On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.89K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📄 کمونیسم واقعی!

➣ @Notes_On_Liberty

We have no compassion and we ask no compassion from you. When our turn comes, we shall not make excuses for the terror.

Marx, Editorial in Final edition of Neue Rheinische Zeitung (1849)

«ما به هیچ کس رحم نخواهیم کرد و به ترحم هیچ کس هم نیازی نداریم، وقتی که دورْ دورِ ما بشود هیچ بهانه ای برای خودداری از به‌کار بردن ترور نخواهیم داشت.» (مارکس، نشریه‌ی نئو-راینیشه، ۱۸۴۹)

❃ در میان هیاهوها و مغالطات همیشگی مارکسیست‌ها، بیش از هر چیز، مغالطه‌یِ همیشگیِ «این کمونیسم واقعی نبود، کمونیسم ناب مارکسی چیز دیگری‌ست» در خورِ توجه بوده است. در رویارویی با این مغالطه، این پرسش پیش می‌آید که آیا استالین چهره‌ی مارکسیسم را تغییر داد و یا اینکه چهره‌ی راستین آن را به نمایش گذاشت؟

❃ مارکس کار خود را با نقد دین آغاز کرده و با بررسی اقتصاد سرمایه‌داری به پایان می‌رساند. او چنین می‌گفت که «ساختار سرمایه‌داری مایه‌ی بیچارگی و تنگ‌دستی طبقه‌ی کارگر می‌شود و تضاد‌های اجتماعی در این ساختار حل‌شدنی نیستند.» وی ادامه می‌دهد که «تنها طبقه‌ی کارگر است که می‌تواند طبقه‌ی سرمایه‌دار را به «گورستان تاریخ» بفرستد و به‌عنوان ناجی بشریت، بهشت را در روی زمین ایجاد کند.» در این نظریه‌پردازی جای ناجیان دین، به طبقه‌ی کارگر واگذار می‌شود. وقتی طبقه‌ی کارگر در تئوری مارکس، ناجی می‌شود، طبیعتاً طبقه‌ی بورژوا هم به شیطان تبدیل می‌شود و زمانی‌که این تئوری مارکس به‌عنوان یک «امرِ مطلق» مورد تایید طرفداران آن قرار گیرد راه برای نابودی شیاطین با «ترور انقلابی» هموار است!

❃ اینکه تئوری مارکس، به‌ویژه داسْ‌کاپیتال، علمی هست یا نه، در این‌جا بررسی نخواهد شد در این‌جا درک و فهم مارکسیست‌ها از جامعه بررسی می‌شود. باری تئوری مارکس جهان را به دو قطب بخش می‌کرد: قطب طبقه‌ی کارگر و قطب سرمایه‌دار به انضمام دیگر طبقات؛ به بیانی دیگر، مؤمنین بالمارکس و مشرکین بالمارکس. خشونت و دفع تروریستی مخالف از روز نخست با مارکسیسم همراه بوده، هنگامی‌که پرودون نظریات مارکس را نپذیرفت، با انتقاد سختی از سوی مارکس روبه‌رو شد و متهم شد که از سرمایه‌داری پشتیبانی می‌کند. این رفتار به نسل‌های بعد مارکسیست‌ها منتقل شد، برای مارکسیست‌ها فقط یک تئوری درست و علمی است و آن هم تئوری مارکس است و دیگر دیدگاه‌های اجتماعی غیرعلمی هستند و باید رد شوند. در چارچوب تئوری مارکس مکانی برای تبادل اندیشه در جامعه باقی نمی‌ماند: «هرکس که هم‌فکر ما نیست دشمن ما است، طرفدار سرمایه‌داری است.»

❃ در زمان لنین و استالین نه تنها افکار غیرمارکسیستی پذیرفته نمی‌شدند بلکه افرادی که این اندیشه‌های مخالف را بیان می‌کردند به «گورستان تاریخ» فرستاده می‌شدند!
فاجعه‌ی انسانی دوران لنین و استالین تنها نتیجه‌یِ نبودِ آزادیِ اندیشه نبود، بلکه چنانکه پرودون هشدار داده بود اقتصاد دولتی و الغای مالکیت خصوصی و نبودن رقابت بین بخش‌های گوناگون اقتصادی مایه‌ی چیرگی استبداد در جامعه می‌شود؛ پس شد آن‌چنان که باید می‌شد.

#مارکسیسم #کمونیسم #تروریسم
#سوسیالیسم #ترور_انقلابی #استالین
#فروپاشی_شوروی #گورستان_تاریخ
#کمونیسم_واقعی #لنین #شوروی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سرمايه‌داری و نظام بازار آزاد (۱) | ✍ هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

✦ سرمایه‌داری دقیقاً چیست؟

❃ سرمایه‌داری همان آزادی اقتصادی است. البته این دو عبارت در معنا، مترادف‌اند، ولی دلالت‌‌های ضمنی بسیار متفاوتی دارند. واژه‌ی «سرمایه‌داری»‌، ابتدا در سال ۱۸۵۴ به‌مثابه‌ی یک لقب اهانت‌آمیز توسط کارل مارکس و پیروانش جعل شد. این عبارت برای نظامی در نظر گرفته شد که توسط سرمایه‌داران، به سود سرمایه‌داران و برای استثمار کارگران اجرا می‌شود. البته این لقب اهانت‌آمیز هنوز هم ناخواسته بر یکی از شایستگی‌های این نظام تاکید می‌کند: نظام سرمایه‌داری منجر به انباشت سرمایه، استفاده بیشتر از آن و بنابراین افزایش دائمی و پرشتاب تولید ثروت می‌شود.

❃ سرمایه‌داری را می‌توان به عنوان ترکیبی از دو نهاد درک کرد: مالکیت خصوصی و بازار آزاد. مالکیت خصوصی، یعنی آنکه هر کس آزاد است دستاورد کار خویش را نگه دارد یا آن را هرجا که مناسب‌تر می‌بیند استفاده کند، تا جایی که حقوق دیگران را زیر پا نگذارد.

❃ بدیهی است که بدون حق مالکیت خصوصی، بشر بیشترِ انگیزه‌اش را برای تولید هر چیزی با ارزش پایدار از دست خواهد داد. اگر یک برزگر بداند، پس از آن که زمین‌اش را شخم بزند، بکارد و نگهداری کند، هر کس دیگر هم قانوناً به‌اندازه‌ی او حق دارد محصولش را درو کند، یا محصول درو شده را تصاحب کند، مطمئناً از همان آغاز زحمت کاشتن محصول را به خود نمی‌دهد. یا اگر هر کسی بداند پس از آنکه خانه‌ای بسازد و اثاثش را تهیه کند، هر کس دیگری حق دارد آن را اشغال کند، خانه‌ای ساخته نمی‌شد. مالکیت خصوصی پیش‌نیاز ضروری کار و تولید محصول با ارزش پایدار، به شمار می‌رود.

❃ همچنین بازار آزاد به‌معنی حق خرید و فروش اموال در معاملاتی است که فرد می‌خواهد ترتیب دهد. وجود بازار آزاد نیز برای تولید بیشینه‌ی ثروت، ضروری است. از راه همین سازوکار بازار آزاد است که میزان تولید نه تنها بیشینه که بهینه نیز می‌شود: هر کس به‌عنوان تولید کننده، در پی بیشترین درآمد است و به‌عنوان مصرف‌کننده در پی سودآورترین چیزی که با آن بتواند نیازهایش را تامین کند. به همین ترتیب، این سازو‌کار منجر به آفرینش ده‌ها هزار کالا و خدمات متفاوت در مقادیر و نسبت‌هایی که مجموعه بزرگ مصرف‌کنندگان نیاز دارند خواهد شد.

✦ بیایید نگاهی بیاندازیم به مسیری که این تعادل در تولید از آن به دست می‌آید:

❃ زمانی‌که تولید در تعادل است، حاشیه سود، هزینه و ریسک‌های یکسانی در تولید هر کدام از هزاران کالا و خدمات متفاوت، وجود دارد. حالا فرض کنیم ناگهان تقاضا برای کالای x افزایش یابد. رقابت مصرف‌کنندگان با هم، قیمت این کالا را افزایش خواهد داد، و این به‌نوبه‌ی خود حاشیه سود تولید آن را نسبت به سود به‌دست آمده از محصولات دیگر افزایش می‌دهد. شرکت‌هایی که از پیش، کالای x را تولید می‌کرده‌اند، تلاش می‌کنند تولیدشان را افزایش دهند. بنابراین کارگران بیشتری به‌کار می‌گیرند، و سرمایه‌گذاری‌شان را در تجهیزات و موجودی، افزایش می‌دهند. شرکت‌های دیگر نیز تلاش می‌کنند تولید x را شروع کنند. زیرا از تولید y یا z سود‌آورتر است. 

❃ به همین ترتیب، قیمت x یا سود به‌دست آمده از تولید آن، تا سطح سودی که در حوزه‌‌های دیگر رایج است پایین خواهد آمد. در همین اثنا تولید x در مقایسه با دیگر کالاها افزایش یافته است.

❃ حالا اگر تقاضا برای y کم شود عکس این رخ خواهد داد. Y به میزان کمتری تولید خواهد شد، تا زمانی‌که حاشیه سود به‌دست آمده از آن، با احتساب ریسک‌های مربوطه، حداقل به سطح سود حاصل از تولید کالاهای دیگر برسد. به‌عنوان یک نتیجه این سازوکار، هزاران کالا و خدمات گوناگون، در مدت اندکی، با کمترین هزینه و با نسبت‌های مورد نیاز جامعه تولید خواهد شد

❃ با این روش است که نظام سرمایه‌داری، معضل محاسبات اقتصادی را حل می‌کند، معضلی که یک نظام سوسیالیستی، مطلقاً از حل آن ناتوان است. نخستین اقتصاددانی که این مساله را قاطعانه نشان داد، لودویگ فون میزس بود.

