱ به سطح سال ۱۹۲۹ نرسید. سیستم بانکی ایالات متحده نیز تقریباً دچار یک فروپاشی شد. در سال ۱۹۲۱، حدود ۳۱۰۰۰ موسسه بانکی در آمریکا وجود داشت. در حالیکه در سال ۱۹۳۴ این تعداد چیزی کمتر از ۱۵۰۰۰ بود. بانکهای باقیمانده نیز در طول سالهای مداخله دولت با شکست مواجه شدند. اگر این اوضاع را با تجربه کانادا -جاییکه در طول دورهی مذکور فقط یک بانک ورشکست شد- مقایسه کنیم نتیجه بسیار میتواند آموزنده باشد. بسیاری از تاریخدانان اقتصادی بر این اعتقادند که تمایل کانادا برای اجازه دادن به بانکها برای ایجاد شعب جدید در سراسر کشور باعث افزایش تنوع در آنها شد و، در نتیجه، آنها در معرض خطر کمتری نسبت به بانکهای کوچک و بدون تنوع آمریکا قرار داشتند و این نیز مثال دیگری است از مشکلاتی که مقررات به وجود میآورد در حالیکه بازار آزاد راهحل آن است.
کسادی اقتصاد آمریکا از تابستان سال ۱۹۲۹ شروع شد و شکست بازار بورس در پاییز همان سال سرعت آن را افزایش داد. در آن زمان، کسادی هیچ تفاوتی با کسادیهای قبل نشان نمیداد که همهی آنها بهطور خودبهخودی در دورهای حدود ۱۸ ماه برطرف شده بودند. از این میان میتوان به کسادی بد سالهای ۱۹۲۰ و ۱۹۲۱ اشاره کرد. ولی چه چیزی در این کسادی با دیگر کسادیها متفاوت بود؟ دو عامل مهم میتوانند تفاوت این کسادی را نشان دهند و توضیح دهند که چرا در چنان زمان کوتاهی اوضاع به شدت وخامت یافت.
اول اینکه، رییس جمهور هوور برخلاف شخصیتی که دیدگاه مقابل بهعنوان طرفدار آزادی مطلق اقتصادی قائل است، در برابر رکود راهحل عدممداخله را انتخاب نکرد. در واقع، هوور پیشزمینهی طولانی و ممتازی در خدمات دولتی داشت، به طوریکه او همیشه با پافشاری بیش از اندازهای سعی بر آن داشت که مشکلات خود در بازار را با استفاده از این بخش حل کند که از اقدامات وی میتوان به «مدیریت امور تغذیه در جنگ جهانی اول» و «وزارت بازرگانی» در سال ۱۹۲۰ اشاره کرد. در مقابل بحران نیز هوور با برنامهها و سیاستهای دولتی متعددی سعی در حل آن داشت، که همهی این برنامهها اوضاع را برای بازارهای مختلف برای هماهنگ شدن با اوضاع جدید اقتصاد دشوارتر ساخت. او برنامههای بزرگی را برای کمک مالی به بنگاههای درگیر بحران (از جمله بانکها) از محل مالیات تصویب کرد، میزان مالیاتها را در ۱۹۳۲ افزایش داد و مهمتر از همهی اینها، بنگاهها را متقاعد ساخت تا در مقابل طوفان رکود، سطح دستمزدها را کاهش ندهند. سیاست اخیر دو نتیجهی فاجعهبار داشت: بیکاری به شدت رو به افزایش و طولانی مدت، و همچنین کاهش سود مشارکت و قیمت سهام (چراکه دستمزدهای بالا بالاخره باید از جایی تأمین میشدند).
➣ @Notes_On_Liberty
👌1
📃 رکود بزرگ (۳) | ✍🏻 استیون هورویتز
➣ @Notes_On_Liberty
دلیل دوم برای وخامت شدید اوضاع که اهمیت بیشتری نیز دارد این است که فدرالرزرو اجازه افزایش عرضهی پول را به میزانی بیش از ۳۰ درصد در فاصله ۱۹۲۹ و ۱۹۳۳ صادر کرد. این رکود عظیم هم علّت و هم اثر شکست بانکها بود که بهطورکلی تأمین پول مورد نیاز بنگاهها و خانوارها برای مبادلات سودده را دشوار ساخته بود. نتیجه این بود که درحالیکه بیکاری در حدود نرخ ۲۰ درصد نوسان میکرد، هم افراد و هم ماشینها بیکار شدند. میلتون فریدمن و آنا شوارتز این شکست بزرگ را در دهه ۱۹۶۰ مستند ساختند، ولی با این وجود این موضوع هنوز هم جای واقعی خود را در اذهان عموم پیدا نکرده است؛ چراکه کتابهای درسی مبتنی بر توضیح نسخه دبیرستانی به ندرت به نقش عظیم فدرالرزرو در وخامت بخشیدن به اوضاع اقتصاد در دوره رکود بزرگ میپردازند. توضیح اینکه اگر فدرالرزرو این کار را نمیکرد چه میشد بسیار دشوار است، ولی میتوان گفت که اگر فدرالرزرو دست به این کار نمیزد، رکود جدی هنوز هم اتفاق میفتاد ولی نه در حد فاجعهای که مردم آمریکا در آن دوره با آن روبهرو شدند.
سیاستهای نادرست دولت هوور و فدرالرزرو باعث هرچه بیشتر عمیقتر شدن رکود نسبت به رکودهای قبلی شدند. اگرچه روزولت نیز باید میآمد تا ادامه رکود را برای دهه ای دیگر تضمین کند. حس عام بر آن است که New Deal (طرح بهبود اقتصاد که توسط رییس جمهور روزولت ارائه و اجرا شد) به بهبود اوضاع کمک کرد. و درست است که از سال ۱۹۳۴ اقتصاد بر مبنای GDP شروع به بهبود کرد. با این حال نرخ بیکاری در همان حد فاجعهبار خود باقی ماند و درآمد سرانه تا سال ۱۹۴۰ به میزان سال ۱۹۲۹ خود نرسید و همچنین سرمایهگذاری بخش خصوصی نیز تا سال ۱۹۴۰ در سطحی پایینتر از میزان آن در سال ۱۹۲۹ باقی ماند. به این ترتیب، باز هم با توجه به بهبودهای مشاهده شده در رکودهای قبلی این بهبود در نهایت بسیار ضعیف بهشمار میرفت.
به نظر برخی از تاریخدانان اقتصادی، ضعف بخش خصوصی به ابهام و ناپایداری بازمیگردد که در نتیجهی نیو دیل به وجود آمده بود. قسمت اعظمی از نیو دیل چیزی نبود که ما آن را امروز «محرک» مینامیم، بلکه قسمتی از یک خواست طولانی مدت برای «دوبارهسازی» اقتصاد آمریکا توسط روزولت و مشاورانش بود. از آنجایی که ادبیات روزولت، مخصوصاً در اواسط دهه ۳۰ میلادی بسیار ضد تجارت بود و همچنین به دلیل «آزمایشهای» مکرر او روی سیاستهای مختلف و تاثیرات آنها، سرمایهگذاران خصوصی نسبت به همه چیز حساس شدند: از تصاحب سود توسط دولت گرفته تا ملّیسازی یکباره. این حساسیت در ادبیات اقتصاد به کاهش سرمایهگذاری خصوصی و طولانیتر شدن پروسهی بهبود ترجمه شد. همین ناپایداری ایجادشده توسط روزولت بود که بهبود را چندین سال به تعویق انداخت. حتی جنگ جهانی دوم نیز به بهبود اوضاع کمکی نکرد. درست است که کاهش قابل ملاحظهای در بیکاری و افزایش محسوسی در GDP اتفاق افتاد، ولی اینها نتیجهی به خدمت گرفتن میلیونها فرد در ارتش و تولید بمبها و جنگافزارها بود. عملکرد بخش خصوصی هنوز هم ضعیف بود و این دشوار است که بگوییم آیا ساختن یکسری جنگافزار و منفجر کردن آنها تأثیری در بهبود وضع زندگی مردم دارد یا نه؟! از طرفی با وجود کنترلهایی که روی قیمتها در دوران جنگ اعمال میشد بهسختی میتوان ارزش واقعی فعالیتهای انجامیافته در آن دوران را اندازه گرفت. اقتصاد بخش خصوصی تنها هنگامی بهبود یافت که بعد از جنگ محدودیتهای اعمال شده در دوران جنگ برداشته شد. عمق و دورهی زمانی طولانی رکود بزرگ نتیجه سیاستهای اشتباه دولت و شکست بنگاههای دولتی در انجام وظایف تعیینشده برایشان بود و همچنین دلیل آغاز نیز همانطور که دیدیم نتیجهی شکست دولت بود. چیزی که بهروشنی میتوان گفت این است که توضیح نسخهی دبیرستانی که همهی مشکلات را به گردن بازار میاندازد و بهبود را نتیجهی اقدامات روزولت، نیو دیل و جنگ جهانی دوم میداند، توضیحی سراسر تحریفکننده است. بنابراین در مقابله با کسادی اخیر که ایالات متحده و دیگر کشورها را در بر گرفته است، درک این مسأله که چرا رکود سال ۱۹۲۹ تبدیل به «رکود بزرگ» شد برای جلوگیری از وخامت هرچه بیشتر اوضاع توسط دولت بسیار اساسی مینماید.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#رکود #رکود_بزرگ #مداخله #مالیات
#ورشکستگی #فدرالرزرو #نیودیل
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
دلیل دوم برای وخامت شدید اوضاع که اهمیت بیشتری نیز دارد این است که فدرالرزرو اجازه افزایش عرضهی پول را به میزانی بیش از ۳۰ درصد در فاصله ۱۹۲۹ و ۱۹۳۳ صادر کرد. این رکود عظیم هم علّت و هم اثر شکست بانکها بود که بهطورکلی تأمین پول مورد نیاز بنگاهها و خانوارها برای مبادلات سودده را دشوار ساخته بود. نتیجه این بود که درحالیکه بیکاری در حدود نرخ ۲۰ درصد نوسان میکرد، هم افراد و هم ماشینها بیکار شدند. میلتون فریدمن و آنا شوارتز این شکست بزرگ را در دهه ۱۹۶۰ مستند ساختند، ولی با این وجود این موضوع هنوز هم جای واقعی خود را در اذهان عموم پیدا نکرده است؛ چراکه کتابهای درسی مبتنی بر توضیح نسخه دبیرستانی به ندرت به نقش عظیم فدرالرزرو در وخامت بخشیدن به اوضاع اقتصاد در دوره رکود بزرگ میپردازند. توضیح اینکه اگر فدرالرزرو این کار را نمیکرد چه میشد بسیار دشوار است، ولی میتوان گفت که اگر فدرالرزرو دست به این کار نمیزد، رکود جدی هنوز هم اتفاق میفتاد ولی نه در حد فاجعهای که مردم آمریکا در آن دوره با آن روبهرو شدند.
سیاستهای نادرست دولت هوور و فدرالرزرو باعث هرچه بیشتر عمیقتر شدن رکود نسبت به رکودهای قبلی شدند. اگرچه روزولت نیز باید میآمد تا ادامه رکود را برای دهه ای دیگر تضمین کند. حس عام بر آن است که New Deal (طرح بهبود اقتصاد که توسط رییس جمهور روزولت ارائه و اجرا شد) به بهبود اوضاع کمک کرد. و درست است که از سال ۱۹۳۴ اقتصاد بر مبنای GDP شروع به بهبود کرد. با این حال نرخ بیکاری در همان حد فاجعهبار خود باقی ماند و درآمد سرانه تا سال ۱۹۴۰ به میزان سال ۱۹۲۹ خود نرسید و همچنین سرمایهگذاری بخش خصوصی نیز تا سال ۱۹۴۰ در سطحی پایینتر از میزان آن در سال ۱۹۲۹ باقی ماند. به این ترتیب، باز هم با توجه به بهبودهای مشاهده شده در رکودهای قبلی این بهبود در نهایت بسیار ضعیف بهشمار میرفت.
به نظر برخی از تاریخدانان اقتصادی، ضعف بخش خصوصی به ابهام و ناپایداری بازمیگردد که در نتیجهی نیو دیل به وجود آمده بود. قسمت اعظمی از نیو دیل چیزی نبود که ما آن را امروز «محرک» مینامیم، بلکه قسمتی از یک خواست طولانی مدت برای «دوبارهسازی» اقتصاد آمریکا توسط روزولت و مشاورانش بود. از آنجایی که ادبیات روزولت، مخصوصاً در اواسط دهه ۳۰ میلادی بسیار ضد تجارت بود و همچنین به دلیل «آزمایشهای» مکرر او روی سیاستهای مختلف و تاثیرات آنها، سرمایهگذاران خصوصی نسبت به همه چیز حساس شدند: از تصاحب سود توسط دولت گرفته تا ملّیسازی یکباره. این حساسیت در ادبیات اقتصاد به کاهش سرمایهگذاری خصوصی و طولانیتر شدن پروسهی بهبود ترجمه شد. همین ناپایداری ایجادشده توسط روزولت بود که بهبود را چندین سال به تعویق انداخت. حتی جنگ جهانی دوم نیز به بهبود اوضاع کمکی نکرد. درست است که کاهش قابل ملاحظهای در بیکاری و افزایش محسوسی در GDP اتفاق افتاد، ولی اینها نتیجهی به خدمت گرفتن میلیونها فرد در ارتش و تولید بمبها و جنگافزارها بود. عملکرد بخش خصوصی هنوز هم ضعیف بود و این دشوار است که بگوییم آیا ساختن یکسری جنگافزار و منفجر کردن آنها تأثیری در بهبود وضع زندگی مردم دارد یا نه؟! از طرفی با وجود کنترلهایی که روی قیمتها در دوران جنگ اعمال میشد بهسختی میتوان ارزش واقعی فعالیتهای انجامیافته در آن دوران را اندازه گرفت. اقتصاد بخش خصوصی تنها هنگامی بهبود یافت که بعد از جنگ محدودیتهای اعمال شده در دوران جنگ برداشته شد. عمق و دورهی زمانی طولانی رکود بزرگ نتیجه سیاستهای اشتباه دولت و شکست بنگاههای دولتی در انجام وظایف تعیینشده برایشان بود و همچنین دلیل آغاز نیز همانطور که دیدیم نتیجهی شکست دولت بود. چیزی که بهروشنی میتوان گفت این است که توضیح نسخهی دبیرستانی که همهی مشکلات را به گردن بازار میاندازد و بهبود را نتیجهی اقدامات روزولت، نیو دیل و جنگ جهانی دوم میداند، توضیحی سراسر تحریفکننده است. بنابراین در مقابله با کسادی اخیر که ایالات متحده و دیگر کشورها را در بر گرفته است، درک این مسأله که چرا رکود سال ۱۹۲۹ تبدیل به «رکود بزرگ» شد برای جلوگیری از وخامت هرچه بیشتر اوضاع توسط دولت بسیار اساسی مینماید.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#رکود #رکود_بزرگ #مداخله #مالیات
#ورشکستگی #فدرالرزرو #نیودیل
➣ @Notes_On_Liberty
👌1
📃 چرا فمنیسم مدرن، غیرمنطقی، غیرضروری و فاسد است؟ (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
فمنیسم یک ایدهی رادیکال است که بر اساس آن، زنان مرد هستند!
هرچند هدف سوزان پینکر (Susan Pinker) از نوشتن کتاب فوقالعادهاش با عنوان «تناقض جنسی: پسران به دردسر افتاده، دختران هدیه گرفته و تفاوت واقعی بین دو جنس» (The Sexual Paradox: Troubled Boys, Gifted Girls, and the Real Difference Between the Sexes) چیز دیگری بوده است اما میتواند این دیدگاه من را تقویت کند که فمنیسم مدرن در قرن ۲۱ بهطور همزمان، غیر منطقی، غیرضروری و ناسالم است.
در ابتدا، فمنیسم مدرن، غیرمنطقی است؛ زیرا طبق اشارهی پینکر بر اساس این فرض معمول، برای اجتماعیسازی جنسی مادامالعمر و پدرسالاری وحشتناک، استوار شده است که مردان و زنان بهطور کلی مساوی نیستند.
تعداد بسیار زیادی از شواهد به دست آمده تا اکنون، بهطور کامل ثابت میکنند که این فرض معمول، اشتباه است. مردان و زنان بهصورت ذاتی، اساسی و تطبیقناپذیر با هم متفاوتاند. هرگونه جنبش سیاسی بر اساس این فرض نادرست بهطور تأملبرانگیز دربارهی ماهیت انسان و اینکه زن و مرد با هم برابر هستند و باید برابر باشند محکوم به شکست است.
بهعلاوه، فمنیسم مدرن، ضروری نیست؛ زیرا مهمترین دلیل وجود آن این فرض روشن و شفاف است که زنان همواره از نظر تاریخی در مرتبهی پایینتری از مردان قرار داده شدهاند.
این واقعیت که مردان و زنان اساساً با هم متفاوت هستند و چیزهای متفاوتی میخواهند، مقایسهی رفاه آنها را بهصورت مستقیم دشوار میکند و باعث میشود نتوان بهآسانی امتیاز یکی از این دو جنس را به دیگری تشخیص داد.
برای مثال، این واقعیت که زنان پول کمتری نسبت به مردان تولید میکنند به خودی خود نمیتواند دال بر این باشد که زنان بدتر از مردان هستند. این واقعیت مثل این است که اگر مردان، کفشهای کمتری نسبت به زنان داشته باشند به معنای این نیست که از زنان بدتر هستند.
البته، در دو معیار بیولوژیک معنادار رفاه- طول عمر و زادولد- معمولاً زنان بهتر از مردان هستند و بودهاند. در هر جامعهی بشری، زنان بیشتر از مردان عمر میکنند و بیشتر زنان قدرت زادولد دارند. اما بیشتر مردان بدون اینکه توانایی زادولد داشته باشند و فرزندی از خود بهجا بگذارند از دنیا میروند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
فمنیسم یک ایدهی رادیکال است که بر اساس آن، زنان مرد هستند!
هرچند هدف سوزان پینکر (Susan Pinker) از نوشتن کتاب فوقالعادهاش با عنوان «تناقض جنسی: پسران به دردسر افتاده، دختران هدیه گرفته و تفاوت واقعی بین دو جنس» (The Sexual Paradox: Troubled Boys, Gifted Girls, and the Real Difference Between the Sexes) چیز دیگری بوده است اما میتواند این دیدگاه من را تقویت کند که فمنیسم مدرن در قرن ۲۱ بهطور همزمان، غیر منطقی، غیرضروری و ناسالم است.
در ابتدا، فمنیسم مدرن، غیرمنطقی است؛ زیرا طبق اشارهی پینکر بر اساس این فرض معمول، برای اجتماعیسازی جنسی مادامالعمر و پدرسالاری وحشتناک، استوار شده است که مردان و زنان بهطور کلی مساوی نیستند.
تعداد بسیار زیادی از شواهد به دست آمده تا اکنون، بهطور کامل ثابت میکنند که این فرض معمول، اشتباه است. مردان و زنان بهصورت ذاتی، اساسی و تطبیقناپذیر با هم متفاوتاند. هرگونه جنبش سیاسی بر اساس این فرض نادرست بهطور تأملبرانگیز دربارهی ماهیت انسان و اینکه زن و مرد با هم برابر هستند و باید برابر باشند محکوم به شکست است.
بهعلاوه، فمنیسم مدرن، ضروری نیست؛ زیرا مهمترین دلیل وجود آن این فرض روشن و شفاف است که زنان همواره از نظر تاریخی در مرتبهی پایینتری از مردان قرار داده شدهاند.
این واقعیت که مردان و زنان اساساً با هم متفاوت هستند و چیزهای متفاوتی میخواهند، مقایسهی رفاه آنها را بهصورت مستقیم دشوار میکند و باعث میشود نتوان بهآسانی امتیاز یکی از این دو جنس را به دیگری تشخیص داد.
برای مثال، این واقعیت که زنان پول کمتری نسبت به مردان تولید میکنند به خودی خود نمیتواند دال بر این باشد که زنان بدتر از مردان هستند. این واقعیت مثل این است که اگر مردان، کفشهای کمتری نسبت به زنان داشته باشند به معنای این نیست که از زنان بدتر هستند.
البته، در دو معیار بیولوژیک معنادار رفاه- طول عمر و زادولد- معمولاً زنان بهتر از مردان هستند و بودهاند. در هر جامعهی بشری، زنان بیشتر از مردان عمر میکنند و بیشتر زنان قدرت زادولد دارند. اما بیشتر مردان بدون اینکه توانایی زادولد داشته باشند و فرزندی از خود بهجا بگذارند از دنیا میروند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چرا فمنیسم مدرن، غیرمنطقی، غیرضروری و فاسد است؟ (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
همچنین این درست نیست که زنان جنس ضعیف هستند. پینکر این حقیقت را که پسران شکنندهتر از دختران هستند هم از نظر فیزیکی هم فیزیولوژیکی، و از این جهت مراقبت پزشکی و روانشناختی بیشتری نیاز دارند، اثبات میکند.
