📃 شاهنشاهی ایران از نگاه هگل (۱) | ✍🏻 فردریش هگل
➣ @Notes_On_Liberty
❃ شاهنشاهی ایران(Persischen Reiche)، همچون امپراتوری گذشته آلمان و مملکت پهناور زیرفرمان ناپلئون، امپراتوری بهمعنای امروزی این واژه بود؛ زیرا از کشورهای گوناگونی فراهم میآمد که هرچند به شاهنشاهی ایران وابستگی داشتند، ولیکن فردیت و عادات و قوانین خود را حفظ میکردند. قوانین عامی که وضع میشد در عین آنکه برای همگان الزامآور بود به ویژگیهای قومی گزندی نمیرساند، بلکه حتی از آنها پشتیبانی و نگاهبانی میکرد، به نحوی که هر یکی از اقوامِ پدیدآورندهیِ آن شاهنشاهی، نظام سیاسی خاص خود را داشت.
❃ به همانگونه که روشنایی بر همه چیز میتابد -و هر یک را به شیوهای سرشار از زندگی میکند- امپراتوری ایران نیز اقوام بسیار را در بر میگرفت و هر یک را در خوی و منش ویژه آن آزاد میگذاشت. برخی از آن اقوام حتی از شاهان خاص خود پیروی میکردند و نیز زبان و زینافزار و شیوه زندگی و عاداتی جداگانه داشتند و همه اینها در پناه اقتدار بیطرف «روشنایی» به آرامش کنار یکدیگر میزیستند. امپراتوری ایران هر سه عنصر جغرافیایی را که پیشتر از یکدیگر باز شناختیم در بر داشت. نخست کوهستانهای پارس و ماد؛ دوم درههای دجله و فرات که ساکنانش در سایهی تمدنی پیشرفته با هم یگانه شده بودند و نیز مصر؛ یعنی وادی نیل که فنون صنعتی و کشاورزی و انواع دانشها را در بستر خود پرورانده است، و سرانجام از عنصر سوم امپراتوری ایران نیز باید نام برد و آن اقوامی بودند که به پیشباز خطر دریاها میرفتند؛ یعنی سوریان و فنیقیان و ساکنان مستعمره یونانی و ایالات کرانهای یونان در آسیای صغیر.
❃ ایران بدینگونه سه اصل طبیعی را خود میآمیخت، و حال آنکه چین و هند با دریا بیگانه بودند. در ایران نه از آن تمامیت یکپارچهای که در چین دیدیم نشانی بود و نه از آشوبی که هوس در سراسر زندگی هندو برپا میکرد. در اینجا حکومت هر چند همه اقوام را در وحدتی متمرکز گردهم میآورد، ليکن هر یک از آنها را به حال خود وا میگذاشت.
❃ و بدینگونه درندهخوییها و بیرحمیهایی که در ستیزههای مردمان با یکدیگر روا داشته میشد و کتاب پیامبران و کتاب شموئیل تورات گواه آناند، پایان گرفت. شِکوههای پیامبران یهود و نفرینهایشان بر اوضاع موجود پیش از گشوده شدن بابل به دست کوروش از سیهروزی و تباهکاری و آشفتگی حال آنان و نیز از سعادتی که کوروش بر سراسر آسیای غربی ارزانی داشت خبر میدهد.
❃ آسیاییان، بدان خو نداشتند که استقلال و آزادی و چابکی اندیشه را با تمدن یعنی با دلبستگی به پیشهها و سرگرمیهای گوناگون و برخورداری از اسباب آسایش زندگی بیامیزند. دلیری جنگی نزد آنان تنها با درندهخویی سازگار است. این دلیری آنگونه دلیری آرام و استوار بر نظم نیست؛ و چون پذیرای دلبستگیهای گوناگون فرهنگی شود، به زودی مردانگی آنان رو به سستی مینهد و نیروهایشان کاستی میپذیرد، و مردانی بندهی کامرانی میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ شاهنشاهی ایران(Persischen Reiche)، همچون امپراتوری گذشته آلمان و مملکت پهناور زیرفرمان ناپلئون، امپراتوری بهمعنای امروزی این واژه بود؛ زیرا از کشورهای گوناگونی فراهم میآمد که هرچند به شاهنشاهی ایران وابستگی داشتند، ولیکن فردیت و عادات و قوانین خود را حفظ میکردند. قوانین عامی که وضع میشد در عین آنکه برای همگان الزامآور بود به ویژگیهای قومی گزندی نمیرساند، بلکه حتی از آنها پشتیبانی و نگاهبانی میکرد، به نحوی که هر یکی از اقوامِ پدیدآورندهیِ آن شاهنشاهی، نظام سیاسی خاص خود را داشت.
❃ به همانگونه که روشنایی بر همه چیز میتابد -و هر یک را به شیوهای سرشار از زندگی میکند- امپراتوری ایران نیز اقوام بسیار را در بر میگرفت و هر یک را در خوی و منش ویژه آن آزاد میگذاشت. برخی از آن اقوام حتی از شاهان خاص خود پیروی میکردند و نیز زبان و زینافزار و شیوه زندگی و عاداتی جداگانه داشتند و همه اینها در پناه اقتدار بیطرف «روشنایی» به آرامش کنار یکدیگر میزیستند. امپراتوری ایران هر سه عنصر جغرافیایی را که پیشتر از یکدیگر باز شناختیم در بر داشت. نخست کوهستانهای پارس و ماد؛ دوم درههای دجله و فرات که ساکنانش در سایهی تمدنی پیشرفته با هم یگانه شده بودند و نیز مصر؛ یعنی وادی نیل که فنون صنعتی و کشاورزی و انواع دانشها را در بستر خود پرورانده است، و سرانجام از عنصر سوم امپراتوری ایران نیز باید نام برد و آن اقوامی بودند که به پیشباز خطر دریاها میرفتند؛ یعنی سوریان و فنیقیان و ساکنان مستعمره یونانی و ایالات کرانهای یونان در آسیای صغیر.
❃ ایران بدینگونه سه اصل طبیعی را خود میآمیخت، و حال آنکه چین و هند با دریا بیگانه بودند. در ایران نه از آن تمامیت یکپارچهای که در چین دیدیم نشانی بود و نه از آشوبی که هوس در سراسر زندگی هندو برپا میکرد. در اینجا حکومت هر چند همه اقوام را در وحدتی متمرکز گردهم میآورد، ليکن هر یک از آنها را به حال خود وا میگذاشت.
❃ و بدینگونه درندهخوییها و بیرحمیهایی که در ستیزههای مردمان با یکدیگر روا داشته میشد و کتاب پیامبران و کتاب شموئیل تورات گواه آناند، پایان گرفت. شِکوههای پیامبران یهود و نفرینهایشان بر اوضاع موجود پیش از گشوده شدن بابل به دست کوروش از سیهروزی و تباهکاری و آشفتگی حال آنان و نیز از سعادتی که کوروش بر سراسر آسیای غربی ارزانی داشت خبر میدهد.
❃ آسیاییان، بدان خو نداشتند که استقلال و آزادی و چابکی اندیشه را با تمدن یعنی با دلبستگی به پیشهها و سرگرمیهای گوناگون و برخورداری از اسباب آسایش زندگی بیامیزند. دلیری جنگی نزد آنان تنها با درندهخویی سازگار است. این دلیری آنگونه دلیری آرام و استوار بر نظم نیست؛ و چون پذیرای دلبستگیهای گوناگون فرهنگی شود، به زودی مردانگی آنان رو به سستی مینهد و نیروهایشان کاستی میپذیرد، و مردانی بندهی کامرانی میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 شاهنشاهی ایران از نگاه هگل (۲) | ✍🏻 فردریش هگل
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پارسیان هرچند بر سرزمینهای توانگرتر و با فرهنگتر و بارورتر فرمان راندهاند، ویژگیهای شیوه زندگی کهن خویش را از دست ندادهاند. همیشه یک پایشان در سرزمین نیایی بود و پای دیگر در سرزمینهای گشودهشدهی بیگانه. شاه در این سرزمین نیایی دوستی در میان دوستان بود گویی که همپایگانش در پیرامون او گرد آمدهاند. بیرون از کشور، خداوندگاری بود که همه از او فرمان میبردند و با پرداخت باج، وابستگی خود را به او نشان میدادند. پارسیان که به دین زند وفادار ماندند زندگی خود را به پرهیزگاری و پرستش بیپیرایهی اهورمزدا میگذراندند.
❃ گورهای شاهان در خود پارس بود، و شاه در آنجا گاه از هممیهنانش دیدن میکرد و با آنان روابطی در نهایتِ سادگی داشت؛ (در بازگشت از سرزمینهای بیگانه) برای آنان سوغات میآورد، درحالیکه اقوام دیگر مکلف بودند که به او پیشکش دهند. در دربار شاه، لشکری از سواران پارسی بودند که هستهی ارتش ایران را تشکیل میدادند.
❃ آنان همگی در یک زمان بر خوان مینشستند و بسیار باانضباط بودند. در نبردها به دلاوری شهرت داشتند و حتی یونانیان در جنگهای ماد، جانبازیهایشان را ستودند. چون سراسر سپاه ایران، که این لشکر به آن وابسته بود، میخواست رهسپار نبرد شود، نخست فرمان احضار همه مردمان آسیایی داده میشد.
❃ هنگامیکه همه جنگنجویان گرد میآمدند، لشکرکشی با آن حالت ناآرامی و خوی کوچنشینی که ویژه پارسیان بود آغاز میشد. بدینسان بود که ایرانیان بر سرزمین سکاها و تراس و سرانجام یونان، که مقدر آن بود که نیروی شگرف ایشان آنجا را در هم شکسته شود، تاخت بردند. اینگونه لشکرکشی بیشتر به کوچی میمانست، زیرا خانوادههای سربازان با آنان به راه میفتادند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پارسیان هرچند بر سرزمینهای توانگرتر و با فرهنگتر و بارورتر فرمان راندهاند، ویژگیهای شیوه زندگی کهن خویش را از دست ندادهاند. همیشه یک پایشان در سرزمین نیایی بود و پای دیگر در سرزمینهای گشودهشدهی بیگانه. شاه در این سرزمین نیایی دوستی در میان دوستان بود گویی که همپایگانش در پیرامون او گرد آمدهاند. بیرون از کشور، خداوندگاری بود که همه از او فرمان میبردند و با پرداخت باج، وابستگی خود را به او نشان میدادند. پارسیان که به دین زند وفادار ماندند زندگی خود را به پرهیزگاری و پرستش بیپیرایهی اهورمزدا میگذراندند.
❃ گورهای شاهان در خود پارس بود، و شاه در آنجا گاه از هممیهنانش دیدن میکرد و با آنان روابطی در نهایتِ سادگی داشت؛ (در بازگشت از سرزمینهای بیگانه) برای آنان سوغات میآورد، درحالیکه اقوام دیگر مکلف بودند که به او پیشکش دهند. در دربار شاه، لشکری از سواران پارسی بودند که هستهی ارتش ایران را تشکیل میدادند.
❃ آنان همگی در یک زمان بر خوان مینشستند و بسیار باانضباط بودند. در نبردها به دلاوری شهرت داشتند و حتی یونانیان در جنگهای ماد، جانبازیهایشان را ستودند. چون سراسر سپاه ایران، که این لشکر به آن وابسته بود، میخواست رهسپار نبرد شود، نخست فرمان احضار همه مردمان آسیایی داده میشد.
❃ هنگامیکه همه جنگنجویان گرد میآمدند، لشکرکشی با آن حالت ناآرامی و خوی کوچنشینی که ویژه پارسیان بود آغاز میشد. بدینسان بود که ایرانیان بر سرزمین سکاها و تراس و سرانجام یونان، که مقدر آن بود که نیروی شگرف ایشان آنجا را در هم شکسته شود، تاخت بردند. اینگونه لشکرکشی بیشتر به کوچی میمانست، زیرا خانوادههای سربازان با آنان به راه میفتادند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 شاهنشاهی ایران از نگاه هگل (۳) | ✍🏻 فردریش هگل
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هر قومی ویژگیها و ساز و برگ قومی خود را نمایش میداد و به صورت گروهی رهسپار کارزار میشد. هر یک نظم و شیوه پیکار ویژه خود را داشت. هرودوت از این چشمانداز رنگارنگ بدانگونه که در لشکرکشی بزرگ ملّتها در زمان خشایارشا نمایان بوده پردهای استادانه کشیده است(گویا دو میلیون تن در لشکرکشی همراه او بودهاند.[چنین رقمی بیگمان از بزرگنماییهای یونانیان بوده است]). با این حال چون این اقوام از حيث نظم و نیز نیرو و دلاوری، نابرابر بودند، به آسانی میتوان دریافت که چگونه سپاه اندک ولی آزموده یونانیان که از همان روحیه میهنپرستی الهام میگرفتند و رهبری بیمانند داشتند توانستند در برابر آن سپاهیان پرشماره ولی آشفته ایستادگی کنند.
❃ ایالات میبایست سازوبرگ اسوران پارسی را که در مرکز شاهنشاهی میزیستند فراهم کنند. بابل میبایست یک سوم سازوبرگ را بدهد و از این رو به ظاهر توانگرترین ایالت بوده است. و اما درباره درآمدهای دیگر نیز هر قوم میبایست که بهترین فرآوردهی سرزمین خود را به پارس بفرستد: بدینسان عربستان عود میفرستاد، شام پارچهی ارغوانی و جاهای دیگر، چیزهای دیگر.
❃ در تربیت شاهزادگان -بهویژه وارثان تاج و تخت- دقت بسیار بهکار میرفت. پسران شاه تا هفت سالگی نزد زنان میماندند و شاه آنان را نزد خود نمیپذیرفت. از هفت سالگی، شکار و سواری و تیراندازی و نیز راستگویی به آنان میآموختند. همچنین گفتهاند که شاهزادگان آیین زردشت را از مغان فرا میگرفتند. چهارتن از بلندمنشترین پارسیان کار تربیت شاهزادگان را به عهده داشتند.