❃ باید توجه داشت که موفقیت این فرآیند نیازمند آن نیست که تولیدکنندگان یا تجار، سود به‌اصطلاح منصفانه به دست آورند. این رقم مطلق سود نیست که جهت تولید را تعیین می‌کند، بلکه سود نسبی است که به مثابه جهت‌نما عمل می‌کند. سود همگن «منصفانه»، تولید را بدون معیار و نقشه و قطب‌نما رها می‌کند.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #لیبرالیسم_اقتصادی
#مالکیت_خصوصی #بازار_آزاد #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 اندر فواید خلافکاری برای دولت! | ✍ امیرحسین خالقی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ یکی از بامزه‌ترین بخش‌های بودجه‌های سالانه ایران که نمی‌دانم معادلی در دیگر کشورهای توسعه‌یافته دارد یا نه، بند درآمدهای حاصل از جرایم و خسارات است، قرار است در سال آینده دولت حدود ۶ هزار میلیارد چوق از این محل درآمد داشته باشد! یعنی برای تامین حدود ۲ درصد از بودجه عمومی، دولت فخیمه روی خلاف و رندی ملّت حساب کرده است.

❃ بخش عمده‌ای از درآمدهای این بخش یعنی ۴ هزار میلیارد تومان آن هم مربوط به جرایم راهنمایی و رانندگی است که یحتمل اگر ملّت همیشه در صحنه تلاش کنند تا کیفیت رانندگی‌شان را ارتقا دهند و کمتر خلاف کنند، تامین نخواهد شد که ظاهراً خبر خوبی برای دولت نیست! امسال همین قلم ۳ هزار میلیارد تومان بود که اگر افزایش جرایم رانندگی را نداشته باشیم، معنی‌اش این است که برای سال آینده اهالی دولت فکر می‌کنند رانندگان ایرانی ۳۳ درصد بیشتر تخلف خواهند کرد. اگر هم بیشتر خلاف کردند که چه بهتر، مشروط بر اینکه پولش را بدهند هیچ ایرادی ندارد! این راضی، آن راضی، خدا هم راضی!

❃ البته قضیه محدود به این بند نیست و مثلاً می‌شود دید که دولت حدود ۱۵ میلیارد تومان هم روی درآمد حاصل از "تعویق" در تعویض گواهینامه یا ۱۲ میلیارد هزینه کارشناسی رسیدگی به شکایات مناقصات حساب باز کرده است. در نگاهی کلی‌تر می‌شود ادعا کرد که بخش چشم‌گیری از درآمدهای دولت شاید در همه جای دنیا حاصل اجبار «قانونی» شهروندان برای استفاده از آن خدمات است؛ بالاخره اعطای مجوز و ثبت و طی روال قانونی و... هزینه‌هایی دارد که استفاده کننده باید سرکیسه را شل کند؛ اگر هم تخطی کرد و کار به "تعویق" افتاد که جریمه می‌شود!

❈ غریب نیست چرا مقررات‌زدایی این‌قدر کار دشواری است، زیرا عده‌ی زیادی از رندان مقیم دولت منتظر نان حاصل از چنین مقرراتی‌اند.

#اقتصاد #اقتصاد_ایران #بودجه
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📄 امکان‌ناپذیری سوسیالیسم؛ مسئله‌ی محاسبه‌ی اقتصادی از نگاه میزس (بخش دوم) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ ارزش یک کالا، یک کیفیت عینی در ذات کالا نیست بلکه ناشی از اشتیاقی است که افراد برای دستیابی به آن احساس می‌کنند ولی این اشتیاق قابل اندازه‌گیری نیست و صرفا قابل…
📄 امکان‌ناپذیری سوسیالیسم؛ مسئله‌ی محاسبه‌ی اقتصادی از نگاه میزس (بخش سوم)

➣ @Notes_On_Liberty

✦ قیمت‌ها چگونه شکل می‌گیرند؟

۱- کالاهای مصرفی:

❃ ارزشی که افراد مختلف برای یک کالا قائل‌اند، با هم متفاوت است. هر فرد، قضاوت‌های ارزشی خود در خصوص کالاهای مصرفی را که صرفا اولویت‌بندی ذهنی آن کالاهاست، در قالب کنش‌های خود، یعنی تقاضا(یا عدم تقاضا) و عرضه(یا عدم عرضه) کالاها، ابراز می‌کند. از برآیند کنش‌های کلیه افراد جامعه، قیمت کالاهای مصرفی پدیدار می‌شود.

۲- عوامل تولید و کالاهای سرمایه‌ای:

❃ شاید بتوان ارزش ذهنی کل مجموعه عوامل تولید و کالاهای سرمایه‌ای را، معادل ارزش ذهنی محصول نهایی برای فرد دانست. ولی نمی‌توان ادعا کرد که این ارزش ذهنی برابر است با «حاصل جمع» ارزش ذهنی تک‌تک عوامل تولید و کالاهای سرمایه‌ای! ارزش‌های ذهنی قابل جمع و تفریق نیستند.

✦ پس قیمت آن‌ها چطور شکل می‌گیرد؟
❃ پاسخ این سوال در مرور مفهوم بازار نهفته است البته همانطور که پرداختن به بازار کالاهای مصرفی بدون بررسی کنش‌های مصرف‌کنندگان غیرممکن است پرداختن به بازار عوامل تولید و کالاهای سرمایه‌ای نیز بدون بررسی کنش‌های کارآفرینان ممکن نیست.

❃ کارآفرینان به‌دنبال کسب سود، «در مزایده‌ای(فرضی) که صاحبان عوامل تولید برای فروش زمین‌ها، کالاهای سرمایه‌ای و نیروی کار خود به راه انداخته‌اند»، سعی می‌کنند که با پیشنهادهای قیمت بالاتر، از رقبای خود پیشی گرفته و عوامل تولید را از آن خود کنند ولی به‌جز کنار زدن رقبا، عامل دیگری هم هست که پیشنهادهای قیمتی کارآفرینان را محدود می‌کند و آن پیش‌بینی آن‌ها از قیمت‌های آتی محصولاتی است که از به‌کارگیری عوامل تولید به‌دست می‌آیند.

❃ مسلماً اگر کارآفرین پیش‌بینی کند که قیمت محصول تولیدی در آینده افزایش خواهد یافت، برای پیشنهاد قیمت‌های بالاتر در مزایده‌ی عوامل تولید، آزادی عمل بیشتری خواهد داشت. قیمت عوامل تولید در بازار، برآیند این پیشنهادهای قیمتی در مزایده فرضی عوامل تولید است.

❈ تفکیک این دو مفهوم، یعنی برآورد قیمت(appraisement) و ارزش‌گذاری(valuation) برای درک مسئله‌ی اقتصادی بسیار ضروری است.

#میزس #کنش_انسانی
#اقتصاد #سوسیالیسم
#فرجام_سوسیالیسم
#امکان‌ناپذیری_سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 سرمايه‌داری و نظام بازار آزاد (۱) | ✍ هنری هازلیت ➣ @Notes_On_Liberty ✦ سرمایه‌داری دقیقاً چیست؟ ❃ سرمایه‌داری همان آزادی اقتصادی است. البته این دو عبارت در معنا، مترادف‌اند، ولی دلالت‌‌های ضمنی بسیار متفاوتی دارند. واژه‌ی «سرمایه‌داری»‌، ابتدا در سال…
📃 سرمایه‌داری و نظام بازار آزاد (۲) | ✍ هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اشتباه است اگر نظام سرمایه‌داری را «نظام سود» بخوانیم. البته که این نظام در جست‌وجوی سود هست، ولی نام کاملاً مناسب آن، نظام سود و زیان است. برای عملکرد سالم و مناسب این نظام، همان‌قدر که لازم است بنگاه‌های ناکارآمد -یا تولید کالاهای مازاد- از طریق زیان‌دهی حذف شوند، باید بنگاه‌های کارآمد یا تولید کالاهای مورد نیاز با سود بیشتر پاداش داده شوند.

❃ نکته‌ای هم که باید این‌جا در پرانتز ذکر کرد، این است که سود معمولاً چیزی «اضافه بر قیمت» نیست، هزینه‌ای نیست که بر گردن مصرف‌کننده می‌افتد. عمده سود به جیب تولیدکننده‌ای می‌رود که از رقیبانش محصول بهتری تولید می‌کند یا آن را ارزان‌تر از هزینه متوسطش تولید می‌کند.

❃ بسیاری از اقتصاددانان ادعا می‌کنند که در یک اقتصاد ایستا، اصولاً سود خالصی در کار نیست، بلکه سود تولیدکننده a معادل زیان تولید‌کننده b است.  این گفته ممکن است به نظر عموم، تعجب‌آور باشد، چراکه «سود» در مفهوم عامه عبارتی است بسیار فراتر از آن سود خالصی که اقتصاددانان تعریف می‌کنند.

❃ سود در تعریف عام آن، تقریباً همه رقم بازگشت سرمایه‌ای را که به گرداننده و سرمایه‌گذار شرکت می‌رسد، شامل می‌شود. درحالی‌که از نظر اقتصاددانان، مقدار زیادی از این بازگشت سرمایه، در واقع باید به حساب بهره سرمایه اولیه، یا «اجاره» کارخانه تحت مالکیت وی، یا دستمزد کار مدیریتی خود وی گذاشته شود. بنابراین در یک سیستم حسابداری درست، باید این عایدی‌‌ها به عنوان بهره، اجاره و دستمزد ثبت شود و تنها آن‌چه باقی می‌ماند به عنوان سود خالص در نظر گرفته شود.

❃ در یک اقتصاد در حال گسترش، احتمالاً یک مجموعه خالص سود برای تولیدکنندگان وجود دارد، که حتی اگر آن را هزینه‌ای برای مصرف‌کننده به‌حساب آوریم(که نباید چنین کنیم) هزینه‌ای موقت خواهد بود؛ چراکه بخش عمده این سود، مجدداً برای تولید بیشتر و کارآمدتر سرمایه‌گذاری می‌شود و هزینه تولید و قیمت را کاهش می‌دهد و بازده را بالا می‌برد.

❈ پس سرمایه‌داری نظام انگیزه‌ها و بازدارنده‌هاست.

❃ این نظام، انگیزه‌ی تولید هر کالایی را بیشینه نمی‌کند، بلکه انگیزه را برای تولید کارآمد کالاهایی که بیش از بقیه مورد نیازند، بیشینه می‌کند.