مردان در تمام طول حیات خود، به بیماریهای بیشتری به تعداد بیشتر نسبت به زنان دچار میشوند. آسیبپذیری بیشتر پسرها و مردان در برابر بیماری توجیه میکند که چرا بیشتر آنها در دوران کودکی میمیرند و نمیتوانند به سن بلوغ جنسی برسند و چرا متوسط امید به زندگی در مردان، کوتاهتر و کمتر از زنان است. این مورد بهطور کلی دلیل بر این است که چرا امروزه تعداد پسرانی که به دنیا میآیند بیشتر از دختران است- ۱۰۵ (پسر) به ۱۰۰ (دختر) اما این تعداد زمانیکه پسرها به سن بلوغ میرسند به ۱۰۰ به ۱۰۰ میرسد.
مغلطهی دیگر فمنیسم مدرن این است که مردان نسبت به زنان قدرت بیشتری دارند.
بین پستانداران، مونثها همواره از قدرت بیشتری نسبت به مذکرها برخوردار بودهاند و انسانها هم استثنا نیستند. درست است که در تمام جوامع بشری، مردان بهطور گستردهتر، تمام پول، سیاست و پرستیژ را کنترل میکنند. درست است اما علّت این است که باید این کار را برای جلب توجه زنان بکنند. قدرت کنترل این منابع در دست زنان نیست؛ زیرا نیازی به این کار ندارند. پس زنان چه چیزی را کنترل میکنند؟ مردان را!
در نهایت، فمنیسم مدرن شیطانی است؛ زیرا سرانجام زنان و مردان را بدبخت میکند.
در مقالهای که قرار است در مجلهی اقتصاد آمریکا: سیاست اقتصاد (American Economic Journal: Economic Policy)، بتسی استیونسون (Betsey Stevenson) و جاستین ولفرز (Justin Wolfers)، دانشکدهی کسبوکار وارتون، دانشگاه پنسیلوانیا چاپ شود نشان داده میشود شادی زنان آمریکایی در طی ۳۵ سال گذشته به طور مرتب دارد کاسته میشود در حالیکه دارند در مقایسه با مردان به پول بیشتری میرسند. زنان عادت دارند بسیار خوشحالتر از مردان باشند با وجود این حقیقت که آنها پول کمتری نسبت به مردان درمیآورند. شکاف جنسیتی در سعادت (به نفع زنان)، در طی ۳۵ سال اخیر کاهش یافته است مثل کمتر شدن شکاف جنسیتی در دستمزد (به نفع مردان). امروزه زنان به اندازهی مردان کسب میکنند، گاهی اوقات حتی بیشتر. بهعنوان یک نتیجه امروز زنان ناشاد هستند یا ناشادتر از مردان هستند. همانطور که در پیشتر توضیح دادهام پول زنان را خوشحال نمیکند.
اصرار فمینیسم در این زمینه که مردان مانند زنان رفتار میکنند و به اندازهی آنها پول در میآورند تنها دلیل برای بالا رفتن سطوح نارضایتی زنان از زندگی نیست. وقوع بیشتر طلاق و مادران مجرد به این موضوع دامن میزند.
در هر صورت مقصر بودن فمنیسم مدرن در ناشاد ساختن زنان به سختی قابل انکار است؛ زیرا بر پایهی فرضیات اشتباه دربارهی طبیعت مردان و زنان بنیان گذاشته شده است.
شادکامی مردان در طی ۳۵ سال اخیر کاهش پیدا نکرده است؛ زیرا مجبور به دفاع از مردانگی خود نبودهاند. هیچکس از این ایدهی رادیکال دفاع نکرده است که مردان مانند زنان هستند اما کریستینا هوف سومرز (Christina Hoff Sommers) نشان میدهد این ایده در جنگ فعلی ما با پسران ممکن است رخ بدهد. به هر کس که دنبال یک پادتن قوی برای درمان فمنیسم مدرن میگردد کتاب دنیل کریتندن (Danielle Crittenden)، ۱۹۹۹، را توصیه میکنم. با عنوان: «آنچه که مادرانمان به ما نگفتند: چرا شادکامی از چهرهی زنان مدرن رخت بر بسته است.» (What Our Mothers Didn't Tell Us: Why Happiness Eludes the Modern Woman)
📚 | چرا فمینیسم مدرن غیرمنطقی، غیرضروری و فاسد است؟. ساتوشی کانازاوا (Satochi Kanazawa)، روانشناس تکاملی و محقق کالج اقتصاد لندن
#فمینیسم #آسیبشناسی_فمینیسم
#زنستیزی_فمینیستی #خانواده #زن
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
همچنین این درست نیست که زنان جنس ضعیف هستند. پینکر این حقیقت را که پسران شکنندهتر از دختران هستند هم از نظر فیزیکی هم فیزیولوژیکی، و از این جهت مراقبت پزشکی و روانشناختی بیشتری نیاز دارند، اثبات میکند.
مردان در تمام طول حیات خود، به بیماریهای بیشتری به تعداد بیشتر نسبت به زنان دچار میشوند. آسیبپذیری بیشتر پسرها و مردان در برابر بیماری توجیه میکند که چرا بیشتر آنها در دوران کودکی میمیرند و نمیتوانند به سن بلوغ جنسی برسند و چرا متوسط امید به زندگی در مردان، کوتاهتر و کمتر از زنان است. این مورد بهطور کلی دلیل بر این است که چرا امروزه تعداد پسرانی که به دنیا میآیند بیشتر از دختران است- ۱۰۵ (پسر) به ۱۰۰ (دختر) اما این تعداد زمانیکه پسرها به سن بلوغ میرسند به ۱۰۰ به ۱۰۰ میرسد.
مغلطهی دیگر فمنیسم مدرن این است که مردان نسبت به زنان قدرت بیشتری دارند.
بین پستانداران، مونثها همواره از قدرت بیشتری نسبت به مذکرها برخوردار بودهاند و انسانها هم استثنا نیستند. درست است که در تمام جوامع بشری، مردان بهطور گستردهتر، تمام پول، سیاست و پرستیژ را کنترل میکنند. درست است اما علّت این است که باید این کار را برای جلب توجه زنان بکنند. قدرت کنترل این منابع در دست زنان نیست؛ زیرا نیازی به این کار ندارند. پس زنان چه چیزی را کنترل میکنند؟ مردان را!
در نهایت، فمنیسم مدرن شیطانی است؛ زیرا سرانجام زنان و مردان را بدبخت میکند.
در مقالهای که قرار است در مجلهی اقتصاد آمریکا: سیاست اقتصاد (American Economic Journal: Economic Policy)، بتسی استیونسون (Betsey Stevenson) و جاستین ولفرز (Justin Wolfers)، دانشکدهی کسبوکار وارتون، دانشگاه پنسیلوانیا چاپ شود نشان داده میشود شادی زنان آمریکایی در طی ۳۵ سال گذشته به طور مرتب دارد کاسته میشود در حالیکه دارند در مقایسه با مردان به پول بیشتری میرسند. زنان عادت دارند بسیار خوشحالتر از مردان باشند با وجود این حقیقت که آنها پول کمتری نسبت به مردان درمیآورند. شکاف جنسیتی در سعادت (به نفع زنان)، در طی ۳۵ سال اخیر کاهش یافته است مثل کمتر شدن شکاف جنسیتی در دستمزد (به نفع مردان). امروزه زنان به اندازهی مردان کسب میکنند، گاهی اوقات حتی بیشتر. بهعنوان یک نتیجه امروز زنان ناشاد هستند یا ناشادتر از مردان هستند. همانطور که در پیشتر توضیح دادهام پول زنان را خوشحال نمیکند.
اصرار فمینیسم در این زمینه که مردان مانند زنان رفتار میکنند و به اندازهی آنها پول در میآورند تنها دلیل برای بالا رفتن سطوح نارضایتی زنان از زندگی نیست. وقوع بیشتر طلاق و مادران مجرد به این موضوع دامن میزند.
در هر صورت مقصر بودن فمنیسم مدرن در ناشاد ساختن زنان به سختی قابل انکار است؛ زیرا بر پایهی فرضیات اشتباه دربارهی طبیعت مردان و زنان بنیان گذاشته شده است.
شادکامی مردان در طی ۳۵ سال اخیر کاهش پیدا نکرده است؛ زیرا مجبور به دفاع از مردانگی خود نبودهاند. هیچکس از این ایدهی رادیکال دفاع نکرده است که مردان مانند زنان هستند اما کریستینا هوف سومرز (Christina Hoff Sommers) نشان میدهد این ایده در جنگ فعلی ما با پسران ممکن است رخ بدهد. به هر کس که دنبال یک پادتن قوی برای درمان فمنیسم مدرن میگردد کتاب دنیل کریتندن (Danielle Crittenden)، ۱۹۹۹، را توصیه میکنم. با عنوان: «آنچه که مادرانمان به ما نگفتند: چرا شادکامی از چهرهی زنان مدرن رخت بر بسته است.» (What Our Mothers Didn't Tell Us: Why Happiness Eludes the Modern Woman)
📚 | چرا فمینیسم مدرن غیرمنطقی، غیرضروری و فاسد است؟. ساتوشی کانازاوا (Satochi Kanazawa)، روانشناس تکاملی و محقق کالج اقتصاد لندن
#فمینیسم #آسیبشناسی_فمینیسم
#زنستیزی_فمینیستی #خانواده #زن
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مقایسهای بین عثمانیان و ایرانیان (۱) | ✍🏻 آنتوان اولیویه
➣ @Notes_On_Liberty
گیوم-آنتوان اولیویه (Guillaume-Antoine Olivier)، پزشک، گیاهشناس و جهانگرد فرانسوی بود که به نمایندگی از سوی فرانسه، در دورهی انتقال سلطنت از آقامحمدخان به فتحعلیشاه قاجار، به ایران فرستاده شد. او به عثمانی نیز سفر کرده بود. آنچه در زیر میخوانید بخشی از سفرنامهی اولیویه است که در آن مقایسهای میان ایرانیان و عثمانیان انجام گرفته است:
مسافر و سیّاحی که از مملکت عثمانی به ایران میآید، در نخستین قدمی که به خاک ایران میگذارد، مشاهده میکند که چقدر فرق و تفاوت میان این دو ملّت هست. در تمامی آنچه در خاک عثمانی ببیند، آثار ستمکاری و وحشیگری در آنها هویداست. در تمامی خاک ایران، علایم یک ملّت ملایمالطبع و باتربیت را مشاهده میکند. ترکهای عثمانی مردمانی متکبر و تحقیرکنندهاند و در حق بیگانگان نامهربانی کنند. ایرانیان مؤدب و اکرامکننده و مهربان هستند. ترکهای عثمانی از روزی که از مناطق سيحون و جیحون عبور کرده و در مملکت فرحبخش آسیای صغیر و یونان توطن کردهاند، هیچیک از عادات جنگجویی و طبیعت خشن صحرانوردی خود را ترک نكرده و همواره طالب آموختن صنایع و حرف و علوم بودهاند، و همیشه عشق و میل بر دادوستد و تجارت در آنها باقی است. این دو ملّت، هر دو مطیع قانون یک مقصود، که مقصود قرآن مجید است، باشند، و منقاد فرمان یک شریعت هستند. در یک اقلیم و یک آبوهوا ساکناند، اما عجب آنکه، یکی وحشی و تنبل و نادان و دیگری با انسانیت و عاقل و آگاه است.
ایرانیان در آگاهی و صنایع به پایهی اروپاییان نرسیدهاند، و این نیست مگر از عادات آنها که امر به دوری از اهل ملل خارجه کنند. اگر مانند ترکهای عثمانی با فرنگستان همسایه بودند، و اگر بازار ایران و پایتخت آن و شهرهای این مملکت بهآسانی میتوانست با فرنگستان رفتوآمد کند، و اگر برای افراد ملّت ایران، مانند ترکهای عثمانی قدیم، ممکن بود که به مملکت اروپا سفر کنند، اکنون مدتی بود که ایران هم مانند فرنگستان شده بود.
عثمانیان، هر طایفه را که از ملّت اسلام خارج باشد، تحقیر کنند. آنچه بر آنها از غیر مسلمان برسد، با تعصب تمام دفع کنند. برعکس، ایرانیان که قیمت و مقدار هر چیز را در نفس آن ببینند و بر حسب تفاوت آن، قدر نهند و هر ملّتی که از هر طایفه باشد، آگاهی او را با حسن قبول تلقی کنند و با سپاس بپذیرند.
اگرچه ایرانیان امروزه مخصوصاً به تحصیل اشتغال دارند، اما سایر علوم را نیز طالب و راغب هستند. اگر کسی را از اهل فرنگستان ببینند، با ادب رفتار میکنند و پرسشهای بیشمار از آداب و عادات مملکت آنها میکنند، و پرسش از صنایع و علوم و قانون مذهبی به میان آورند.
اگرچه در تعصب مذهبی، ایرانیان و عثمانیان برابرند، اما لجاجب ایرانیان کمتر است. اما از حیثی دیگر نیز در تعصب بیشتر است و در یک جا، با خارجیمذهب غذا نخورند. ظرفی که مسیحی یا یهودی یا مجوس و یا هند و در آن غذا بخورد، در آن ظرف طعام نکنند. اما اجازهی ورود به مساجد خود میدهند. اگر کسی نقدی بر مذهب آنها داشته باشد، به حرف وی گوش داده و آشفته نشوند. اما اگر عثمانیان سخن بیارزشی نسبت به شریعت خود شنوند، بیدرنگ گوینده را هلاک میکنند.
اما ایرانیان در این صورت به تأسف بر چنین شخصی مینگرند و میگویند که خدا هدایتت کند و با وی دیگر سخن مذهبی به میان نیاورند. اما هیچ از مهربانی و غریبنوازی در حق وی کوتاهی نکنند.
ایرانیان مانند عثمانیان به هنگام جنگ شجاع و دلیر هستند و در مقابله با دشمن، به آن سخت میتازند. اما بعد از جنگ و پس از صلح، با مدنیت و با انسانیتتر از عثمانیها باشند؛ اگرچه دشمن آنان برخلافِ مذهب ایرانیان باشد. پس از صلح، دم از دشمنی نزنند و اظهار خصومت نکنند، اما عثمانیان هیچوقت، دشمنی را فراموش نکنند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
گیوم-آنتوان اولیویه (Guillaume-Antoine Olivier)، پزشک، گیاهشناس و جهانگرد فرانسوی بود که به نمایندگی از سوی فرانسه، در دورهی انتقال سلطنت از آقامحمدخان به فتحعلیشاه قاجار، به ایران فرستاده شد. او به عثمانی نیز سفر کرده بود. آنچه در زیر میخوانید بخشی از سفرنامهی اولیویه است که در آن مقایسهای میان ایرانیان و عثمانیان انجام گرفته است:
مسافر و سیّاحی که از مملکت عثمانی به ایران میآید، در نخستین قدمی که به خاک ایران میگذارد، مشاهده میکند که چقدر فرق و تفاوت میان این دو ملّت هست. در تمامی آنچه در خاک عثمانی ببیند، آثار ستمکاری و وحشیگری در آنها هویداست. در تمامی خاک ایران، علایم یک ملّت ملایمالطبع و باتربیت را مشاهده میکند. ترکهای عثمانی مردمانی متکبر و تحقیرکنندهاند و در حق بیگانگان نامهربانی کنند. ایرانیان مؤدب و اکرامکننده و مهربان هستند. ترکهای عثمانی از روزی که از مناطق سيحون و جیحون عبور کرده و در مملکت فرحبخش آسیای صغیر و یونان توطن کردهاند، هیچیک از عادات جنگجویی و طبیعت خشن صحرانوردی خود را ترک نكرده و همواره طالب آموختن صنایع و حرف و علوم بودهاند، و همیشه عشق و میل بر دادوستد و تجارت در آنها باقی است. این دو ملّت، هر دو مطیع قانون یک مقصود، که مقصود قرآن مجید است، باشند، و منقاد فرمان یک شریعت هستند. در یک اقلیم و یک آبوهوا ساکناند، اما عجب آنکه، یکی وحشی و تنبل و نادان و دیگری با انسانیت و عاقل و آگاه است.
ایرانیان در آگاهی و صنایع به پایهی اروپاییان نرسیدهاند، و این نیست مگر از عادات آنها که امر به دوری از اهل ملل خارجه کنند. اگر مانند ترکهای عثمانی با فرنگستان همسایه بودند، و اگر بازار ایران و پایتخت آن و شهرهای این مملکت بهآسانی میتوانست با فرنگستان رفتوآمد کند، و اگر برای افراد ملّت ایران، مانند ترکهای عثمانی قدیم، ممکن بود که به مملکت اروپا سفر کنند، اکنون مدتی بود که ایران هم مانند فرنگستان شده بود.
عثمانیان، هر طایفه را که از ملّت اسلام خارج باشد، تحقیر کنند. آنچه بر آنها از غیر مسلمان برسد، با تعصب تمام دفع کنند. برعکس، ایرانیان که قیمت و مقدار هر چیز را در نفس آن ببینند و بر حسب تفاوت آن، قدر نهند و هر ملّتی که از هر طایفه باشد، آگاهی او را با حسن قبول تلقی کنند و با سپاس بپذیرند.
اگرچه ایرانیان امروزه مخصوصاً به تحصیل اشتغال دارند، اما سایر علوم را نیز طالب و راغب هستند. اگر کسی را از اهل فرنگستان ببینند، با ادب رفتار میکنند و پرسشهای بیشمار از آداب و عادات مملکت آنها میکنند، و پرسش از صنایع و علوم و قانون مذهبی به میان آورند.
اگرچه در تعصب مذهبی، ایرانیان و عثمانیان برابرند، اما لجاجب ایرانیان کمتر است. اما از حیثی دیگر نیز در تعصب بیشتر است و در یک جا، با خارجیمذهب غذا نخورند. ظرفی که مسیحی یا یهودی یا مجوس و یا هند و در آن غذا بخورد، در آن ظرف طعام نکنند. اما اجازهی ورود به مساجد خود میدهند. اگر کسی نقدی بر مذهب آنها داشته باشد، به حرف وی گوش داده و آشفته نشوند. اما اگر عثمانیان سخن بیارزشی نسبت به شریعت خود شنوند، بیدرنگ گوینده را هلاک میکنند.
اما ایرانیان در این صورت به تأسف بر چنین شخصی مینگرند و میگویند که خدا هدایتت کند و با وی دیگر سخن مذهبی به میان نیاورند. اما هیچ از مهربانی و غریبنوازی در حق وی کوتاهی نکنند.
ایرانیان مانند عثمانیان به هنگام جنگ شجاع و دلیر هستند و در مقابله با دشمن، به آن سخت میتازند. اما بعد از جنگ و پس از صلح، با مدنیت و با انسانیتتر از عثمانیها باشند؛ اگرچه دشمن آنان برخلافِ مذهب ایرانیان باشد. پس از صلح، دم از دشمنی نزنند و اظهار خصومت نکنند، اما عثمانیان هیچوقت، دشمنی را فراموش نکنند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مقایسهای بین عثمانیان و ایرانیان (۲) | ✍🏻 آنتوان اولیویه
➣ @Notes_On_Liberty
در ایران، همچنان که در عثمانی مرسوم است، کمتر انقلاب و آشوبی عمومی به جهت برانداختن رئیسی یا وزیری و یا حبس کاروان و غرامت شهری اتفاق میافتد. همچنان دزدی و قتل، نادرالوقوع است. ایرانیان در آگاهی و بسیاریِ ادب و ملایمتِ طبع از اتراک عثمانی بیشترند و کمتر سبب اغتشاش مملکت و غارت اموال و سلب زندگانی هموطنان میشوند.
ایرانیان از عثمانیان پوشیدهدلتر، مکارتر و عیارتر و خودجایکنتر و مزاحگویترند. در شکستن پیمان و دروغ آموختهتر باشند. چون بر تملّق و چاپلوسی عادت کردهاند، در صورتیکه طمع منفعتی داشته باشند، به همشان خود فروتنی به غایت کنند.
اگر آنان عهدی و شرطی تحریر و تقریر کرده باشند، در صورت عدم ایمنی از مجازات و بیم گزند، به نقض آن مبادرت کنند. اگر مطمئن باشند که دیگری نمیبیند، بیخدشه و خراش درون و بیحکاکی قلب، آنچه توانند، بکنند. همچنان اگر بدانند که در محضر عدالت کسی به او تعرض نتواند کرد، از سرقت باکی ندارند.
شهود دروغی در ایران بیشتر و بیشتر از عثمانی است. امروزه حکام عدالت در ایران تمام فاسد و تباهکار و اجزای آنان نیز افرادی خائن هستند. وزیران ایران در مقام خود میکوشند که بهدرستی رفتار کنند، به جهت اینکه غالباً با غنا و ثروت و آگاهتر و لايقتر از دیگران باشند. در ایران کمتر از مملکت عثمانی مشاهده میشود که شخص از قشر پایین و پست عامه، به یکبار به مرتبهی بلند و ریاست و بزرگی برسد. معهذا دسیسهها و فتنهکاری و غمازی و نیرنگهای پنهان به شدتِ تمام، میان آنها به اندازهای در کار است که عثمانیها را در خور نیست.