❃ مهان کشور در مهستان یعنی شورا به رایزنی مینشستند. مغان نیز در میان ایشان بودند. در وصف آنان گفتهاند که آزادمردانی بودهاند بلندمنش و وفادار و میهنپرست. چنین بودهاند آن هفت بزرگمرد پارسی -همانند هفت امشاسپندی که برگرد اهورمزدایند- که چون نقاب از چهره اسمردیس دروغین[بردیای دروغین] برافتاد، برای گزیدن بهترین شیوه کشورداری انجمن کردند. آنان دور از هرگونه تعصب و بیآنکه خود جویای جاه و نام باشند، همداستان شدند که پادشاهی تنها شكل حکومت مناسب برای شاهنشاهی ایران است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هر قومی ویژگیها و ساز و برگ قومی خود را نمایش میداد و به صورت گروهی رهسپار کارزار میشد. هر یک نظم و شیوه پیکار ویژه خود را داشت. هرودوت از این چشمانداز رنگارنگ بدانگونه که در لشکرکشی بزرگ ملّتها در زمان خشایارشا نمایان بوده پردهای استادانه کشیده است(گویا دو میلیون تن در لشکرکشی همراه او بودهاند.[چنین رقمی بیگمان از بزرگنماییهای یونانیان بوده است]). با این حال چون این اقوام از حيث نظم و نیز نیرو و دلاوری، نابرابر بودند، به آسانی میتوان دریافت که چگونه سپاه اندک ولی آزموده یونانیان که از همان روحیه میهنپرستی الهام میگرفتند و رهبری بیمانند داشتند توانستند در برابر آن سپاهیان پرشماره ولی آشفته ایستادگی کنند.
❃ ایالات میبایست سازوبرگ اسوران پارسی را که در مرکز شاهنشاهی میزیستند فراهم کنند. بابل میبایست یک سوم سازوبرگ را بدهد و از این رو به ظاهر توانگرترین ایالت بوده است. و اما درباره درآمدهای دیگر نیز هر قوم میبایست که بهترین فرآوردهی سرزمین خود را به پارس بفرستد: بدینسان عربستان عود میفرستاد، شام پارچهی ارغوانی و جاهای دیگر، چیزهای دیگر.
❃ در تربیت شاهزادگان -بهویژه وارثان تاج و تخت- دقت بسیار بهکار میرفت. پسران شاه تا هفت سالگی نزد زنان میماندند و شاه آنان را نزد خود نمیپذیرفت. از هفت سالگی، شکار و سواری و تیراندازی و نیز راستگویی به آنان میآموختند. همچنین گفتهاند که شاهزادگان آیین زردشت را از مغان فرا میگرفتند. چهارتن از بلندمنشترین پارسیان کار تربیت شاهزادگان را به عهده داشتند.
❃ مهان کشور در مهستان یعنی شورا به رایزنی مینشستند. مغان نیز در میان ایشان بودند. در وصف آنان گفتهاند که آزادمردانی بودهاند بلندمنش و وفادار و میهنپرست. چنین بودهاند آن هفت بزرگمرد پارسی -همانند هفت امشاسپندی که برگرد اهورمزدایند- که چون نقاب از چهره اسمردیس دروغین[بردیای دروغین] برافتاد، برای گزیدن بهترین شیوه کشورداری انجمن کردند. آنان دور از هرگونه تعصب و بیآنکه خود جویای جاه و نام باشند، همداستان شدند که پادشاهی تنها شكل حکومت مناسب برای شاهنشاهی ایران است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 شاهنشاهی ایران از نگاه هگل (۴) | ✍🏻 فردریش هگل
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پس تصمیم گرفتند که بامداد پگاه اسب هرکس زودتر شیهه بکشد دارندهاش به پادشاهی برسد چون آفتاب برآمد و اسب داریوش شیهه کشید او را به جانشینی کمبوجیه برداشتند. پهناوری دامنهی شاهنشاهی ایران مایهی آن شد که حکومت ایالات به دست گماشتگان شاه یا شهربها [ساتراپها] سپرده شود، اینان اغلب به خودسری رفتار میکردند و بر یکدیگر رشک میبردند و این سرچشمه تباهیهای بسیار بود. ليكن شهربها فقط روسای عالی ایالات بودند و بهطور کلی شاهان زیردست شاهنشاه را آزاد میگذاشتند تا امتیازهای سلطنتی خود را نگاه دارند.
❃ همهی زمینها و آبها از آنِ شاهنشاه ایران بود. «زمین و آب» چیزی بود که داریوش و خشایارشا از یونانیان میخواستند. ولی شاه فقط بهمعنای انتزاعی و اعتباری حق حاکمیت داشت، وگرنه حق بهرهبرداری از مملکت، به خود اقوام زیردست تعلق داشت و تعهداتشان عبارت بود از فراهم کردن هزینهی دربار و شهربها و تسلیم پربهاترین خواستههای خود. مالیات به نرخ یکسان نخستین بار از سوی داریوش وضع شد. چون موكب شاه به راه میفتاد بخشهایی که او از آنها دیدن میکرد، می بایست به شاه پیشکش دهند، از اندازه این پیشکشها می توان به ثروت ایالات نافرسوده امپراتوری پی برد.
❃ ایرانیان بهعنوان پرستندگان روشنایی در برابر دینهای دیگر، آسانگیر و شکیبا بودند. بدینسان شيوهی فرمانروایی ایرانیان بر اقوام دیگر چه در زمینهی دینی و چه دنیوی، هیچگاه با زورگویی آمیخته نبود. از گزارش هردوت دربارهی داریوش، برعکس کمبوجیه، بر میآید که آنان این آسانگیری و شکیبایی را با آگاهی به کار میبستند. و نیز به گزارش هردوت ایرانیان هرگز بتپرست نبودند و کار دیگران را در نمایش خدا به شکل آدمی تمسخر میکردند.
(پ.ن: این تلقیای است که هگل از طریق نویسندگان یونانی از تاریخ ایران پیدا کرده)
#ایران #هگل #دولت_ملی
#ایرانشهر #شاهنشاهی_ایران
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پس تصمیم گرفتند که بامداد پگاه اسب هرکس زودتر شیهه بکشد دارندهاش به پادشاهی برسد چون آفتاب برآمد و اسب داریوش شیهه کشید او را به جانشینی کمبوجیه برداشتند. پهناوری دامنهی شاهنشاهی ایران مایهی آن شد که حکومت ایالات به دست گماشتگان شاه یا شهربها [ساتراپها] سپرده شود، اینان اغلب به خودسری رفتار میکردند و بر یکدیگر رشک میبردند و این سرچشمه تباهیهای بسیار بود. ليكن شهربها فقط روسای عالی ایالات بودند و بهطور کلی شاهان زیردست شاهنشاه را آزاد میگذاشتند تا امتیازهای سلطنتی خود را نگاه دارند.
❃ همهی زمینها و آبها از آنِ شاهنشاه ایران بود. «زمین و آب» چیزی بود که داریوش و خشایارشا از یونانیان میخواستند. ولی شاه فقط بهمعنای انتزاعی و اعتباری حق حاکمیت داشت، وگرنه حق بهرهبرداری از مملکت، به خود اقوام زیردست تعلق داشت و تعهداتشان عبارت بود از فراهم کردن هزینهی دربار و شهربها و تسلیم پربهاترین خواستههای خود. مالیات به نرخ یکسان نخستین بار از سوی داریوش وضع شد. چون موكب شاه به راه میفتاد بخشهایی که او از آنها دیدن میکرد، می بایست به شاه پیشکش دهند، از اندازه این پیشکشها می توان به ثروت ایالات نافرسوده امپراتوری پی برد.
❃ ایرانیان بهعنوان پرستندگان روشنایی در برابر دینهای دیگر، آسانگیر و شکیبا بودند. بدینسان شيوهی فرمانروایی ایرانیان بر اقوام دیگر چه در زمینهی دینی و چه دنیوی، هیچگاه با زورگویی آمیخته نبود. از گزارش هردوت دربارهی داریوش، برعکس کمبوجیه، بر میآید که آنان این آسانگیری و شکیبایی را با آگاهی به کار میبستند. و نیز به گزارش هردوت ایرانیان هرگز بتپرست نبودند و کار دیگران را در نمایش خدا به شکل آدمی تمسخر میکردند.
(پ.ن: این تلقیای است که هگل از طریق نویسندگان یونانی از تاریخ ایران پیدا کرده)
#ایران #هگل #دولت_ملی
#ایرانشهر #شاهنشاهی_ایران
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در باب آزادی و دموکراسی (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اغلب اتفاق میفتد که دو مفهوم آزادی و دموکراسی یکی انگاشته شده و بدون توجه به معانی حقیقی کاملاً متفاوتشان، بهجای هم بهکار میروند.
❃ برخی از اندیشمندان چون «روسو»، و بیشتر سوسیالیستها به پیروی از این فیلسوف فرانسوی، آزادی را تنها در چارچوب یک دموکراسی واقعی میسر میدانند. درحالیکه از دیدگاه فیلسوفان لیبرال، دموکراسی و آزادی دو مفهوم متفاوت و در بعضی موارد احياناً متضادند. از دیدگاه «هایک»، نقطه تلاقی آزادی و دموکراسی اینجاست که در نظام آزاد همه در برابر قانون برابرند. این برابری خواه ناخواه به این درخواست دموکراتیک منجر میشود که همه به تساوی خواهان مشارکت در ایجاد قوانین باشند، ولی مسأله اساسی برای طرفداران آزادی عبارت تست از محدود کردن قدرت جبری هر حکومتی، چه دموکراتیک چه غیر آن؛ درحالیکه دموکراتهای دگماتیک تنها یک محدودیت برای حکومت قائلاند و آن عقیده جاری اکثریت است.
❃ هایک مینویسد: «تفاوت این دو آرمان [آزادی و دموکراسی] وقتی بهوضوح آشکار میشود که مفهوم مخالفِ هر کدام را معین کنیم: مفهوم مخالف دموکراسی عبارت است از حکومت مقتدر[خودرای]؛ مفهوم مخالف آزادی، حکومت توتالیتر است. هیچ یک از این دو سیستم، ضرورتاً نافی مخالف دیگری نیست یعنی دموکراسی میتواند دارای قوای توتالیتر باشد، و [از سوی دیگر] حکومت مقتدری (خودرأی) را میتوان تصور نمود که طبق اصول آزادی عمل میکند.»
❃ «ریمون آرون» در توضیح اندیشهی «هایک» میگوید، برای دموکراتهای دگماتیک نخستین امر عاجل عبارت است از حکومت انسانها توسط خودشان، یا به عبارت دیگر حکومت ارادهی اکثریت. اگر آزادی را اطاعت از قانونی بدانیم که خود ایجاد کردهایم، در این صورت آزادی برای دموکرات دگماتیک عبارت خواهد بود از اطاعت از رأی اکثریت، حال این رأی هرچه میخواهد باشد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اغلب اتفاق میفتد که دو مفهوم آزادی و دموکراسی یکی انگاشته شده و بدون توجه به معانی حقیقی کاملاً متفاوتشان، بهجای هم بهکار میروند.
❃ برخی از اندیشمندان چون «روسو»، و بیشتر سوسیالیستها به پیروی از این فیلسوف فرانسوی، آزادی را تنها در چارچوب یک دموکراسی واقعی میسر میدانند. درحالیکه از دیدگاه فیلسوفان لیبرال، دموکراسی و آزادی دو مفهوم متفاوت و در بعضی موارد احياناً متضادند. از دیدگاه «هایک»، نقطه تلاقی آزادی و دموکراسی اینجاست که در نظام آزاد همه در برابر قانون برابرند. این برابری خواه ناخواه به این درخواست دموکراتیک منجر میشود که همه به تساوی خواهان مشارکت در ایجاد قوانین باشند، ولی مسأله اساسی برای طرفداران آزادی عبارت تست از محدود کردن قدرت جبری هر حکومتی، چه دموکراتیک چه غیر آن؛ درحالیکه دموکراتهای دگماتیک تنها یک محدودیت برای حکومت قائلاند و آن عقیده جاری اکثریت است.
❃ هایک مینویسد: «تفاوت این دو آرمان [آزادی و دموکراسی] وقتی بهوضوح آشکار میشود که مفهوم مخالفِ هر کدام را معین کنیم: مفهوم مخالف دموکراسی عبارت است از حکومت مقتدر[خودرای]؛ مفهوم مخالف آزادی، حکومت توتالیتر است. هیچ یک از این دو سیستم، ضرورتاً نافی مخالف دیگری نیست یعنی دموکراسی میتواند دارای قوای توتالیتر باشد، و [از سوی دیگر] حکومت مقتدری (خودرأی) را میتوان تصور نمود که طبق اصول آزادی عمل میکند.»
❃ «ریمون آرون» در توضیح اندیشهی «هایک» میگوید، برای دموکراتهای دگماتیک نخستین امر عاجل عبارت است از حکومت انسانها توسط خودشان، یا به عبارت دیگر حکومت ارادهی اکثریت. اگر آزادی را اطاعت از قانونی بدانیم که خود ایجاد کردهایم، در این صورت آزادی برای دموکرات دگماتیک عبارت خواهد بود از اطاعت از رأی اکثریت، حال این رأی هرچه میخواهد باشد.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در باب آزادی و دموکراسی (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ریمون آرون اضافه میکند: «من دموکرات دگماتیک نیستم و در این مورد با هایک همعقیدهام: دموکراسی بیش از آنکه هدف باشد وسیله است، رژیمی است که، به خصوص در دوران ما بهترین امکان را برای حفظ آزادی (در رژیمهای آزادیخواه اروپایی) فراهم میکند. با این حال باید اضافه کنم که پیوند این آزادی و دموکراسی تنگتر از آن است که فرمول وسیله-هدف القاء میکند. دموکراسی نتیجهی منطقی فلسفه آزادی است. انتخابات، رقابت احزاب، مجالس نمایندگان در نهایت چیزی جز شیوههای انتخاب حکومت نیستند؛ این انتخاب هدفهایی را که نمایندگان در پیش خواهند گرفت، معین نمیکند... بین آنهایی که به برتری آزادی قائلاند و دیگران که برتری را از آن دموکراسی میدانند، اختلاف در اصول وجود دارد که خود اثر گستردهای بر قضاوت این دو دسته در مورد نهادها و مسائل میگذارد.»