❃ سرمایه‌داری، این مطلوب را از راه دیگری نیز به انجام می‌رساند: سرمایه را همواره در دست کسانی می‌گذارند که نشان داده‌اند استفاده‌ی بهتر از آن را بلدند. کسانی بالاترین سود را می‌برند که در جابه‌جایی تولید به سودآورترین مسیرها، و در انتخاب کارآمدترین روش‌ها و تواناترین مدیرها بهترین داوری را می‌کنند. و این یعنی اینکه این‌ها سرمایه بیشتری به‌دست می‌آورند، تا هر جا که فکر می‌کنند بیشترین بازده را دارد، سرمایه‌گذاری کنند. آن‌هایی هم که سرمایه‌شان را در حوزه‌های ناکارآمد به کار می‌برند یا مدیران ضعیف را استخدام می‌کنند، سرمایه‌شان را از دست خواهند داد و سرمایه کمتری (اگر به صفر نرسیده باشد) برای سرمایه‌گذاری خواهند داشت.

❃ بسیاری از مردم به گونه‌ای صحبت می‌کنند که گویی «تولید» و «توزیع» دو فرآیند جداگانه‌اند، آن گونه که در سوسیالیسم مطرح بود. انگار که کالاها نخست تولید و سپس توزیع می‌شوند. چنین چیزی، در نظام بازار رخ نمی‌دهد. کالاها به عنوان اموال کسانی که تهیه‌شان کرده‌اند به بازار می‌آیند. همان‌گونه که اقتصاددان آمریکایی‌، جان بیتس کلارک، برای نخستین بار اشاره کرد، در یک نظام بازار آزاد رقابتی، هر عامل تولید به اندازه محصول نهایی که تولید می‌کند به دست می‌آورد، یعنی اغلب، هر کس آنچه تولید می‌کند را به دست می‌آورد.

❃ به قول کلارک: «رقابت آزاد، مایل است به نیروی کار همان چیزی را بدهد که نیروی کار می‌آفریند، به سرمایه‌دار آنچه سرمایه‌ می‌آفریند، و به کارآفرینان، آنچه تعاون و همکاری می‌آفریند. رقابت آزاد مایل است به هر تولیدکننده، میزانی از ثروت را بدهد که خودش ایجاد کرده است.»

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#مالکیت_خصوصی
#بازار_آزاد #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 یادگیری اجتماعی و توسعه؛ درس‌های بمباران هیروشیما و کودتای ۲۸ مرداد (۱) | ✍ محسن رنانی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ «توسعه» پدیده هزار چهره یا هزار لایه‌ای است که هر لایه‌‌ی آن را می‌کاوی به لایه دیگری می‌رسی. یکی از «ریشه‌»‌های اصلی و همزمان یکی از «شاخص»‌های توسعه، «تمنای یادگیری» است. همان‌گونه که هیچ فردی به رشد وجودی و شخصیتی نمی‌رسد تا زمانی که خودش بخواهد و تصمیم بگیرد که هر تجربه‌ی زندگی را به یک فرصت یادگیری تبدیل کند، یک جامعه‌ هم وقتی می‌تواند وارد فرایند توسعه شود که «تمنای یادگیری» به یکی از ویژگی‌های پایدار آن تبدیل شود. و اصولاً داگلاس نورث(برنده جایزه نوبل اقتصادی ۱۹۹۳) توسعه را چیزی نمی‌داند جز تسریع در تحولات نهادی که «هزینه‌های مبادله» را می‌کاهد و تحولات نهادی را نیز حاصل «یادگیری اجتماعی» می‌داند. پس، از نظر او فقط جوامعی که «یادگیری اجتماعی» در آن‌ها جدی است می‌توانند «تحول نهادی» کاهنده هزینه داشته باشند و سپس با تحولات نهادی در مسیر توسعه قرار گیرند.

❃ من همیشه وقتی به یاد جنبش ملّی شدن نفت می‌افتم با خود می‌گویم ای کاش مصدق نزاده بود و ای کاش چنین جنبشی رخ نداده بود. پول‌هایی که با ملّی‌شدن نفت به جیب ملّت ایران رفت،‌ بسیار کمتر از خسارت‌هایی است که جامعه‌ی ما در طول هفتاد سال بعد از آن واقعه، از حوادث بعدی مرتبط با آن واقعه دید.

❃ ملّی شدن نفت و سپس آنچه کودتای ۱۳۳۲ می‌خوانیم، خیلی فرایند توسعه‌ی ما را عقب انداخت (من البته آن حادثه را کودتا نمی‌دانم، چون بازگشت یک پادشاه به قدرت قانونی خویش بود، البته و متاسفانه با حمایت و کمک خارجی). آن حادثه یک تجربه تلخ تاریخی بود که سپس با رخ دادن تحولات بعدی(تأسیس ساواک، اصلاحات ارضی و جهش قیمت نفت) منجر به انقلاب اسلامی شد. اما بدتر و خسارت‌بارتر از همه آن‌ها، ماندن و «زمین‌گیر شدن» جامعه ایران در آن حادثه است.

❃ جامعه‌ی ما هنوز که هنوز است در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ زمین‌گیر است. جامعه‌ی‌ ما به‌جای آن‌که درس‌های لازم را از وقایع آن دوره بیاموزد و سپس عبور کند و بکوشد تکرارش نکند، اتفاقاً آن حادثه را دستاویز قرار داده است تا هی تکرارش کند و البته فرصت‌طلبی بازیگران سیاسی نیز به این روحیه دامن زده است. و جمهوری اسلامی هم متاسفانه علی‌رغم این‌که از مصدق به نیکی یاد نمی‌کند اما همواره با یادکرد آن حوادث می‌کوشد آتش نفرت از آمریکا و انگلیس را در ایران زنده نگه‌دارد.

↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 یادگیری اجتماعی و توسعه؛ درس‌های بمباران هیروشیما و کودتای ۲۸ مرداد (۲) | ✍ محسن رنانی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ این نوروز فرصت کردم تا کتاب «در تمنای یادگیری» دکتر محمدرضا سرکار آرانی، استاد دانشگاه ناگویای ژاپن را که یکی از چهره‌های بین‌المللی پرتلاش و پرتوان در حوزه‌ی سیاست‌‌گذاری آموزش عمومی و ابتدایی است، بخوانم. توفیق دیدار ایشان را در چند نوبت داشته‌ام اما کتابش(که درواقع زندگی‌نامه و خاطرات تحصیل او در ژاپن است) را که می‌خوانی، شوق دیدارش دوباره زبانه می‌کشد. امید که روزی کشورمان بتواند از دانایی و توانایی این دانشمند نیک‌اندیش برای تحول نظام آموزش ابتدایی بهره ببرد.

دیگر هیچ نمی‌گویم و فقط یک صفحه از کتاب «در تمنای یادگیری» ایشان را این‌جا می‌آورم؛ تا مقایسه کنیم هوشمندی سیاست­مداران ژاپنی و قدرت یادگیری آن ملّت را در مسیر توسعه، با آنچه ما در موارد مشابه داشته‌ایم و عمل کرده‌ایم:

”چند ماه بعد به موزه‌ی هیروشیما رفتم و یک روز را در آنجا گذراندم. درباره‌ی خرابی هیروشیما و این‌که آن بمب‌ها کی و در چه روز و ساعتی بر سر مردم آوار شده‌است؛ تعداد کشته‌ها چه‌قدر و مصائب آن چگونه و آثارش تا چه زمانی و مسافتی هویدا بوده است و... اطلاعات جالب دریافت کردم، اما هیچ‌جا گفته نشده بود که فاعل چنین کاری چه کسی است! از راهنماها دلیلش را پرسیدم؛ آن‌ها هم گیج شده بودند و پاسخی نداشتند. از همراهم سؤال کردم و او (که انگار این سؤال برای خودش هم جالب بود) گفت: «پاسخ این سؤال نزد محقق این زمینه و کارشناس برجسته‌ی تاریخ جهان است» و راهنمایی‌ام کرد تا نزد او بروم.

وقتی نزد او رفتیم، همراهم مرا معرفی کرد و گفت: «محمدسان،‌ دانشجوی ایرانی دوره‌ی دکتری دانشگاه ناگویاست». پس از احوال پرسی، قصدم را گفتم و پرسشم را مطرح کردم. او لبخندی زد و گفت: «پسر، این‌جا موزه صلح است! موزه‌ای برای فراهم ساختن بذر نزاع بین‌المللی تازه‌ای نیست! بمبی که بر هیروشیما فرود آمد حالا دیگر بخشی از تاریخ ماست و به‌مثابه‌‌ی سانحه و خطایی بشری است که به دلیل پاره‌ای از مناسبات ناهنجار اتفاق افتاده است. همه‌ی همت ما بر این است که از این تجربه بیاموزیم و از تکرار آن جلوگیری کنیم. البته می‌خواهید بشنوید که آمریکایی‌ها مقصر بوده‌اند، اما ما هم بی‌تقصیر نبوده‌ایم و چنین شرایطی نباید تکرار شود. ما نمی‌خواهیم که در این موزه در ذهن فرزندانمان مشعل جنگی دیگر روشن شود، بلکه می‌خواهیم به سویی برویم که صلح را ترویج کنیم».

در این خصوص جالب است بدانید آقای اوباما در اواخر دوره‌ی ریاست جمهوری‌اش از آنچه در جنگ جهانی دوم بر این شهر رفته‌است، ‌ابراز تأسف کرد و در عین حال گفت: «این بمبی که از آسمان بر سر این شهر فرود آمد».(!) برایم جالب بود که او هم نگفت کار آمریکایی‌ها بوده است!“

📚 | در تمنای یادگیری: جلوه‌هایی از زندگی و اندیشه‌های تربیتی محمدرضا سرکار آرانی، چاپ سوم، ویراست دوم، شرکت سهامی افست، تهران، ۱۳۹۶، صفحات ۱۰۸ و ۱۰۹

#توسعه #صلح #اقتصاد
#یادگیری #هیروشیما
➣ @Notes_On_Liberty
📄 چرا به «نظریه انحطاط» نیاز داریم؟ | ✍ جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اروپاییان از حدود صد سال پیش دریافتند که بسیاری از ویژگی‌های بازگوشده‌ درباره‌ی رنسانس ۱۶۰۰-۱۵۰۰، بر سال ۴۰۰ هجری تاریخ ما نیز قابل‌ تطبیق است. به این دلیل «آدام متز» کتابی نوشت با عنوان «رنسانس‌ اسلام» یا بهتر بگوییم رنسانس اسلامی.

❃ معنای رنسانس اسلامی این‌ است که تاریخ‌نویسی ما ربطی به سیر تاریخی و تاریخ‌نویسی غربی‌ ندارد، به عبارت دیگر رنسانس اسلامی یا رنسانس بخشی از جهان‌ اسلام، پیش از قرون وسطای آن است و قرون وسطای اسلام بعد از رنسانس‌اش. از نتایج این مطلب، که تا به‌حال به آن توجهی نشده‌ است، چیزی است که من آن را «تئوری انحطاط» می‌نامم.