حرمسرای سلطانی مرکز این دسایس، و خواجه سرایان اسباب و وسایل این فتنهها و فسادها باشند. در این مملکت نیز چون بلاد عثمانی، زنان مداخلهی بسیار در امورات مهم دارد. اگرچه به یاری شوهران و خواجهسرایان از قوه به فعل میآورند، اما مداخلات آنان در خفيه و پرده، موجب اجرای بیشتر امورات مهم میشود.
شاید بتوان گفت که ایرانیان از نژاد اصلی خود برگشتهاند، زیرا هنگام وقوع انقلابات که بر وطن آنها رسیده، زوایلی در آنها نیرو گرفته است. فضایلی که امروزه در ایشان دیده میشود، صورت ظاهری از آن وقایع دارد، و آن فضایلی نیست که در زمانی داشتهاند؛ زیرا در آن زمان قوانین مدنیت در آنان استوار، و هنر پسندیده، و پاکنهادی و مفتخر و لیاقت در آنان بیشتر به چشم میخورده است. هر کسی بر آنچه داشت، مالک و مطمئن بود و میتوانست به کوششهای نیکو، روزبهروز بر تملکات خود بیفزاید.
عثمانیان برخلاف، طایفهی نوپدیدی هستند که خشونت و درشتی و نادانی و وحشیگری به صیقل عدل، هنوز در آنها قوام نگرفته و قدم به دایرهی آگاهی و تمدن نگذاشتهاند.
حاصل سخن آنکه ایرانیان که امروزه (در قرن نوزدهم میلادی) تربیتی ندارند، در قرون قديم متمدن بودهاند. عثمانیان هنوز رایحهی انسانیت و تربیت را نبوییدهاند. اگر پادشاهی دانشمند و آگاه بر ایرانیان فرمانروا شود، تمدن را از سر گیرند و میتوانند آنچه را که از دست رفته تلافی کنند؛ تجارت و کشاورزی و آبادی را دوباره نوسازی کرده، و توسعهای در دایرهی ترقی بدهند. با پادشاهی عاقل و جنگجوی و صاحب عزم، ملّت عثمانی ممکن است که یک بار دیگر مملکت اروپا را به تزلزل در آورد!
#ایران #سفرنامه #سفرنامهنویسی
#عثمانی #اخلاق #اولیویه #فرانسه
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
در ایران، همچنان که در عثمانی مرسوم است، کمتر انقلاب و آشوبی عمومی به جهت برانداختن رئیسی یا وزیری و یا حبس کاروان و غرامت شهری اتفاق میافتد. همچنان دزدی و قتل، نادرالوقوع است. ایرانیان در آگاهی و بسیاریِ ادب و ملایمتِ طبع از اتراک عثمانی بیشترند و کمتر سبب اغتشاش مملکت و غارت اموال و سلب زندگانی هموطنان میشوند.
ایرانیان از عثمانیان پوشیدهدلتر، مکارتر و عیارتر و خودجایکنتر و مزاحگویترند. در شکستن پیمان و دروغ آموختهتر باشند. چون بر تملّق و چاپلوسی عادت کردهاند، در صورتیکه طمع منفعتی داشته باشند، به همشان خود فروتنی به غایت کنند.
اگر آنان عهدی و شرطی تحریر و تقریر کرده باشند، در صورت عدم ایمنی از مجازات و بیم گزند، به نقض آن مبادرت کنند. اگر مطمئن باشند که دیگری نمیبیند، بیخدشه و خراش درون و بیحکاکی قلب، آنچه توانند، بکنند. همچنان اگر بدانند که در محضر عدالت کسی به او تعرض نتواند کرد، از سرقت باکی ندارند.
شهود دروغی در ایران بیشتر و بیشتر از عثمانی است. امروزه حکام عدالت در ایران تمام فاسد و تباهکار و اجزای آنان نیز افرادی خائن هستند. وزیران ایران در مقام خود میکوشند که بهدرستی رفتار کنند، به جهت اینکه غالباً با غنا و ثروت و آگاهتر و لايقتر از دیگران باشند. در ایران کمتر از مملکت عثمانی مشاهده میشود که شخص از قشر پایین و پست عامه، به یکبار به مرتبهی بلند و ریاست و بزرگی برسد. معهذا دسیسهها و فتنهکاری و غمازی و نیرنگهای پنهان به شدتِ تمام، میان آنها به اندازهای در کار است که عثمانیها را در خور نیست.
حرمسرای سلطانی مرکز این دسایس، و خواجه سرایان اسباب و وسایل این فتنهها و فسادها باشند. در این مملکت نیز چون بلاد عثمانی، زنان مداخلهی بسیار در امورات مهم دارد. اگرچه به یاری شوهران و خواجهسرایان از قوه به فعل میآورند، اما مداخلات آنان در خفيه و پرده، موجب اجرای بیشتر امورات مهم میشود.
شاید بتوان گفت که ایرانیان از نژاد اصلی خود برگشتهاند، زیرا هنگام وقوع انقلابات که بر وطن آنها رسیده، زوایلی در آنها نیرو گرفته است. فضایلی که امروزه در ایشان دیده میشود، صورت ظاهری از آن وقایع دارد، و آن فضایلی نیست که در زمانی داشتهاند؛ زیرا در آن زمان قوانین مدنیت در آنان استوار، و هنر پسندیده، و پاکنهادی و مفتخر و لیاقت در آنان بیشتر به چشم میخورده است. هر کسی بر آنچه داشت، مالک و مطمئن بود و میتوانست به کوششهای نیکو، روزبهروز بر تملکات خود بیفزاید.
عثمانیان برخلاف، طایفهی نوپدیدی هستند که خشونت و درشتی و نادانی و وحشیگری به صیقل عدل، هنوز در آنها قوام نگرفته و قدم به دایرهی آگاهی و تمدن نگذاشتهاند.
حاصل سخن آنکه ایرانیان که امروزه (در قرن نوزدهم میلادی) تربیتی ندارند، در قرون قديم متمدن بودهاند. عثمانیان هنوز رایحهی انسانیت و تربیت را نبوییدهاند. اگر پادشاهی دانشمند و آگاه بر ایرانیان فرمانروا شود، تمدن را از سر گیرند و میتوانند آنچه را که از دست رفته تلافی کنند؛ تجارت و کشاورزی و آبادی را دوباره نوسازی کرده، و توسعهای در دایرهی ترقی بدهند. با پادشاهی عاقل و جنگجوی و صاحب عزم، ملّت عثمانی ممکن است که یک بار دیگر مملکت اروپا را به تزلزل در آورد!
#ایران #سفرنامه #سفرنامهنویسی
#عثمانی #اخلاق #اولیویه #فرانسه
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 سوسیالدموکراسی؛ خصوصیات بنیادی سبک سوسیالدموکراتِ سوسیالیسم چیست؟ | ✍🏻 هانس هرمان هوپ ➣ @Notes_On_Liberty خصوصیات بنیادی سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم چیست؟ اساساً برای آن دو ویژگی میتوان متصور شد. نخست، تمیز آن از سبک مارکسیستیِ سوسیالیسم؛ سوسیالیسمِ…
📃 نتایج اقتصادی نظام سوسیالدموکرات چیست؟ (۱) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ
➣ @Notes_On_Liberty
با تبیین این گزاره، نخستین گام در تحلیل مسئله برداشته شده است. حال باید از خودمان بپرسیم که نتایج اقتصادی پذیرش نظام سوسیالدموکرات چه میتواند باشد؟ اکنون دیگر تعجب نمیکنیم که بشنویم نتایج آن کاملاً با سبک مارکسیستی سوسیالیسم مشابه است. با این تفاوت که سوسیالیسم سوسیالدموکرات به دنبال سلب مالکیت جزئی و بازتوزیع درآمدهای تولیدکننده است، بنابراین اثرات فقری را که برخاسته از سیاست سوسیالیستی کردن همهی عوامل تولید است، مکارانه دور میزند. از آنجاکه این منابع میتوانند همچنان خریدوفروش شوند، از مسئلهی متولیگری در اقتصاد پرهیز میشود؛ پرهیز از اینکه هیچ قیمت بازاری برای عوامل تولید وجود نداشته باشد و، از اینرو، محاسبهی پولی و سیستم حسابداری ممکن نباشد و طی آن، منابع به کاربردهایی تخصیص یابند که در بهترین حالت، اهمیت ثانویه دارند و به اتلاف منابع منجر میشوند. بهعلاوه، مسئلهی بهرهبرداری افراطگونه که در سبک مارکسیستی سوسیالیسم بارز است، کاهش مییابد. همچنین، از آنجاکه بخشی از درآمد حاصل از تولید به تولیدکننده تعلق دارد تا به صلاحدید خود از آن بهره ببرد، میتوان گفت که سرمایهگذاری خصوصی و تشکیل سرمایه تا حدی ممکن است؛ از اینرو در سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم در مقایسه با سبک مارکسیستی سوسیالیسم، نسبتاً انگیزهی بیشتری برای کار، پسانداز و سرمایهگذاری وجود دارد.
با وجود این، به هیچوجه نمیشود از همهی اثرات فقر پرهیز کرد. سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم در مقایسه با سبک روسی سوسیالیسم ممکن است خوب به نظر برسد، اما این سبک نیز در مقایسه با نظام سرمایهداری، الزاماً به کاهش سرمایهگذاری میانجامد. با دور کردن درآمد از مالک-تولیدکننده کالا، ولو آنکه اندک باشد و اعطای آن به مردمی که در ایجاد این درآمد نقشی نداشتهاند، هزینههای تولید را بالا میبرد؛ هرچند هزینههای تولید هرگز نمیتواند صفر باشد، زیرا تولید، تخصیص و انعقاد قرارداد همیشه متضمن دستکم صرف زمانی است که میتوانست بهگونهای دیگر، مانند استراحت، مصرف یا فعالیتهای زیرزمینی از آن استفاده شود. بدین ترتیب، هزینههای عدم تولید و/یا مشارکت در اقتصاد زیرزمینی ولو اندک، کاهش مییابد. در نتیجه نسبتاً تولید و سرمایهگذاری کمتری را شاهد خواهیم بود، اگرچه به دلایلی که در ادامه بیان میشود، سطح مطلق توليد و ثروت جامعه ممکن است همچنان فزونی بگیرد. از این پس، نسبتاً تنآسایی بیشتر، مصرف بیشتر و اقتصاد زیرزمینی گستردهتری خواهیم داشت و رویهمرفته، فقر نسبی سر بلند میکند. همچنین، زمینه برای بازتوزیع بیشترین درآمد حاصل از تولید مهیا میشود و بسیار احتمال دارد که در آینده با تصمیمات یکجانبه و غیرقراردادی به بار بنشیند.
دیرزمانی محبوبترین ایدهی برای عملیسازی سیاست کلّی سوسیالیسمِ سوسیالدموکرات، بازتوزیعِ درآمدِ پولی با ابزار مالیات بر درآمد یا مالیات کلّی بر فروش بوده است. بررسی این تکنیک به ما کمک میکند تا از برخی کژفهمیها و تصورات نادرست دربارهی تأثیر کلی فقر نسبی جلوگیری کنیم. در گام نخست باید به این سؤال پاسخ دهیم که تأثیر اقتصادی مالیات بر درآمد یا فروش یا افزایش سطح مالیات کنونی چیست؟
در پاسخ، پیچیدگیهایی را که ممکن است از روشهای متفاوت بازتوزيع درآمد حاصل از مالیاتستانی بین اشخاص یا گروههای مختلف به وجود آید، نادیده میگیریم؛ البته این مسأله در ادامه تحلیل میشود. در اینجا، فقط به واقعیتی کلی میپردازیم که در همهی نظامهای بازتوزیعی صدق میکند: یعنی اینکه هر بازتوزیع پول حاصل از مالیات، انتقالی است از تولیدکنندگان و مستحقان قراردادی درآمد به مردمی که با توجه به وضعشان، غیرمولدند، مستحق دریافت درآمدهای قراردادی نیستند. وضع یا افزایش مالیات، جریان درآمد پولی برخاسته از تولید را برای تولیدکنندگان کاهش میدهد و در مقابل این جریان را به سمت مردم غیرمولد میفرستد. این مسأله باعث میشود هزینههای نسبی تولید در ازای عواید پولی در برابر عدم تولید تغییر کند و تولید در ازای عواید غیرپولی کُند شود. بدین ترتیب، تا جایی مردم این تغییر را مردم مشاهده میکنند، بیش از پیش به مصرف و/یا تولید با هدف مبادله کالا به کالا روی میآورند و تلاشهای مولد برای عواید پولی به شدت کاهش مییابد. در هر صورت، برونداد کالاهایی که میتوان با پول خریداری کرد کاهش مییابد و قدرت خرید پول است که سیر نزولی پیدا میکند و از اینرو، استاندارد زندگی نیز سقوط میکند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
با تبیین این گزاره، نخستین گام در تحلیل مسئله برداشته شده است. حال باید از خودمان بپرسیم که نتایج اقتصادی پذیرش نظام سوسیالدموکرات چه میتواند باشد؟ اکنون دیگر تعجب نمیکنیم که بشنویم نتایج آن کاملاً با سبک مارکسیستی سوسیالیسم مشابه است. با این تفاوت که سوسیالیسم سوسیالدموکرات به دنبال سلب مالکیت جزئی و بازتوزیع درآمدهای تولیدکننده است، بنابراین اثرات فقری را که برخاسته از سیاست سوسیالیستی کردن همهی عوامل تولید است، مکارانه دور میزند. از آنجاکه این منابع میتوانند همچنان خریدوفروش شوند، از مسئلهی متولیگری در اقتصاد پرهیز میشود؛ پرهیز از اینکه هیچ قیمت بازاری برای عوامل تولید وجود نداشته باشد و، از اینرو، محاسبهی پولی و سیستم حسابداری ممکن نباشد و طی آن، منابع به کاربردهایی تخصیص یابند که در بهترین حالت، اهمیت ثانویه دارند و به اتلاف منابع منجر میشوند. بهعلاوه، مسئلهی بهرهبرداری افراطگونه که در سبک مارکسیستی سوسیالیسم بارز است، کاهش مییابد. همچنین، از آنجاکه بخشی از درآمد حاصل از تولید به تولیدکننده تعلق دارد تا به صلاحدید خود از آن بهره ببرد، میتوان گفت که سرمایهگذاری خصوصی و تشکیل سرمایه تا حدی ممکن است؛ از اینرو در سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم در مقایسه با سبک مارکسیستی سوسیالیسم، نسبتاً انگیزهی بیشتری برای کار، پسانداز و سرمایهگذاری وجود دارد.
با وجود این، به هیچوجه نمیشود از همهی اثرات فقر پرهیز کرد. سبک سوسیالدموکرات سوسیالیسم در مقایسه با سبک روسی سوسیالیسم ممکن است خوب به نظر برسد، اما این سبک نیز در مقایسه با نظام سرمایهداری، الزاماً به کاهش سرمایهگذاری میانجامد. با دور کردن درآمد از مالک-تولیدکننده کالا، ولو آنکه اندک باشد و اعطای آن به مردمی که در ایجاد این درآمد نقشی نداشتهاند، هزینههای تولید را بالا میبرد؛ هرچند هزینههای تولید هرگز نمیتواند صفر باشد، زیرا تولید، تخصیص و انعقاد قرارداد همیشه متضمن دستکم صرف زمانی است که میتوانست بهگونهای دیگر، مانند استراحت، مصرف یا فعالیتهای زیرزمینی از آن استفاده شود. بدین ترتیب، هزینههای عدم تولید و/یا مشارکت در اقتصاد زیرزمینی ولو اندک، کاهش مییابد. در نتیجه نسبتاً تولید و سرمایهگذاری کمتری را شاهد خواهیم بود، اگرچه به دلایلی که در ادامه بیان میشود، سطح مطلق توليد و ثروت جامعه ممکن است همچنان فزونی بگیرد. از این پس، نسبتاً تنآسایی بیشتر، مصرف بیشتر و اقتصاد زیرزمینی گستردهتری خواهیم داشت و رویهمرفته، فقر نسبی سر بلند میکند. همچنین، زمینه برای بازتوزیع بیشترین درآمد حاصل از تولید مهیا میشود و بسیار احتمال دارد که در آینده با تصمیمات یکجانبه و غیرقراردادی به بار بنشیند.
دیرزمانی محبوبترین ایدهی برای عملیسازی سیاست کلّی سوسیالیسمِ سوسیالدموکرات، بازتوزیعِ درآمدِ پولی با ابزار مالیات بر درآمد یا مالیات کلّی بر فروش بوده است. بررسی این تکنیک به ما کمک میکند تا از برخی کژفهمیها و تصورات نادرست دربارهی تأثیر کلی فقر نسبی جلوگیری کنیم. در گام نخست باید به این سؤال پاسخ دهیم که تأثیر اقتصادی مالیات بر درآمد یا فروش یا افزایش سطح مالیات کنونی چیست؟
در پاسخ، پیچیدگیهایی را که ممکن است از روشهای متفاوت بازتوزيع درآمد حاصل از مالیاتستانی بین اشخاص یا گروههای مختلف به وجود آید، نادیده میگیریم؛ البته این مسأله در ادامه تحلیل میشود. در اینجا، فقط به واقعیتی کلی میپردازیم که در همهی نظامهای بازتوزیعی صدق میکند: یعنی اینکه هر بازتوزیع پول حاصل از مالیات، انتقالی است از تولیدکنندگان و مستحقان قراردادی درآمد به مردمی که با توجه به وضعشان، غیرمولدند، مستحق دریافت درآمدهای قراردادی نیستند. وضع یا افزایش مالیات، جریان درآمد پولی برخاسته از تولید را برای تولیدکنندگان کاهش میدهد و در مقابل این جریان را به سمت مردم غیرمولد میفرستد. این مسأله باعث میشود هزینههای نسبی تولید در ازای عواید پولی در برابر عدم تولید تغییر کند و تولید در ازای عواید غیرپولی کُند شود. بدین ترتیب، تا جایی مردم این تغییر را مردم مشاهده میکنند، بیش از پیش به مصرف و/یا تولید با هدف مبادله کالا به کالا روی میآورند و تلاشهای مولد برای عواید پولی به شدت کاهش مییابد. در هر صورت، برونداد کالاهایی که میتوان با پول خریداری کرد کاهش مییابد و قدرت خرید پول است که سیر نزولی پیدا میکند و از اینرو، استاندارد زندگی نیز سقوط میکند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 نتایج اقتصادی نظام سوسیالدموکرات چیست؟ (۲) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ
➣ @Notes_On_Liberty
برخلاف این استدلال، گاهی گفته میشود که از نظر تجربی ثابت شده افزایش سطح مالیات واقعاً با افزایش تولید ناخالص ملّی توام است؛ بنابراین هرچند استدلال یادشده پذیرفتنی باشد، اما از نظر تجربی ارزشی ندارد. این استدلال نوعی کژفهمی سادهانگارانه دارد: اختلاط بین کاهش مطلق و نسبی. در تحلیل یادشده به این نتیجه رسیدیم که مالیات بیشتر به کاهش نسبی تولید در ازای عواید پولی منجر میشود؛ کاهشی که اگر مالیات بیشتر نبود، به يقين به وجود نمیآمد. این نتیجه، چیزی را دربارهی سطح مطلق کالاهای تولیدشده نمیگوید. در واقع، رشد مطلق تولید ناخالص ملّی نه تنها با تحلیل ما سنخیتی ندارد، بلکه میتواند با توجه به پیشرفتهایی که در بهرهوری روی داده یا میدهد، پدیدهای معمولی در نظر گرفته شود. اگر این امکان به وجود آمده باشد که با توسعهی فناوری تولید، با همان مقدار مواد اولیه (بر حسب هزینه) کالای بیشتری تولید شود یا از نظر حجم با مواد اولیه کمتر کالای مشابهی تولید شود، میتوان گفت که مصادف شدن مالیات بیشتر و تولید کالای بیشتر چیزی نیست، مگر اتفاقی شگفتانگیز. به یقین، این ابداً اعتبار آنچه را دربارهی فقر نسبی برخاسته از مالیاتستانی گفتهایم، نقض نمیکند.
ایراد واردهی نسبتاً مشهور دیگر این است که افزایش مالیاتها به کاهش درآمد پولی منجر میشود و این کاهش، مطلوبیت نهایی پول را، در مقایسه با شکلهای دیگر عایدی، مانند تنآسایی، افزایش میدهد. بنابراین، بهجای کاستهشدن از آن، واقعاً تمایل به فعالیت در ازای پول را دوچندان میکند. این دیدگاه به یقین درست است. اما سادهلوحی است که به این باور برسیم دیدگاه یادشده، نظریه فقر نسبی را به کلّی بیاعتبار میکند. نخست، برای دستیابی به تصویری کامل باید یادآوری شود که با مالیاتستانی نهتنها درآمد پولی برخی از مردم (تولیدکنندگان) کاهش مییابد، بلکه در همان زمان، درآمد پولی دیگران (بیکارگان) فزونی مییابد و برای این گروه، مطلوبیت نهایی پول و میل به کار در ازای پول کاهش مییابد. اما این به هیچوجه تمام آن چیزی نیست که باید بگوییم، زیرا ممکن است همچنان این برداشت وجود داشته باشد که مالياتستانی برونداد کالاهای مبادلهای را ابداً تحت تاثیر قرار نمیدهد، چون مطلوبیت نهایی پول را برای برخی کاهش میدهد و برای دیگران میافزاید و این دو یکدیگر را خنثی میکنند.