❃ فیلسوفان طرفدار آزادی به دو دلیل عمده آزادی را والاترین آرمانها دانسته و آن را فراسوی همه چیز قرار میدهند: نخست دليل اخلاقی است که از فلسفه اصالت فرد سرچشمه میگیرد، و دوم دلیل اقتصادی که مربوط است به کارایی برتر نظام مبتنی بر آزادی. فلسفهی سیاسی آزادی، از بدو پیدایش همچنان که دربارهی «لاک» ملاحظه کردیم، براساس اصالت فرد و حقوق و آزادیهای فردی بنا شد. هر فردی دارای حقوقِ فطریِ غیرقابلِ تفکیکِ مقدس و خدشهناپذیر است که میتوان آن را در حق حفظ حیات و تلاش آزادانه برای رسیدن به خوشبختی و رفاه خلاصه کرد.
❃ هیچکس به هیچ بهانهای مجاز نیست با تحمیل ارادهی خود به دیگری، وی را وادار به ترک حقوق و آزادیهای فطریاش کند. تشکیل جامعه سیاسی به این معنی نیست که حکومت بهعنوان ارادهی عمومی، از حقی فراتر از حقوق فردی اعضای تشکیلدهنده برخوردار است، بلکه برعکس وظیفهی حکومت پاسداری از حقوق و آزادیهای افراد است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ریمون آرون اضافه میکند: «من دموکرات دگماتیک نیستم و در این مورد با هایک همعقیدهام: دموکراسی بیش از آنکه هدف باشد وسیله است، رژیمی است که، به خصوص در دوران ما بهترین امکان را برای حفظ آزادی (در رژیمهای آزادیخواه اروپایی) فراهم میکند. با این حال باید اضافه کنم که پیوند این آزادی و دموکراسی تنگتر از آن است که فرمول وسیله-هدف القاء میکند. دموکراسی نتیجهی منطقی فلسفه آزادی است. انتخابات، رقابت احزاب، مجالس نمایندگان در نهایت چیزی جز شیوههای انتخاب حکومت نیستند؛ این انتخاب هدفهایی را که نمایندگان در پیش خواهند گرفت، معین نمیکند... بین آنهایی که به برتری آزادی قائلاند و دیگران که برتری را از آن دموکراسی میدانند، اختلاف در اصول وجود دارد که خود اثر گستردهای بر قضاوت این دو دسته در مورد نهادها و مسائل میگذارد.»
❃ فیلسوفان طرفدار آزادی به دو دلیل عمده آزادی را والاترین آرمانها دانسته و آن را فراسوی همه چیز قرار میدهند: نخست دليل اخلاقی است که از فلسفه اصالت فرد سرچشمه میگیرد، و دوم دلیل اقتصادی که مربوط است به کارایی برتر نظام مبتنی بر آزادی. فلسفهی سیاسی آزادی، از بدو پیدایش همچنان که دربارهی «لاک» ملاحظه کردیم، براساس اصالت فرد و حقوق و آزادیهای فردی بنا شد. هر فردی دارای حقوقِ فطریِ غیرقابلِ تفکیکِ مقدس و خدشهناپذیر است که میتوان آن را در حق حفظ حیات و تلاش آزادانه برای رسیدن به خوشبختی و رفاه خلاصه کرد.
❃ هیچکس به هیچ بهانهای مجاز نیست با تحمیل ارادهی خود به دیگری، وی را وادار به ترک حقوق و آزادیهای فطریاش کند. تشکیل جامعه سیاسی به این معنی نیست که حکومت بهعنوان ارادهی عمومی، از حقی فراتر از حقوق فردی اعضای تشکیلدهنده برخوردار است، بلکه برعکس وظیفهی حکومت پاسداری از حقوق و آزادیهای افراد است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در باب آزادی و دموکراسی (۳)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ولی طرفداران سرسخت دموکراسی طور دیگری استدلال میکنند. آنان معتقدند که در رابطهی فرد و جمع، ارجحیت با دومی است چراکه در این رابطه در واقع جامعه مجموعه افراد است منهای یک فرد. لذا ارادهی عمومی(حکومت) بهعنوان ارادهی تمامی افراد با اکثریت آنان بر حق فردی برتری دارد.
❃ با اندک دقتی پی میبریم که این استدلال در تضاد با اندیشه اساسی فیلسوفان آزادی قرار دارد، به این معنی که در آن جای هدف و وسیله عوض شده است: جمع برای حمایت از فرد به وجود میآید. حکومت برای حفاظت از افراد تشکیل میشود؛ ولی یکبار که جامعه و حکومت بهصورت کل یکپارچه درآمد، دولت بهمثابهی اراده عمومی مدعی اقتداری فراسوی حقوق و آزادیهای فردی میگردد. بدین ترتیب، سیاست منزلتی فراتر از حق (طبیعی) پیدا میکند، از این رو اخلاق تابع اراده میشود. این برتریجویی سیاست و اراده، دموکراسی را با خطر لغزیدن به دامن «توتالیتاریسم» روبهرو میسازد.
❃ در یک رژیم صرفاً دموکراتیک، هیچ محدودیتی در برابر ارادهی عمومی(رأی اکثریت) وجود ندارد. بهعبارت دیگر، میتوان گفت که این رژیم برای خود حاکمیت مطلق قائل است و آن را ناشی از ارادهی مردم (با اکثریت آنها) میشمارد. ولی همچنانکه بارها گفته شده، برای آزادی هیچ خطری بزرگتر از قدرت نامحدود نمیتوان سراغ گرفت. این میل ناگزیر در قدرت نامحدود همیشه وجود دارد که با تمسک به حاکمیت مطلق خود، تمامی حقوق و آزادیهای فردی را به نام دفاع از منافع جمعی، محو و کلیه افراد جامعه را به بردگان قدرت سیاسی تبدیل کند. علت مخالفت فیلسوفان آزادی با دموکراتهای دگماتیک در همین نکته نهفته است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ولی طرفداران سرسخت دموکراسی طور دیگری استدلال میکنند. آنان معتقدند که در رابطهی فرد و جمع، ارجحیت با دومی است چراکه در این رابطه در واقع جامعه مجموعه افراد است منهای یک فرد. لذا ارادهی عمومی(حکومت) بهعنوان ارادهی تمامی افراد با اکثریت آنان بر حق فردی برتری دارد.
❃ با اندک دقتی پی میبریم که این استدلال در تضاد با اندیشه اساسی فیلسوفان آزادی قرار دارد، به این معنی که در آن جای هدف و وسیله عوض شده است: جمع برای حمایت از فرد به وجود میآید. حکومت برای حفاظت از افراد تشکیل میشود؛ ولی یکبار که جامعه و حکومت بهصورت کل یکپارچه درآمد، دولت بهمثابهی اراده عمومی مدعی اقتداری فراسوی حقوق و آزادیهای فردی میگردد. بدین ترتیب، سیاست منزلتی فراتر از حق (طبیعی) پیدا میکند، از این رو اخلاق تابع اراده میشود. این برتریجویی سیاست و اراده، دموکراسی را با خطر لغزیدن به دامن «توتالیتاریسم» روبهرو میسازد.
❃ در یک رژیم صرفاً دموکراتیک، هیچ محدودیتی در برابر ارادهی عمومی(رأی اکثریت) وجود ندارد. بهعبارت دیگر، میتوان گفت که این رژیم برای خود حاکمیت مطلق قائل است و آن را ناشی از ارادهی مردم (با اکثریت آنها) میشمارد. ولی همچنانکه بارها گفته شده، برای آزادی هیچ خطری بزرگتر از قدرت نامحدود نمیتوان سراغ گرفت. این میل ناگزیر در قدرت نامحدود همیشه وجود دارد که با تمسک به حاکمیت مطلق خود، تمامی حقوق و آزادیهای فردی را به نام دفاع از منافع جمعی، محو و کلیه افراد جامعه را به بردگان قدرت سیاسی تبدیل کند. علت مخالفت فیلسوفان آزادی با دموکراتهای دگماتیک در همین نکته نهفته است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در باب آزادی و دموکراسی (۴)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ بر خلاف آنچه اغلب ممکن است تصور شود، انسان از دیدگاه فیلسوفانِ آزادی، موجودی کاملاً آزاد نیست. اینها، برخلاف روسو و طرفداران دموکراسی مطلق، انسان را بهعنوان ارادهی آزاد تعریف نمیکنند بلکه به نوعی اخلاق طبیعی با مذهبی معتقدند که اراده آزاد انسان را محدود مینماید؛ درحالیکه مدافعان دموکراسی صرف، تنها اخلاقی سیاسی، یعنی پایبندی به رأی اکثریت، را محترم میشمارند و لذا هیچ محدودیتی برای ارادهی عمومی، با رأی اکثریت قایل نیستند. از دیدگاه جان لاک کبیر، قانون طبیعت، حقوق و آزادیهای طبیعی انسان را محدود میکند. اینجا منظور از قانون طبیعی یک اصل اخلاقی است که عقل انسان بلاواسطه آن را درک میکند؛ مضمون این اصل اخلاقی منع انسانها از تجاوز به حقوق طبیعی همنوعان خود است. تمامی قوانین موضوعه از این قانون طبیعی اساسی ریشه میگیرد و در نهایت ترجمان جنبهها با مصداقهای گوناگون قانون طبیعی است.
❃ قبول این اصل اخلاقی بدین معنی است که ارادهی فردی و پیروِ آن اراده عمومی(حکومت) توسط قانون محدود میشود، قانونی که منبع اولیهی آن به خود انسان، بلکه اقتداری بالاتر از ارادهی انسان یعنی اقتدار طبیعت سنت با مذهب است. اینجا منشاء حقانیت قانون، برخلاف رژیم دموکراسی، تنها رأی و حاکمیت مردم نیست؛ بلکه ریشهی اولیه و اصل تشکیلدهندهی آن در اصل اخلاقی قانون طبیعت نهفته است.
❃ طبق این اصل، انسان اراده مطلق حتی نسبت به وجود خود ندارد، یعنی فرضاً مجاز نیست طبق ارادهی خود تصمیم به حیات یا مرگ بگیرد: خودکشی تجاوز به قانون طبیعت است زیرا اصل اخلاقی که در بالا به آن اشاره کردیم، طبق تعریف آن را محکوم میکند.
❃ محدود بودن ارادهی آزادی انسان، حتی ارادهی فردی، با حاکمیت مطلق در رژیم دموکراسی صرف در تضاد است. بنابراین، دموکراسی را نمیتوان بهعنوان مضمون یا هدف اصلی حکومت تلقی نمود. دموکراسی در بهترین حالت، شیوهی حکومتی مناسبی است، ولی به هیچ وجه آن را نباید تبدیل به محتوی و هدف نهایی حکومت کرد. همچنان که «ریمون آرون» تأکید دارد، دموکراسی بهمثابه شیوه حکومتی و نه هدف از حکومت، عملاً مناسبترین روش حکومتی برای رژیمهای آزادیخواه جدید است.
#اندیشه_سیاسی #سیاسی #آزادی
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی #حق
#دموکراسی #فردگرایی #جان_لاک
#ریمون_آرون #هایک #توتالیتاریسم
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ بر خلاف آنچه اغلب ممکن است تصور شود، انسان از دیدگاه فیلسوفانِ آزادی، موجودی کاملاً آزاد نیست. اینها، برخلاف روسو و طرفداران دموکراسی مطلق، انسان را بهعنوان ارادهی آزاد تعریف نمیکنند بلکه به نوعی اخلاق طبیعی با مذهبی معتقدند که اراده آزاد انسان را محدود مینماید؛ درحالیکه مدافعان دموکراسی صرف، تنها اخلاقی سیاسی، یعنی پایبندی به رأی اکثریت، را محترم میشمارند و لذا هیچ محدودیتی برای ارادهی عمومی، با رأی اکثریت قایل نیستند. از دیدگاه جان لاک کبیر، قانون طبیعت، حقوق و آزادیهای طبیعی انسان را محدود میکند. اینجا منظور از قانون طبیعی یک اصل اخلاقی است که عقل انسان بلاواسطه آن را درک میکند؛ مضمون این اصل اخلاقی منع انسانها از تجاوز به حقوق طبیعی همنوعان خود است. تمامی قوانین موضوعه از این قانون طبیعی اساسی ریشه میگیرد و در نهایت ترجمان جنبهها با مصداقهای گوناگون قانون طبیعی است.
❃ قبول این اصل اخلاقی بدین معنی است که ارادهی فردی و پیروِ آن اراده عمومی(حکومت) توسط قانون محدود میشود، قانونی که منبع اولیهی آن به خود انسان، بلکه اقتداری بالاتر از ارادهی انسان یعنی اقتدار طبیعت سنت با مذهب است. اینجا منشاء حقانیت قانون، برخلاف رژیم دموکراسی، تنها رأی و حاکمیت مردم نیست؛ بلکه ریشهی اولیه و اصل تشکیلدهندهی آن در اصل اخلاقی قانون طبیعت نهفته است.
❃ طبق این اصل، انسان اراده مطلق حتی نسبت به وجود خود ندارد، یعنی فرضاً مجاز نیست طبق ارادهی خود تصمیم به حیات یا مرگ بگیرد: خودکشی تجاوز به قانون طبیعت است زیرا اصل اخلاقی که در بالا به آن اشاره کردیم، طبق تعریف آن را محکوم میکند.
❃ محدود بودن ارادهی آزادی انسان، حتی ارادهی فردی، با حاکمیت مطلق در رژیم دموکراسی صرف در تضاد است. بنابراین، دموکراسی را نمیتوان بهعنوان مضمون یا هدف اصلی حکومت تلقی نمود. دموکراسی در بهترین حالت، شیوهی حکومتی مناسبی است، ولی به هیچ وجه آن را نباید تبدیل به محتوی و هدف نهایی حکومت کرد. همچنان که «ریمون آرون» تأکید دارد، دموکراسی بهمثابه شیوه حکومتی و نه هدف از حکومت، عملاً مناسبترین روش حکومتی برای رژیمهای آزادیخواه جدید است.