❃ حال ایران به تئوری انحطاط نیاز دارد، زیرا رنسانس ایران، پیش از سده‌های‌ میانه‌ی آن است.
قرون وُسطی دارای چندین معنا است. اما مراد ما در این‌جا دوره‌ی چربیدن «شرع بر عقل» است. در این‌جا دیگر نمی‌توان‌ از مفهوم پیشرفت در تاریخ و تمدن و فرهنگ سخن گفت؛ همان‌ پیشرفتی که در غرب از قرن شانزدهم به این‌سو پدید آمده است. 

❃ کلمه‌ی «پیشرفت» به‌معنای progress پیش از سال‌های‌ ۱۲۵۰ تا ۱۲۷۰ ه.ش که نخستبن گروه ایرانیان به خارج رفتند و از اروپاییان و ترجمه‌ی بعضی آثارشان در سفرنامه‌ها سخن گفتند، در زبان فارسی وجود نداشت؛ بنابراین می‌توان گفت که تاریخ‌نویسی‌ ما تقلید تاریخ‌نویسی غربی است و همان کاربرد اسلوب غربی را داراست.

❃ به همین اعتبار است که ما تاریخ نداریم؛ مانند روانشناسی و جامعه‌شناسی ویژه‌ی خودمان که هنوز فاقد آن هستیم. یکی از دلایل‌ این امر این است که ما هنوز نتوانسته‌ایم مفاهیم و مقولاتی را که به‌ کمک آن‌ها بتوانیم مواد تاریخی خودمان را محکم بزنیم، ایجاد کنیم. مواد ما در این مفاهیم غربی جا نمی‌گیرد.

❃ اتفاق مهمی که در سال ۴۰۰ افتاد، چرخش شرع بر مبنای‌ عقل و تطبیق شرع با عقل بود. نسبت شرع و عقل در یک تمدن، تنظیم‌کننده یا بهتر بگویم عام‌ترین حکمی است که می‌تواند جاری‌ باشد و دوره‌های آن را تعیین کند. معنای این سخن که نسبت عقل‌ و شرع با رجوع و توجه به مبنای عقل فهم می‌شود، این است که در دوره‌ای از تاریخ تمدن ایران، مفاهیم بر مبنای عقل فهم و سنجیده شد که ما آن را «رنسانس» نامیدیم.

❃ در سده‌های‌ بعدی، از زمانی که مبنای شرع برمبنای عقل چربید و خصوصاً بعد از ظهور صوفیه و از هم‌گسیختن و پیدایش شکاف میان دو حوزه ی عمل‌ و نظر، سنت راهی را در پیش گرفت که به تصلب سنّت انجامید؛ یعنی‌ سنّت به نظام معرفتی ما تبدیل شد؛ نظامی بی‌ارتباط با پرسش‌هایی‌ که از بیرون می‌آمد و به همین دلیل از سده‌ی دهم خصوصاً سده‌ یازدهم به بعد، از یک‌سو شریعتمدارانی همچون علامه مجلسی، به متفکران قوم بدل شدند و از سوی دیگر مجموعه‌ی سنّتی که در شعر، ادبیات، فلسفه و همه هنرهای ما و به نوعی تمام آنچه که با نظام‌ حقیقتی ما همراه بود، به تدریج بیش از پیش تسلط یافت. این سنت‌ در داخل خود بحث و پرسش می‌کرد، بی‌این که بتواند نسبت خود را با بیرون تنظیم کند و توضیح دهد.

❃ درست از زمانی که روابط و مناسبات، جهانی شد و ایران‌ درگیر روابط و مناسباتی شد که یک طرف آن عثمانی بود و طرف‌ دیگر آن دولت‌های ملّی اروپایی، خصوصاً از زمان شاه عباس‌ که ما بیش از پیش با این نوع روابط و مناسبات درگیر شدیم، باید نسبت خود را با سنّت روشن می‌کردیم.

❃ این سنّت چندرگه‌ای، که تا آن زمان استمرار یافته بود، می‌بایست به پاسخگویی و طرح پرسش‌های تمدنی یا هویتی ما می‌پرداخت. به‌عبارت دیگر همان‌طور که ملاصدرا معاصر و همزمان دکارت بود، باید این‌جا هم‌ اتفاقی از آن نوع می‌افتاد؛ یعنی ملاصدرا یا هر فیلسوفی می‌توانست‌ بر مبنای آن سنتی که تا آن زمان در اختیار داشت، پرسش‌های زمانه‌ خود را طرح کند و نسبت جدیدی میان نظر و عمل در قلمرو اندیشه‌ ی ایرانی ایجاد کند.

❃ می‌دانیم که این کار عملی نشد که البته توضیح‌ چرایی آن بسیار پیچیده است، ولی آنچه مهم است این است که در زمان شاه عباس روابط و مناسبات ما اعم از تجاری، سیاسی، و غیره بیشتر از همیشه بسط و گسترش یافت.

❃ در آن زمان طرح پرسش امکان‌پذیر نبود، به‌طوری که سنت‌ نظام معرفت خود را نمی‌توانست به عمل تاریخی‌ ربط بدهد. بنابراین رابطه ی دو جهان متفاوت یعنی ارتباط میان‌ حوزه ی عمل و نظر، در آن‌جا برای همیشه از هم گسیخت.

❃ نتیجه آنکه از فاصله‌ی میان‌ ملاصدرا تا اواسط دوره ی ناصرالدین شاه و حاج ملاهادی سبزواری، ما در داخل آن نظام معرفتی بسته سنّت تنیدیم بی‌آن که بتوانیم‌ پرسشی بیرون از آن‌جا مطرح کنیم. به بیانی دیگر ما نظام معرفتی چیزی را که می‌دیدیم در اختیار نداشتیم، و از نظام معرفتی چیزی برخوردار بودیم که با آن نمی‌دیدیم.

#ایران #ایرانشهر
#رنسانس #سیاست
#دولت_ملی #سیاسی
#انحطاط #اندیشه_سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
✍ | مواظب باشید در توبره‌ی مارگیری آمریکا نیفتید!

➣ @Notes_On_Liberty

❃ از برجام که دیگر جنازه‌ای هم نمانده است، طرف اصلی صریحاً کنار رفت و بقیه هم که نمی‌توانند یا نمی‌خواهند کاری کنند؛ حرف کسانی در ایران این است که از این توافق ننگین خارج شویم و دوباره فعالیت‌های هسته‌ای را از سر بگیریم.

❃ این خبر احتمالاً برای برخی خوشحال‌کننده است، جنگ‌طلبانی در آمریکا همراه با لابی عرب‌ها و بعضی گروه‌های اپوزیسیون بر دونالد شیردل فشار خواهند آورد که ضرب شستی به ایرانی‌ها نشان دهد و به دنبال اقدام نظامی برود، احتمال توفیق آن‌ها هم کم نیست، نزدیکان پرزیدنت هم حمایت خواهند کرد، بولتون که نزده می‌رقصد و پمپئو هم بعید است مخالفتی داشته باشد. استدلال اقتصادی آن‌ها که از قضا ترامپ خوب می‌فهمد هم این‌است که تا وقتی خیال‌مان از سمت ایران راحت نشده است، نمی‌شود خاورمیانه و آسیای غربی را به حال خود گذاشت، باید حضور نظامی داشت و این هم هزینه‌هایش زیادی بالاست.

❃ ایران آخرین کشور از فهرست کشورهای لیست ۱۱ سپتامبر است که هنوز با ماشین نظامی امریکا مواجه نشده است، عراق و لیبی که لشکرکشی مستقیم رخ داد و جریان سوریه را هم می‌دانیم، این سه دیگری هیچ خطری برای منافع آمریکا و متحدان آن در منطقه یعنی اسرائیل ندارند.

❃ یک دلیل اساسی ژئوپلیتیکی هم این وسط هست: هیچ کشور متخاصمی نباید در منطقه‌ای با منابع فراوان که کنترل آن‌ها می‌تواند نفوذ جهانی ایجاد کند موقعیت مسلط پیدا کند؛ روشن است که خاورمیانه یکی از این مناطق است، این اصل آنقدر جدی است که حتی بلندپروازی‌های آخرین پادشاه ایران حتی با ارتباط مناسبی که با واشینگتن داشت با مقاومت روبه‌رو شد، یک دولت ملّی‌گرا هم به همین دلیل افزایش نفوذ می‌تواند خیلی خطرناک باشد، شاید علّت اینکه کسانی در امریکا برای مبارزه با ایران به فرقه رجوی نزدیک شده‌اند همین باشد، گروهی منفور ولی سازمان‌یافته که می‌توانند در بزنگاه‌ها موثر باشد، ولی مشروعیت لازم برای کاری جدی را ندارند. گفته می‌شود تعدادی از نفرات آن‌ها به عراق انتقال پیدا کرده‌اند.

❃ ایده‌آل کسانی این‌است که ایران به مرزهای قومی و زبانی تجزیه شود و خطر آن کاهش یابد، کسانی دیگر معتقدند حمله تمام‌عیار نظامی مانند عراق زیادی پرهزینه است، ولی بد نیست زیرساخت‌های غیرنظامی مورد حمله گسترده قرار گیرد تا ریسک ایرانی‌ها کاهش پیدا کند؛ این گزینه‌ی اخیر هوادار کم ندارد.

❃ یک دلیل دیگر برای توجیه حمله نظامی می‌تواند این باشد که خیلی‌ها در ینگه دنیا قضیه گروگان‌گیری و دیگر اقدامات خصمانه‌ی ایران را همچنان به یاد دارند و معتقدند باید درسی جدی به ایرانی‌ها داد تا بقیه کشورها نیز حساب کار دست‌شان بیاید، اینکه اوضاع چگونه می‌شود باید نشست و دید، همه چیز بستگی به واکنش‌های آینده‌ی اهالی سیاست و نظامی‌ها دارد. والله اعلم.