این برداشت سرتاسر اشتباه است. در واقع، انکار آن چیزی است که در آغاز فرض کردهایم: افزایش مالیات یعنی همیاری پولی بیشتر، صرفاً از راه اجبار تولیدکنندگان درآمد پولی. از اینرو گرفتار تناقض خواهیم شد. بدیهی است، در این باور که مالیاتستانی با توجه به برونداد برآمده از آن، امری بیاثر است، نقیصهای وجود دارد. در اینجا به این گزاره میرسیم که حتی سلب مالكيت همهی درآمد پولی تولیدکنندگان و انتقال آن به گروهی از بیکارگان هیچ تفاوتی را رقم نمیزند، زیرا افزایش تنآسایی برخاسته از این بازتوزیع کاملاً با افزایش اشتیاق به کار در تولیدکنندگان جبران میشود؛ البته به یقین این حرفها یاوهگویی است. نكتهی مغفول در این استدلال این است که مالیاتستانی یا هر شکلی از افزایش مالیات نه تنها به هزینه تولیدکنندگان و به نفع بیکارگان تبعیض را در پی دارد، بلکه برای تولیدکنندگان درآمد پولی هزینه روشهای متفاوت دستیابی به درآمد پولی را تغییر میدهد. اکنون کسب پول بیشتر با کمک ابزارهای غیرمولد نسبتاً کمهزینهتر شده است؛ یعنی نه با تولید کالای بیشتر، بلکه فقط با همکاری در فرایند تملک غیرقراردادی کالاهایی که پیشتر تولید شدهاند. حتی اگر تولیدکنندگان مُصر باشند که پول بیشتری به دست بیاورند، به دلیل افزایش مالیات، این هدف را با قوای مولد خود به دست نمیآورند، بلکه برای احقاق آن بهطور فزایندهای از روشهای استثمارگونه کمک میگیرند. این توضیح میدهد که چرا مالیاتستانی هرگز نمیتواند بیاثر باشد. با افزایش مالیات، ساختار انگیزش متفاوتی نهادینه میشود: ساختاری که هزینههای نسبی تولید در ازای درآمد پولی را به نفع عدم تولید با هدف تنآسایی و دریافت عواید پولی و همچنین به نفع تولید در ازای عواید غیرپولی یا مبادله کالا به کالا تغییر میدهد. اگر چنین ساختار انگیزشی در فرد یا گروهی ایجاد شود، به تحقیق، تولید کالا در ازای عواید پولی کاهش مییابد.
#سوسیالیسم #سوسیالدموکراسی
#کمونیسم_پنهان #کمونیسم #چپ
#برابریخواهی #مساواتطلبی
#مالیات #مالیات_بر_درآمد #تولید
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
برخلاف این استدلال، گاهی گفته میشود که از نظر تجربی ثابت شده افزایش سطح مالیات واقعاً با افزایش تولید ناخالص ملّی توام است؛ بنابراین هرچند استدلال یادشده پذیرفتنی باشد، اما از نظر تجربی ارزشی ندارد. این استدلال نوعی کژفهمی سادهانگارانه دارد: اختلاط بین کاهش مطلق و نسبی. در تحلیل یادشده به این نتیجه رسیدیم که مالیات بیشتر به کاهش نسبی تولید در ازای عواید پولی منجر میشود؛ کاهشی که اگر مالیات بیشتر نبود، به يقين به وجود نمیآمد. این نتیجه، چیزی را دربارهی سطح مطلق کالاهای تولیدشده نمیگوید. در واقع، رشد مطلق تولید ناخالص ملّی نه تنها با تحلیل ما سنخیتی ندارد، بلکه میتواند با توجه به پیشرفتهایی که در بهرهوری روی داده یا میدهد، پدیدهای معمولی در نظر گرفته شود. اگر این امکان به وجود آمده باشد که با توسعهی فناوری تولید، با همان مقدار مواد اولیه (بر حسب هزینه) کالای بیشتری تولید شود یا از نظر حجم با مواد اولیه کمتر کالای مشابهی تولید شود، میتوان گفت که مصادف شدن مالیات بیشتر و تولید کالای بیشتر چیزی نیست، مگر اتفاقی شگفتانگیز. به یقین، این ابداً اعتبار آنچه را دربارهی فقر نسبی برخاسته از مالیاتستانی گفتهایم، نقض نمیکند.
ایراد واردهی نسبتاً مشهور دیگر این است که افزایش مالیاتها به کاهش درآمد پولی منجر میشود و این کاهش، مطلوبیت نهایی پول را، در مقایسه با شکلهای دیگر عایدی، مانند تنآسایی، افزایش میدهد. بنابراین، بهجای کاستهشدن از آن، واقعاً تمایل به فعالیت در ازای پول را دوچندان میکند. این دیدگاه به یقین درست است. اما سادهلوحی است که به این باور برسیم دیدگاه یادشده، نظریه فقر نسبی را به کلّی بیاعتبار میکند. نخست، برای دستیابی به تصویری کامل باید یادآوری شود که با مالیاتستانی نهتنها درآمد پولی برخی از مردم (تولیدکنندگان) کاهش مییابد، بلکه در همان زمان، درآمد پولی دیگران (بیکارگان) فزونی مییابد و برای این گروه، مطلوبیت نهایی پول و میل به کار در ازای پول کاهش مییابد. اما این به هیچوجه تمام آن چیزی نیست که باید بگوییم، زیرا ممکن است همچنان این برداشت وجود داشته باشد که مالياتستانی برونداد کالاهای مبادلهای را ابداً تحت تاثیر قرار نمیدهد، چون مطلوبیت نهایی پول را برای برخی کاهش میدهد و برای دیگران میافزاید و این دو یکدیگر را خنثی میکنند.
این برداشت سرتاسر اشتباه است. در واقع، انکار آن چیزی است که در آغاز فرض کردهایم: افزایش مالیات یعنی همیاری پولی بیشتر، صرفاً از راه اجبار تولیدکنندگان درآمد پولی. از اینرو گرفتار تناقض خواهیم شد. بدیهی است، در این باور که مالیاتستانی با توجه به برونداد برآمده از آن، امری بیاثر است، نقیصهای وجود دارد. در اینجا به این گزاره میرسیم که حتی سلب مالكيت همهی درآمد پولی تولیدکنندگان و انتقال آن به گروهی از بیکارگان هیچ تفاوتی را رقم نمیزند، زیرا افزایش تنآسایی برخاسته از این بازتوزیع کاملاً با افزایش اشتیاق به کار در تولیدکنندگان جبران میشود؛ البته به یقین این حرفها یاوهگویی است. نكتهی مغفول در این استدلال این است که مالیاتستانی یا هر شکلی از افزایش مالیات نه تنها به هزینه تولیدکنندگان و به نفع بیکارگان تبعیض را در پی دارد، بلکه برای تولیدکنندگان درآمد پولی هزینه روشهای متفاوت دستیابی به درآمد پولی را تغییر میدهد. اکنون کسب پول بیشتر با کمک ابزارهای غیرمولد نسبتاً کمهزینهتر شده است؛ یعنی نه با تولید کالای بیشتر، بلکه فقط با همکاری در فرایند تملک غیرقراردادی کالاهایی که پیشتر تولید شدهاند. حتی اگر تولیدکنندگان مُصر باشند که پول بیشتری به دست بیاورند، به دلیل افزایش مالیات، این هدف را با قوای مولد خود به دست نمیآورند، بلکه برای احقاق آن بهطور فزایندهای از روشهای استثمارگونه کمک میگیرند. این توضیح میدهد که چرا مالیاتستانی هرگز نمیتواند بیاثر باشد. با افزایش مالیات، ساختار انگیزش متفاوتی نهادینه میشود: ساختاری که هزینههای نسبی تولید در ازای درآمد پولی را به نفع عدم تولید با هدف تنآسایی و دریافت عواید پولی و همچنین به نفع تولید در ازای عواید غیرپولی یا مبادله کالا به کالا تغییر میدهد. اگر چنین ساختار انگیزشی در فرد یا گروهی ایجاد شود، به تحقیق، تولید کالا در ازای عواید پولی کاهش مییابد.
#سوسیالیسم #سوسیالدموکراسی
#کمونیسم_پنهان #کمونیسم #چپ
#برابریخواهی #مساواتطلبی
#مالیات #مالیات_بر_درآمد #تولید
➣ @Notes_On_Liberty
«حکومت هیچ ثروتی خلق نمیکند، بلکه تنها میتواند ثروت موردنیاز برای استخدام افراد را به جای دیگری منتقل کند. حتی اگر حکومت یک میلیون شغل ایجاد کند باز بهمعنای افزایش خالص شغلها نیست، زیرا پولی را که حکومت برای این شغلها پرداخت میکند، از بخش خصوصی گرفته است؛ پولی که اگر گرفته نمیشد میتوانست در ایجاد اشتغال خصوصی واقعی استفاده شود.»
❈ توماس سول، اقتصاددان اهل ایالات متحده
➣ @Notes_On_Liberty
❈ توماس سول، اقتصاددان اهل ایالات متحده
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سوسیالیسم و کمونیسم (۱) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
در بیان مارکس و انگلس، واژههای کمونیسم و سوسیالیسم یک معنا دارند. گاه و بیگاه به جای هم به کار میروند، بیآنکه تمایزی میان آنها نهاده شود. این داستان در مورد همهی گروهها و فرقههای مارکسیست تا سال ۱۹۱۷ نیز صادق بود. احزاب سیاسی مارکسیست که مانیفست کمونیست را مرامنامهی لایتغیر مکتب خود میدانستند، خود را احزابی سوسیالیست میخواندند. اثرگذارترین و پرجمعیتترین این احزاب یعنی حزب مارکسیست آلمان، نام حزب سوسیالدموکرات را برای خود برگزید. در ایتالیا، فرانسه و همه کشورهای دیگری نیز که احزاب مارکسیست در آنها تا پیش از سال ۱۹۱۷ نقشی را در زندگی سیاسی بازی میکردند، واژهی سوسیالیست به همین شیوه جای واژهی کمونیست را میگرفت. پیش از ۱۹۱۷ هیچ مارکسیستی حتی جرٔات نمیکرد که میان کمونیسم و سوسیالیسم تمییز بگذارد.
در ۱۸۷۵، مارکس در نقد خود بر برنامهی گوتای حزب سوسیالدموکرات آلمان میان دو مرحلهی پایینتر (متقدم) و بالاتر (متأخر) جامعهی کمونیستی آتی فرق نهاد. اما نام کمونیسم را به مرحلهی متأخر اختصاص نداد و مرحلهی متقدم را سوسیالیسم، بهگونهای که با کمونیسم فرق داشته باشد، نخواند.
یکی از عقاید بنیادین مارکس این است که سوسیالیسم بهناچار «بهخاطر سرسختی قانون طبیعت» ظهور میکند. تولید کاپیتالیستی، نقیض خود را پدید میآورد و نظام سوسیالیستی مالکیت عمومی بر ابزارهای تولید را بنیان میگذارد. این فرآیند «از طریق عملکرد قوانین ذاتی تولید کاپیتالیستی پیاده میشود» و از ارادهی افراد مستقل است. انسانها نمیتوانند آن را شتاب دهند، به تأخیر اندازند یا از حرکت بازدارند. چه اینکه «هیچ نظام اجتماعی هیچگاه پیش از شکلگیری همه نیروهای تولیدیای که این جامعه برای بسطشان به قدر کافی بزرگ است، از میان نمیرود و شیوههای تازه و برتر تولید هیچگاه پیش از آنکه شرایط مادی وجودشان در زهدان جامعه پیشین پیدا نشده باشد، پدید نمیآیند».
این اندیشه البته با فعالیتهای سیاسی خود مارکس و آموزههایی که برای توجیه این فعالیتها به دست داد، سر سازگاری ندارد. مارکس کوشید که حزبی سیاسی راه اندازد که با انقلاب و جنگ داخلی، گذار از کاپیتالیسم به سوسیالیسم را به انجام رساند. ویژگی اصلی این دست احزاب از نگاه مارکس و یکایک نظریهپردازان تخیلی مارکسیست این بود که احزابی انقلابیاند که همواره به ایدهی کنش خشونتآمیز پایبند هستند. هدف آنها این بود که شورش کنند، دیکتاتوری پرولتاریا را پی بریزند و همه اعضای طبقه متوسط را بی هیچ گذشتی از صفحه روزگار پاک کنند. اقدامات اعضای کمون پاریس در سال ۱۸۷۱، مدل کامل جنگی داخلی از این دست پنداشته میشد. شورش پاریس البته بهگونهای اسفانگیز ناکام مانده بود. اما این امید وجود داشت که شورشهای بعدی به موفقیت برسند.
با اینهمه تاکتیکهایی که احزاب سوسیالیست در کشورهای مختلف اروپایی به کار بستند، به گونهای آشتیناپذیر در تناقض با هر کدام از این دو گونه متناقض از آموزههای کارل مارکس قرار داشت. این احزاب، دلگرمی و اطمینان خاطری را درباره گریزناپذیری ظهور سوسیالیسم به وجود نیاوردند. به موفقیت شورشهای انقلابی نیز اطمینان نداشتند. روش عمل پارلمانی را در پیش گرفتند. با شرکت در مبارزات انتخاباتی به دنبال جذب آرای مردم بودند و نمایندگانشان را به پارلمان فرستادند. به احزابی دموکراتیک «تنزل یافتند». در پارلمان، مانند دیگر احزاب مخالف خود رفتار کردند. در برخی کشورها ائتلافهایی موقتی با احزاب دیگر به وجود آوردند و هر از گاهی در کابینه دولت، اعضایی سوسیالیست حضور داشتند. بعدها پس از پایان جنگ جهانی اول، احزاب سوسیالیست در پارلمان بسیاری از کشورها در اکثریت قرار گرفتند. در برخی کشورها خود به تنهایی در قدرت بودند و در باقی آنها همکاری نزدیکی با احزاب «بورژوا» داشتند.
درست است که این سوسیالیستهای رامشده پیش از سال ۱۹۱۷ هیچگاه دست از حمایت زبانی از اصول خشک و انعطافناپذیر مارکسیسم ارتدوکس برنداشتند. بارها و بارها تکرار کردند که گریزی از ظهور سوسیالیسم نیست. بر ویژگی انقلابی ذاتی احزاب خود پا میفشردند. هیچ چیز نمیتوانست بیش از اینکه کسی جرأت تردید در روحیه انقلابی تزلزلناپذیر آنها را به خود دهد، برافروختهشان کند. با اینهمه آنها در واقع مانند همهی احزاب دیگر، احزابی پارلمانی بودند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
در بیان مارکس و انگلس، واژههای کمونیسم و سوسیالیسم یک معنا دارند. گاه و بیگاه به جای هم به کار میروند، بیآنکه تمایزی میان آنها نهاده شود. این داستان در مورد همهی گروهها و فرقههای مارکسیست تا سال ۱۹۱۷ نیز صادق بود. احزاب سیاسی مارکسیست که مانیفست کمونیست را مرامنامهی لایتغیر مکتب خود میدانستند، خود را احزابی سوسیالیست میخواندند. اثرگذارترین و پرجمعیتترین این احزاب یعنی حزب مارکسیست آلمان، نام حزب سوسیالدموکرات را برای خود برگزید. در ایتالیا، فرانسه و همه کشورهای دیگری نیز که احزاب مارکسیست در آنها تا پیش از سال ۱۹۱۷ نقشی را در زندگی سیاسی بازی میکردند، واژهی سوسیالیست به همین شیوه جای واژهی کمونیست را میگرفت. پیش از ۱۹۱۷ هیچ مارکسیستی حتی جرٔات نمیکرد که میان کمونیسم و سوسیالیسم تمییز بگذارد.
در ۱۸۷۵، مارکس در نقد خود بر برنامهی گوتای حزب سوسیالدموکرات آلمان میان دو مرحلهی پایینتر (متقدم) و بالاتر (متأخر) جامعهی کمونیستی آتی فرق نهاد. اما نام کمونیسم را به مرحلهی متأخر اختصاص نداد و مرحلهی متقدم را سوسیالیسم، بهگونهای که با کمونیسم فرق داشته باشد، نخواند.
یکی از عقاید بنیادین مارکس این است که سوسیالیسم بهناچار «بهخاطر سرسختی قانون طبیعت» ظهور میکند. تولید کاپیتالیستی، نقیض خود را پدید میآورد و نظام سوسیالیستی مالکیت عمومی بر ابزارهای تولید را بنیان میگذارد. این فرآیند «از طریق عملکرد قوانین ذاتی تولید کاپیتالیستی پیاده میشود» و از ارادهی افراد مستقل است. انسانها نمیتوانند آن را شتاب دهند، به تأخیر اندازند یا از حرکت بازدارند. چه اینکه «هیچ نظام اجتماعی هیچگاه پیش از شکلگیری همه نیروهای تولیدیای که این جامعه برای بسطشان به قدر کافی بزرگ است، از میان نمیرود و شیوههای تازه و برتر تولید هیچگاه پیش از آنکه شرایط مادی وجودشان در زهدان جامعه پیشین پیدا نشده باشد، پدید نمیآیند».
این اندیشه البته با فعالیتهای سیاسی خود مارکس و آموزههایی که برای توجیه این فعالیتها به دست داد، سر سازگاری ندارد. مارکس کوشید که حزبی سیاسی راه اندازد که با انقلاب و جنگ داخلی، گذار از کاپیتالیسم به سوسیالیسم را به انجام رساند. ویژگی اصلی این دست احزاب از نگاه مارکس و یکایک نظریهپردازان تخیلی مارکسیست این بود که احزابی انقلابیاند که همواره به ایدهی کنش خشونتآمیز پایبند هستند. هدف آنها این بود که شورش کنند، دیکتاتوری پرولتاریا را پی بریزند و همه اعضای طبقه متوسط را بی هیچ گذشتی از صفحه روزگار پاک کنند. اقدامات اعضای کمون پاریس در سال ۱۸۷۱، مدل کامل جنگی داخلی از این دست پنداشته میشد. شورش پاریس البته بهگونهای اسفانگیز ناکام مانده بود. اما این امید وجود داشت که شورشهای بعدی به موفقیت برسند.
با اینهمه تاکتیکهایی که احزاب سوسیالیست در کشورهای مختلف اروپایی به کار بستند، به گونهای آشتیناپذیر در تناقض با هر کدام از این دو گونه متناقض از آموزههای کارل مارکس قرار داشت. این احزاب، دلگرمی و اطمینان خاطری را درباره گریزناپذیری ظهور سوسیالیسم به وجود نیاوردند. به موفقیت شورشهای انقلابی نیز اطمینان نداشتند. روش عمل پارلمانی را در پیش گرفتند. با شرکت در مبارزات انتخاباتی به دنبال جذب آرای مردم بودند و نمایندگانشان را به پارلمان فرستادند. به احزابی دموکراتیک «تنزل یافتند». در پارلمان، مانند دیگر احزاب مخالف خود رفتار کردند. در برخی کشورها ائتلافهایی موقتی با احزاب دیگر به وجود آوردند و هر از گاهی در کابینه دولت، اعضایی سوسیالیست حضور داشتند. بعدها پس از پایان جنگ جهانی اول، احزاب سوسیالیست در پارلمان بسیاری از کشورها در اکثریت قرار گرفتند. در برخی کشورها خود به تنهایی در قدرت بودند و در باقی آنها همکاری نزدیکی با احزاب «بورژوا» داشتند.
درست است که این سوسیالیستهای رامشده پیش از سال ۱۹۱۷ هیچگاه دست از حمایت زبانی از اصول خشک و انعطافناپذیر مارکسیسم ارتدوکس برنداشتند. بارها و بارها تکرار کردند که گریزی از ظهور سوسیالیسم نیست. بر ویژگی انقلابی ذاتی احزاب خود پا میفشردند. هیچ چیز نمیتوانست بیش از اینکه کسی جرأت تردید در روحیه انقلابی تزلزلناپذیر آنها را به خود دهد، برافروختهشان کند. با اینهمه آنها در واقع مانند همهی احزاب دیگر، احزابی پارلمانی بودند.