#اندیشه_سیاسی #سیاسی #آزادی
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی #حق
#دموکراسی #فردگرایی #جان_لاک
#ریمون_آرون #هایک #توتالیتاریسم
➣ @Notes_On_Liberty
«تورم یک بیماری است، یک بیماری خطرناک و گاه نابودکننده است، بیماریای است که اگر به موقع به آن رسیدگی نشود میتواند یک جامعه را نابود کند. برای نمونه، اَبَرتورم در روسیه و آلمان پس از جنگ جهانی اول، یعنی زمانیکه قیمتها از یک روز به روز دیگر در بعضی مواقع حتی بیشتر از دو برابر میشدند، زمینههای کمونیسم را در یک کشور و زمینههای ناسیونالسوسیالیسم را در کشور دیگر بهوجود آوردند.»
❈ میلتون فریدمن، اقتصاددان آمریکایی
➣ @Notes_On_Liberty
❈ میلتون فریدمن، اقتصاددان آمریکایی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 آیا لسهفر عامل بحران است؟ عامل واقعی بحران: دخالت دولت (۲) | ✍🏻 جرج رایزمن ➣ @Notes_On_Liberty ❃ کاهش نرخ بهره به شدت اقساط ماهانه وامهای رهنی را کاهش داده و از این طریق تقاضای وام مسکن به عنوان ابزار تامین مالی و تقاضای مسکن را افزایش میدهد. پس…
📃 آیا لسهفر عامل بحران است؟ عامل واقعی بحران: دخالت دولت (۳) | ✍🏻 جرج رایزمن
➣ @Notes_On_Liberty
❃ این از دسترفتنِ سرمایه در جریان سقوط بازارهای مالی باعث شده بانکها نتوانند به بسیاری از صنایعی که قبلاً با وام گرفتن از بانکها سر پا بودند، وام بدهند. دلیل اینکه بانکها به این صنایع وام نمیدهند این است که ثروت حقیقی که باید وام داده میشد از بینرفته است.
❃ سیاست فدرال رزرو در گسترش اعتبارات که بر خلق پول توسط بانکهای تجاری متکی بود به نفع وامگیرندگان بدون اعتبار که نباید مشمول این وامها میشدند تمام شد و دیگران محروم شدند. این سیاستها نه تنها باعث باز توزیع منابع شد بلکه به تخریب اقتصاد هم منجر شد. سرمایهای که به این شکل در مکان نامناسب سرمایهگذاری شد و از بین رفت، همان سرمایهای بود که دیگر بنگاهها از آن محروم شدند و در نتیجه ورشکست شدند و قطعاً از مهمترین این قربانیان خود بانکها بودند. زیانهایی که این بانکها متحمل شدند باعث از بینرفتن سرمایه و خارج شدن آنها از بازار شد و این روند قطعاً ادامه خواهد یافت.
❃ هر بحثی پیرامون سقوط بازارها ناقص میماند، اگر به این واقعیت که افزایش قیمت مسکن سالها در رسانهها تشویق میشد بیتوجهی شود. حتی برخی از اقتصاددانان هم این روند را تایید میکردند. آنها طبق آموزههای کینزی که در آن مخارج مصرفکننده بنیان شکوفایی اقتصاد است، افزایش قیمت مسکن را یک ابزار قدرتمند برای تحریک تقاضا میدانستند؛ آنها فرض میکردند که در جریان افزایش قیمت مسکن صاحبان مسکن این موقعیت را یافتند که وام بگیرند تا مصرف بیشتر و تقاضا در اقتصاد را تامین کنند. مشخص شد که این مصرف باعث شده که بسیاری از صاحبان خانه وامهایی بگیرند که هم اکنون از ارزش خانههای شان بیشتر است، بنابراین در نهایت این وامها نتوانستد مصرف بیشتر را القا کنند. این سیاستها عامل از بینرفتن سرمایه در جریان سرمایهگذاریهای نامناسب بود. به علاوه باید نقش ضمانتهای دولتی وامهای رهنی را هم در نظر گرفت.
❃ اگر دولت اصل و فرع یک وام را تضمین کند دلیلی وجود نخواهد داشت که وامدهنده نگران صلاحیت وامگیرنده باشد. در این صورت برای بانک دلیلی وجود ندارد که نگران باشد چون حتی اگر وام نکول* شود ضرر نمیکند. بخش عمدهای از وامهای رهنی مشمول این ضمانتها میشدند. مثلاً یکی از مقالات نیویورک تایمز وزارت مسکن و توسعه شهری را بهعنوان «آژانسی که چرخ وام رهنی برای وامگیرندگان کم اعتبار را از طریق بیمه کردن میلیاردها دلار به راه میاندازد» توصیف کرده است.
❃ این مقاله توصیف میکند که چگونه دپارتمان مسکن و توسعهی شهری استانداردهای قرضدهی را کاهش داد. «خانوارها دیگر مجبور نبودند ثابت کنند که درآمدشان در طول پنج سال آخر ثبات داشته است. سه سال کافی بود... بانکها میتوانستند خودشان بازرسها را انتخاب کنند و لازم نبود که پنلی از طرف دولت تعیین شود. وامدهندگان دیگر مجبور نبودند که با قرضگیرندگانی که دولت ضمانتشان را کرده بود مصاحبه حضوری ترتیب دهند». زیرا دولت اتوماتیکوار وامهای رهنی را بیمه میکرد.
❃ در ادامهی مقاله تایمز، توضیح داده میشود که چطور وام دهندگانی که چنان دمودستگاهی داشتند و جزو قدرتمندترینها بودند «حاضر شدند که به کسانی که اعتبار کمیداشتند و این اعتبار کم باعث میشد نتوانند وامهای درجه یک که بهره پایینتری داشتند را تقاضا کنند، وام دهند».
❃ این مقاله به این موضوع اشاره میکند که «دولت وعده داده بود تا فعالانه و با روشهای خلاقانه تلاش کند که شرایطی ایجاد شود تا آمریکاییهای کمدرآمد و اقلیتها بتوانند صاحبخانه شوند». تلاش فعالانه و خلاقانه توصیف خوبی است از آنچه که وامدهندگان در ارائه چنین وامهای رهنی احمقانهای انجام دادند. یکی از این اقدامات احمقانه، ارائه وامهایی بود که به وامگیرنده اجازه میداد که ابتدا تنها بهره را بازپرداخت کنند یا وامهایی که به وامگیرنده اجازه میداد که بهره را آخر و همراه با اصل وام پرداخت کنند(این گونه وامها مناسب کسانی بود که میخواستند خانهای بخرند و به محض افزایش قیمتها به اندازه کافی، خانه را به فروش برسانند).
* ناکامی در پرداخت فوری سود یا اصل سرمایه در زمان برنهاده را نکول یا ورشکستگی گویند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ این از دسترفتنِ سرمایه در جریان سقوط بازارهای مالی باعث شده بانکها نتوانند به بسیاری از صنایعی که قبلاً با وام گرفتن از بانکها سر پا بودند، وام بدهند. دلیل اینکه بانکها به این صنایع وام نمیدهند این است که ثروت حقیقی که باید وام داده میشد از بینرفته است.
❃ سیاست فدرال رزرو در گسترش اعتبارات که بر خلق پول توسط بانکهای تجاری متکی بود به نفع وامگیرندگان بدون اعتبار که نباید مشمول این وامها میشدند تمام شد و دیگران محروم شدند. این سیاستها نه تنها باعث باز توزیع منابع شد بلکه به تخریب اقتصاد هم منجر شد. سرمایهای که به این شکل در مکان نامناسب سرمایهگذاری شد و از بین رفت، همان سرمایهای بود که دیگر بنگاهها از آن محروم شدند و در نتیجه ورشکست شدند و قطعاً از مهمترین این قربانیان خود بانکها بودند. زیانهایی که این بانکها متحمل شدند باعث از بینرفتن سرمایه و خارج شدن آنها از بازار شد و این روند قطعاً ادامه خواهد یافت.
❃ هر بحثی پیرامون سقوط بازارها ناقص میماند، اگر به این واقعیت که افزایش قیمت مسکن سالها در رسانهها تشویق میشد بیتوجهی شود. حتی برخی از اقتصاددانان هم این روند را تایید میکردند. آنها طبق آموزههای کینزی که در آن مخارج مصرفکننده بنیان شکوفایی اقتصاد است، افزایش قیمت مسکن را یک ابزار قدرتمند برای تحریک تقاضا میدانستند؛ آنها فرض میکردند که در جریان افزایش قیمت مسکن صاحبان مسکن این موقعیت را یافتند که وام بگیرند تا مصرف بیشتر و تقاضا در اقتصاد را تامین کنند. مشخص شد که این مصرف باعث شده که بسیاری از صاحبان خانه وامهایی بگیرند که هم اکنون از ارزش خانههای شان بیشتر است، بنابراین در نهایت این وامها نتوانستد مصرف بیشتر را القا کنند. این سیاستها عامل از بینرفتن سرمایه در جریان سرمایهگذاریهای نامناسب بود. به علاوه باید نقش ضمانتهای دولتی وامهای رهنی را هم در نظر گرفت.
❃ اگر دولت اصل و فرع یک وام را تضمین کند دلیلی وجود نخواهد داشت که وامدهنده نگران صلاحیت وامگیرنده باشد. در این صورت برای بانک دلیلی وجود ندارد که نگران باشد چون حتی اگر وام نکول* شود ضرر نمیکند. بخش عمدهای از وامهای رهنی مشمول این ضمانتها میشدند. مثلاً یکی از مقالات نیویورک تایمز وزارت مسکن و توسعه شهری را بهعنوان «آژانسی که چرخ وام رهنی برای وامگیرندگان کم اعتبار را از طریق بیمه کردن میلیاردها دلار به راه میاندازد» توصیف کرده است.
❃ این مقاله توصیف میکند که چگونه دپارتمان مسکن و توسعهی شهری استانداردهای قرضدهی را کاهش داد. «خانوارها دیگر مجبور نبودند ثابت کنند که درآمدشان در طول پنج سال آخر ثبات داشته است. سه سال کافی بود... بانکها میتوانستند خودشان بازرسها را انتخاب کنند و لازم نبود که پنلی از طرف دولت تعیین شود. وامدهندگان دیگر مجبور نبودند که با قرضگیرندگانی که دولت ضمانتشان را کرده بود مصاحبه حضوری ترتیب دهند». زیرا دولت اتوماتیکوار وامهای رهنی را بیمه میکرد.
❃ در ادامهی مقاله تایمز، توضیح داده میشود که چطور وام دهندگانی که چنان دمودستگاهی داشتند و جزو قدرتمندترینها بودند «حاضر شدند که به کسانی که اعتبار کمیداشتند و این اعتبار کم باعث میشد نتوانند وامهای درجه یک که بهره پایینتری داشتند را تقاضا کنند، وام دهند».
❃ این مقاله به این موضوع اشاره میکند که «دولت وعده داده بود تا فعالانه و با روشهای خلاقانه تلاش کند که شرایطی ایجاد شود تا آمریکاییهای کمدرآمد و اقلیتها بتوانند صاحبخانه شوند». تلاش فعالانه و خلاقانه توصیف خوبی است از آنچه که وامدهندگان در ارائه چنین وامهای رهنی احمقانهای انجام دادند. یکی از این اقدامات احمقانه، ارائه وامهایی بود که به وامگیرنده اجازه میداد که ابتدا تنها بهره را بازپرداخت کنند یا وامهایی که به وامگیرنده اجازه میداد که بهره را آخر و همراه با اصل وام پرداخت کنند(این گونه وامها مناسب کسانی بود که میخواستند خانهای بخرند و به محض افزایش قیمتها به اندازه کافی، خانه را به فروش برسانند).
* ناکامی در پرداخت فوری سود یا اصل سرمایه در زمان برنهاده را نکول یا ورشکستگی گویند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 آیا لسهفر عامل بحران است؟ عامل واقعی بحران: دخالت دولت (۴) | ✍🏻 جرج رایزمن
➣ @Notes_On_Liberty
❃ همچنان که بر اساس این باور غیرواقعبینانه که افزایش قیمت مسکن همیشگی خواهد بود تقاضای مسکن افزایش مییافت، تعداد زیادی از ابزارهای پیچیده مالی بر این مبنا که سیستم فدرال رزرو این قدرت را دارد که از رکود کند به فروش میرسید. فدرال رزرو ادعا میکرد که میتواند از بروز رکود جلوگیری کند و رسانهها و بسیاری از اقتصاددانان این باور را تقویت میکردند!
❃ ابزار مشتقه دائماً در رسانهها زیر سوال میروند و ضروری است که به این نکته هم اشاره شود که سیاست بیمه روی مسکن یک نوع ابزار مشتقه است. بسیاری از ابزار مشتقهای که به فروش رسید و در حال حاضر باعث ورشکستگی شدهاند مثل «جابهجایی نکول اعتبار CDS»، سیاست بیمهای بودهاند. این موارد این نقص را دارند که بر خلاف بیمه معمولی صاحبان خانهها، به اندازهی کافی مواردی که مشمول بیمه نشوند را معین نمیکنند.
❃ بیمه معمولی صاحبان خانهها مواردی چون تخریبات ناشی از جنگ و در بسیاری موارد ریسکهای مخصوص منطقه خاص مثل زمینلرزه و گردباد را در بر نمیگیرد. به همین ترتیب ابزار مشتقه پیچیدهتر باید زیانهای ناشی از سقوط بازارهای مالی ناشی از انبساط شدید در اعتبار را مستثنی میکرد(اگر مستثنی کردن این موارد به این دلیل که بسیاری از این زیانها قبل از رخ دادن قابل شناخت نیستند، ممکن نباشد این ابزار مشتقه نباید طراحی شود و بازار هم به خاطر ریسکشان آنها را به فروش نمیرساند). ولی دههها شستوشوی مغزی که دولت، رسانهها و سیستم آموزشی صورت دادند همه را قانع کرد که وقوع بحران نامحتمل است.
❃ باور به نامحتمل بودن رکود در خلق و فروش تعهدات وامی تضمینشده(CDO) نیز نقش مهمی داشت. در این ابزار وامهای رهنی جداگانه با هم بستهبندی شده و در مقابل آنها اوراق بهادار منتشر میشد. در بسیاری از موارد خریداران بزرگ این اوراق، دوباره آنها را بستهبندی کرده و دوباره در مقابل آنها اوراق بهادار منتشر کردند.