❈ پ.ن: آنچه آمد خلاصه‌ای از یادداشت شیرین هانتر، از تحلیلگران نامیِ ایران و استاد دانشگاه جورج تاون است.

https://goo.gl/e6gRsF

#شبحی_ایران_را_گشت_می‌زند
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📄 | در باب فقر

➣ @Notes_On_Liberty

❃ فقر به‌معنی نبود دستیابی به حداقل نیازمندی‌ها و توانمندی‌ها برای داشتن زندگی سالم است و ابعاد متعدد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی دارد که میزان و شدت آن در کشورهای توسعه‌نیافته به‌مراتب شدیدتر است. اگرچه ممکن است ریشه‌ی فقر در کشورهای توسعه‌یافته و توسعه‌نیافته مشابه باشد، ولی در عین حال مسئله فقر و امنیت انسانی کشورهای توسعه‌نیافته زیر تأثیر سیاست‌های بومی نیز قرار دارد و باید در رفع فقر و برقراری امنیت انسانی تلاش لازم صورت گیرد.

❃ همان‌گونه که در ادبیات به اشکال مختلف تأکید شده است فقر مفهومی چندبعدی است و دربرگیرنده‌ی مسائل بهداشت، سلامت، اخلاق و امنیت است که ممکن است با معیار سنتی فقر درآمدی هم‌بستگی نداشته باشد. در زیر به ابعاد مختلف مسئله فقر می‌پردازیم:

❈ مردم فقیر اغلب دسترسی کمتری به بازارهای مالی و دیگر مکمل‌های سرمایه‌گذاری خصوصی دارند(مانند حقوق مالکیت و زیرساخت‌ها) که برای ذخیره‌کردن سرمایه‌ی فیزیکی و دانشی و مشارکت در فرایند رشد ضروری است.

❈ فقرا بیشتر از سلامت ضعیفی برخوردارند و این سبب کاهش بهره‌وری آن‌ها شده و توانایی مدیریت و کسب دانش آن‌ها را از بین می‌برد.

❈ مردم فقیر از مدارس با کیفیت پایین‌تر استفاده می‌کنند. بازده کم و دیربازده‌بودن آموزش و دورنمای نازل تحرک مردم و تشکیل سرمایه‌ی انسانی رشد را مشکل می‌سازد. آموزش، ظرفیت دریافتی‌های بالقوه را بالا می‌برد و مایه‌ی تحرک نیروی کار می‌شود و سبب ارتقای سطح بهداشت و سلامت والدین و فرزندان شده و سبب کاهش زادوولد و مرگ‌و‌میر می‌شود.

❈ مردم فقیر با ریسک بازار کار بیشتر مواجه‌اند و کمتر می‌توانند با آن مقابله کنند یا برای تشکیل سرمایه‌ی انسانی سرمایه‌گذاری کنند. به‌علاوه ناتوانی در متنوع نمودن ریسک مانع از تخصصی شدن کشاورزی با حرکت به فعالیت‌های غیر کشاورزی می شود که مثلاً سبب بهره‌وری بیشتر می‌شود. از آن‌جاکه مردم فقیر به نوعی بیشتر خطر گریزند زیرا زیان و ضرر به آن‌ها لطمه‌ی بیشتری می‌زند، در نبود یا عدم کاربرد صحیح بیمه و بازارهای مالی، فقرا فرصت‌های سرمایه‌گذاری سودآور را از دست می‌دهند و از آن چشم‌پوشی می‌کنند؛ زیرا آن را پرخطر و با ریسک بالا می‌بینند. در نتیجه جوامعی که با فقر بیشتر روبه‌رو هستند تمایل کمتری به سرمایه‌گذاری دارند.

❈ مردم کشورهای فقیر و نواحی آن از توان کمتری برخوردارند و قادر نیستند تکنولوژی‌های جدید را به‌کار گیرند، مدیریت کنند یا آن را با شرایط بومی و محلی تطبيق دهند تا به افزایش بهره‌وری کمک شود.

❈ این مردم فقير فاقد زیرساخت‌ها و سرمایه انسانی هستند که آن‌ها را برای سرمایه‌گذاری خارجی جذاب کند یا ممکن است منابع لازم برای توسعه آن زیرساخت‌ها را نداشته باشند و در نتیجه تحرک نیروی کار برای یافتن فرصت‌های شغلی بهتر را از یک بخش به بخش دیگر و یا از یک منطقه به منطقه دیگر مشکل می‌سازند.

❈ ممکن است کشورها با مناطق فقیر با تنش‌های قومی و نژادی و فاصله طبقاتی شدید مواجه باشند که سبب تنش‌های بین منطقه‌ای شده که آن مناطق و کشورها را در کل با ریسک سرمایه‌گذاری بیشتر مواجه می‌سازد.

❃ در چنین مواردی، فقر خود مانع انجام اقدامات و تصمیماتی می‌شود که برای رفع آن صورت می‌گیرد و خروج از دایره فقر را دشوار می‌سازد و منجر به رشد پایین‌تر اقتصادی و عقب‌ماندگی می‌شود. بنابراین، رفع فقر در برقراری امنیت نقش اساسی و کلیدی دارد. فقرا بیشترین آسیب را از ناامنی می‌بینند بنابراین برقراری امنیت گامی بسیار مهم در راستای فقرزدایی قلمداد می‌شود. در زیر به اهمیت مسئله امنیت انسانی برای فقرزدایی، پرداخته می‌شود.

#فقر #اقتصاد #امنیت
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | فقر و مسئله‌ی امنیت انسانی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ امنیت انسانی دربرگیرنده‌ی دو موضوع مهم است آزادی از نزاع و درگیری(ترس) و آزادی از محرومیت(خواسته). از آن‌جاکه این دو جداناشدنی هستند، خواسته ممکن است بر ترس دلالت کند، درحالی‌که ترس بر خواسته‌های دیگر بینجامد. امنیت انسانی مستلزم رویکرد یکپارچه است که هر دو جنبه را در بر گیرد. منشأ ریسک‌هایی که در مقابل افراد فقیر قرار دارند را می‌توان به دو نوع تقسیم کرد: ۱- تهديد غیر عادی با شوک‌های خارجی که فراتر از کنترل مردم و جوامع است و به سرعت و شدت بر ترس و خواسته‌ی مردم اثر می‌گذارد(مانند نزاع‌ها و بلایای طبیعی)، ۲- تهدیدهایی که در زندگی روزانه عجین است(مانند بیماری، شرایط بد زندگی و محرومیت اجتماعی)، خطراتی که امنیت انسانی را تهدید می‌کند و از جمله تهدیدهای غیرعادی یا شوک‌های خارجی است که شامل مواردی چون درگیری، نزاع، بیماری‌های واگیردار، بلایای طبیعی، شوک‌های اقتصادی، خسارت گسترده زیست‌محیطی هستند و خطراتی که در زندگی روزانه وجود دارد و به‌صورت روزمره، زندگی اقشار محروم را تهدید می‌کند شامل مواردی از قبیل بیماری‌ها و امراض محلی و بومی، تصادفات و زخمی‌های دعواهای روزانه، محرومیت اجتماعی، شرایط بد زندگی، پیری، اوضاع بد کشاورزی به‌خاطر شرایط نامساعد آب‌وهوایی و... است.

❃ طبیعتِ تهدیدها و خطرات غیر عادی از نظر علت و ویژگی متفاوت‌اند و مستلزم رویکردهای متفاوتی برای مقابله با آن‌هاست. به علاوه از آنجاکه بیشتر این تهدیدها به پشت مرزهای ملّی گسترش می‌یابد، تلاش‌های مختلف بین‌المللی برای حل آن‌ها اجتناب‌ناپذیر است. هم‌چنین، خیلی از تهدیدهای غیرعادی زندگی روزانه مردم را با مشکل مواجه می‌سازند و سبب تشدید فقر می‌شوند(خواسته/محرومیت) مردمی که از محرومیت رنج می‌برند(فقر مزمن) همیشه در معرض ریسک فقر قرار دارند. برای حفاظت از زندگی مردم و حمایت از آن‌ها در مقابل خطرها و تهدیدها لازم است دو رویکرد زیر باهم به کار گرفته شود: نخست، تلاش برای قدرتمندسازی مردم تا بتوانند به خودشان کمک کنند و بر تهدیدها غلبه نمایند و دوم، اجرای اقدامات حمایتی دولت‌ها و جوامع بین‌المللی.

❃ فقر درآمدی را معمولاً به فقر مزمن و فقر انتقالی طبقه‌بندی می‌کنند. منظور از فقر انتقالی چیزی است که اغلب به آن پویایی فقر می‌گویند. این مهم است که خطراتی را که فقرا با آن‌ها مواجه‌اند کاهش یابد به‌طوری‌که آن‌ها قادر شوند با آسیب‌ها مقابله کنند. سه رابطه‌ی وابستگی بين فقر، ریسک و یا آسیب‌پذیری وجود دارد:
✦ اثر ایستا، زمانی که فقر به وسیله نوسان و تغییر در مصرف به وجود می‌آید.
✦ اثر بلندمدت بر فقر، هنگامی‌که درآمد انتظاری یا درآمدی را که شخص توقع و انتظار به دست آوردن آن را دارد فدا می‌کند تا از نوسان در‌آمدی اجتناب شود.
✦ اثر انتقالی، وقتی که فقر گذرا به فقر مزمن تبدیل می‌شود و فقرا دارایی جزیی و مضر درآمدی خود را به فروش می‌رسانند تا با کاهش درآمد مقابله کنند.

#فقر #اقتصاد #امنیت
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 سرمایه‌داری و نظام بازار آزاد (۲) | ✍ هنری هازلیت ➣ @Notes_On_Liberty ❃ اشتباه است اگر نظام سرمایه‌داری را «نظام سود» بخوانیم. البته که این نظام در جست‌وجوی سود هست، ولی نام کاملاً مناسب آن، نظام سود و زیان است. برای عملکرد سالم و مناسب این نظام، همان‌قدر…
📃 سرمایه‌داری و نظام بازار آزاد (۳) | ✍ هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❈ به یک نمونه ساده -که بیش از حد هم ساده شده‌است- نگاهی بیاندازیم:

- فرض کنیم «پیتر» و «پل» صندلی سازند. جداگانه کار می‌کنند و صندلی‌هایی با کیفیت یکسان بیرون می‌دهند، ولی پیتر کوشاتر است، هرروز یک صندلی بیرون می‌دهد و شش روز هفته کار می‌کند، درحالی‌که پل، راحت‌طلب‌تر است و هفته‌ای سه صندلی بیرون می‌دهد. هر کدامشان یک صندلی را ۴۰ دلار می‌فروشند. پس پیتر در هفته یک درآمد خالص ۲۴۰ دلاری دارد و پل ۱۲۰ دلاری. مزخرف است اگر پل ناله کند که قربانی «توزیع» ناعادلانه درآمد است. «توزیعی» در کار نیست، هر کدام معادل تولیدشان درآمد دارند. 