➣ @Notes_On_Liberty
❤1
📃 سوسیالیسم و کمونیسم (۲) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
از دیدگاهی واقعاً مارکسی، چنانکه در نوشتههای متأخر مارکس و انگلس بیان شده بود (اما هنوز در مانیفست کمونیست نیامده بود)، همهی برنامههای طراحیشده برای محدودسازی، کنترل یا بهبود کاپیتالیسم، صرفاً مزخرفات و یاوهگوییهای «خردهبورژوازی» هستند که از قوانین درونی تکامل کاپیتالیستی ریشه میگیرند. سوسیالیستهای حقیقی نباید هیچ مانعی در راه این تکامل پدید آورند، چه اینکه تنها بلوغ کامل کاپیتالیسم میتواند سوسیالیسم را پدید آورد. توسل به برنامههایی از این دست، نهتنها پوچ و بیثمر است، بلکه به منافع طبقهی پرولتاریا نیز آسیب میرساند. حتی تشکیل اتحادیههای کارگری، ابزاری مناسب برای بهبود شرایط کارگران نیست. مارکس باور نداشت که مداخلهگرایی میتواند به نفع تودهها باشد. سخت مخالف این ایده بود که تدابیری چون حداقل نرخ دستمزد، سقف قیمت، محدودسازی نرخهای بهره، تامین اجتماعی و... مراحلی مقدماتی در پیدایی سوسیالیسم هستند. الغای بنیادین نظام دستمزدی را در سر داشت؛ هدفی که تنها میتواند با کمونیسم در مرحله متاخر و عالی خود برآورده شود. با نیش و کنایه، ایدهی برچیدن «ویژگی کالایی» نیروی کار درون چارچوب جامعهای کاپیتالیستی به میانجی قانون را به سخره میگرفت.
اما احزاب سوسیالیستی، چنانکه از عملکردشان در کشورهای اروپایی میبینیم، عملاً کمتر از برنامه Sozialpolitik آلمان دورهی قیصر و برنامه نیودیل دولت آمریکا به مداخلهگرایی متعهد نبودند. جورج سورل و اتحادیههای صنفی نوک پیکان حملات خود را به سوی این سیاست چرخاندند. سورل، روشنفکری از خانوادهای بورژوا، «تنزل» احزاب سوسیالیستی را که گناهش از دید او بر گردن نفوذ روشنفکران بورژوا به درون این احزاب بود، تقبیح میکرد. به دنبال آن بود که روح پرخاشگری و ستیزهجویی سرسختانهای که در ذات تودهها وجود دارد، دوباره زنده شده و از قیمومیت بزدلان روشنفکر رها شود. از نگاه سورل، هیچ چیز اهمیتی نداشت، مگر شورش. از کنش مستقیم یا به بیانی دیگر، از خرابکاری و اعتصاب عمومی به عنوان گامهای آغازین به سوی انقلاب بزرگ نهایی طرفداری میکرد.
سورل بیش از هر جای دیگر در میان روشنفکران متفرعن و بیکاره و نیز در میان وارثان به همان اندازه متفرعن و بیکاره سرمایهداران ثروتمند موفق بود. حرکت چشمگیری در تودهها ایجاد نکرد. از دید احزاب مارکسیست، نقد آتشین و پرسوز و گداز او تنها مایهی دردسر بود. اهمیت تاریخی او عمدتاً از نقشی که اندیشههایش در تکامل بلشویسم روسی و فاشیسم ایتالیایی بازی کرد، ریشه میگیرد.
برای درک نگرش بلشویستها باید دوباره به باورهای کارل مارکس بازگردیم. مارکس کاملاً باور داشت که کاپیتالیسم مرحلهای از تاریخ اقتصادی است که گسترهاش تنها به چند کشور پیشرفته انگشتشمار محدود نیست. این گرایش در کاپیتالیسم وجود دارد که همهی بخشهای دنیا را به کشورهایی کاپیتالیستی بدل کند. بورژوازی همهی کشورها را وامیدارد که به کشورهایی کاپیتالیستی تبدیل شوند. هنگامیکه روزهای پایانی کاپیتالیسم سررسد، تمام دنیا به شکلی یکپارچه در مرحله کاپیتالیسم بالغ خواهد بود و برای گذار به سوسیالیسم آماده است. سوسیالیسم در زمانی واحد در همهی بخشهای دنیا ظاهر خواهد شد!
مارکس در اینجا نیز به اندازهی همهی دیگر بیانیههایش خطا کرد. امروزه حتی مارکسیستها نیز انکار نمیکنند و نمیتوانند انکار کنند که هنوز تفاوتهای بزرگی در بسط کاپیتالیسم در کشورهای مختلف وجود دارد. درک میکنند که اگر عینک تفسیر مارکسی از تاریخ را به چشم بزنیم، کشورهای زیادی را باید پیشاکاپیتالیستی بخوانیم. در این کشورها هنوز طبقه متوسط به جایگاه حاکم دست نیافته و مرحله تاریخی کاپیتالیسم را که پیششرطی ضروری برای ظهور سوسیالیسم است، پدید نیاورده است. از اینرو این کشورها باید نخست «انقلاب بورژوازی» خود را از سر بگذرانند و همه مراحل کاپیتالیسم را طی کنند تا بعد بتوان از گذار آنها به کشورهایی سوسیالیستی سخن به میان آورد. تنها سیاستی که مارکسیستها میتوانند در این کشورها برگزینند، این است که بیچون و چرا از طبقه متوسط پشتیبانی کنند؛ نخست در تلاشهایشان برای دستیابی به قدرت و بعد در فعالیتهای کاپیتالیستیشان. ممکن است احزاب مارکسیست برای مدتی بسیار دراز کاری مگر سرسپردگی به لیبرالیسم بورژوا نداشته باشد. این تنها ماموریتی است که ماتریالیسم تاریخی، اگر بهگونهای دمساز و یکدست به کار بسته میشد، میتوانست به مارکسیستهای روس وابگذارد. آنها مجبور بودند بیسروصدا و با ملایمت صبر کنند تا کاپیتالیسم، کشورشان را برای سوسیالیسم آماده سازد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
از دیدگاهی واقعاً مارکسی، چنانکه در نوشتههای متأخر مارکس و انگلس بیان شده بود (اما هنوز در مانیفست کمونیست نیامده بود)، همهی برنامههای طراحیشده برای محدودسازی، کنترل یا بهبود کاپیتالیسم، صرفاً مزخرفات و یاوهگوییهای «خردهبورژوازی» هستند که از قوانین درونی تکامل کاپیتالیستی ریشه میگیرند. سوسیالیستهای حقیقی نباید هیچ مانعی در راه این تکامل پدید آورند، چه اینکه تنها بلوغ کامل کاپیتالیسم میتواند سوسیالیسم را پدید آورد. توسل به برنامههایی از این دست، نهتنها پوچ و بیثمر است، بلکه به منافع طبقهی پرولتاریا نیز آسیب میرساند. حتی تشکیل اتحادیههای کارگری، ابزاری مناسب برای بهبود شرایط کارگران نیست. مارکس باور نداشت که مداخلهگرایی میتواند به نفع تودهها باشد. سخت مخالف این ایده بود که تدابیری چون حداقل نرخ دستمزد، سقف قیمت، محدودسازی نرخهای بهره، تامین اجتماعی و... مراحلی مقدماتی در پیدایی سوسیالیسم هستند. الغای بنیادین نظام دستمزدی را در سر داشت؛ هدفی که تنها میتواند با کمونیسم در مرحله متاخر و عالی خود برآورده شود. با نیش و کنایه، ایدهی برچیدن «ویژگی کالایی» نیروی کار درون چارچوب جامعهای کاپیتالیستی به میانجی قانون را به سخره میگرفت.
اما احزاب سوسیالیستی، چنانکه از عملکردشان در کشورهای اروپایی میبینیم، عملاً کمتر از برنامه Sozialpolitik آلمان دورهی قیصر و برنامه نیودیل دولت آمریکا به مداخلهگرایی متعهد نبودند. جورج سورل و اتحادیههای صنفی نوک پیکان حملات خود را به سوی این سیاست چرخاندند. سورل، روشنفکری از خانوادهای بورژوا، «تنزل» احزاب سوسیالیستی را که گناهش از دید او بر گردن نفوذ روشنفکران بورژوا به درون این احزاب بود، تقبیح میکرد. به دنبال آن بود که روح پرخاشگری و ستیزهجویی سرسختانهای که در ذات تودهها وجود دارد، دوباره زنده شده و از قیمومیت بزدلان روشنفکر رها شود. از نگاه سورل، هیچ چیز اهمیتی نداشت، مگر شورش. از کنش مستقیم یا به بیانی دیگر، از خرابکاری و اعتصاب عمومی به عنوان گامهای آغازین به سوی انقلاب بزرگ نهایی طرفداری میکرد.
سورل بیش از هر جای دیگر در میان روشنفکران متفرعن و بیکاره و نیز در میان وارثان به همان اندازه متفرعن و بیکاره سرمایهداران ثروتمند موفق بود. حرکت چشمگیری در تودهها ایجاد نکرد. از دید احزاب مارکسیست، نقد آتشین و پرسوز و گداز او تنها مایهی دردسر بود. اهمیت تاریخی او عمدتاً از نقشی که اندیشههایش در تکامل بلشویسم روسی و فاشیسم ایتالیایی بازی کرد، ریشه میگیرد.
برای درک نگرش بلشویستها باید دوباره به باورهای کارل مارکس بازگردیم. مارکس کاملاً باور داشت که کاپیتالیسم مرحلهای از تاریخ اقتصادی است که گسترهاش تنها به چند کشور پیشرفته انگشتشمار محدود نیست. این گرایش در کاپیتالیسم وجود دارد که همهی بخشهای دنیا را به کشورهایی کاپیتالیستی بدل کند. بورژوازی همهی کشورها را وامیدارد که به کشورهایی کاپیتالیستی تبدیل شوند. هنگامیکه روزهای پایانی کاپیتالیسم سررسد، تمام دنیا به شکلی یکپارچه در مرحله کاپیتالیسم بالغ خواهد بود و برای گذار به سوسیالیسم آماده است. سوسیالیسم در زمانی واحد در همهی بخشهای دنیا ظاهر خواهد شد!
مارکس در اینجا نیز به اندازهی همهی دیگر بیانیههایش خطا کرد. امروزه حتی مارکسیستها نیز انکار نمیکنند و نمیتوانند انکار کنند که هنوز تفاوتهای بزرگی در بسط کاپیتالیسم در کشورهای مختلف وجود دارد. درک میکنند که اگر عینک تفسیر مارکسی از تاریخ را به چشم بزنیم، کشورهای زیادی را باید پیشاکاپیتالیستی بخوانیم. در این کشورها هنوز طبقه متوسط به جایگاه حاکم دست نیافته و مرحله تاریخی کاپیتالیسم را که پیششرطی ضروری برای ظهور سوسیالیسم است، پدید نیاورده است. از اینرو این کشورها باید نخست «انقلاب بورژوازی» خود را از سر بگذرانند و همه مراحل کاپیتالیسم را طی کنند تا بعد بتوان از گذار آنها به کشورهایی سوسیالیستی سخن به میان آورد. تنها سیاستی که مارکسیستها میتوانند در این کشورها برگزینند، این است که بیچون و چرا از طبقه متوسط پشتیبانی کنند؛ نخست در تلاشهایشان برای دستیابی به قدرت و بعد در فعالیتهای کاپیتالیستیشان. ممکن است احزاب مارکسیست برای مدتی بسیار دراز کاری مگر سرسپردگی به لیبرالیسم بورژوا نداشته باشد. این تنها ماموریتی است که ماتریالیسم تاریخی، اگر بهگونهای دمساز و یکدست به کار بسته میشد، میتوانست به مارکسیستهای روس وابگذارد. آنها مجبور بودند بیسروصدا و با ملایمت صبر کنند تا کاپیتالیسم، کشورشان را برای سوسیالیسم آماده سازد.
➣ @Notes_On_Liberty
❤1
📃 سوسیالیسم و کمونیسم (۳) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
اما مارکسیستهای روس نمیخواستند صبر کنند. بهگونهی تازهای از مارکسیسم روی آوردند که بر پایهی آن کشورها میتوانستند یکی از مراحل تکامل تاریخی را طی نکرده و از آن گذر کنند. آنها بر این واقعیت چشم بستند که این مشرب جدید نه نسخهای از مارکسیسم که انکار آخرین نشانههای بازمانده از آن بود. بازگشتی آشکار به آموزههای سوسیالیستی پیشامارکسی و ضدمارکسی بود که بر پایهی آن انسانها، اگر سوسیالیسم را نظامی نافعتر از کاپیتالیسم بپندارند، آزادانه میتوانند آن را در هر زمانی برگزینند. این اندیشه، رازآلودگی نقششده در ماتریالیسم دیالکتیک و کشف علیالادعا مارکسی قوانین گریزناپذیر تکامل اقتصادی بشر را یکسره از میان برد.
مارکسیستهای روس که خود را از جبرگرایی مارکسی رهانیده بودند، میتوانستند آزادانه دربارهی مناسبترین تاکتیکها برای تحقق سوسیالیسم در کشورشان بحث کنند. دیگر مسائل اقتصادی ذهنشان را به خود مشغول نمیکرد. از این به بعد مجبور نبودند بررسی کنند که آیا زمان سوسیالیسم رسیده یا نه. تنها یک کار داشتند که باید انجام میدادند. باید افسار دولت را در دست میگرفتند.
یک گروه عقیده داشت که تنها در صورتی میتوان به کامیابی پایدار امید بست که بتوان پشتیبانی تعدادی کافی از افراد را -هرچند نه لزوماً اکثریت- به دست آورد. گروهی دیگر از چنین روندهای زمانبری پشتیبانی نمیکرد. پیشنهادش ضربه و حرکتی یکباره بود. میگفت که گروه کوچکی از افراد متعصب و جزماندیش را باید به عنوان طلایهداران انقلاب سازمان داد. نظم شدید و سرسپردگی بیچون و چرا در برابر رییس، این انقلابیهای حرفهای را برای حملهای یکباره آماده خواهد کرد. آنها باید دولت تزاری را از میدان بیرون برانند و بعد بر پایهی شیوههای سنّتی پلیس تزار بر کشور حکومت کنند.
واژههای مورد استفاده برای اشاره به این دو گروه، بلشویستها (اکثریت) برای گروه دوم و منشویکها (اقلیت) برای گروه نخست، به رایی اشاره دارد که در جلسهای برای بحث درباره این مسائل تاکتیکی اخذ شد. تنها تفاوتی که این دو گروه را از یکدیگر جدا میکرد، این مسألهی روشهای تاکتیکی بود. هر دو دربارهی هدف نهایی که همانا سوسیالیسم بود، با یکدیگر توافق داشتند.
اما این دو فرقه میکوشیدند که دیدگاههای ویژه خود را با بیان بخشهایی از نوشتههای مارکس و انگلس توجیه کنند. این البته رسمی مارکسی است و هر دوی آنها میتوانستند در این کتابهای مقدس، بیاناتی را در تایید موضع خود کشف کنند.
لنین، رییس بلشویستها، هموطنانش را بهتر از هماوردان خود [منشویستها] و رهبرشان، پلخانف میشناخت. او برخلاف پلخانف این اشتباه را مرتکب نشد که معیارهای کشورهای غربی را در قبال مردم روسیه به کار بندد. قدرت برتر را بهآسانی و بهتر از هر کس دیگری از آن خود کرد و عمری را بهراحتی بر تخت حکومت نشست. آگاه بود که شیوههای وحشتزا و ارعابگرانهی پلیس مخفی تزار بسیار موفق است و اطمینان داشت که میتواند بر پایهی این روشها بسیار پیشرفت کند. لنین دیکتاتوری سنگدل و ظالم بود و میدانست که روسها شجاعت مقاومت در برابر سرکوب را ندارند. او نیز همچون کرامول، روبسپیر و ناپلئون غاصبی بلندپرواز بود و به نبود روحیهی انقلابی در میان اکثریت بزرگی از مردم روسیه اطمینان کامل داشت. حکومت خودکامهی رومانفها به این خاطر فروریخت که نیکلای دوم بختبرگشته آدمی سستعنصر بود. کرنسکی، وکیل سوسیالیست به این دلیل شکست خورد که به اصل دولت پارلمانی وفادار ماند. لنین موفق شد، چون هیچگاه چیزی غیر از دیکتاتوری خود را در سر نداشت. و روسها در آرزوی دیکتاتوری بودند که جای ایوان مخوف بنشیند.
حکومت نیکلای دوم به میانجی یک شورش انقلابی واقعی پایان نیافت. در میدانهای جنگ فروریخت. آشوبی پدید آمد که کرنسکی نتوانست مهارش کند. یک درگیری در خیابانهای سنپترزبورگ کرنسکی را برانداخت. اندک زمانی بعد، لنین کودتا کرد. با وجود همهی وحشتی که بلشویستها پدید آوردند، درصد اعضای آنها در مجلس موسسان که اعضایش با حق رای عمومی مردان و زنان انتخاب شده بودند، تنها نزدیک به بیست درصد بود. لنین این شورا را با استفاده از نیروی ارتش از میان برد. دوره کوتاه «لیبرال» به پایان رسید. روسیه از دست رومانفهای نالایق به در آمد و به خودکامهای واقعی سپرده شد.
- ادامه دارد...
#سوسیاسیم #کمونیسم #مارکسیسم
#بلشویسم #مارکس #سوسیالدموکراسی
#استبداد_کمونیستی #لنین #سورل
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
اما مارکسیستهای روس نمیخواستند صبر کنند. بهگونهی تازهای از مارکسیسم روی آوردند که بر پایهی آن کشورها میتوانستند یکی از مراحل تکامل تاریخی را طی نکرده و از آن گذر کنند. آنها بر این واقعیت چشم بستند که این مشرب جدید نه نسخهای از مارکسیسم که انکار آخرین نشانههای بازمانده از آن بود. بازگشتی آشکار به آموزههای سوسیالیستی پیشامارکسی و ضدمارکسی بود که بر پایهی آن انسانها، اگر سوسیالیسم را نظامی نافعتر از کاپیتالیسم بپندارند، آزادانه میتوانند آن را در هر زمانی برگزینند. این اندیشه، رازآلودگی نقششده در ماتریالیسم دیالکتیک و کشف علیالادعا مارکسی قوانین گریزناپذیر تکامل اقتصادی بشر را یکسره از میان برد.
مارکسیستهای روس که خود را از جبرگرایی مارکسی رهانیده بودند، میتوانستند آزادانه دربارهی مناسبترین تاکتیکها برای تحقق سوسیالیسم در کشورشان بحث کنند. دیگر مسائل اقتصادی ذهنشان را به خود مشغول نمیکرد. از این به بعد مجبور نبودند بررسی کنند که آیا زمان سوسیالیسم رسیده یا نه. تنها یک کار داشتند که باید انجام میدادند. باید افسار دولت را در دست میگرفتند.
یک گروه عقیده داشت که تنها در صورتی میتوان به کامیابی پایدار امید بست که بتوان پشتیبانی تعدادی کافی از افراد را -هرچند نه لزوماً اکثریت- به دست آورد. گروهی دیگر از چنین روندهای زمانبری پشتیبانی نمیکرد. پیشنهادش ضربه و حرکتی یکباره بود. میگفت که گروه کوچکی از افراد متعصب و جزماندیش را باید به عنوان طلایهداران انقلاب سازمان داد. نظم شدید و سرسپردگی بیچون و چرا در برابر رییس، این انقلابیهای حرفهای را برای حملهای یکباره آماده خواهد کرد. آنها باید دولت تزاری را از میدان بیرون برانند و بعد بر پایهی شیوههای سنّتی پلیس تزار بر کشور حکومت کنند.
واژههای مورد استفاده برای اشاره به این دو گروه، بلشویستها (اکثریت) برای گروه دوم و منشویکها (اقلیت) برای گروه نخست، به رایی اشاره دارد که در جلسهای برای بحث درباره این مسائل تاکتیکی اخذ شد. تنها تفاوتی که این دو گروه را از یکدیگر جدا میکرد، این مسألهی روشهای تاکتیکی بود. هر دو دربارهی هدف نهایی که همانا سوسیالیسم بود، با یکدیگر توافق داشتند.
اما این دو فرقه میکوشیدند که دیدگاههای ویژه خود را با بیان بخشهایی از نوشتههای مارکس و انگلس توجیه کنند. این البته رسمی مارکسی است و هر دوی آنها میتوانستند در این کتابهای مقدس، بیاناتی را در تایید موضع خود کشف کنند.
لنین، رییس بلشویستها، هموطنانش را بهتر از هماوردان خود [منشویستها] و رهبرشان، پلخانف میشناخت. او برخلاف پلخانف این اشتباه را مرتکب نشد که معیارهای کشورهای غربی را در قبال مردم روسیه به کار بندد. قدرت برتر را بهآسانی و بهتر از هر کس دیگری از آن خود کرد و عمری را بهراحتی بر تخت حکومت نشست. آگاه بود که شیوههای وحشتزا و ارعابگرانهی پلیس مخفی تزار بسیار موفق است و اطمینان داشت که میتواند بر پایهی این روشها بسیار پیشرفت کند. لنین دیکتاتوری سنگدل و ظالم بود و میدانست که روسها شجاعت مقاومت در برابر سرکوب را ندارند. او نیز همچون کرامول، روبسپیر و ناپلئون غاصبی بلندپرواز بود و به نبود روحیهی انقلابی در میان اکثریت بزرگی از مردم روسیه اطمینان کامل داشت. حکومت خودکامهی رومانفها به این خاطر فروریخت که نیکلای دوم بختبرگشته آدمی سستعنصر بود. کرنسکی، وکیل سوسیالیست به این دلیل شکست خورد که به اصل دولت پارلمانی وفادار ماند. لنین موفق شد، چون هیچگاه چیزی غیر از دیکتاتوری خود را در سر نداشت. و روسها در آرزوی دیکتاتوری بودند که جای ایوان مخوف بنشیند.