❃ همچنان که وامهای بیشتری نکول شدند قدرت ارزشگذاری این اوراق از دست رفت. برای ارزشگذاری این اوراق باید آنها را به وامهای رهنی تشکیلدهندهشان تجزیه کرد. اگر بازارها تحت تاثیر پروپاگاندای دولت احتمال وقوع رکود را نادیده نمیگرفتند محال بود که این بستهها بتوانند در بازار به فروش برسند.
❃ برای تکمیل بحث مشکلات بازار مسکن باید به اعوجاجی که باعث شد که به وامگیرندگان بدون اعتبار وام تعلق گیرد هم اشاره شود. در ویکیپدیا آمده است: قانون انجمن سرمایهگذاری مجدد [CRA] یک قانون فدرال است که برای تشویق بانکهای تجاری و موسسات پسانداز برای تامین نیاز وامگیرندگان در تمام سطوح اجتماعی شامل ساکنان مناطق کمدرآمد و با درآمد متوسط طراحی شده است. قانون مذکور به افراد این امکان را میدهد که در صورتیکه بانکها از این قانون تبعیت نکنند از آنها شکایت کنند. نظر مشتریان این بانکها میتواند در توسعه بانک موثر باشد.
❃ معنی این واژهها این است که قانون مذکور به گروههای اجتماعی این اجازه را میدهد که در موفقیت یا شکست یک بانک دخالت موثر داشته باشند. تنها در صورتی به این بانکها اجازه توسعه داده میشود که این بانکها به کسانیکه در فقدان این قانون با تقاضای وامشان موافقت نمیشد، وام بدهند. مهمترین گروه اجتماعی در این زمینه گروه ACORN است. اگر بانکها این وامها را به برخی از افراد اعطا نکنند بدون شک متهم به «راسیست»/«نژادپرست» بودن میشوند. این قانون بر دیگر موسسات وامدهنده نیز اعمال میشود.
❃ خلاصه اینکه دخالت دولت است که چنین بحرانی را به بار آورده و مقصر قلمداد کردن لسهفر چشمبستن به روی حقایق است.
- ادامه دارد...
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#لسهفر #آزادی_اقتصادی
#فدرالرزرو #بحران_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ همچنان که بر اساس این باور غیرواقعبینانه که افزایش قیمت مسکن همیشگی خواهد بود تقاضای مسکن افزایش مییافت، تعداد زیادی از ابزارهای پیچیده مالی بر این مبنا که سیستم فدرال رزرو این قدرت را دارد که از رکود کند به فروش میرسید. فدرال رزرو ادعا میکرد که میتواند از بروز رکود جلوگیری کند و رسانهها و بسیاری از اقتصاددانان این باور را تقویت میکردند!
❃ ابزار مشتقه دائماً در رسانهها زیر سوال میروند و ضروری است که به این نکته هم اشاره شود که سیاست بیمه روی مسکن یک نوع ابزار مشتقه است. بسیاری از ابزار مشتقهای که به فروش رسید و در حال حاضر باعث ورشکستگی شدهاند مثل «جابهجایی نکول اعتبار CDS»، سیاست بیمهای بودهاند. این موارد این نقص را دارند که بر خلاف بیمه معمولی صاحبان خانهها، به اندازهی کافی مواردی که مشمول بیمه نشوند را معین نمیکنند.
❃ بیمه معمولی صاحبان خانهها مواردی چون تخریبات ناشی از جنگ و در بسیاری موارد ریسکهای مخصوص منطقه خاص مثل زمینلرزه و گردباد را در بر نمیگیرد. به همین ترتیب ابزار مشتقه پیچیدهتر باید زیانهای ناشی از سقوط بازارهای مالی ناشی از انبساط شدید در اعتبار را مستثنی میکرد(اگر مستثنی کردن این موارد به این دلیل که بسیاری از این زیانها قبل از رخ دادن قابل شناخت نیستند، ممکن نباشد این ابزار مشتقه نباید طراحی شود و بازار هم به خاطر ریسکشان آنها را به فروش نمیرساند). ولی دههها شستوشوی مغزی که دولت، رسانهها و سیستم آموزشی صورت دادند همه را قانع کرد که وقوع بحران نامحتمل است.
❃ باور به نامحتمل بودن رکود در خلق و فروش تعهدات وامی تضمینشده(CDO) نیز نقش مهمی داشت. در این ابزار وامهای رهنی جداگانه با هم بستهبندی شده و در مقابل آنها اوراق بهادار منتشر میشد. در بسیاری از موارد خریداران بزرگ این اوراق، دوباره آنها را بستهبندی کرده و دوباره در مقابل آنها اوراق بهادار منتشر کردند.
❃ همچنان که وامهای بیشتری نکول شدند قدرت ارزشگذاری این اوراق از دست رفت. برای ارزشگذاری این اوراق باید آنها را به وامهای رهنی تشکیلدهندهشان تجزیه کرد. اگر بازارها تحت تاثیر پروپاگاندای دولت احتمال وقوع رکود را نادیده نمیگرفتند محال بود که این بستهها بتوانند در بازار به فروش برسند.
❃ برای تکمیل بحث مشکلات بازار مسکن باید به اعوجاجی که باعث شد که به وامگیرندگان بدون اعتبار وام تعلق گیرد هم اشاره شود. در ویکیپدیا آمده است: قانون انجمن سرمایهگذاری مجدد [CRA] یک قانون فدرال است که برای تشویق بانکهای تجاری و موسسات پسانداز برای تامین نیاز وامگیرندگان در تمام سطوح اجتماعی شامل ساکنان مناطق کمدرآمد و با درآمد متوسط طراحی شده است. قانون مذکور به افراد این امکان را میدهد که در صورتیکه بانکها از این قانون تبعیت نکنند از آنها شکایت کنند. نظر مشتریان این بانکها میتواند در توسعه بانک موثر باشد.
❃ معنی این واژهها این است که قانون مذکور به گروههای اجتماعی این اجازه را میدهد که در موفقیت یا شکست یک بانک دخالت موثر داشته باشند. تنها در صورتی به این بانکها اجازه توسعه داده میشود که این بانکها به کسانیکه در فقدان این قانون با تقاضای وامشان موافقت نمیشد، وام بدهند. مهمترین گروه اجتماعی در این زمینه گروه ACORN است. اگر بانکها این وامها را به برخی از افراد اعطا نکنند بدون شک متهم به «راسیست»/«نژادپرست» بودن میشوند. این قانون بر دیگر موسسات وامدهنده نیز اعمال میشود.
❃ خلاصه اینکه دخالت دولت است که چنین بحرانی را به بار آورده و مقصر قلمداد کردن لسهفر چشمبستن به روی حقایق است.
- ادامه دارد...
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#لسهفر #آزادی_اقتصادی
#فدرالرزرو #بحران_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۶) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ پس علّت چیست که در میان آدمیان بیشتر عقاید و اعمال، عقلانی و منطقی هستند؟ اگر چنین تفوقی برای عقاید و اعمال عقلانی هست -و باید باشد والا وضع زندگی بشر بسیار وخیم میبود- به علت خاصیت معینی در نفس آدمی است؛…
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۷)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تنها مبنای صحیح و استوار اعتماد بر عقیدهای این است که صاحب عقیده پیوسته آن عقیده را در برابر عقاید دیگران قرار داده و از هر طرف آن را سنجیده باشد. این کار به هیچ وجه موجب نمیشود که ما را در عمل به عقیدهی خود دچار تردید و کاهلی کند. زیرا وقتی شخص بداند که دربارهی عقیدهی او از هر طرف و نظر صحبت شده و چیزی ناگفته نمانده است و آگاه باشد که خود داوطلبانه بهجای فرار از مشکلات و سختیها با آنها روبهرو شده و راه را بر هیچ نوری که از هر سویی ممکن بود بر عقیدهی او بتابد نبسته است. چنین شخصی حق دارد عقیدهی خود را بهتر و استوارتر از عقاید دیگرانی فرض کند که همچو او این چنین در بوتهی تجربه نرفته و چنین پیروز بیرون نیامدهاند.
❃ آنچه خردمندترین مردمان، یعنی کسانیکه بیش از هر کس حق دارند به درستیِ عقاید خود اعتماد داشته باشند، برای اعتماد یافتن به عقیدهای لازم میدانند، نیز میتواند سرمشق گروهی شود که از چند خردمند و عدهی زیادی بیخردان تشکیل شده و تودهی مردم خوانده میشود. این توقع زیادی نیست.
❃ حتی کلیسای کاتولیک رومی که گذشت و بردباریاش از همهی فرقههای دین عیسوی کمتر است، نغمهی مخالف را میپذیرد و با صبوری به صدای «وکیل شیطان» گوش میدهد. وقتی حتی پارساترین عیسویان را بخواهند پس از مرگ حرمتی بخشند، نمیتوانند چنین کنند مگر آنکه قبلاً به دقت ادعای شیطان را بر ضد او بشنوند و بسنجند و در آن تأمل کنند. حتی در مورد فلسفهی نیوتون اگر به مردمان اجازه داده نمیشد که به آن ایراد گیرند و از آن انتقاد کنند، امروز آدمیان چنین اطمینان مسلمی به او نمیداشتند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تنها مبنای صحیح و استوار اعتماد بر عقیدهای این است که صاحب عقیده پیوسته آن عقیده را در برابر عقاید دیگران قرار داده و از هر طرف آن را سنجیده باشد. این کار به هیچ وجه موجب نمیشود که ما را در عمل به عقیدهی خود دچار تردید و کاهلی کند. زیرا وقتی شخص بداند که دربارهی عقیدهی او از هر طرف و نظر صحبت شده و چیزی ناگفته نمانده است و آگاه باشد که خود داوطلبانه بهجای فرار از مشکلات و سختیها با آنها روبهرو شده و راه را بر هیچ نوری که از هر سویی ممکن بود بر عقیدهی او بتابد نبسته است. چنین شخصی حق دارد عقیدهی خود را بهتر و استوارتر از عقاید دیگرانی فرض کند که همچو او این چنین در بوتهی تجربه نرفته و چنین پیروز بیرون نیامدهاند.
❃ آنچه خردمندترین مردمان، یعنی کسانیکه بیش از هر کس حق دارند به درستیِ عقاید خود اعتماد داشته باشند، برای اعتماد یافتن به عقیدهای لازم میدانند، نیز میتواند سرمشق گروهی شود که از چند خردمند و عدهی زیادی بیخردان تشکیل شده و تودهی مردم خوانده میشود. این توقع زیادی نیست.
❃ حتی کلیسای کاتولیک رومی که گذشت و بردباریاش از همهی فرقههای دین عیسوی کمتر است، نغمهی مخالف را میپذیرد و با صبوری به صدای «وکیل شیطان» گوش میدهد. وقتی حتی پارساترین عیسویان را بخواهند پس از مرگ حرمتی بخشند، نمیتوانند چنین کنند مگر آنکه قبلاً به دقت ادعای شیطان را بر ضد او بشنوند و بسنجند و در آن تأمل کنند. حتی در مورد فلسفهی نیوتون اگر به مردمان اجازه داده نمیشد که به آن ایراد گیرند و از آن انتقاد کنند، امروز آدمیان چنین اطمینان مسلمی به او نمیداشتند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۸)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اعتقاداتی که بیش از همه میتوان به آنها اطمینان داشت، آن دسته از عقایدی است که از همهی جهانیان دعوت میکنند بطلان آنها را اثبات کنند. اگر این دعوت قبول شد یا اگر قبول شد ولی بطلان آنها را اثبات نکرد هنوز ما از مرحلهی یقین قطعی دوریم ولی میتوانیم اطمینان داشته باشیم که آنچه عقل آدمی در اختیار داشته است انجام دادهایم و هیچ راهی را برای عبور حقیقت بسته نگذاشتهایم. اگر هم چنان دریچهی ذهن خود را باز نگه داریم میتوانیم امید داشته باشیم که اگر حقیقیت بهتری باشد روزی به ما خواهد رسید و در ضمن میتوانیم راضی شویم که در زمان حال تا آنجا که ممکن بوده است به حقیقت نزدیک شدهایم. این درجهای از علم و یقین است که بشرِ خطاپذیر میتواند به آن برسد و تنها راه رسیدن به آن همین است.
❃ شگفتانگیز است که مردمان صحت استدلالی را که در دفاع از آزادی بیان اقامه شده میپذیرند ولی میگویند نباید این استدلال را تا موارد نهایی پیش برد. درحالیکه حقیقت آن است اگر این استدلال برای موارد نهایی درست نباشد، در هیچ موردی درست نیست. شگفتانگیز است که این کسان معترف نیستند که فرض نهایی ایشان این است که عقایدشان مصون از خطا است و شاهد این امر این است که میگویند در همه مواردی که تردید موجود است آزادی بیان جایز است ولی در بعضی اصول و تعلیمات و عقاید، تردید به کلی ممنوع است و آزادی بیان در آن موارد جایز نیست زیرا این اصول و عقاید قطعی و مسلم است.
❃ چنین میشود گفت که آنها یقین دارند این اصول قطعی و مسلم است. اینکه عقیدهای را مسلم بدانیم، مادامکه کسی باشد که اگر به او اجازه دهیم در مسلم بودن آن تردید میکند، ولی چنین اجازه به او داده نمیشود، در حقیقت مبتنی بر این فرض است که ما و کسانی که با ما موافقاند، قاضیِ مسلم و غیرمسلم بودن امور هستیم و قاضیهایی هستیم که حاضر نیستیم ادلهی مخالف را به هیچ وجه بشنویم.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اعتقاداتی که بیش از همه میتوان به آنها اطمینان داشت، آن دسته از عقایدی است که از همهی جهانیان دعوت میکنند بطلان آنها را اثبات کنند. اگر این دعوت قبول شد یا اگر قبول شد ولی بطلان آنها را اثبات نکرد هنوز ما از مرحلهی یقین قطعی دوریم ولی میتوانیم اطمینان داشته باشیم که آنچه عقل آدمی در اختیار داشته است انجام دادهایم و هیچ راهی را برای عبور حقیقت بسته نگذاشتهایم. اگر هم چنان دریچهی ذهن خود را باز نگه داریم میتوانیم امید داشته باشیم که اگر حقیقیت بهتری باشد روزی به ما خواهد رسید و در ضمن میتوانیم راضی شویم که در زمان حال تا آنجا که ممکن بوده است به حقیقت نزدیک شدهایم. این درجهای از علم و یقین است که بشرِ خطاپذیر میتواند به آن برسد و تنها راه رسیدن به آن همین است.