❃ همین حکایت برای کفاش و خیاط و بنّا و وکیل هم برقرار است. هر کدام به اندازه‌ای درآمد دارند که مشتری بابت کالا یا خدماتشان پول بپردازد. اگر چند صندلی‌ساز در شهر باشد و هر کدام تصمیم بگیرند با استخدام شاگرد، بازده‌شان را بالا ببرند، عایدی‌شان به اندازه‌ای که کار شاگرد به فروششان بیفزاید، بیشتر می‌شود و رقابت صندلی‌سازانی که دنبال شاگرد می‌گردند، دستمزد‌ها را به همین اندازه بالا می‌برد. هر شاگردی تلاش می‌کند به اندازه‌ای که کارش بر قیمت محصول می‌افزاید، درآمدش را بالا ببرد.

❃ نمی‌توانیم ادعا کنیم چنین نظامی عادلانه نیست. در این نظام، پاداش متناسب است با کمیت و کیفیت تولید بر اساس قضاوت بازار. چنین نظامی‌است که انگیزه‌ی تلاش و تولید را بیشینه می‌کند.

❃ نظام بازار آزاد، همچنین، آزادی رقابت را ممکن می‌کند و آن را تشویق می‌کند. رقابت توسط نویسندگان سوسیالیست اغلب به اتلاف و دوباره‌کاری تعبیر می‌شود، درحالی‌که دقیقا واروته است.

❃ همان‌گونه که دیدیم، یک نتیجه رقابت آن است که همواره تولید را از دست رقیبان ناتوان بیرون می‌کشد و آن‌را هرچه بیشتر و بیشتر در دستان مدیران کارآمدتر می‌گذارد. رقابت همواره روش‌های کارآمدتر را بالاتر می‌برد. رقابت همواره به کاهش هزینه‌های تولید مایل است. بیشترین پاداش را به کسانی می‌دهد که بیش از بقیه هزینه تولید را کاسته‌اند، و بیش از همه کسانی را حذف می‌کند که در کاستن هزینه‌ها سست‌ترین باشند. همچنان که تولیدکنندگان محصول ارزان‌تر را گسترش می‌دهند، قیمت‌ها کاهش می‌یابند، تولیدکنندگان پرهزینه ناچار می‌شوند محصولشان را ارزان‌تر بفروشند و نهایتاً یا هزینه‌هایشان را کم کنند یا فعالیتشان را به حوزه دیگری منتقل کنند.

❃ ولی رقابت در سرمایه‌گذاری و بازار آزاد، به ندرت، رقابت صرف در کاهش هزینه‌های یک محصول مشابه است. رقابت تقریبا همیشه، در بهبود یک محصول مشخص هم وجود دارد. طی سده گذشته، رقابت در ارائه و تکمیل محصولات تازه یا ابزارهای تازه تولید هم بوده است. راه‌آهن، دینام، لامپ برق، خودرو، هواپیما، تلگراف، تلفن، گرامافون، ضبط صوت، دوربین، تصاویر متحرک، رادیو، تلویزیون، یخچال، تهویه مطبوع، رایانه، انواع بی‌پایان پلاستیک و مصنوعات و مصالحِ تازه، محصول رقابت هستند.

❈ رقابت، به افزایش بی‌حد مطلوبیت زندگی و رفاه مادی عموم کشیده شده است.

❃ به‌طور خلاصه، رقابت سرمایه‌داران، انگیزه‌ای بزرگ برای پیشرفت و نوسازی، محرک اصلی پژوهش، انگیزه بنیادی کاهش هزینه و توسعه محصولات بهتر و تازه‌تر و کارآمدی بیشتر از هر نوع بوده‌است و منافع غیرقابل محاسبه‌ای را به بشر اعطا کرده‌است.

❃ نظام بازار آزاد، در پایان، نظام بزرگی از همکاری اجتماعی است. این همکاری، بین تولیدکننده و خریدار وجود دارد. هر دو از معامله‌ای که انجام داده‌اند، بهره می‌جویند و به همین خاطر هم آن را انجام می‌دهند. مصرف کننده، نان مورد نیازش را به دست می‌آورد، نانوا سود مالی را به دست می‌آورد. این سود مالی هم انگیزه‌ نانوا برای پخت نان است و هم برای اینکه بتواند به نان پختنش ادامه دهد، ضروری است.

❃ همان‌گونه که آدام اسمیت بسیار پیش از این بیان کرده، ماهیت هر مبادله تجاری همین است: «چیزی که می‌خواهم را به من بده تا آنچه می‌خواهی را به‌دست آوری.»

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#مالکیت_خصوصی
#بازار_آزاد #آزادی
#آدام_اسمیت
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📄 | در باب یک اقتصاد امنیتی؛ میمون کوری که موز گیرش آمد! ➣ @Notes_On_Liberty ❃ آن حضرت جایی گفته بود «چماق» و «هویج» هر دو برای جهت‌دهی به اقتصاد و همراه کردن بنگاه‌ها در راه توسعه لازم است؛ چه اشکال دارد اگر «هویج‌هایی» مانند مشوق‌های صادراتی و وام‌های…
📉 | در باب افسانه‌ی کره‌ای‌ها!

❃ کره جنوبی به برکت حمایت‌های خارجی گسترده‌ی آمریکا و ژاپن و گشوده بودن بازارهای این دو کشور روی محصولات کره‌ای توانست چند دهه کسری تجاری متوالی از ۱۹۵۳ تا ۱۹۹۷ را تاب آورد؛ تا دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ کره جنوبی از نظر استانداردهای زندگی تفاوت چندانی با همسایه‌ی شمالی خود نداشت؛ ولی اکنون سرانه‌ی تولید اقتصادی آن‌ها نسبت به گذشته ۲۵ برابر شده است و جزو ۲۰ اقتصاد برتر جهان‌اند.

❃ برخلاف افسانه‌ی رایج، کره‌ای‌ها با بستن خود به روی دنیا رشد نکردند؛ توسعه‌ی آن‌ها نتیجه‌ی مستقیم تعامل همه جانبه با جهان و به‌ویژه شرایط ویژه و رقابت قدرت‌ها در دوران جنگ سرد بود. کره‌ای‌ها حتما روی پای خود ایستادند و امید واهی به اجنبی نداشتند، ولی این روی پای خود ایستادن به هیچ‌رو به‌معنای بستن خود به روی سرمایه و دانش و اندیشه مترقی خارجی نبود.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
📚 | سرمایه‌داری و آزادی
✍ | میلتون فریدمن
📖 | فصل یکم: رابطه‌ی آزادی اقتصادی و آزادی سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
📖 | رابطه‌ی آزادی اقتصادی و آزادی سیاسی (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ بسیاری معتقدند که سیاست و اقتصاد دو مقوله‌ی جدا و بی‌ارتباط با یکدیگرند؛ آزادی فردی مربوط به سیاست و رفاه مادی مسئله‌ای اقتصادی است، ولی هرگونه ترتیبات سیاسی را می‌توان با ترتیبات اقتصادی درهم‌آمیخت. نمونه‌ی تجلّی اين تفکر در عصر حاضر آن است که بسیاری از کسانی‌که محدودیت‌های ایجاد شده توسط «سوسیالیسم خودکامه» در روسیه(شوروی) و تحمیل آن بر آزادی‌های فردی را محکوم می‌کنند مدافع «سوسیالیسم دموکراتیک» هستند و معتقدند که امکان دارد کشوری ویژگی‌های اساسی تشکیلات اقتصادی روسیه را اقتباس کند و در همان حال، با استفاده از اندیشه‌های سياسی، آزادی فردی را تأمين کند.

❃ موضوع این نوشتارِ بلند اثبات موهوم بودن این ديدگاه است و نشان دادن اينکه بین سیاست و اقتصاد ارتباطی تنگاتنگ وجود دارد آمیزش تفکرات سیاسی و اقتصادی فقط در مواردی مشخص امکان‌پذير می‌شود، به‌ويژه اینکه یک جامعه‌ی سوسیالیست نمی‌تواند در عين حال از لحاظ تضمين آزادی فردی، دموکرات ھم باشد.

❃ نظام اقتصادی در ارتقای جامعه آزاد نقشی دوگانه بازی می‌کند. از یک‌سو، آزادی در نظام اقتصادی، جزئی از مفهوم گسترده‌ی آزادی است. بنابراین آزادی اقتصادی خود یک ھدف است. از سوی دیگر، آزادی اقتصادی ابزاری ضروری برای دستیابی به آزادی سیاسی است.

❃ نخستین نقش آزادی اقتصادی نیازمند تأکیدی ویژه است، زیرا روشنفکران[چپ] جداً با مهم تلقی کردن اين جنبه آزادی مخالف‌اند. آن‌ها آنچه را جنبه‌ی مادی زندگی می‌خوانند خوار شمرده و تلاش برای نيل به آنچه را که خود ارزش‌های والاتر قلمداد می‌کنند، دارای اھمیتی متفاوت و سزاوار توجهی خاص می‌دانند. با اين ھمه، از نظر بیشتر ھموطنان -گرچه از نظر روشنفکران- اھمیت مستقیم آزادی اقتصادی حداقل ھمسنگ اھمیت غیرمستقیم آن به‌عنوان ابزار دستیابی به آزادی سیاسی است.

❃ یک بریتانیایی که پس از جنگ جهانی دوم به علت کنترل خروج ارز، اجازه‌ی گذراندن تعطیلاتش را در آمریکا نداشت به‌اندازه‌ی یک آمریکایی که به علت عقاید سیاسی‌اش فرصت گذراندن تعطیلات در روسيه از او دريغ می‌شد، از نوعی آزادی بنیادی محروم بود. محدوديت اقتصادی بر آزادی و محدودیت سیاسی بر آزادی هیچ تفاوت بنيادی با يکديگر ندارند، بلکه مهم محدوديت آزادی است.