حکومت نیکلای دوم به میانجی یک شورش انقلابی واقعی پایان نیافت. در میدانهای جنگ فروریخت. آشوبی پدید آمد که کرنسکی نتوانست مهارش کند. یک درگیری در خیابانهای سنپترزبورگ کرنسکی را برانداخت. اندک زمانی بعد، لنین کودتا کرد. با وجود همهی وحشتی که بلشویستها پدید آوردند، درصد اعضای آنها در مجلس موسسان که اعضایش با حق رای عمومی مردان و زنان انتخاب شده بودند، تنها نزدیک به بیست درصد بود. لنین این شورا را با استفاده از نیروی ارتش از میان برد. دوره کوتاه «لیبرال» به پایان رسید. روسیه از دست رومانفهای نالایق به در آمد و به خودکامهای واقعی سپرده شد.
- ادامه دارد...
#سوسیاسیم #کمونیسم #مارکسیسم
#بلشویسم #مارکس #سوسیالدموکراسی
#استبداد_کمونیستی #لنین #سورل
➣ @Notes_On_Liberty
❤1
📃 تُماس قدیس؛ آغاز پایان نظریهی ولایت پاپ (۱) | ✍🏻 جواد طباطبایی
➣ @Notes_On_Liberty
بنیانگذار جریانی از اندیشهی سیاسی جدید، تُماس قدیس، واپسین حکیم الهی سدههای میانه بود و چنانکه در فصل نخست از این بخش گفته شد، هماو به دنبال «نوزایش سدهی دوازدهم»، ترکیبی از همهی دستاوردهای نظری فرهنگ «دورهی جاهلی» اروپا و سنّت مسیحی را در نظام الهیات جدید فراهم آورد و این جمعِ میان عقل و شرع، از سویی، همهی دستاوردهای هزارهی مسیحی گذشته را در ترکیب بدیعی بهعنوان سنّت اندیشهی مسیحی تثبیت کرد و از سوی دیگر، با تفسير عقلانی مسیحیت، راه دگرگونیهای بنیادینی در برابر سنّت مسیحی و نیز مغرب زمین هموار شد. از این حیث، تُماس قدیس (۱۲۲۵-۷۴) را میتوان واپسین حکیم الهی سدهی پایانی سدههای میانهی تاریخ مغربزمین به شمار آورد و هماو بود که بر پایهی الهیات مسیحی دستگاهی از فلسفهی سیاسی فراهم آورد که از خاستگاههای اندیشه سیاسی جدید به شمار میرود و از اینرو، میتوان این بخش را با نظری به اندیشهی سیاسی او آغاز کرد. وانگهی، با توجه به آنچه دربارهی تحول نظریهی ولایت مطلقه پاپ و کلیسا گفته شد، بازگشت به آبشخور اندیشهی سیاسی ارسطویی که از دستاوردهای
«نوزایش سده دوازدهم» بود، اندیشهی سیاسی تماس قدیس را در مسیری راند که پایان نظریهی ولایت پاپ و آغاز نظریهی عرفی سیاست بود؛ بدینسان، سیاست شرعی مسیحی که در فاصلهی آغاز سدههای دهم و پایان سدهی سیزدهم تدوین شده بود، اهمیت خود را از دست داد، نظریههای جدید سیاست جانشین آن شد و اینهمه از نشانههای آغاز پایان سدههای میانه بود.
ترکیب اندیشهی سیاسی و اخلاقی ارسطویی و الهیات مسیحی به گونهای که تماس قدیس در نوشتههای خود عرضه کرد، اندکی پس از مرگ او در سدهی چهاردهم میلادی به شالودهی نظری بحثهای دربارهی سیاست، اخلاق، حقوق و الهیات تبدیل شد و بهویژه با توجه به مبانی نظری جدید آن در قلمروی اندیشه سیاسی، نقشی تعیینکننده در دگرگونیهای آن در آستانهی نوزایش سدهی شانزدهم بازی کرد. با ارسطومآبی تماس قدیس، پایههای اندیشه آگوستین قدیس که افلاطونی بود، دستخوش تزلزل جدی شد و به سیطرهی بلامنازع آن نیز خاتمه داده شد. اندیشهی سیاسی تماس قدیس زمینهی مناسبی برای تدوین مفهوم «دولت» که به تدریج برخی از حقوقدانان با تفسیر نویی از منابع حقوق رُمی بر اهمیت آن بهعنوان مفهوم بنیادین حقوق و سیاست تأکید کرده بودند، فراهم آورد. در اندیشهی آگوستین قدیس، ضرورت وجود حکومت در جامعه ناشی از گناه اولیه و سرشت گناهکار انسان بود، در حالیکه تماس قدیس به پیروی از اندیشهی سیاسی ارسطویی و با توجه به قاعدهی الهیات مسیحی مبنی بر اینکه «لطف، نظام طبیعت را نسخ نمیکند» بر آن شد که اجتماع و حکومت امری طبیعی و از لوازم سرشت انسان است. بدینسان، تماس قدیس با تأکید بر این نکته که نزول وحی، بهعنوان بیان لطف الهی، اجتماع انسانی و حکومت را بهعنوان امور ناشی از طبیعت و حقوق رُمی نسخ نمیکند، گامی بزرگ در جهت نظريهی عرفی فرمانروایی برداشت. بدیهی است که تماس قدیس آیهی نخست از فصل سیزدهم نامه پولس حواری به رُمیان را مبنی بر اینکه «هر قدرتی از خداوند ناشی شده است»، بهعنوان اصل بنیادین الهیات سیاسی مسیحی قبول داشت، اما تفسير تماس، که قدرت سیاسی شهریار را ناشی از خداوند، اما به تفویض مردم میدانست، از این اصل با تفسير حکمای الهی پیش از او، بهویژه هواداران نظریهی ولایت مطلقه، تفاوتی اساسی داشت. تردیدی نیست که تماس قدیس، بهعنوان حکیم الهی، غایت سیاست را وابسته به غایات الهیات و تابعی از آن میدانست، اما برای توضیح درست این وابستگی، بر تمایز دو حوزهی تدبیر امور سیاسی، و رستگاری و سعادت اخروی نیز تأکید میکرد.
اثر مهم تماس قدیس کلیات الهیات اوست و تماس در دفترهایی از همین نوشتهی مفصل، اندیشه سیاسی خود را نیز با توجه به مبانی الهیات خود آورده است. پایینتر اشارهای به برخی دیدگاههای این کتاب خواهیم کرد، اما تماس در رسالهای با عنوان دربارهی پادشاهی نیز خلاصهای از اندیشه سیاسی خود را بازگفته است. لازم به یادآوری است که تماس قدیس نتوانست تحریر این رساله را به پایان برساند و با مرگ نویسنده، یکی از شاگردان او که بیشتر از هواداران نظریهی ولایت پاپ و کلیسا بود، آن رساله را به پایان برد. از اینرو، در فقرات پایانی این رساله مختصر، دو دیدگاه متفاوت را میتوان در کنار هم دید و در تفسير آن باید به این نکته توجه داشت. بخشهای آغازین رسالهی دربارهی پادشاهی ارسطویی است و تماس قدیس خلاصهای از مقدمات سیاسی ارسطویی عرضه میکند که نویسندگان سیاسی پس از او در رسالههای سیاسی خود همان مطالب را خواهند آورد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
بنیانگذار جریانی از اندیشهی سیاسی جدید، تُماس قدیس، واپسین حکیم الهی سدههای میانه بود و چنانکه در فصل نخست از این بخش گفته شد، هماو به دنبال «نوزایش سدهی دوازدهم»، ترکیبی از همهی دستاوردهای نظری فرهنگ «دورهی جاهلی» اروپا و سنّت مسیحی را در نظام الهیات جدید فراهم آورد و این جمعِ میان عقل و شرع، از سویی، همهی دستاوردهای هزارهی مسیحی گذشته را در ترکیب بدیعی بهعنوان سنّت اندیشهی مسیحی تثبیت کرد و از سوی دیگر، با تفسير عقلانی مسیحیت، راه دگرگونیهای بنیادینی در برابر سنّت مسیحی و نیز مغرب زمین هموار شد. از این حیث، تُماس قدیس (۱۲۲۵-۷۴) را میتوان واپسین حکیم الهی سدهی پایانی سدههای میانهی تاریخ مغربزمین به شمار آورد و هماو بود که بر پایهی الهیات مسیحی دستگاهی از فلسفهی سیاسی فراهم آورد که از خاستگاههای اندیشه سیاسی جدید به شمار میرود و از اینرو، میتوان این بخش را با نظری به اندیشهی سیاسی او آغاز کرد. وانگهی، با توجه به آنچه دربارهی تحول نظریهی ولایت مطلقه پاپ و کلیسا گفته شد، بازگشت به آبشخور اندیشهی سیاسی ارسطویی که از دستاوردهای
«نوزایش سده دوازدهم» بود، اندیشهی سیاسی تماس قدیس را در مسیری راند که پایان نظریهی ولایت پاپ و آغاز نظریهی عرفی سیاست بود؛ بدینسان، سیاست شرعی مسیحی که در فاصلهی آغاز سدههای دهم و پایان سدهی سیزدهم تدوین شده بود، اهمیت خود را از دست داد، نظریههای جدید سیاست جانشین آن شد و اینهمه از نشانههای آغاز پایان سدههای میانه بود.
ترکیب اندیشهی سیاسی و اخلاقی ارسطویی و الهیات مسیحی به گونهای که تماس قدیس در نوشتههای خود عرضه کرد، اندکی پس از مرگ او در سدهی چهاردهم میلادی به شالودهی نظری بحثهای دربارهی سیاست، اخلاق، حقوق و الهیات تبدیل شد و بهویژه با توجه به مبانی نظری جدید آن در قلمروی اندیشه سیاسی، نقشی تعیینکننده در دگرگونیهای آن در آستانهی نوزایش سدهی شانزدهم بازی کرد. با ارسطومآبی تماس قدیس، پایههای اندیشه آگوستین قدیس که افلاطونی بود، دستخوش تزلزل جدی شد و به سیطرهی بلامنازع آن نیز خاتمه داده شد. اندیشهی سیاسی تماس قدیس زمینهی مناسبی برای تدوین مفهوم «دولت» که به تدریج برخی از حقوقدانان با تفسیر نویی از منابع حقوق رُمی بر اهمیت آن بهعنوان مفهوم بنیادین حقوق و سیاست تأکید کرده بودند، فراهم آورد. در اندیشهی آگوستین قدیس، ضرورت وجود حکومت در جامعه ناشی از گناه اولیه و سرشت گناهکار انسان بود، در حالیکه تماس قدیس به پیروی از اندیشهی سیاسی ارسطویی و با توجه به قاعدهی الهیات مسیحی مبنی بر اینکه «لطف، نظام طبیعت را نسخ نمیکند» بر آن شد که اجتماع و حکومت امری طبیعی و از لوازم سرشت انسان است. بدینسان، تماس قدیس با تأکید بر این نکته که نزول وحی، بهعنوان بیان لطف الهی، اجتماع انسانی و حکومت را بهعنوان امور ناشی از طبیعت و حقوق رُمی نسخ نمیکند، گامی بزرگ در جهت نظريهی عرفی فرمانروایی برداشت. بدیهی است که تماس قدیس آیهی نخست از فصل سیزدهم نامه پولس حواری به رُمیان را مبنی بر اینکه «هر قدرتی از خداوند ناشی شده است»، بهعنوان اصل بنیادین الهیات سیاسی مسیحی قبول داشت، اما تفسير تماس، که قدرت سیاسی شهریار را ناشی از خداوند، اما به تفویض مردم میدانست، از این اصل با تفسير حکمای الهی پیش از او، بهویژه هواداران نظریهی ولایت مطلقه، تفاوتی اساسی داشت. تردیدی نیست که تماس قدیس، بهعنوان حکیم الهی، غایت سیاست را وابسته به غایات الهیات و تابعی از آن میدانست، اما برای توضیح درست این وابستگی، بر تمایز دو حوزهی تدبیر امور سیاسی، و رستگاری و سعادت اخروی نیز تأکید میکرد.
اثر مهم تماس قدیس کلیات الهیات اوست و تماس در دفترهایی از همین نوشتهی مفصل، اندیشه سیاسی خود را نیز با توجه به مبانی الهیات خود آورده است. پایینتر اشارهای به برخی دیدگاههای این کتاب خواهیم کرد، اما تماس در رسالهای با عنوان دربارهی پادشاهی نیز خلاصهای از اندیشه سیاسی خود را بازگفته است. لازم به یادآوری است که تماس قدیس نتوانست تحریر این رساله را به پایان برساند و با مرگ نویسنده، یکی از شاگردان او که بیشتر از هواداران نظریهی ولایت پاپ و کلیسا بود، آن رساله را به پایان برد. از اینرو، در فقرات پایانی این رساله مختصر، دو دیدگاه متفاوت را میتوان در کنار هم دید و در تفسير آن باید به این نکته توجه داشت. بخشهای آغازین رسالهی دربارهی پادشاهی ارسطویی است و تماس قدیس خلاصهای از مقدمات سیاسی ارسطویی عرضه میکند که نویسندگان سیاسی پس از او در رسالههای سیاسی خود همان مطالب را خواهند آورد.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 تُماس قدیس؛ آغاز پایان نظریهی ولایت پاپ (۲) | ✍🏻 جواد طباطبایی
➣ @Notes_On_Liberty
زندگی آدمیان، اگرچه مسیرهای گوناگونی را دنبال میکنند، اما غایتی دارد و از این حیث، انسان، نیازمند اصلی است تا او را به غایت زندگی هدایت کند. توضیح اینکه به گفتهی تماس آکویناسی در رسالهی دربارهی پادشاهی، انسان موجودی است که بر حسب طبیعت خود، «نور خرد فطری» را با خود دارد و همین نور او را به سوی غایت زندگی هدایت میکند. انسان موجودی اجتماعی و سیاسی است که باید در میان جمع زندگی کند، زیرا طبیعت، انسان را بهخلاف دیگر جانوران، به گونهای آفریده است که نمیتواند به تنهایی نیازهای خود را برآورده کند. همین نیاز به یاری دیگران برای برآورده کردن نیازها موجب میشود تا از سویی، تقسیم کار و انتخاب پیشه ضرورت پیدا کند و از سوی دیگر، در میان انبوه مردم اصلی وجود داشته باشد که بر آنان فرمانروایی کند. این اصل، ناظر به «خیر عمومی همهی اعضاست» و همهی اعضای اجتماع، همچون اعضای بدن انسان، غایت و خیر ویژهی خود را دنبال میکنند، درحالیکه اصل فرمانروا خير عموم را دنبال میکند. در همهی اموری که به صورت یک «کل»، سامان یافته باشند، اصلی راهبر وجود دارد و بدیهی است که در هر «کل» سامانیافته باید برای نیل به این غایت به شیوهای خوب یا بد عمل شود. در هیأت اجتماعی، اگر اعضا به سوی هدفی هدایت شوند که با غایتی که برای آن به وجود آمده، سازگار نیست، فرمانروایی درست نخواهد بود، زیرا انسانی آزاد، سرور خود است و اگر جمعی از آدمیان آزاد، در جهت خیر عمومی آن جمع هدایت شوند، فرمانروایی، درست و دادگرانه خواهد بود، اما آنگاه که آن جمع در جهت نفع خصوصی فرمانروا هدایت شود، آن فرمانروایی فاسد و بیدادگرانه خواهد بود.
تماس قدیس انواع فرمانرواییها را مانند ارسطو به دو نوع خوب و بد تقسیم کرده و ضابطهی تمیز میان آن دو را رعایت و یا عدم رعایت خير عمومی میداند. او هریک از این دو نوع را نیز به سه شیوهی فرمانروایی جمعی خوب -یا جمهوری (politia)- گروهی برگزیده یا اشرافیت -«فرمانروایی بهترین فرد یا افراد»- و فرد تنها که شاه نامیده میشود، تقسیم می کند.
«از این بحث، آشکارا چنین بر میآید که مفهوم شاه متضمن این است که یک فرد فرمانروا و او شبانی باشد که در جستوجوی خیر عمومی جمع است و نه نفع خصوصی خود.»
در نظر تماس قدیس، آن کس که فرمان میراند، فرمانروا یا شاه است -یعنی rex- و با پدر خانواده همسانیهایی دارد و از اینرو، گاهی شاه را نیز پدر مردم مینامند. درواقع، نیت هر حکومتی باید ناظر به رستگاری همان جمعی باشد که فرمانروایی بر آن را وجههی همت خویش قرار داده است. فرمانروایی یا تدبیر امور عالم با تدبير الهی مطابقت دارد و چنانکه تماس در کلیات الهیات میگوید کمال غایی، نیل به غایت است و خير الهی ایجاب میکند که پس از آنکه به چیزی وجود بخشید، آن را به غایت خود هدایت کند و تدبیر جز این نیست. پس، «غایت امور خیری در بیرون آنها نیست، بلکه خیری است که در نفس همان امور قرار دارد. رستگاری یک جمع نیز حفظ وحدت آن است که صلح و آرامش خوانده میشود. غایت فرمانروای جمع باید همین صلح و آرامش باشد و برای تأمین صلح جمعی که تابع او هستند، فرمانروا نیازی به مشاوره ندارد، چنانکه پزشک از خود نمیپرسد که آیا بیماری را که به او مراجعه کرده است، باید مداوا کند یا نه؟
«هیچ کس، دربارهی غایتی که باید به سوی آن میل کند، نباید به مشاوره بپردازد، بلکه دربارهی وسایلی که او را به آن غایت هدایت میکند، باید مشاوره کند.»
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
زندگی آدمیان، اگرچه مسیرهای گوناگونی را دنبال میکنند، اما غایتی دارد و از این حیث، انسان، نیازمند اصلی است تا او را به غایت زندگی هدایت کند. توضیح اینکه به گفتهی تماس آکویناسی در رسالهی دربارهی پادشاهی، انسان موجودی است که بر حسب طبیعت خود، «نور خرد فطری» را با خود دارد و همین نور او را به سوی غایت زندگی هدایت میکند. انسان موجودی اجتماعی و سیاسی است که باید در میان جمع زندگی کند، زیرا طبیعت، انسان را بهخلاف دیگر جانوران، به گونهای آفریده است که نمیتواند به تنهایی نیازهای خود را برآورده کند. همین نیاز به یاری دیگران برای برآورده کردن نیازها موجب میشود تا از سویی، تقسیم کار و انتخاب پیشه ضرورت پیدا کند و از سوی دیگر، در میان انبوه مردم اصلی وجود داشته باشد که بر آنان فرمانروایی کند. این اصل، ناظر به «خیر عمومی همهی اعضاست» و همهی اعضای اجتماع، همچون اعضای بدن انسان، غایت و خیر ویژهی خود را دنبال میکنند، درحالیکه اصل فرمانروا خير عموم را دنبال میکند. در همهی اموری که به صورت یک «کل»، سامان یافته باشند، اصلی راهبر وجود دارد و بدیهی است که در هر «کل» سامانیافته باید برای نیل به این غایت به شیوهای خوب یا بد عمل شود. در هیأت اجتماعی، اگر اعضا به سوی هدفی هدایت شوند که با غایتی که برای آن به وجود آمده، سازگار نیست، فرمانروایی درست نخواهد بود، زیرا انسانی آزاد، سرور خود است و اگر جمعی از آدمیان آزاد، در جهت خیر عمومی آن جمع هدایت شوند، فرمانروایی، درست و دادگرانه خواهد بود، اما آنگاه که آن جمع در جهت نفع خصوصی فرمانروا هدایت شود، آن فرمانروایی فاسد و بیدادگرانه خواهد بود.
تماس قدیس انواع فرمانرواییها را مانند ارسطو به دو نوع خوب و بد تقسیم کرده و ضابطهی تمیز میان آن دو را رعایت و یا عدم رعایت خير عمومی میداند. او هریک از این دو نوع را نیز به سه شیوهی فرمانروایی جمعی خوب -یا جمهوری (politia)- گروهی برگزیده یا اشرافیت -«فرمانروایی بهترین فرد یا افراد»- و فرد تنها که شاه نامیده میشود، تقسیم می کند.
«از این بحث، آشکارا چنین بر میآید که مفهوم شاه متضمن این است که یک فرد فرمانروا و او شبانی باشد که در جستوجوی خیر عمومی جمع است و نه نفع خصوصی خود.»