❃ شگفتانگیز است که مردمان صحت استدلالی را که در دفاع از آزادی بیان اقامه شده میپذیرند ولی میگویند نباید این استدلال را تا موارد نهایی پیش برد. درحالیکه حقیقت آن است اگر این استدلال برای موارد نهایی درست نباشد، در هیچ موردی درست نیست. شگفتانگیز است که این کسان معترف نیستند که فرض نهایی ایشان این است که عقایدشان مصون از خطا است و شاهد این امر این است که میگویند در همه مواردی که تردید موجود است آزادی بیان جایز است ولی در بعضی اصول و تعلیمات و عقاید، تردید به کلی ممنوع است و آزادی بیان در آن موارد جایز نیست زیرا این اصول و عقاید قطعی و مسلم است.
❃ چنین میشود گفت که آنها یقین دارند این اصول قطعی و مسلم است. اینکه عقیدهای را مسلم بدانیم، مادامکه کسی باشد که اگر به او اجازه دهیم در مسلم بودن آن تردید میکند، ولی چنین اجازه به او داده نمیشود، در حقیقت مبتنی بر این فرض است که ما و کسانی که با ما موافقاند، قاضیِ مسلم و غیرمسلم بودن امور هستیم و قاضیهایی هستیم که حاضر نیستیم ادلهی مخالف را به هیچ وجه بشنویم.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۹)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در روزگار ما که در وصف آن گفتهاند «مسکنت ایمان و وحشت از بیایمانی» حکمفرما است، نه آن است که مردم به صحت اعتقادات خود چندان معتقد باشند بلکه نمیدانند بدون این اعتقادات چه کنند. در این روزگار توجیه اینکه اعتقادی باید از حملهی منتقدان مصون باشد، بهدلیل درستی آن اعتقاد نیست بلکه اهمیتی است که آن اعتقاد برای جامعه دارد.
❃ کسانی میگویند بعضی عقاید، اگر نگوییم ضروری است، چنان سودمند است و چنان لازمهی سعادت جامعه است که دولت مکلف است از آن مثل سایر منافع جامعه دفاع کند. در موارد ضروری از این قبیل، حتی اگر در درستی عقیدهای یقین قطعی نباشد، دولت مجاز و بلکه مکلف است که طبق عقیدهی خود و اتکا به عقاید عموم اقدام کند.
❃ اغلب استدلال شده و بسیار گفتهاند که تنها مردمان شریر خواستار آناند که خلل به عقایدی که سعادت جامعه در آن است وارد کنند. طرفداران این فکر می گویند دولت کاملاً مجاز و مکلف است که بدخواهانی را که میخواهند اساس این اعتقادات سعادتبخش را سست کنند زیر فشار بگذارد و عمل آنها را ممنوع کند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ در روزگار ما که در وصف آن گفتهاند «مسکنت ایمان و وحشت از بیایمانی» حکمفرما است، نه آن است که مردم به صحت اعتقادات خود چندان معتقد باشند بلکه نمیدانند بدون این اعتقادات چه کنند. در این روزگار توجیه اینکه اعتقادی باید از حملهی منتقدان مصون باشد، بهدلیل درستی آن اعتقاد نیست بلکه اهمیتی است که آن اعتقاد برای جامعه دارد.
❃ کسانی میگویند بعضی عقاید، اگر نگوییم ضروری است، چنان سودمند است و چنان لازمهی سعادت جامعه است که دولت مکلف است از آن مثل سایر منافع جامعه دفاع کند. در موارد ضروری از این قبیل، حتی اگر در درستی عقیدهای یقین قطعی نباشد، دولت مجاز و بلکه مکلف است که طبق عقیدهی خود و اتکا به عقاید عموم اقدام کند.
❃ اغلب استدلال شده و بسیار گفتهاند که تنها مردمان شریر خواستار آناند که خلل به عقایدی که سعادت جامعه در آن است وارد کنند. طرفداران این فکر می گویند دولت کاملاً مجاز و مکلف است که بدخواهانی را که میخواهند اساس این اعتقادات سعادتبخش را سست کنند زیر فشار بگذارد و عمل آنها را ممنوع کند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۱۰)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ طرفداران این طرز فکر در جلوگیری از آزادی بیان نظرشان به حق یا باطل بودن عقاید نیست بلکه به سودمندی آنها معطوف است. به این وسیله میخواهند خود از مسئولیت این که ضمناً ادعا کرده باشند قاضی خطاناپذیر عقاید هستند شانه خالی کنند. ولی هرچند خود را قانع میکنند متوجه نیستند که فرض مصونیت از خطا، از یک نقطه به نقطهی دیگر منتقل شده است. سودمند بودن یک عقیده خود عقیدهی دیگری است که در صحت یا بطلان آن جای گفتوگو و شک و تردید وجود دارد همانطور که در صحت و بطلان عقیدهی مورد بحث میتوان سخن گفت، در این مورد هم به قاضی مصون از خطایی نیازمندیم که او قضاوت کند عقیدهای زیانبخش است و قاضی وقتی میتواند قضاوت کند که به عقیدهای که آن را زیانبخش شمردهایم فرصت دهیم از خود دفاع کند. کافی نیست که بگوییم به صاحبان عقیدهی نو اجازه داده خواهد شد که از سودمندی یا بیزیانی عقیدهی خود دفاع کنند ولی نه از درستی آنها همیشه صحت عقیده، جزیی از سودمندی آن است.
❃ اگر در پی آنایم که بدانیم اعتقادی خوب است یا نیست، آیا ممکن است از بحث در صحت یا بطلان آن جلوگیری کنیم؟ به عقیدهی بهترین مردمان، و نه مردمان ناصالح، هیچ عقیدهلی که مخالف حقیقت است ممکن نیست سودمند باشد. آیا میتوان کسانی را که معتقدند عقیدهای باطل است و در نتیجه نتوانستهاند آن را بپذیرند، مجرم خواند چون ما به آنها گفتهایم این عقیده سودمند است و گفتهی ما مقبول آنها واقع نشده است؟
❃ کسانیکه میخواهیم عقیدهای را بپذیرند به این ترتیب به مسأله نگاه میکنند: آنها سودمندی یک نظریه را از حق یا باطل بودن آن جدا نمیکنند و برعکس چون میپندارند نظر خود آنها «عین حقیقت» است، اعتقاد به آن را ضروری میدانند. در این صورت بحث از مقولهی سودمندی به صورت عادلانه نمیتواند مطرح شود، وقتی به یک طرف اجازهی اقامهی یک نوع دلیل را بدهیم و برای طرف دیگر این حق را قایل نشویم. واقع مطلب این است که وقتی قانون یا سنت اجتماع اجازه ندهد در حق یا باطل بودن عقیدهای بحث شود، در سود و زیان آن هم اجازهی بحث داده نخواهد شد. حداکثر بردباری که در این مورد نشان میدهند این است که از تأکید بر «مطلقً» بر حق بردن آن کمی بکاهند.
📚 | دربارهی آزادی، جان استوارت میل
#آزادی #فلسفه #آزادی_فردی
#آزادی_بیان #آزادی_عقیده
#جان_استوارت_میل
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ طرفداران این طرز فکر در جلوگیری از آزادی بیان نظرشان به حق یا باطل بودن عقاید نیست بلکه به سودمندی آنها معطوف است. به این وسیله میخواهند خود از مسئولیت این که ضمناً ادعا کرده باشند قاضی خطاناپذیر عقاید هستند شانه خالی کنند. ولی هرچند خود را قانع میکنند متوجه نیستند که فرض مصونیت از خطا، از یک نقطه به نقطهی دیگر منتقل شده است. سودمند بودن یک عقیده خود عقیدهی دیگری است که در صحت یا بطلان آن جای گفتوگو و شک و تردید وجود دارد همانطور که در صحت و بطلان عقیدهی مورد بحث میتوان سخن گفت، در این مورد هم به قاضی مصون از خطایی نیازمندیم که او قضاوت کند عقیدهای زیانبخش است و قاضی وقتی میتواند قضاوت کند که به عقیدهای که آن را زیانبخش شمردهایم فرصت دهیم از خود دفاع کند. کافی نیست که بگوییم به صاحبان عقیدهی نو اجازه داده خواهد شد که از سودمندی یا بیزیانی عقیدهی خود دفاع کنند ولی نه از درستی آنها همیشه صحت عقیده، جزیی از سودمندی آن است.
❃ اگر در پی آنایم که بدانیم اعتقادی خوب است یا نیست، آیا ممکن است از بحث در صحت یا بطلان آن جلوگیری کنیم؟ به عقیدهی بهترین مردمان، و نه مردمان ناصالح، هیچ عقیدهلی که مخالف حقیقت است ممکن نیست سودمند باشد. آیا میتوان کسانی را که معتقدند عقیدهای باطل است و در نتیجه نتوانستهاند آن را بپذیرند، مجرم خواند چون ما به آنها گفتهایم این عقیده سودمند است و گفتهی ما مقبول آنها واقع نشده است؟
❃ کسانیکه میخواهیم عقیدهای را بپذیرند به این ترتیب به مسأله نگاه میکنند: آنها سودمندی یک نظریه را از حق یا باطل بودن آن جدا نمیکنند و برعکس چون میپندارند نظر خود آنها «عین حقیقت» است، اعتقاد به آن را ضروری میدانند. در این صورت بحث از مقولهی سودمندی به صورت عادلانه نمیتواند مطرح شود، وقتی به یک طرف اجازهی اقامهی یک نوع دلیل را بدهیم و برای طرف دیگر این حق را قایل نشویم. واقع مطلب این است که وقتی قانون یا سنت اجتماع اجازه ندهد در حق یا باطل بودن عقیدهای بحث شود، در سود و زیان آن هم اجازهی بحث داده نخواهد شد. حداکثر بردباری که در این مورد نشان میدهند این است که از تأکید بر «مطلقً» بر حق بردن آن کمی بکاهند.
📚 | دربارهی آزادی، جان استوارت میل
#آزادی #فلسفه #آزادی_فردی
#آزادی_بیان #آزادی_عقیده
#جان_استوارت_میل
➣ @Notes_On_Liberty
📂 | انتشار سند «خیلی محرمانه» ویکیلیکس دربارهی عباس لسانی از رهبران جریان پانترکیستی
➣ @Notes_On_Liberty
- حقوق ماهیانهی دولت باکو به عباس لسانی از طریق سازمان میانجی
- درخواست حقوق ماهیانه از دولت آمریکا
❃ این سند با عنوان سند «خیلی محرمانه» طبقهبندی شده است. این سند گفتوگوی غلامرضا صبری تبریزی، رئیس کمیته هماهنگی آذربایجانیهای جهان با مامور یا ماموران آمریکایی را در سال ۲۰۰۷ شرح میدهد. این سند به وزارتخانههای دفاع، خارجه و شورای امنیت ملّی آمریکا فرستاده شده است.
❃ به گفتهی سند، کمیته هماهنگی آذربایجانیهای جهان یک سازمان مردم نهاد است که وظیفهی اصلی آن برجستهکردن مسئله حقوق قومی آذریهای ایران است. به گفتهی تبریزی، «این سازمان از حکومت جمهوری آذربایجان پشتیبانی مالی دریافت میکند.»
❃ به گفتهی صبری تبریزی، حکومت جمهوری آذربایجان از سازمان او و دیگر سازمانها به عنوان سازمانهای نیابتی(proxies) برای حمایت از آذریهای ایران استفاده میکند بدون آنکه خشم حکومت ایران را بیانگیزد. به گفتهی سند، صبری فردی نزدیک به حیدر علیاف بود و مشاور غیررسمی الهام علیاف است.
❃ صبری در خلال گفتوگویش، اشاره میکند که سازمان او به خانواده عباس لسانی و دیگر زندانیان آذری ۲۰۰ دلار [۳ میلیون تومان امروز] ماهیانه کمک مالی میکند. وی به مامور آمریکایی پیشنهاد میکند که آمریکا باید اعضای معتمد سازمان او را حمایت مالی کند تا به افرادی مانند لسانی کمک شود.
❃ بارها گفته شده که جریان پانترکی در ایران از طریق دولتهای خارجی از جمله رژیم باکو پشتیبانی میشود. دشمنان را بشناسیم.
#ایران #دولت_ملی #تجزیهطلبی #پانترکیسم
https://wikileaks.org/plusd/cables/07BAKU698_a.html
➣ @Notes_On_Liberty
- حقوق ماهیانهی دولت باکو به عباس لسانی از طریق سازمان میانجی
- درخواست حقوق ماهیانه از دولت آمریکا
❃ این سند با عنوان سند «خیلی محرمانه» طبقهبندی شده است. این سند گفتوگوی غلامرضا صبری تبریزی، رئیس کمیته هماهنگی آذربایجانیهای جهان با مامور یا ماموران آمریکایی را در سال ۲۰۰۷ شرح میدهد. این سند به وزارتخانههای دفاع، خارجه و شورای امنیت ملّی آمریکا فرستاده شده است.
❃ به گفتهی سند، کمیته هماهنگی آذربایجانیهای جهان یک سازمان مردم نهاد است که وظیفهی اصلی آن برجستهکردن مسئله حقوق قومی آذریهای ایران است. به گفتهی تبریزی، «این سازمان از حکومت جمهوری آذربایجان پشتیبانی مالی دریافت میکند.»
❃ به گفتهی صبری تبریزی، حکومت جمهوری آذربایجان از سازمان او و دیگر سازمانها به عنوان سازمانهای نیابتی(proxies) برای حمایت از آذریهای ایران استفاده میکند بدون آنکه خشم حکومت ایران را بیانگیزد. به گفتهی سند، صبری فردی نزدیک به حیدر علیاف بود و مشاور غیررسمی الهام علیاف است.
❃ صبری در خلال گفتوگویش، اشاره میکند که سازمان او به خانواده عباس لسانی و دیگر زندانیان آذری ۲۰۰ دلار [۳ میلیون تومان امروز] ماهیانه کمک مالی میکند. وی به مامور آمریکایی پیشنهاد میکند که آمریکا باید اعضای معتمد سازمان او را حمایت مالی کند تا به افرادی مانند لسانی کمک شود.