➣ @Notes_On_Liberty
📖 | رابطه‌ی آزادی اقتصادی و آزادی سیاسی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ آن شهروند ایالات متحده که به سبب قوانین ایالات مختلف، به‌دلیل نداشتن جواز کار، اجازه‌ی پرداختن به حرفه‌ی مورد علاقه‌اش را ندارد از بخشی اساسی از آزادی خویش محروم شده است. کشاورزی که نمی‌تواند به مقدار دلخواھ‌اش گندم بکارد، ھم چنین وضعی دارد و نیز موارد مشابه دیگر. پس آشکار است که آزادی اقتصادی فی‌نفسه جزءِ بسيار مهمی از کلِ آزادی است.

❃ شواهد تاریخی روابط آزادی سياسی و بازار آزاد را تأیید می‌کنند. در هيچ زمان و مکانی جامعه‌ای را سراغ ندارم که بدون اینکه برای سازماندهی بخش اعظم فعالیت‌های اقتصادی خود از بازار آزاد استفاده کند، از آزادی سیاسی قابل ملاحظه‌ای برخوردار بوده باشد. از آنجاکه ما در جامعه‌ای عموما آزاد زندگی می‌کنيم از یاد می‌بریم که آزادی سیاسی در سطح جهان در چه گستره‌ی زمانی و مکانی محدودی وجود داشته است. وضعیت بیشتر افراد بشر اجبار، عبودیت و بدبختی است. سده نوزدھم و اوایل سده بیستم در جهان غرب از جمله استثنائات چشمگیر روند کلی تحولات تاریخی است. آزادی سياسی ھمراه با بازار آزاد و تکامل نهادهای سرمايه‌داری ظهور کرد.

❃ تاریخ فقط بیانگر آن است که سرمایه‌داری شرط لازم برای آزادی سیاسی است، ولی آشکارا شرط کافی برای تحقق آن نیست. ایتالیا و اسپانیای فاشیست، آلمان در ادوار مختلف ھفتاد سال گذشته، ژاپن پیش از جنگ جهانی اول و دوم و روسیه تزاری در دهه‌های پیش از جنگ جهانی اول جوامعی بودند که نمی‌توان آن‌ها را از نظر سیاسی حقیقتاً آزاد به حساب آورد. با وجود اين، در ھر یک از جوامع مذکور فعالیت‌ھای آزاد اقتصادی نوع غالب سازمان اقتصادی بود.

❃ بنابراین، کاملاً امکان دارد نظام اقتصادی‌ای داشته باشیم که به‌طور بنیادی سرمایه‌داری باشد و نظام سیاسی که آزاد نباشد. حتی در چنان جوامعی مردم بیش از کشورھای مدرن خودکامه ھمچون روسیه یا رایش آلمان که خودکامگی اقتصادی را با خودکامگی سياسی درهم‌آمیخته بودند، آزادی داشتند. در روسیه تزاری شهروندان می‌توانستند بدون اجازه‌گیری از مقامات سیاسی شغل خود را عوض کنند، زیرا سرمایه‌داری، وجود مالکیت خصوصی تا حدودی قدرت متمرکز دولت را محدود می‌کرد.

ادامه دارد...

📚 | سرمایه‌داری و آزادی، نوشته‌ی میلتون فریدمن، ترجمه‌ی غلام‌رضا رشیدی

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_فردی
#لیبرالیسم_اقتصادی #میلتون_فریدمن
#سرمایه‌داری #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📄 | گفتار در باب فلسفه (۴) (فلسفه‌ورزی و فلسفه‌اندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین) ➣ @Notes_On_Liberty ✦ فرق فلسفه و دین: ❃ در برآورده ساختن نیاز به شرح و توضیح و نیاز به تصمیم گرفتن، راه دیگری که اغلب جانشین فلسفه به‌شمار می‌آید، راه دین است. فرق…
📄 | فلسفه جدید، فرانسیس بیکن و روش تجربی، تامس هابز و فلسفه سیاسی و تحلیلی (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ فضایی که فلسفه‌ی جدید در آن زاده شد، معلولِ زوال قدرت و سلطه‌ی کلیسا، پیدایش علم تجربی، همراه با احیای دانش و معرفت باستان بود. تفکر از قیمومیت جزم‌اندیشی مسیحی آزاد شد و به راه‌های اصلی‌اش بازگشت. معمولاً رنه دکارت را بنیانگذار فلسفه جدید می‌دانند. البته اگر تفکّر محض موردنظر باشد، این انتساب یقیناً درست است، ولی همان‌گونه که اشتغال فلسفه‌ی سده‌های میانه به اندیشه‌های جزمی بود، ویژگی فلسفه معاصر، نشستن علوم طبیعی و سیاسی به‌جای اندیشه های جزمی و قرار گرفتن این علوم در کانون توجه انسان غربی است. برای آگاهی از نخستین کوشش‌هایی که در راه سازگارکردن فلسفه با نظام علوم جدید صورت گرفته است، باید به کارهای فرانسیس بیکن و تامس(توماس) هابز توجه کرد.

❃ فرانسیس بیکن(۱۵۶۱-۱۶۲۶) در اندیشه‌ی تأسیس روش علمی به‌عنوان تنها شيوه‌ی تحصیل معرفت بود. می‌گفت روش‌های افلاطونی و ارسطویی توانایی رسیدن به شناخت حقیقی را ندارند. خود او روش مشاهده و استقرا، یعنی گردآوری داده‌ها و سپس تفسیر کردن آن‌ها را پیشنهاد کرد. روش پیشنهادی بیکن در بررسی داده‌های گردآوری شده، روش خاص خود اوست و به موضوع بحث ما ربطی ندارد. ولی مطمئناً بیکن خاصیت فرضیه‌های علمی را نفهمیده بود، زیرا فرضیه‌ی علمی باید بر گردآوری داده‌ها مقدم باشد. با این همه، تأکید او بر بنیان تجربی و مشاهده‌ی معرفت، فتح باب سنّت پراهمیت تجربی در فلسفه‌ی انگلیسی است.

❃ بیکن طرح اثر علمی-فلسفی گسترده‌ای را ریخته بود که از بررسی همه‌ی معارف بر پایه‌ی اصول تجربی کم‌تر نبود. این اثر بسیار ناقص ماند، و آثار کامل‌شده‌ی او نظیر رسالات مشهور را نمی‌توان به‌راحتی مربوط به آن دانست. شغل بیکن قضاوت بود. به مقام خزانه‌داری رسید و پس از آن که به رشوه‌خواری متهم شد، این منصب را از دست داد. ولی از آن‌جاکه رشوه‌خواری از لوازم عادی شغل قضاوت در عصر بیکن بود، باید گفت این اتهام بهانه‌ای برای راندن او از صحنه‌ی سیاست بوده است. واقعیت این است که بیکن مشهور بود، ولی محبوب نبود؛ آن هم در عصری که نامداری معمولاً محبوبیت به همراه داشت. ولی این چیزها نباید بر داوری ما در باره‌ی توانایی فکری او تأثیر بگذارد.

❃ بیکن نخستین فیلسوف انگلیسی عصر جدید و چهره‌ی تابناک دوران الیزابتی است، هم‌چنان‌که ویلیام شکسپیر، که عده‌ای به خطا گمان می‌کنند نمایشنامه‌ها و اشعار او را بیکن نوشته و سروده است، چهره‌ی تابناک‌تر آن دوره است. البته در استادی شکسپیر در زبان انگلیسی و تأثیر او، که هنوز هم محسوس است، تردیدی نیست، ولی از عصر فرانسیس بیکن به بعد، فیلسوفان غالب خود را ناگزیر دیده‌اند در هنر نویسندگی چون بیکن چیره‌دست باشند.

↓ ادامه دارد:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | فلسفه جدید، فرانسیس بیکن و روش تجربی، تامس هابز و فلسفه سیاسی و تحلیلی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ تامس(توماس) هابز(۱۵۸۸-۱۶۷۴) با اندیشه‌های فرانسیس بیکن آشنایی داشت. در دوره جنگ داخلی و ایجاد کشورهای مشترک‌المنافع بریتانیا می‌زیست و در آخرین سال‌های سلطنت چارلز دوم در ۹۱ سالگی درگذشت. هابز اندیشه‌های علمی‌اش را بیشتر از گالیله گرفته است. او در ۱۶۳۶ موفق به دیدار گالیله شده بود. اندیشه‌ی سیاسی هابز از اوضاع آشفته انگلستان در دهه‌های چهارم و پنجم سده‌ی هفدهم متأثر است. شاهکار فلسفه سیاسی او کتاب لویاتان است. این کتاب در سال‌های ۱۶۵۰-۱۶۵۱ به هنگامی که هابز به‌عنوان پناهنده سیاسی در فرانسه به سر می‌برد، نوشته شده است.

❃ هابز بر این باور بود که توانسته است بر پایه‌ی علم حرکت، درباره‌ی رفتار انسان توضیحی فلسفی به دست دهد. می‌گفت اعمال انسان نمونه‌ی اجسام در حرکت است و می‌توان با قانون‌های مکانیکی، اعمال او را تبیین کرد. به نظر او، همه‌ی انگیزه‌های انسانی با میل‌کردن به چیزی است با دوری‌گزیدن از چیزی. حالت اول، میل و علاقه است و حالت دوم، بیزاری و نفرت. در قلمروِ عمومی سیاست، علاقه چون گرایش به قدرت، و بیزاری چون ترس از مرگ جلوه می‌کند. و سیاست در اصل با این دو شکل حرکت به پیش رانده می‌شود.

❃ به باور هابز، دولت هنگامی برپا می‌شود که مردم قدرت‌شان را به فرمانروایی تسلیم کنند، انگیزه‌ی تسليم قدرت، ترس از مرگ در وضعیت طبیعی است. تنها وظیفه حکومت، آوردن صلح و امنیت برای مردم است. بنابراین، فرمانروا باید مطلق‌العنان باشد، زیرا او هنگامی می‌تواند مردمی را که بر آن‌ها حکومت می‌کند در کنف حمایت بگیرد که قدرت مطلق داشته باشد. حق فرمانروا برای حکومت، ناشی از ضرورت وجود حکومت مقتدر است و از اراده‌ی خداوند منبعث نیست. الیور کرامول همان اندازه حق اعمال قدرت مطلق دارد که چارلز یکم داشت.