در نظر تماس قدیس، آن کس که فرمان میراند، فرمانروا یا شاه است -یعنی rex- و با پدر خانواده همسانیهایی دارد و از اینرو، گاهی شاه را نیز پدر مردم مینامند. درواقع، نیت هر حکومتی باید ناظر به رستگاری همان جمعی باشد که فرمانروایی بر آن را وجههی همت خویش قرار داده است. فرمانروایی یا تدبیر امور عالم با تدبير الهی مطابقت دارد و چنانکه تماس در کلیات الهیات میگوید کمال غایی، نیل به غایت است و خير الهی ایجاب میکند که پس از آنکه به چیزی وجود بخشید، آن را به غایت خود هدایت کند و تدبیر جز این نیست. پس، «غایت امور خیری در بیرون آنها نیست، بلکه خیری است که در نفس همان امور قرار دارد. رستگاری یک جمع نیز حفظ وحدت آن است که صلح و آرامش خوانده میشود. غایت فرمانروای جمع باید همین صلح و آرامش باشد و برای تأمین صلح جمعی که تابع او هستند، فرمانروا نیازی به مشاوره ندارد، چنانکه پزشک از خود نمیپرسد که آیا بیماری را که به او مراجعه کرده است، باید مداوا کند یا نه؟
«هیچ کس، دربارهی غایتی که باید به سوی آن میل کند، نباید به مشاوره بپردازد، بلکه دربارهی وسایلی که او را به آن غایت هدایت میکند، باید مشاوره کند.»
➣ @Notes_On_Liberty
📃 تُماس قدیس؛ آغاز پایان نظریهی ولایت پاپ (۳) | ✍🏻 جواد طباطبایی
➣ @Notes_On_Liberty
تماس قدیس از این مقدمات ارسطویی اندیشهی سیاسی خود نتایجی میگیرد که بیشتر با دیدگاههای امپراتوری-مسیحی زمان او سازگاری دارد و در واقع، بیآنکه تصریح شده باشد، نوعی موضعگیری مساعد دربارهی دیدگاه هواداران امپراتوری و رد نظریهی ولایت مطلقه پاپ و کلیساست.
«روشن است که آنچه فینفسه یگانه است، بهتر میتواند وحدت آنچه را که متکثر است، تأمین کند. همچنین، مؤثرترین علت گرما آن چیزی است که خود فینفسه گرم است. بنابراین، حکومت یک فرد تنها از حکومت جمعی از افراد سودمندتر است... یک فرد تنها بهتر از جمعی از افراد حکومت میکند و این جمع تنها میکوشند تا خود را به یک فرد تنها نزدیک کنند.»
تماس قدیس برای اثبات نظریهی خود دربارهی پادشاهی سه دلیل میآورد که به اجمال میتوان به قرار زیر خلاصه کرد:
۱- دلیل طبیعی. مدار طبیعت بر فرمانروایی یک اصل واحد است؛ قلب آدمی فرمانروای بدن انسان است و در میان اجزای نفس انسان نیز عقل فرمان میراند. زنبوران نیز تنها یک ملکه دارند و در عالم نیز خدای واحدی فرمان میراند.
۲- یگانه بودن فرمانروا با عقل نیز مطابقت دارد، «زیرا هر کثرتی از وحدت ناشی میشود و به همین دلیل اگر اموری که در قلمرو صناعت قرار میگیرند، از اموری تقلید میکنند که بر حسب طبيعت وجود دارند و آثار صناعت هرچه بیشتر شبیه طبیعت باشد، بهترند، ضروری است که فرمانروای جمع انسانی نیز یک فرد بیشتر نباشد.»
٣- دلیل تجربی. تجربه نشان میدهد که ایالتها و شهرهایی که فرمانروای واحدی دارند، کمتر دستخوش آشوب و تفرقه میشوند و امنیت، موجب شکوفایی و فراوانی است، عدالت بهتر اجرا میشود و مردم خوشبختاند، در حالیکه آنجا که فرمانروای واحدی وجود ندارد، فتنه و آشوب، صلح و امنیت آنان را برهم میزند.
از نظر تماس قدیس، پادشاهی بهترین شیوهی فرمانروایی و خودکامگی یا حکومت استبدادی بدترین نوع آنها است. در این شیوهی فرمانروایی، خیر عمومی جمع، بهطور کلی، به تأمین نفع خصوصی فرمانروای خودکامه فروکاسته میشود. هرچه حکومتی از تأمین خير عمومی فاصله بگیرد، بیدادگرتر است. بنابراین، خودکامگی از همهی شیوههای دیگر فرمانروایی بیدادگرتر است. فرمانروای خودکامه به رعایای خود، بیدادگریهای گوناگونی را تحمیل میکند، زیرا او تابع هواهای نفسانی گوناگونی است. آنکه بندهی شهوات خود باشد، اموال رعایای خود را حیف و میل میکند و آنکه غضب بر او غالب شده باشد، خون میریزد. باید از قلمرو فرمانروای بیدادگر فرار کرد، زیرا آنجا که قانون اجرا نشود، امنیتی وجود ندارد و آنجا که ادارهی امور بر هواهای نفسانی دیگران متوقف باشد، هیچگونه سامان باثباتی استوار نخواهد شد. بدترین ویژگی خودکامگی آن است که فرمانروا خير معنوی را از مردم باز میگیرد، زیرا فرمانروایان خودکامه که بیشتر تشنهی قدرتاند تا شیفتهی خدمت به مردم، مانع رشد رعایای خود میشوند و هر فضیلتی را همچون آفتی برای چیرگی دشمنان خود در مییابند. فرمانروایان خودکامه به مردمان صالح سوءظن بیشتری دارند تا به افراد فاسق و از فضيلتهای دیگران وحشت دارند. آنان میکوشند مانعی در راه فضیلتهای رعایای خود ایجاد کنند تا پیوند دوستی میان آنان استوار نشود و رعایا از مزایای امنیت برخوردار نشوند تا هرکسی به دیگری سوءظن داشته باشد.
#اندیشه_سیاسی #سکولاریسم #پادشاهی
#ولایت_مطلقه #کلیسا #توماس_قدیس
#ملک_دنیا #خودکامگی #خیر_عمومی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
تماس قدیس از این مقدمات ارسطویی اندیشهی سیاسی خود نتایجی میگیرد که بیشتر با دیدگاههای امپراتوری-مسیحی زمان او سازگاری دارد و در واقع، بیآنکه تصریح شده باشد، نوعی موضعگیری مساعد دربارهی دیدگاه هواداران امپراتوری و رد نظریهی ولایت مطلقه پاپ و کلیساست.
«روشن است که آنچه فینفسه یگانه است، بهتر میتواند وحدت آنچه را که متکثر است، تأمین کند. همچنین، مؤثرترین علت گرما آن چیزی است که خود فینفسه گرم است. بنابراین، حکومت یک فرد تنها از حکومت جمعی از افراد سودمندتر است... یک فرد تنها بهتر از جمعی از افراد حکومت میکند و این جمع تنها میکوشند تا خود را به یک فرد تنها نزدیک کنند.»
تماس قدیس برای اثبات نظریهی خود دربارهی پادشاهی سه دلیل میآورد که به اجمال میتوان به قرار زیر خلاصه کرد:
۱- دلیل طبیعی. مدار طبیعت بر فرمانروایی یک اصل واحد است؛ قلب آدمی فرمانروای بدن انسان است و در میان اجزای نفس انسان نیز عقل فرمان میراند. زنبوران نیز تنها یک ملکه دارند و در عالم نیز خدای واحدی فرمان میراند.
۲- یگانه بودن فرمانروا با عقل نیز مطابقت دارد، «زیرا هر کثرتی از وحدت ناشی میشود و به همین دلیل اگر اموری که در قلمرو صناعت قرار میگیرند، از اموری تقلید میکنند که بر حسب طبيعت وجود دارند و آثار صناعت هرچه بیشتر شبیه طبیعت باشد، بهترند، ضروری است که فرمانروای جمع انسانی نیز یک فرد بیشتر نباشد.»
٣- دلیل تجربی. تجربه نشان میدهد که ایالتها و شهرهایی که فرمانروای واحدی دارند، کمتر دستخوش آشوب و تفرقه میشوند و امنیت، موجب شکوفایی و فراوانی است، عدالت بهتر اجرا میشود و مردم خوشبختاند، در حالیکه آنجا که فرمانروای واحدی وجود ندارد، فتنه و آشوب، صلح و امنیت آنان را برهم میزند.
از نظر تماس قدیس، پادشاهی بهترین شیوهی فرمانروایی و خودکامگی یا حکومت استبدادی بدترین نوع آنها است. در این شیوهی فرمانروایی، خیر عمومی جمع، بهطور کلی، به تأمین نفع خصوصی فرمانروای خودکامه فروکاسته میشود. هرچه حکومتی از تأمین خير عمومی فاصله بگیرد، بیدادگرتر است. بنابراین، خودکامگی از همهی شیوههای دیگر فرمانروایی بیدادگرتر است. فرمانروای خودکامه به رعایای خود، بیدادگریهای گوناگونی را تحمیل میکند، زیرا او تابع هواهای نفسانی گوناگونی است. آنکه بندهی شهوات خود باشد، اموال رعایای خود را حیف و میل میکند و آنکه غضب بر او غالب شده باشد، خون میریزد. باید از قلمرو فرمانروای بیدادگر فرار کرد، زیرا آنجا که قانون اجرا نشود، امنیتی وجود ندارد و آنجا که ادارهی امور بر هواهای نفسانی دیگران متوقف باشد، هیچگونه سامان باثباتی استوار نخواهد شد. بدترین ویژگی خودکامگی آن است که فرمانروا خير معنوی را از مردم باز میگیرد، زیرا فرمانروایان خودکامه که بیشتر تشنهی قدرتاند تا شیفتهی خدمت به مردم، مانع رشد رعایای خود میشوند و هر فضیلتی را همچون آفتی برای چیرگی دشمنان خود در مییابند. فرمانروایان خودکامه به مردمان صالح سوءظن بیشتری دارند تا به افراد فاسق و از فضيلتهای دیگران وحشت دارند. آنان میکوشند مانعی در راه فضیلتهای رعایای خود ایجاد کنند تا پیوند دوستی میان آنان استوار نشود و رعایا از مزایای امنیت برخوردار نشوند تا هرکسی به دیگری سوءظن داشته باشد.
#اندیشه_سیاسی #سکولاریسم #پادشاهی
#ولایت_مطلقه #کلیسا #توماس_قدیس
#ملک_دنیا #خودکامگی #خیر_عمومی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ایران و ایرانیان؛ امنیت و مالکیت در ایران (۱) | ✍🏻 هاینریش بروگش
➣ @Notes_On_Liberty
هاینریش کارل بروگش (۱۸۲۷-۱۸۴۹) خاورشناس آلمانی، که در روزگار ناصرالدین شاه دو بار به ایران سفر کرده، و مدتی را نیز بهعنوان سفیر پروس در ایران خدمت کرده است. متن زیر از سفرنامهی دوم وی، در سرزمین آفتاب، است که اطلاعات کلّی از اوضاع ایرانیان و وضع مالکیت در ایران و علل عقبماندگی ایران به دست میدهد:
ایران با ۱٫۶۴۸٫۱۹۵ کیلومتر مربع مساحت، سه برابر امپراتوری آلمان وسعت دارد، ولی جمعیتش به یکهفتم جمعیت آلمان هم نمیرسد. دولت مدعی است که جمعیت کشور ده میلیون نفر است و ظاهراً از این مقدار، دو تا سه میلیون نفر چادرنشین هستند. البته باید در نظر داشت که بخش بزرگی از خاک ایران را با رشته کوههای غیرمسكون و بیابانهای بیآبوعلف تشکیل میدهد که مسكن حیوانات وحشی نظیر شیر و گورخر است. اما تراکم جمعیت در سایر نواحی، چه قسمتهایی که ایلات و عشایر در آنجا ییلاق و قشلاق میکنند و چه آن سرزمینهایی که روستاییان و شهرنشینان در آن زندگی میکنند، زیاد نیست. با وجودی که بیشتر اراضی این فلات مرتفع، بجز چند استثنا، استپگونه است، معهذا خاکش از نظر مواد معدنی بسیار غنی و حاصلخیز است و در صورت وجود آب، استعداد پرورش همه نوع گیاه را دارد. اما آب در «ممالک محروسهی ایران» مایعی نادر و گرانبها است و تهیه و ذخیرهی آن مستلزم کار طاقتفرسا و مخارج زیاد است. معمولاً آب را از دامنه کوهها توسط کانالهای زیرزمینی که غالباً طولشان به چندین میل میرسد، به شهرها و کشتزارها میرسانند. احداث این کانالهای زیرزمینی (قنات)، نسبتاً پرخرج است و داشتن آب هم چندان بیخطر نیست، بهویژه وقتیکه یکی از همسایگان متنفذ هوس کنند آب نهر را به سوی کشتزار خود منحرف کند؛ در این مواقع معمولاً شکایت کمک چندانی نمیکند، چراکه تهران دور است و دیده شدن در کنار صندوقی که شاه برای شکایت مردم در اغلب شهرستانها نصب کرده خالی از خطر نیست.
در ایران املاک زیادی وجود دارد که همهاش به شاه یا فرد دیگری تعلق دارد، اما املاک دیگری نیز یافت میشود که مثلاً دو دانگ متعلق به شاه و چهار دانگ باقیماندهاش متعلق به شخص یا اشخاص دیگری است... حتی در صورتیکه حق مالکیت ثابت شود، مدت اعتبارش محدود است. بعد از مرگ شاه دارندهی فرمان شاهی باید بیدرنگ اقدامات لازم را به عمل آورد تا اسناد و مدارک مالكيتش تجدید شود. در غیر این صورت ممکن است حکومت جدید حق او را به رسمیت نشناسد. اگر برای دفاع از ادعایش به دادگاه شرع مراجعه کرده و عليه دیوان، اقامه دعوا کند، دادگاه شرع در چنین موردی چاره دیگری ندارد جز اینکه موضوع دعوا را به تصمیم شخص شاه واگذار کند.
کلاً تملک اموال منقول و غیرمنقول نظیر کارخانه و معدن، در ایران خالی از خطر نیست، بهویژه اگر عایداتشان زیاد باشد، چراکه کارمندان عالیرتبه و اشخاص متنفذ با انواع و اقسام کارشکنیها و توسل به تهدید و ارعاب میکوشند تا از صاحب مال اخاذی کنند. بدین علّت ثروتمندان ترجیح میدهند سرمایهی خود را به طلا که بهسادگی قابل پنهان کردن است و سوددهی هم ندارد تبدیل کنند. ضربالمثل معروفی که میگوید «طلا حرف نمیزند» در سرزمین آفتاب زیاد شنیده میشود و این نشاندهندهی آن است که امنیت مالی در این کشور وجود ندارد. یکی از علل اصلی عقبماندگی ایران و فقدان تأسیسات صنعتی در این کشور همين عدم امنیت مالی است که باعث میشود سرمایهها و استعدادها گریخته و منابع خداداد ایران همچنان در زیر خاک پنهان بماند و کسی به فكر استخراج و بهرهبرداری از آنها نیفتد و یا از استعداد خود برای تأسیس کارخانه یا تجارت گسترده با خارج استفاده نکند.
علاقه به سرمایهگذاری و قابلیت و توانایی فعالیت در زمینهی صنایع و بازرگانی نه تنها در بین ایرانیان کم نیست، بلکه باید گفت یکی از خصوصیات اصلی این قوم به شمار میرود و موفقیتهای ایرانیان خارج از کشور که تحت حمایت قوانین ممالک مسیحی کار میکنند، گواه صادق این مدعاست. مثلاً تشکیلات منظم و مرتبی که در زمینهی حملونقل بین تفلیس و سایر شهرهای ماوراء قفقاز فعالیت میکند متعلق به یک ایرانی است و یا در شهرهای تفلیس، باکو، حاجیطرخان و سایر شهرهای بزرگ و کوچک اطراف دریای خزر بازرگانان و بانکداران و صرافان ایرانی در میان همتایان خود جزو موفقترینها به شمار میروند. در هندوستان صدوپنجاه هزار مهاجر پارسی باهوش و درایت ذاتی و پشتکار خود در زمینهی بازرگانی و صنعت، ثروتهای کلانی اندوخته و در جامعهی هند از احترام و اعتبار ویژهای برخوردارند. ظاهراً هوش و استعداد فطری ایرانی تنها در وطنش ایران بهخاطر عدم توانایی دولت در حفظ امنیت مالی و جانی اتباعش بازدهی نداشته و کشورش بدین خاطر از امکان توسعه و ترقی و رفاه اجتماعی محروم مانده است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
هاینریش کارل بروگش (۱۸۲۷-۱۸۴۹) خاورشناس آلمانی، که در روزگار ناصرالدین شاه دو بار به ایران سفر کرده، و مدتی را نیز بهعنوان سفیر پروس در ایران خدمت کرده است. متن زیر از سفرنامهی دوم وی، در سرزمین آفتاب، است که اطلاعات کلّی از اوضاع ایرانیان و وضع مالکیت در ایران و علل عقبماندگی ایران به دست میدهد:
ایران با ۱٫۶۴۸٫۱۹۵ کیلومتر مربع مساحت، سه برابر امپراتوری آلمان وسعت دارد، ولی جمعیتش به یکهفتم جمعیت آلمان هم نمیرسد. دولت مدعی است که جمعیت کشور ده میلیون نفر است و ظاهراً از این مقدار، دو تا سه میلیون نفر چادرنشین هستند. البته باید در نظر داشت که بخش بزرگی از خاک ایران را با رشته کوههای غیرمسكون و بیابانهای بیآبوعلف تشکیل میدهد که مسكن حیوانات وحشی نظیر شیر و گورخر است. اما تراکم جمعیت در سایر نواحی، چه قسمتهایی که ایلات و عشایر در آنجا ییلاق و قشلاق میکنند و چه آن سرزمینهایی که روستاییان و شهرنشینان در آن زندگی میکنند، زیاد نیست. با وجودی که بیشتر اراضی این فلات مرتفع، بجز چند استثنا، استپگونه است، معهذا خاکش از نظر مواد معدنی بسیار غنی و حاصلخیز است و در صورت وجود آب، استعداد پرورش همه نوع گیاه را دارد. اما آب در «ممالک محروسهی ایران» مایعی نادر و گرانبها است و تهیه و ذخیرهی آن مستلزم کار طاقتفرسا و مخارج زیاد است. معمولاً آب را از دامنه کوهها توسط کانالهای زیرزمینی که غالباً طولشان به چندین میل میرسد، به شهرها و کشتزارها میرسانند. احداث این کانالهای زیرزمینی (قنات)، نسبتاً پرخرج است و داشتن آب هم چندان بیخطر نیست، بهویژه وقتیکه یکی از همسایگان متنفذ هوس کنند آب نهر را به سوی کشتزار خود منحرف کند؛ در این مواقع معمولاً شکایت کمک چندانی نمیکند، چراکه تهران دور است و دیده شدن در کنار صندوقی که شاه برای شکایت مردم در اغلب شهرستانها نصب کرده خالی از خطر نیست.
در ایران املاک زیادی وجود دارد که همهاش به شاه یا فرد دیگری تعلق دارد، اما املاک دیگری نیز یافت میشود که مثلاً دو دانگ متعلق به شاه و چهار دانگ باقیماندهاش متعلق به شخص یا اشخاص دیگری است... حتی در صورتیکه حق مالکیت ثابت شود، مدت اعتبارش محدود است. بعد از مرگ شاه دارندهی فرمان شاهی باید بیدرنگ اقدامات لازم را به عمل آورد تا اسناد و مدارک مالكيتش تجدید شود. در غیر این صورت ممکن است حکومت جدید حق او را به رسمیت نشناسد. اگر برای دفاع از ادعایش به دادگاه شرع مراجعه کرده و عليه دیوان، اقامه دعوا کند، دادگاه شرع در چنین موردی چاره دیگری ندارد جز اینکه موضوع دعوا را به تصمیم شخص شاه واگذار کند.
کلاً تملک اموال منقول و غیرمنقول نظیر کارخانه و معدن، در ایران خالی از خطر نیست، بهویژه اگر عایداتشان زیاد باشد، چراکه کارمندان عالیرتبه و اشخاص متنفذ با انواع و اقسام کارشکنیها و توسل به تهدید و ارعاب میکوشند تا از صاحب مال اخاذی کنند. بدین علّت ثروتمندان ترجیح میدهند سرمایهی خود را به طلا که بهسادگی قابل پنهان کردن است و سوددهی هم ندارد تبدیل کنند. ضربالمثل معروفی که میگوید «طلا حرف نمیزند» در سرزمین آفتاب زیاد شنیده میشود و این نشاندهندهی آن است که امنیت مالی در این کشور وجود ندارد. یکی از علل اصلی عقبماندگی ایران و فقدان تأسیسات صنعتی در این کشور همين عدم امنیت مالی است که باعث میشود سرمایهها و استعدادها گریخته و منابع خداداد ایران همچنان در زیر خاک پنهان بماند و کسی به فكر استخراج و بهرهبرداری از آنها نیفتد و یا از استعداد خود برای تأسیس کارخانه یا تجارت گسترده با خارج استفاده نکند.