❃ بارها گفته شده که جریان پانترکی در ایران از طریق دولتهای خارجی از جمله رژیم باکو پشتیبانی میشود. دشمنان را بشناسیم.
#ایران #دولت_ملی #تجزیهطلبی #پانترکیسم
https://wikileaks.org/plusd/cables/07BAKU698_a.html
📄 | کمی در باب عبدالکریم سروش!
➣ @Notes_On_Liberty
❃ واقعیت این است که آثار نخستین عبدالکریم سروش در اواخر دهه ۵۰ خورشیدی و نقش اولیه او در سازماندهی ذهنی نیروهای مسلمان در برابر نیروهای چپ در همان دوره، حاکی از ظهور چهرهای جدیدی میدهد که با تحسین رهبران انقلاب اسلامی ایران پلههای رشد را یکی پس از دیگری طی میکند.
❃ نخستین کتابی که از سروش جوان منتشر شد، «تضاد دیالکتیکی» بود. کتابی که در اوج مبارزات نیروهای مذهبی و مارکسیستی علیه محمدرضاشاه منتشر شد و روحیه زایدالوصفی را به جوانان انقلابی منتقد مارکسیسم داد و آنان را در موقعیتی مصممتر و معتمد به نفستر در مبارزه علیه دولت ملّی و در عین حال رقابت با نیروهای چپ قرار داد. نکتهای که از دیدگاه مرتضی مطهری پوشیده نمیماند و حاشیه تحسینآمیز او بر این کتاب را به دنبال دارد.
❃ سروش پس از آن کتاب «نهاد ناآرام جهان» را درباره فلسفهی صدرالدین شیرازی منتشر میکند. او در این کتاب از عدم فراگیر شدن نظریهی حرکت جوهری ملاصدرا شِکوه میکند و آن را همسنگ نظریهی جاذبهی عمومی نیوتن و همچنین نظریهی نسبیت عام انشتین ارزیابی میکند. این کتاب علیرغم اینکه به چشم مطهری خوش مینشیند، به مذاق خمینی هم خوش میآید و او بهعنوان فقیهی که سخت وابسته آراء و نظرات ملاصدرا است، رسالهی صدرایی سروش را تحسین و خود سروش را مورد تفقد خویش قرار میدهد.
❃ اگر کتاب نخست سروش، او را بهعنوان چهرهای آیندهدار در مسیر انقلاب اسلامی معرفی میکرد، کتاب دوم جایگاه او را بهعنوان متفکری آیندهدار در سیستم جمهوری اسلامی تضمین میکرد. سروش که از این جایگاه مسرور بود، کتاب بعدی خود را با روحیهای به مراتب بالاتر منتشر کرد. «علم چیست؟ فلسفه چیست؟» کتاب بعدی سروش بود که این بار به مقصد تجهیز انقلاب اسلامی به ادوات فکری و ایدههای نظری در برابر مخالفان تئوریک خود نوشته میشود و در آن حفاظت فکری از «شجره طیبه جمهوری اسلامی» مطمح نظر نویسنده قرار میگیرد.
❃ عبدالکریم سروش از سوی خمینی بهعنوان جوانترین عضو ستاد انقلاب فرهنگی منصوب میشود و جایگاهی رسمی پیدا میکند. پس از وقوع انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاهها، مصممتر از همیشه و برای اینکه «دانشگاهها عطر و بوی اسلام بگیرند»، آثاری نظیر «دانش و ارزش»، «علم و ایمان» و «ایدئولوژی شیطانی» را مینویسد. او در همهی این آثار با بهرهگیری از نتایج فلسفه تحلیلی به جنگ اندیشههای مارکسیستی رفت. نتایجی که چند سال بعد او را در مقابل مدعیان اندیشههای اسلامی نیز قرار داد و موجب تالیف کتاب «تفرج صنع» در میانه دهه ۶۰ شد.
❃ او در یکی از گفتارهای این کتاب از «وحشی و بیوطن بودن علم» سخن گفت و از عدم وجود علم ایرانی و غربی یا اسلامی و مسیحی سخن به میان آورد. سخنانی که چندان مخالفتی در ارکان نظام برنیانگیخت و او همچنان با استحکام در شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه تربیت معلم، پژوهشگاه علوم انسانی، انجمن حکمت و فلسفه و فرهنگستان علوم به کار خود ادامه میداد.
📰 | روزنامه سازندگی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ واقعیت این است که آثار نخستین عبدالکریم سروش در اواخر دهه ۵۰ خورشیدی و نقش اولیه او در سازماندهی ذهنی نیروهای مسلمان در برابر نیروهای چپ در همان دوره، حاکی از ظهور چهرهای جدیدی میدهد که با تحسین رهبران انقلاب اسلامی ایران پلههای رشد را یکی پس از دیگری طی میکند.
❃ نخستین کتابی که از سروش جوان منتشر شد، «تضاد دیالکتیکی» بود. کتابی که در اوج مبارزات نیروهای مذهبی و مارکسیستی علیه محمدرضاشاه منتشر شد و روحیه زایدالوصفی را به جوانان انقلابی منتقد مارکسیسم داد و آنان را در موقعیتی مصممتر و معتمد به نفستر در مبارزه علیه دولت ملّی و در عین حال رقابت با نیروهای چپ قرار داد. نکتهای که از دیدگاه مرتضی مطهری پوشیده نمیماند و حاشیه تحسینآمیز او بر این کتاب را به دنبال دارد.
❃ سروش پس از آن کتاب «نهاد ناآرام جهان» را درباره فلسفهی صدرالدین شیرازی منتشر میکند. او در این کتاب از عدم فراگیر شدن نظریهی حرکت جوهری ملاصدرا شِکوه میکند و آن را همسنگ نظریهی جاذبهی عمومی نیوتن و همچنین نظریهی نسبیت عام انشتین ارزیابی میکند. این کتاب علیرغم اینکه به چشم مطهری خوش مینشیند، به مذاق خمینی هم خوش میآید و او بهعنوان فقیهی که سخت وابسته آراء و نظرات ملاصدرا است، رسالهی صدرایی سروش را تحسین و خود سروش را مورد تفقد خویش قرار میدهد.
❃ اگر کتاب نخست سروش، او را بهعنوان چهرهای آیندهدار در مسیر انقلاب اسلامی معرفی میکرد، کتاب دوم جایگاه او را بهعنوان متفکری آیندهدار در سیستم جمهوری اسلامی تضمین میکرد. سروش که از این جایگاه مسرور بود، کتاب بعدی خود را با روحیهای به مراتب بالاتر منتشر کرد. «علم چیست؟ فلسفه چیست؟» کتاب بعدی سروش بود که این بار به مقصد تجهیز انقلاب اسلامی به ادوات فکری و ایدههای نظری در برابر مخالفان تئوریک خود نوشته میشود و در آن حفاظت فکری از «شجره طیبه جمهوری اسلامی» مطمح نظر نویسنده قرار میگیرد.
❃ عبدالکریم سروش از سوی خمینی بهعنوان جوانترین عضو ستاد انقلاب فرهنگی منصوب میشود و جایگاهی رسمی پیدا میکند. پس از وقوع انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاهها، مصممتر از همیشه و برای اینکه «دانشگاهها عطر و بوی اسلام بگیرند»، آثاری نظیر «دانش و ارزش»، «علم و ایمان» و «ایدئولوژی شیطانی» را مینویسد. او در همهی این آثار با بهرهگیری از نتایج فلسفه تحلیلی به جنگ اندیشههای مارکسیستی رفت. نتایجی که چند سال بعد او را در مقابل مدعیان اندیشههای اسلامی نیز قرار داد و موجب تالیف کتاب «تفرج صنع» در میانه دهه ۶۰ شد.
❃ او در یکی از گفتارهای این کتاب از «وحشی و بیوطن بودن علم» سخن گفت و از عدم وجود علم ایرانی و غربی یا اسلامی و مسیحی سخن به میان آورد. سخنانی که چندان مخالفتی در ارکان نظام برنیانگیخت و او همچنان با استحکام در شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه تربیت معلم، پژوهشگاه علوم انسانی، انجمن حکمت و فلسفه و فرهنگستان علوم به کار خود ادامه میداد.
📰 | روزنامه سازندگی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 فقه هستهای و امنیت ملاصدرایی! | ✍🏻 استاد جواد طباطبایی
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ادعای تدوین نظریهای برای «فقه هستهای» یا «امنیت متعالیه» بیشتر از آنکه ناظر بر بحثی جدّی باشد، در بهترین حالت، اگر بسیار خوشبین باشیم، نشانهی تفنّنِ بیش از حدِّ مدعیان این علوم است که، حتیٰ اگر دو واحد درسی دربارهی «انرژی هستهای» یا «امنیت» گذرانده باشند، در واقع، دربارهی این مباحث اُمی به شمار میآیند.
❃ تا اطلاع ثانوی، هیچ چیز در فقه و حکمت متعالیه وجود ندارد که بتوان آن را با «علم» انرژی هستهای یا امنیت تلفیق کرد. کافی است تعریفهایی را که فقه یا حکمت متعالیه از موضوعات خود عرضه میکنند در نظر آوریم. بدیهی است که اگر فردی مجتهد بزرگی باشد، میتواند از دیدگاه فقهی به نظری دربارهی حُسن و قُبح استفاده از فرآوردههای علم «انرژی هستهای» برسد یا فیلسوفی بر مبنای حکمت متعالیه نظری دربارهی مدیریت «امنیت» عرضه کند، اما نه آن علم «انرژی هستهای» است و نه این علم «امنیت»!
❃ تاکنون، بحثهای بسیارِ بیش از نیمسدهی اخیر، اگر تنها به مورد ایران بسنده کنیم، از اسلام و مالکیت محمود طالقانی تا اقتصاد توحیدی ابوالحسن بنیصدر و نظری به نظام اقتصادی اسلام مرتضیٰ مطهری، هیچ نتیجهای برای تدوین «علم» اقتصادی متفاوت نداشته است. دلیل این امر روشن است: انرژی هستهای، امنیت و ثروت مباحثی هستند که در دوران جدید بهعنوان موضوع علم ظاهر شدهاند و وارد کردن این موضوعات، که میدان مغناطیسی جدید بیسابقهای را ایجاد کردهاند، در متن دانشهایی که موضوعات دیگری داشتهاند خلاف روش علمی است و اگر برای مدعیان چنین علومی نانی فراهم آید بعید مینماید که آبی برای علم کشور از آنها به دست آید.
❃ یک نمونهی جالب توجه دیگر مورد بحث جهاد بهعنوان بابی از فقه است. نیازی به گفتن نیست که موضوع بحث جهاد جنگ و آداب آن از نظر دیانت اسلامی است، اما «جهادْ» علمِ جنگ نیست، بلکه احکامی است که باید مسلمانان در جنگ رعایت کنند.
📰 | دانشگاه خانه احزاب. نشریه قلمیاران. شماره پانزدهم. بهمن ۱۳۹۷. صفحه ۳
#ایدئولوژیزدگی #دانشگاه #فقه #کشورداری_اسلامی!
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ادعای تدوین نظریهای برای «فقه هستهای» یا «امنیت متعالیه» بیشتر از آنکه ناظر بر بحثی جدّی باشد، در بهترین حالت، اگر بسیار خوشبین باشیم، نشانهی تفنّنِ بیش از حدِّ مدعیان این علوم است که، حتیٰ اگر دو واحد درسی دربارهی «انرژی هستهای» یا «امنیت» گذرانده باشند، در واقع، دربارهی این مباحث اُمی به شمار میآیند.
❃ تا اطلاع ثانوی، هیچ چیز در فقه و حکمت متعالیه وجود ندارد که بتوان آن را با «علم» انرژی هستهای یا امنیت تلفیق کرد. کافی است تعریفهایی را که فقه یا حکمت متعالیه از موضوعات خود عرضه میکنند در نظر آوریم. بدیهی است که اگر فردی مجتهد بزرگی باشد، میتواند از دیدگاه فقهی به نظری دربارهی حُسن و قُبح استفاده از فرآوردههای علم «انرژی هستهای» برسد یا فیلسوفی بر مبنای حکمت متعالیه نظری دربارهی مدیریت «امنیت» عرضه کند، اما نه آن علم «انرژی هستهای» است و نه این علم «امنیت»!
❃ تاکنون، بحثهای بسیارِ بیش از نیمسدهی اخیر، اگر تنها به مورد ایران بسنده کنیم، از اسلام و مالکیت محمود طالقانی تا اقتصاد توحیدی ابوالحسن بنیصدر و نظری به نظام اقتصادی اسلام مرتضیٰ مطهری، هیچ نتیجهای برای تدوین «علم» اقتصادی متفاوت نداشته است. دلیل این امر روشن است: انرژی هستهای، امنیت و ثروت مباحثی هستند که در دوران جدید بهعنوان موضوع علم ظاهر شدهاند و وارد کردن این موضوعات، که میدان مغناطیسی جدید بیسابقهای را ایجاد کردهاند، در متن دانشهایی که موضوعات دیگری داشتهاند خلاف روش علمی است و اگر برای مدعیان چنین علومی نانی فراهم آید بعید مینماید که آبی برای علم کشور از آنها به دست آید.
❃ یک نمونهی جالب توجه دیگر مورد بحث جهاد بهعنوان بابی از فقه است. نیازی به گفتن نیست که موضوع بحث جهاد جنگ و آداب آن از نظر دیانت اسلامی است، اما «جهادْ» علمِ جنگ نیست، بلکه احکامی است که باید مسلمانان در جنگ رعایت کنند.
📰 | دانشگاه خانه احزاب. نشریه قلمیاران. شماره پانزدهم. بهمن ۱۳۹۷. صفحه ۳
#ایدئولوژیزدگی #دانشگاه #فقه #کشورداری_اسلامی!