❃ وقتی هابز این مطلب را در کتاب لویاتان نوشت، کرامول به او اجازه داد به انگلستان بازگردد. قانون، فرمان فرمانرواست. قانون همان چیزی است که فرمانروا می‌گوید قانونی است. ممکن است فرمانروا قانون‌های بدی وضع کند، ولی قانون بد بر بی‌قانونی ترجیح دارد. بی‌قانونی هرج‌ومرج است و اوضاع و احوال آشفته بدترین اوضاع است، زیرا انسان را به ترس دائمی از مرگ گرفتار می‌کند. عیب بزرگ فلسفه سیاسی هابز این است که حد وسطی میان قدرت مطلق و هرج‌ومرج یا نبودن قدرت ندیده است و گویا متوجه این مطلب نبوده که ترس از مرگ ناشی از قدرت مطلق تجاوزگر و ناروا همان اندازه شدید است که ترس از مرگ ناشی از بی‌قانونی، به باور هابز، همه دنبال قدرت‌اند و اگر با قدرت بزرگتری، مثلاً قدرت فرمانروا، مهار نشوند، حتی به قیمت زندگی دیگران هم که شده برای ارضای میل به قدرت، پیوسته تکاپو می‌کنند.

↓ ادامه دارد:
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | فلسفه جدید، فرانسیس بیکن و روش تجربی، تامس هابز و فلسفه سیاسی و تحلیلی (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ تا آن‌جاکه فرد مقیاس است، گفته‌ی هابز به هیچ روی درست نیست؛ زیرا تمدّن انسان تا اندازه‌ی زیادی تاریخ فرو کوفتن آگاهانه غریزه‌ها یا انگیزه‌های پرخاشجویانه است؛ چندان‌که این گونه غریزه‌ها نابود شده‌اند و انسان مطيع و رام و تا اندازه‌ای از خود گسسته شده است، با این‌که غریزه‌ها والایش و تلطیف یافته‌اند و به شکلی سازگار و آمیزگار با جامعه درآمده‌اند. ولی اگر جهان مقیاس باشد، مطمئناً کشورها همان کاری را می‌کنند که به قول هابز افراد در غیبت فرمانروای مطلق‌العنان می‌کنند.

❃ هابز به‌عنوان پیشاهنگ فلسفه تحلیلی، مقامی بلند دارد. او بر تمایز منطقی میان رده‌های گوناگون واژه‌ها تأکید می‌ورزید. می‌گفت نام‌ها، نام اجسام و کیفیات است و اگر نامی که مخصوص یک رده است، به گونه‌ای به‌کار گرفته شود که انگار به رده‌ی دیگری تعلق دارد، نتیجه‌ای که به بار می‌آید، بی‌معنایی واژه است. هابز مدعی بود مسئله کلیات مسئله‌ای کاذب است، واژه «کلی» نامی است برای رده‌ای از نام‌ها، نه نامی برای رده‌ای از اجسام.

❃ نمی‌توان برچسب یکی از مکتب‌های فلسفی را بر اندیشه‌های هابز زد. او، هم به راه خردگرایان رفته و هم در مسیر تجربه‌گرایان گام زده است. هابز می‌خواست بر پایه‌ی آن چیزی که در عصر او از قانون‌های حرکت می‌فهمیدند، رفتار انسان را تبیین کند. این کار روشی بود خردگرایانه و تقریباً با اطمینان می‌توان گفت روش نادرستی بود. ولی هابز در بسیاری از موارد به واسطه‌ی نگرش صریح و بی‌ابهامش در زمینه‌ی مسئله معرفت و اخلاق، جایش در میان تجربه‌گرایان است. همه از تامس هابز انتقاد می‌کنند، ولی هیچ ‌کس نیست که نکته‌ای ستودنی در اندیشه او نیابد. جای هابز در تاریخ فلسفه انگلیسی در کنار فراگیرترین اندیشمندان است.

#فلسفه #تاریخ_فلسفه
#تجربه‌گرایی #خردگرایی
#فرانسیس_بیکن #تامس_هابز
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 سرمایه‌داری و نظام بازار آزاد (۳) | ✍ هنری هازلیت ➣ @Notes_On_Liberty ❈ به یک نمونه ساده -که بیش از حد هم ساده شده‌است- نگاهی بیاندازیم: - فرض کنیم «پیتر» و «پل» صندلی سازند. جداگانه کار می‌کنند و صندلی‌هایی با کیفیت یکسان بیرون می‌دهند، ولی پیتر کوشاتر…
📃 سرمایه‌داری و نظام بازار آزاد (۴) | ✍ هنری هازلیت

➣ @Notes_On_Liberty

❃ برخلاف جار و جنجال بزرگ اتحادیه‌های کارگری و سوسیالیست‌ها، رابطه‌ی کارفرما و کارگر نیز از اساس، یک رابطه‌ی همکاری است. هر یک به دیگری نیاز دارد و رابطه‌شان ماهیتاً از جنس شراکت است. هرچه کارفرما موفق‌تر باشد، می‌تواند کارگران بیشتری را استخدام کند و دستمزد بیشتری نیز به آن‌ها پیشنهاد کند. هرچه کارگرها کارآمدتر باشند، کارفرما موفق‌تر خواهد بود و کارگران دستمزد بیشتری دریافت می‌کنند.

❃ اگرچه ممکن است این ایده به نظر بسیاری عجیب بیاید، ولی لازم است اشاره شود که حتی رقابت اقتصادی نیز شکلی از همکاری اقتصادی است. دست‌کم می‌توان گفت که رقابت اقتصادی یک بخش ضروری از یک سیستم کارآمد همکاری اقتصادی است. اگر رقابت را جداگانه بنگریم، این عبارت ممکن است متناقض به نظر بیاید، ولی اگر یک گام به عقب برگردیم و نگاهی فراگیر به آن بکنیم، بدیهی می‌شود. جنرال‌موتورز و فورد مستقیماً با هم همکاری نمی‌کنند، ولی هر یک تلاش دارند با مصرف‌کننده، با خریدار بالقوه خودرو، همکاری کنند. هر شرکت تلاش می‌کند از رقیب‌اش خودروِ بهتری به مشتری پیشنهاد کند یا خودرویی با همان کیفیت را با قیمت کمتری ارائه دهد. هر کدام از این شرکت‌ها محرک شرکت دیگر برای کاهش هزینه‌ها و تولید بهتر است. به‌عبارت دیگر، هر کدام برای همکاری موثرتر با عموم خریداران به دیگری فشار می‌آورد. هر یک دیگری را کارآمدتر می‌کند. بنابراین جنرال‌موتورز و فورد غیرمستقیم همکاری می‌کنند. هر شرکت عظیمی، خود یک تشکیلات بزرگ مبتنی بر همکاری است.

❃ برای نمونه، یک روزنامه‌ی بزرگ، سازمانی است که در آن هر گزارشگر، دبیر سرویس، مدیر بازرگانی، چاپخانه، راننده کامیون پخش، و روزنامه فروش برای ایفای نقش خود همکاری می‌کنند. یک شرکت صنعتی بزرگ مثل جنرال‌موتورز یا جنرال الکتریک -یا در واقع هر کدام از هزاران شرکت موفق کوچک‌تر- معجزه‌ای از یک همکاری دائمی‌است.

❃ در مقیاس کلان نیز همه جهان آزاد، از طریق تجارت دوجانبه، در یک نظام همکاری بین‌المللی به هم وابسته شده است و در آن هر کشوری نیازهای دیگران را ارزان‌تر و بهتر از آنچه خودشان می‌توانستند تهیه کنند، فراهم می‌کند. در واقع این همکاری در مقیاس بزرگ و کوچک رخ می‌دهد. چراکه هر کدام از ما می‌دانیم پیش‌بردن اهداف دیگران، اگرچه غیر‌مستقیم، ولی موثرترین روش برای دستیابی به خواسته‌های خودمان است.

❃ بنابراین بازار آزاد، نظام عظیمی از همکاری اجتماعی است که انگیزه‌ها را برای تولید بیشینه می‌کند، تولید را به طرز معجزه‌آسایی جهت‌دهی می‌کند؛ به‌گونه‌ای که هزاران کالا و خدمت به نسبت‌هایی که در جامعه مورد نیازند تولید شوند، بازده را بیشینه می‌کند و این امر را با پاداش‌دهی بر مبنای اصل «به هر کس به اندازه‌ی تولیدش» انجام می‌دهد. هدف اصلی ما باید تلاش در جهت به کمال رساندن این نظام سترگ باشد، نه براندازی یا استحاله آن.

❃ این نظام بزرگ، از زمان ظهور ایده‌های سوسیالیستی در سده نوزدهم، همواره مورد حمله بوده‌است. امروزه نیز از جهات گوناگونی تهدید می‌شود. آینده تجارت آزاد وابسته به توانایی‌اش در دفع این حملات است تا بتواند خودش را از این به اصطلاح «اصلاحات» نجات دهد.

✦ بیایید به مهمترین تهدیدهای معاصر تجارت آزاد نگاهی بیندازیم و از رودرروترین و جدی‌ترین‌شان آغاز کنیم:

❃ در نیمه‌ی نخست سده بیستم، رودر‌روترین و جدی‌ترین‌ تهدید تجارت آزاد، سوسیالیسم عریان بود، یعنی سوسیالیسم به شکل ارتدوکس مالکیت دولتی و مدیریت ابزارهای تولید. این همان چیزی است که امروزه آن را در کاملترین شکلش در جهان کمونیستی داریم و به شکلی تعدیل شده و جزئی هم در بیشتر جهان غیرکمونیست یافت می‌شود، اما مالکیت دولتی ابزار تولید دیگر افسون خود را از دست داده، زیرا در عالم واقع آزموده شده است. بیشتر دولت‌‌های اروپایی، مالک و مجری راه‌آهن و خدمات تلفن و تلگراف کشورشان هستند. نتیجه‌ی این امر خدمات ضعیف و کسری بودجه مزمن بوده‌است. حتی راه‌آهن‌های خصوصی آمریکا که به شدت تحت کنترل‌اند عملکرد بهتری دارند یا مخابرات خصوصی در آمریکا، اگرچه باز هم شدیداً زیر نظارت است، هنوز در جهان بهترین است. دفاتر پستی دولتی، دیگر همه جا به لطیفه‌ای شبیه است. احزاب سوسیالیست در اروپا، هنوز هم می‌خواهند صنایعی را که ملّی(دولتی) کرده‌اند برای حفظ آبرو هم که شده ملّی نگه دارند، ولی معدودی از آن‌ها هم فعالانه در پی فشار بیشتر برای ملّی‌سازی هستند.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی
#بازار_آزاد #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
👍1