علاقه به سرمایهگذاری و قابلیت و توانایی فعالیت در زمینهی صنایع و بازرگانی نه تنها در بین ایرانیان کم نیست، بلکه باید گفت یکی از خصوصیات اصلی این قوم به شمار میرود و موفقیتهای ایرانیان خارج از کشور که تحت حمایت قوانین ممالک مسیحی کار میکنند، گواه صادق این مدعاست. مثلاً تشکیلات منظم و مرتبی که در زمینهی حملونقل بین تفلیس و سایر شهرهای ماوراء قفقاز فعالیت میکند متعلق به یک ایرانی است و یا در شهرهای تفلیس، باکو، حاجیطرخان و سایر شهرهای بزرگ و کوچک اطراف دریای خزر بازرگانان و بانکداران و صرافان ایرانی در میان همتایان خود جزو موفقترینها به شمار میروند. در هندوستان صدوپنجاه هزار مهاجر پارسی باهوش و درایت ذاتی و پشتکار خود در زمینهی بازرگانی و صنعت، ثروتهای کلانی اندوخته و در جامعهی هند از احترام و اعتبار ویژهای برخوردارند. ظاهراً هوش و استعداد فطری ایرانی تنها در وطنش ایران بهخاطر عدم توانایی دولت در حفظ امنیت مالی و جانی اتباعش بازدهی نداشته و کشورش بدین خاطر از امکان توسعه و ترقی و رفاه اجتماعی محروم مانده است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ایران و ایرانیان؛ امنیت و مالکیت در ایران (۲) | ✍🏻 هاینریش بروگش
➣ @Notes_On_Liberty
هرچند در این خصوص ناچارم از شخص شاه دفاع کنم؛ زیرا قصد و نیت وی واقعاً توسعهی بازرگانی و صنعت در کشورش است، ولی اجرای این نیت عالی، در اثر طمع و غرض و مالدوستی افراد قدرتمند و متنفذ غیرممکن شده است.
معمولاً ایران را کشوری فقیر میدانند، اما این گفته صحت ندارد. در ایران ثروتمندان زیادی وجود دارند اما کسی جرأت نمی کند ثروت خود را برای اجرای طرحهایی که برای خود و دیگران سودمند است نظير احداث راه آهن، کارخانه یا تأسیسات بزرگ دامداری و کشاورزی که برای عمران و آبادانی کشور ضروری است، به کار اندازد. افراد ثروتمند در ایران کم نیستند (به عقیدهی یکی از دوستان ایرانیم در ایران میتوان تقريبا هزار نفر میليونر را نام برد!) اما آنها نه تنها پول خود را با دقت مخفی کرده و از به کار انداختن آن در کارهای سودآور میپرهیزند، بلکه همواره میکوشند، کسی از میزان ثروتشان اطلاع پیدا نکند و در میان مردم همچون افراد عادی جلوه نمایند. از طرف دیگر دولت ایران مقروض نیست و پول کاغذی هم در ایران رواج ندارد. اگر دولت به پول نقد نیاز داشته باشد، آن را در قبال حواله از بازار تهیه میکند. پول رایج در ایران سکههای مسی و سکههای نقره است که در اثر اختلاط با فلزهای کمبها ارزشش بسیار پایین آمده است. در معاملات از سکههای طلا استفاده نمیشود. این سکهها در صندوقها و زیرزمینهای خانهی ثروتمندان مدفونند و با دقت حراست میشوند و یا اینکه ثروتمندان حداکثر مقداری از آن را برای خرید الماس و جواهرات دیگر با ظروف زرین و سیمین و فرشهای نفیس و اشیاء گرانبها یا زیورآلات برای بانوان خرج میکنند.
در ایران زبان فارسی زبان ادبی و رسمی دربار و دیوان است و اکثریت ایرانیان هم به این زبان تکلم میکنند در بازار بزرگ کتابفروشان تهران، از تقویمهای گوناگون گرفته تا داستانهای بامزه ملا نصرالدین همگی بدون استثنا به زبان فارسی است. به علاوه کلیهی مطبوعات و آثار چاپی جدید و قدیم که از زیر سانسور صنیعالدوله وزیر علوم و انطباعات (مطبوعات) بیرون میآید و معمولاً مهر کوچک مالیات روی صفحه عنوانشان خورده است، به فارسی است.
ایرانی اصیل، که من امکان دیدن و تحقیق درباره هزاران نمونهاش را داشتهام، دارای قدی متوسط، اندامی متناسب، و چهره ای بیضی شکل است، اندازه سرش به قاعده، دماغش کشیده، دهانش خوشترکیب، چشمانش سیاه و درشت و ابروانش پرپشت و کمانی و اغلب به هم پیوسته است. پیشانیاش نسبتاً بلند و موهایش سیاهرنگ و صاف، ریشش پرپشت و مجعد است و اکثراً در اثر استفاده از مواد رنگی اندکی به سرخی میزند. لبانش، دارای خطوطی مشخص و دندانهایش کاملاً سفید است. رنگ پوستش بسان رنگ پوست اقوامی است که در جنوب اروپا زندگی میکنند و شکل و شمایلش رویهمرفته شبیه به اروپاییانی است که زیبایی مردانهای دارند. ایرانی همانطور که از زبانش پیداست از حيث نژاد، یکی از شاخههای نژاد هند و اروپاییست. ایرانیان خود معترفند که ازدواجهایی که در گذشته بین آنان با زنان گرجی صورت میگرفته خصوصیات نژادیشان را بهتر حفظ میکرده در صورتی که آمیزش با ترکها نتایج چندان درخشانی نداشته است. نمیدانم آنان تا چه اندازه در این گفته محق هستند، اما آنچه برایم مسلم است، این است که یک مرد معمولی ایرانی، میتواند ادعا کند زیبایی مردانهاش خیلی بیشتر از حد متعارف است.
با اینکه دین اسلام بر شیوهی زندگی و خلقوخوی ایرانیان به شدت تأثیر گذاشته است، معهذا از نظر هوش و ذکاوت و جهانبینی، بین ایرانیان و اقوام سامی و ترک تفاوت فاحشی وجود دارد. ایرانیان در این زمینه هم منشأ هند و اروپاییشان را بهخوبی آشکار میکنند و بدینخاطر است که اشعار شاعران بزرگ این کشور بیشتر از اشعار سایر ملل بر اذهان ما اروپاییان تأثیر نیکو میگذارد. آنان در زمینهی شعر و شاعری از ما پیشی گرفتهاند، و با زبان فنی و گوشنوازشان، آثار ادبی ارزشمندی پدید آوردهاند که نظیرش در جهان کمتر یافت میشود. در معاشرت با ایرانیان آنچه که بیش از همه جلب نظر میکند، ادب و احترامی است که نسبت به یکدیگر میگذارند، در این مورد از میرزاهای تحصیلکرده گرفته تا کشاورزان عامی روستاها، همگی رفتارشان توأم با ادب و نزاکت است.
#ایران #سفرنامه #سفرنامهنویسی
#مالکیت_خصوصی #اقتصاد #بازرگانی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
هرچند در این خصوص ناچارم از شخص شاه دفاع کنم؛ زیرا قصد و نیت وی واقعاً توسعهی بازرگانی و صنعت در کشورش است، ولی اجرای این نیت عالی، در اثر طمع و غرض و مالدوستی افراد قدرتمند و متنفذ غیرممکن شده است.
معمولاً ایران را کشوری فقیر میدانند، اما این گفته صحت ندارد. در ایران ثروتمندان زیادی وجود دارند اما کسی جرأت نمی کند ثروت خود را برای اجرای طرحهایی که برای خود و دیگران سودمند است نظير احداث راه آهن، کارخانه یا تأسیسات بزرگ دامداری و کشاورزی که برای عمران و آبادانی کشور ضروری است، به کار اندازد. افراد ثروتمند در ایران کم نیستند (به عقیدهی یکی از دوستان ایرانیم در ایران میتوان تقريبا هزار نفر میليونر را نام برد!) اما آنها نه تنها پول خود را با دقت مخفی کرده و از به کار انداختن آن در کارهای سودآور میپرهیزند، بلکه همواره میکوشند، کسی از میزان ثروتشان اطلاع پیدا نکند و در میان مردم همچون افراد عادی جلوه نمایند. از طرف دیگر دولت ایران مقروض نیست و پول کاغذی هم در ایران رواج ندارد. اگر دولت به پول نقد نیاز داشته باشد، آن را در قبال حواله از بازار تهیه میکند. پول رایج در ایران سکههای مسی و سکههای نقره است که در اثر اختلاط با فلزهای کمبها ارزشش بسیار پایین آمده است. در معاملات از سکههای طلا استفاده نمیشود. این سکهها در صندوقها و زیرزمینهای خانهی ثروتمندان مدفونند و با دقت حراست میشوند و یا اینکه ثروتمندان حداکثر مقداری از آن را برای خرید الماس و جواهرات دیگر با ظروف زرین و سیمین و فرشهای نفیس و اشیاء گرانبها یا زیورآلات برای بانوان خرج میکنند.
در ایران زبان فارسی زبان ادبی و رسمی دربار و دیوان است و اکثریت ایرانیان هم به این زبان تکلم میکنند در بازار بزرگ کتابفروشان تهران، از تقویمهای گوناگون گرفته تا داستانهای بامزه ملا نصرالدین همگی بدون استثنا به زبان فارسی است. به علاوه کلیهی مطبوعات و آثار چاپی جدید و قدیم که از زیر سانسور صنیعالدوله وزیر علوم و انطباعات (مطبوعات) بیرون میآید و معمولاً مهر کوچک مالیات روی صفحه عنوانشان خورده است، به فارسی است.
ایرانی اصیل، که من امکان دیدن و تحقیق درباره هزاران نمونهاش را داشتهام، دارای قدی متوسط، اندامی متناسب، و چهره ای بیضی شکل است، اندازه سرش به قاعده، دماغش کشیده، دهانش خوشترکیب، چشمانش سیاه و درشت و ابروانش پرپشت و کمانی و اغلب به هم پیوسته است. پیشانیاش نسبتاً بلند و موهایش سیاهرنگ و صاف، ریشش پرپشت و مجعد است و اکثراً در اثر استفاده از مواد رنگی اندکی به سرخی میزند. لبانش، دارای خطوطی مشخص و دندانهایش کاملاً سفید است. رنگ پوستش بسان رنگ پوست اقوامی است که در جنوب اروپا زندگی میکنند و شکل و شمایلش رویهمرفته شبیه به اروپاییانی است که زیبایی مردانهای دارند. ایرانی همانطور که از زبانش پیداست از حيث نژاد، یکی از شاخههای نژاد هند و اروپاییست. ایرانیان خود معترفند که ازدواجهایی که در گذشته بین آنان با زنان گرجی صورت میگرفته خصوصیات نژادیشان را بهتر حفظ میکرده در صورتی که آمیزش با ترکها نتایج چندان درخشانی نداشته است. نمیدانم آنان تا چه اندازه در این گفته محق هستند، اما آنچه برایم مسلم است، این است که یک مرد معمولی ایرانی، میتواند ادعا کند زیبایی مردانهاش خیلی بیشتر از حد متعارف است.
با اینکه دین اسلام بر شیوهی زندگی و خلقوخوی ایرانیان به شدت تأثیر گذاشته است، معهذا از نظر هوش و ذکاوت و جهانبینی، بین ایرانیان و اقوام سامی و ترک تفاوت فاحشی وجود دارد. ایرانیان در این زمینه هم منشأ هند و اروپاییشان را بهخوبی آشکار میکنند و بدینخاطر است که اشعار شاعران بزرگ این کشور بیشتر از اشعار سایر ملل بر اذهان ما اروپاییان تأثیر نیکو میگذارد. آنان در زمینهی شعر و شاعری از ما پیشی گرفتهاند، و با زبان فنی و گوشنوازشان، آثار ادبی ارزشمندی پدید آوردهاند که نظیرش در جهان کمتر یافت میشود. در معاشرت با ایرانیان آنچه که بیش از همه جلب نظر میکند، ادب و احترامی است که نسبت به یکدیگر میگذارند، در این مورد از میرزاهای تحصیلکرده گرفته تا کشاورزان عامی روستاها، همگی رفتارشان توأم با ادب و نزاکت است.
#ایران #سفرنامه #سفرنامهنویسی
#مالکیت_خصوصی #اقتصاد #بازرگانی
➣ @Notes_On_Liberty
«بدیهیست که اشتیاق عام به برابری، در معنای اساسی، ضد انسانی است. این اشتیاق، به سرکوب شکوفایی شخصیت و تنوع فردی، و خود تمدن، میل دارد، و حرکتیست به سوی یکنواختی وحشیانه. از آنجاییکه تواناییها و علایق بهطور طبیعی متنوع هستند، حرکت به سوی برابر ساختن مردم، ضرورتاً از همه یا بیشتر جنبهها حرکتی نزولی است. حرکتی در مقابل گسترش استعداد، نبوغ، تنوع و قدرت استدلال. اعتقاد به برابری، از آنجاییکه اصول اساسی زندگی انسان و رشد انسان را نفی میکند، اعتقاد به مرگ و ویرانی است.»
❈ مورای روتبارد. آموزش و پرورش؛ آزاد و اجباری
➣ @Notes_On_Liberty
❈ مورای روتبارد. آموزش و پرورش؛ آزاد و اجباری
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مقادیر کلی آقای کینز (۱) | ✍🏻 استیون هورویتز
➣ @Notes_On_Liberty
یکی از درستترین جملات هایک دربارهی جان مینارد کینز که بسیار هم تکرار شده است، بخشی است از نقدی که وی بر کتاب سال ۱۳۰ کینز، «رسالهای دربارهی پول»، نوشته است. هایک مینویسد: «مقادیر کلی آقای کینز بنیادیترین مکانیزم تغییر را پنهان میکند.»
اینکه اقتصاد کلان اتریشی ریشه در «مکانیزمهای تغییر» اقتصاد خرد که در نهایت تمام فعالیتهای اقتصادی را در بر میگیرد، دارد دلیلی است اساسی برای آنکه چرا این دیدگاه میتواند اشکالات دوران رونق و راهکارهای برونرفت از رکود را بهتر توضیح دهد.
دیدگاه اتریشی به هر دو مفاهیم سرمایه و نیروی کار مرتبط است. در مدلهای کینزی استاندارد (همانند بسیاری دیگر از مدلهای اقتصاد کلان)، سرمایه بهعنوان انباشتی همگن در نظر گرفته میشود. همچنین در مدل کینزی فرض میشود که نرخهای بهره، عرضهی پسانداز و تقاضای سرمایهگذاری را به تعادل نمیرسانند. در نتیجه وقتی مردم بیشتر پسانداز میکنند، هیچ سیگنالی به سرمایهگذاران در جهت سرمایهگذاری بیشتر برای آینده منتقل نمیشود؛ بنابراین کاهش مصرف که به همراه افزایش پسانداز ایجاد شده است موجب میشود که بنگاهها با افزایش موجودی انبار خود و با توجه به این مسأله که در نتیجهی نرخهای بهرهی کم، گزینهی دیگری برای سرمایهگذاری ندارند، میزان سرمایهگذاری خود را کاهش دهند.
در دیدگاه اتریشی، سرمایهگذاری نمیتواند به این کلیت در نظر گرفته شود. فرآیند تولیدی که به مصرف ختم میشود شامل تعدادی مرحله است که از مراحل «اولیه» تحقیق و توسعه و همچنین مواد اولیه آغاز و در مراحل «نهایی»، مانند عمدهفروشی و مدیریت انبار که به فروش محصول نهایی نزدیکتر هستند پایان مییابد. این نگاه به ساختار تولید امکان بیان این نکته را به اتریشیها میدهد که وقتی پسانداز افزایش مییابد و باعث کاهش نرخهای بهره میشود، منابع سرمایهگذاری از مراحل نهایی تولید خارج و وارد مراحل اولیه میشوند، چراکه نرخ بهرهی کمتر، فرآیندهای تولیدی بلندمدت را که دارای مراحل بیشتری هستند به نسبت کمهزینهتر میسازد. در طول زمان، پساندازها باعث به وجود آمدن این فرآیندهای بلندمدت که بهرهورتر نیز هستند، میشوند و پایههای سرمایهای لازم برای رشد را فراهم میسازند.
با کلیتزدایی از مفهوم سرمایهگذاری، مدل اتریشی این نکته را نیز یادآوری میکند که برای ایجاد بهرهوری، انواع گوناگونی از سرمایههای متناسب باید با یکدیگر ترکیب شوند. این نکته زمانی بیشتر روشن میشود که بانکهای مرکزی از افزایش تورم برای ایجاد رشد استفاده میکنند. در این شرایط، نرخهای بهرهی کم بهوجودآمده توسط پول اضافهشده، باعث افزایش سرمایهگذاری در مراحل اولیه تولید میشوند، ولی برخلاف حالت قبل که این افزایش سرمایهگذاری از محل کاهش سرمایهگذاری در مراحل نهایی تولید تأمین میشد، تورم باعث افزایش مصرف نیز میشود؛ چراکه کاهش نرخهای بهره موجب کاهش پسانداز میشود. افزایش اعتبارات با اینکه هیچ منابع جدیدی ایجاد نمیکند، باعث افزایش سرمایهگذاری در هر دو مراحل اولیه و نهایی تولید میشود. این همان دورهی رونق در دورههای تجاری است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
یکی از درستترین جملات هایک دربارهی جان مینارد کینز که بسیار هم تکرار شده است، بخشی است از نقدی که وی بر کتاب سال ۱۳۰ کینز، «رسالهای دربارهی پول»، نوشته است. هایک مینویسد: «مقادیر کلی آقای کینز بنیادیترین مکانیزم تغییر را پنهان میکند.»
اینکه اقتصاد کلان اتریشی ریشه در «مکانیزمهای تغییر» اقتصاد خرد که در نهایت تمام فعالیتهای اقتصادی را در بر میگیرد، دارد دلیلی است اساسی برای آنکه چرا این دیدگاه میتواند اشکالات دوران رونق و راهکارهای برونرفت از رکود را بهتر توضیح دهد.
دیدگاه اتریشی به هر دو مفاهیم سرمایه و نیروی کار مرتبط است. در مدلهای کینزی استاندارد (همانند بسیاری دیگر از مدلهای اقتصاد کلان)، سرمایه بهعنوان انباشتی همگن در نظر گرفته میشود. همچنین در مدل کینزی فرض میشود که نرخهای بهره، عرضهی پسانداز و تقاضای سرمایهگذاری را به تعادل نمیرسانند. در نتیجه وقتی مردم بیشتر پسانداز میکنند، هیچ سیگنالی به سرمایهگذاران در جهت سرمایهگذاری بیشتر برای آینده منتقل نمیشود؛ بنابراین کاهش مصرف که به همراه افزایش پسانداز ایجاد شده است موجب میشود که بنگاهها با افزایش موجودی انبار خود و با توجه به این مسأله که در نتیجهی نرخهای بهرهی کم، گزینهی دیگری برای سرمایهگذاری ندارند، میزان سرمایهگذاری خود را کاهش دهند.
در دیدگاه اتریشی، سرمایهگذاری نمیتواند به این کلیت در نظر گرفته شود. فرآیند تولیدی که به مصرف ختم میشود شامل تعدادی مرحله است که از مراحل «اولیه» تحقیق و توسعه و همچنین مواد اولیه آغاز و در مراحل «نهایی»، مانند عمدهفروشی و مدیریت انبار که به فروش محصول نهایی نزدیکتر هستند پایان مییابد. این نگاه به ساختار تولید امکان بیان این نکته را به اتریشیها میدهد که وقتی پسانداز افزایش مییابد و باعث کاهش نرخهای بهره میشود، منابع سرمایهگذاری از مراحل نهایی تولید خارج و وارد مراحل اولیه میشوند، چراکه نرخ بهرهی کمتر، فرآیندهای تولیدی بلندمدت را که دارای مراحل بیشتری هستند به نسبت کمهزینهتر میسازد. در طول زمان، پساندازها باعث به وجود آمدن این فرآیندهای بلندمدت که بهرهورتر نیز هستند، میشوند و پایههای سرمایهای لازم برای رشد را فراهم میسازند.
با کلیتزدایی از مفهوم سرمایهگذاری، مدل اتریشی این نکته را نیز یادآوری میکند که برای ایجاد بهرهوری، انواع گوناگونی از سرمایههای متناسب باید با یکدیگر ترکیب شوند. این نکته زمانی بیشتر روشن میشود که بانکهای مرکزی از افزایش تورم برای ایجاد رشد استفاده میکنند. در این شرایط، نرخهای بهرهی کم بهوجودآمده توسط پول اضافهشده، باعث افزایش سرمایهگذاری در مراحل اولیه تولید میشوند، ولی برخلاف حالت قبل که این افزایش سرمایهگذاری از محل کاهش سرمایهگذاری در مراحل نهایی تولید تأمین میشد، تورم باعث افزایش مصرف نیز میشود؛ چراکه کاهش نرخهای بهره موجب کاهش پسانداز میشود. افزایش اعتبارات با اینکه هیچ منابع جدیدی ایجاد نمیکند، باعث افزایش سرمایهگذاری در هر دو مراحل اولیه و نهایی تولید میشود. این همان دورهی رونق در دورههای تجاری است.
➣ @Notes_On_Liberty