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📉 | روند تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص داخلی سرانه ایران در پنج دهه گذشته از سال ۱۳۳۸ تا سال ۱۳۸۸ در نمودار نشان داده شده است. ❈ تولید ناخالص داخلی ایران در این دوره تاریخی افت و خیزهای زیادی را تجربه کرده است. از سال ۱۳۳۸ تا پایان سال ۱۳۵۵، تولید ناخالص…
📑 | نگاهی بر اقتصاد ایران در پنج دهه (۱۳۳۸-۱۳۸۸) (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ میزان تولید ناخالص داخلی، درآمد سرانه و نرخ رشد اقتصادی، از مهمترین شاخصهای عملکردی اقتصاد کلان است.
❃ درحالیکه میزان تولید و درآمد سرانه، بیانگر میزان متوسط رفاه اقتصادی افراد جامعه است، نرخ رشد اقتصادی، سرعت افزایش یا کاهش تولید ناخالص داخلی و پیرو آن سرعت بهبود یا کاهش سطح رفاه و برخورداری مردم را نشان میدهد. بهعلاوه شاخصهایی چون بیکاری و فقر نیز عموماً زیر تاثیر تولید و رشد اقتصادی قرار دارند، بهطوریکه رشد اقتصادی بالاتر، در بلندمدت به کاهش نرخ بیکاری و سطح فقر میانجامد. با عنایت به اهمیت میزان تولید و رشد اقتصادی در هر جامعه، دستیابی به تولید بیشتر و نرخ رشد بالاتر، همواره دغدغه دولتها و ملّتها بوده است.
❃ در این نوشتار از یک سو به بررسی عملکرد اقتصاد ایران در تولید و رشد اقتصادی در پنج دههی اخیر(۱۳۳۸-۱۳۸۸) پرداخته و از سوی دیگر عوامل موثر بر تولید و رشد اقتصادی را مورد تحلیل و بررسی قرار خواهیم داد.
✦ عملکرد تولید و نرخ رشد اقتصاد ایران در پنج دهه اخیر
- عملکرد تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص داخلی سرانه:
❃ در میان شاخصهای عملکردی اقتصاد کلان، میزان تولید ناخالص داخلی یکی از مهمترین شاخصها است؛ چراکه این شاخص اندازهی اقتصاد یک کشور و ظرفیتهای تولیدی آن را نشان میدهد. تولید ناخالص داخلی بنا به تعریف، ارزش مجموع کالاها و خدماتی است که طی یک سال در یک کشور تولید میشود. البته باید توجه داشت که میزان رفاه و برخورداری مردم یک کشور، صرفاً به واسطهی تولید ناخالص داخلی تعیین نمیشود، بلکه شاخص بهتر تولید ناخالص داخلی سرانه است که میزان تولید به وسیله هر نفر را به صورت سرانه نشان میدهد. در واقع رفاه مردم یک کشور متاثر از تولید ناخالص داخلی و میزان جمعیت آن کشور است که در تولید ناخالص داخلی سرانه منعکس میشود.
❃ پرسش مهم این است که عملکرد اقتصاد ایران در مورد شاخص تولید ناخالص داخلی، تولید ناخالص داخلی سرانه و رشد اقتصادی به لحاظ تاریخی چگونه بوده است؟ روند تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص داخلی سرانه ایران طی پنج دهه گذشته از سال ۱۳۳۸ تا سال ۱۳۸۸ در نمودار ۱ (بالا) نشان داده شده است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
✦ میزان تولید ناخالص داخلی، درآمد سرانه و نرخ رشد اقتصادی، از مهمترین شاخصهای عملکردی اقتصاد کلان است.
❃ درحالیکه میزان تولید و درآمد سرانه، بیانگر میزان متوسط رفاه اقتصادی افراد جامعه است، نرخ رشد اقتصادی، سرعت افزایش یا کاهش تولید ناخالص داخلی و پیرو آن سرعت بهبود یا کاهش سطح رفاه و برخورداری مردم را نشان میدهد. بهعلاوه شاخصهایی چون بیکاری و فقر نیز عموماً زیر تاثیر تولید و رشد اقتصادی قرار دارند، بهطوریکه رشد اقتصادی بالاتر، در بلندمدت به کاهش نرخ بیکاری و سطح فقر میانجامد. با عنایت به اهمیت میزان تولید و رشد اقتصادی در هر جامعه، دستیابی به تولید بیشتر و نرخ رشد بالاتر، همواره دغدغه دولتها و ملّتها بوده است.
❃ در این نوشتار از یک سو به بررسی عملکرد اقتصاد ایران در تولید و رشد اقتصادی در پنج دههی اخیر(۱۳۳۸-۱۳۸۸) پرداخته و از سوی دیگر عوامل موثر بر تولید و رشد اقتصادی را مورد تحلیل و بررسی قرار خواهیم داد.
✦ عملکرد تولید و نرخ رشد اقتصاد ایران در پنج دهه اخیر
- عملکرد تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص داخلی سرانه:
❃ در میان شاخصهای عملکردی اقتصاد کلان، میزان تولید ناخالص داخلی یکی از مهمترین شاخصها است؛ چراکه این شاخص اندازهی اقتصاد یک کشور و ظرفیتهای تولیدی آن را نشان میدهد. تولید ناخالص داخلی بنا به تعریف، ارزش مجموع کالاها و خدماتی است که طی یک سال در یک کشور تولید میشود. البته باید توجه داشت که میزان رفاه و برخورداری مردم یک کشور، صرفاً به واسطهی تولید ناخالص داخلی تعیین نمیشود، بلکه شاخص بهتر تولید ناخالص داخلی سرانه است که میزان تولید به وسیله هر نفر را به صورت سرانه نشان میدهد. در واقع رفاه مردم یک کشور متاثر از تولید ناخالص داخلی و میزان جمعیت آن کشور است که در تولید ناخالص داخلی سرانه منعکس میشود.
❃ پرسش مهم این است که عملکرد اقتصاد ایران در مورد شاخص تولید ناخالص داخلی، تولید ناخالص داخلی سرانه و رشد اقتصادی به لحاظ تاریخی چگونه بوده است؟ روند تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص داخلی سرانه ایران طی پنج دهه گذشته از سال ۱۳۳۸ تا سال ۱۳۸۸ در نمودار ۱ (بالا) نشان داده شده است.
➣ @Notes_On_Liberty
📑 | نگاهی بر اقتصاد ایران در پنج دهه (۱۳۳۸-۱۳۸۸) (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تولید ناخالص داخلی ایران در این دوره تاریخی افتوخیزهای زیادی را تجربه کرده است. از سال ۱۳۳۸ تا پایان سال ۱۳۵۵، تولید ناخالص داخلی ایران در یک روند صعودی از ۴۴ هزار میلیارد به ۲۴۲ هزار میلیارد ریال (به قیمتهای ثابت سال ۱۳۷۶) رسیده است. در واقع اندازهی اقتصاد ایران طی ۱۷ سال، ۵/۵ برابر شده است.
❃ با آغاز شرایط انقلابی در سال ۱۳۵۶، روند تولید نیز وارونه شده و سیر نزولی خود را آغاز میکند. شرایط نزولی تولید با توجه به بیثباتی دوره انقلابی و پس از آن آغاز جنگ ایران و عراق، ادامه مییابد، به نحوی که تولید با کاهش ۳۰ درصدی، از ۲۴۲ هزار میلیارد ریال در سال ۵۵، به ۱۷۰ هزار میلیارد ریال در پایان سال ۱۳۶۰ میرسد. پس از آن با وجود افزایش تولید در سالهای ۶۱ و ۶۲، روند نزولی تا سال ۶۷ (سال پایان جنگ) ادامه مییابد، ولی از سال ۱۳۶۸ روند صعودی تولید دوباره آغاز شده و به جز یک دوره سه ساله (از سال ۷۲ تا سال ۷۴) که افزایش تولید متوقف شد، تا پایان سال ۸۸ ادامه یافت، بهطوریکه تولید از ۱۸۰ هزار میلیاد ریال در سال ۶۷، به ۵۱۸ هزار میلیارد ریال رسید. در واقع اندازهی اقتصاد ایران طی ۲۱ سال، ۹/۲ برابر شده است.
❃ ولی بررسی تولید ناخالص داخلی سرانه، واقعیات بیشتری را به خصوص از منظر رفاه اقتصادی نمایان میسازد. تولید سرانه نسبت به تولید کل ایران در این دوره تاریخی افتوخیزهای بیشتری را تجربه کرده است. از سال ۱۳۳۸ تا پایان سال ۱۳۵۵، تولید سرانه هر ایرانی در یک روند صعودی از ۲ میلیون ریال به ۲/۷ میلیون ریال در سال (به قیمتهای ثابت سال ۱۳۷۶) رسیده است. در واقع تولید سرانه ایرانیها طی ۱۷ سال، ۶/۳ برابر شده است که از بهبود قابلتوجه سطح رفاهی ایرانیها در این دوره حکایت دارد.
❃ با آغاز شرایط انقلابی در سال ۱۳۵۶، روند تولید سرانه نیز وارونه شده و سیر نزولی خود را آغاز میکند. افزون بر روند نزولی تولید کل با توجه به بیثباتی دوره انقلابی و پس از آن آغاز جنگ ایران و عراق، افزایش سریع جمعیت، سیر نزولی تولید سرانه را تشدید کرده است، بهطوریکه تولید سرانه با کاهش حدود ۵۰ درصدی، از ۲/۷ میلیون ریال در سال ۵۵، به ۵/۳ میلیون ریال در پایان سال ۱۳۶۷ میرسد، ولی از سال ۱۳۶۸، با توجه به بهبود تولید کل و نیز کاهش نرخ رشد جمعیت در دهه ۷۰ و ۸۰، روند صعودی تولید سرانه آغاز شده و به جز یک دوره سه ساله (از سال ۷۲ تا سال ۷۴) که با کاهش مواجه بود، تا پایان سال ۸۸ ادامه یافت، بهطوریکه تولید سرانه از ۵/۳ میلیون ریال در سال ۶۷، به ۷ میلیون ریال در سال ۱۳۸۸ رسید. نکته جالب این است که میزان تولید سرانه در سالهای اخیر (۱۳۸۸)، تازه به سطح تولید سرانه در سال ۱۳۵۵ رسیده است!
#اقتصاد #اقتصاد_ایران
#تولید_ناخالص_داخلی
#تولید_ناخالص_داخلی_سرانه
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تولید ناخالص داخلی ایران در این دوره تاریخی افتوخیزهای زیادی را تجربه کرده است. از سال ۱۳۳۸ تا پایان سال ۱۳۵۵، تولید ناخالص داخلی ایران در یک روند صعودی از ۴۴ هزار میلیارد به ۲۴۲ هزار میلیارد ریال (به قیمتهای ثابت سال ۱۳۷۶) رسیده است. در واقع اندازهی اقتصاد ایران طی ۱۷ سال، ۵/۵ برابر شده است.
❃ با آغاز شرایط انقلابی در سال ۱۳۵۶، روند تولید نیز وارونه شده و سیر نزولی خود را آغاز میکند. شرایط نزولی تولید با توجه به بیثباتی دوره انقلابی و پس از آن آغاز جنگ ایران و عراق، ادامه مییابد، به نحوی که تولید با کاهش ۳۰ درصدی، از ۲۴۲ هزار میلیارد ریال در سال ۵۵، به ۱۷۰ هزار میلیارد ریال در پایان سال ۱۳۶۰ میرسد. پس از آن با وجود افزایش تولید در سالهای ۶۱ و ۶۲، روند نزولی تا سال ۶۷ (سال پایان جنگ) ادامه مییابد، ولی از سال ۱۳۶۸ روند صعودی تولید دوباره آغاز شده و به جز یک دوره سه ساله (از سال ۷۲ تا سال ۷۴) که افزایش تولید متوقف شد، تا پایان سال ۸۸ ادامه یافت، بهطوریکه تولید از ۱۸۰ هزار میلیاد ریال در سال ۶۷، به ۵۱۸ هزار میلیارد ریال رسید. در واقع اندازهی اقتصاد ایران طی ۲۱ سال، ۹/۲ برابر شده است.
❃ ولی بررسی تولید ناخالص داخلی سرانه، واقعیات بیشتری را به خصوص از منظر رفاه اقتصادی نمایان میسازد. تولید سرانه نسبت به تولید کل ایران در این دوره تاریخی افتوخیزهای بیشتری را تجربه کرده است. از سال ۱۳۳۸ تا پایان سال ۱۳۵۵، تولید سرانه هر ایرانی در یک روند صعودی از ۲ میلیون ریال به ۲/۷ میلیون ریال در سال (به قیمتهای ثابت سال ۱۳۷۶) رسیده است. در واقع تولید سرانه ایرانیها طی ۱۷ سال، ۶/۳ برابر شده است که از بهبود قابلتوجه سطح رفاهی ایرانیها در این دوره حکایت دارد.
❃ با آغاز شرایط انقلابی در سال ۱۳۵۶، روند تولید سرانه نیز وارونه شده و سیر نزولی خود را آغاز میکند. افزون بر روند نزولی تولید کل با توجه به بیثباتی دوره انقلابی و پس از آن آغاز جنگ ایران و عراق، افزایش سریع جمعیت، سیر نزولی تولید سرانه را تشدید کرده است، بهطوریکه تولید سرانه با کاهش حدود ۵۰ درصدی، از ۲/۷ میلیون ریال در سال ۵۵، به ۵/۳ میلیون ریال در پایان سال ۱۳۶۷ میرسد، ولی از سال ۱۳۶۸، با توجه به بهبود تولید کل و نیز کاهش نرخ رشد جمعیت در دهه ۷۰ و ۸۰، روند صعودی تولید سرانه آغاز شده و به جز یک دوره سه ساله (از سال ۷۲ تا سال ۷۴) که با کاهش مواجه بود، تا پایان سال ۸۸ ادامه یافت، بهطوریکه تولید سرانه از ۵/۳ میلیون ریال در سال ۶۷، به ۷ میلیون ریال در سال ۱۳۸۸ رسید. نکته جالب این است که میزان تولید سرانه در سالهای اخیر (۱۳۸۸)، تازه به سطح تولید سرانه در سال ۱۳۵۵ رسیده است!
#اقتصاد #اقتصاد_ایران
#تولید_ناخالص_داخلی
#تولید_ناخالص_داخلی_سرانه
➣ @Notes_On_Liberty