On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.9K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📖 | خصوصیات اجتماعی نظام سرمایه‌داری؛ بخش دو: اشتیاق برای بهبود اقتصادی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ با این حال، این تلاش‌ها باید متناسب با هدف باشد. تلاش‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که نتايج مورد نظر را به‌دنبال داشته باشد. اشتباهی که هم‌عصران ما مرتکب می‌شوند اين نيست كه آن‌ها مشتاقانه به‌دنبال عرضه‌ی بیشتر کالاهای متنوع هستند، اشتباه آنان این است که آن‌ها برای رسیدن به این هدف وسایلی نامناسب را بر می‌گزینند. آن‌ها توسط ایدئولوژی‌های قلابی(spurious ideologies) گمراه شده‌اند. اين افراد از سیاست‌هایی طرفداری می‌کنند كه با منافع اساسی مسلم‌شان در تقابل است. آن‌ها احمق‌تر از آن هستند كه پیامدهای اجتناب‌ناپذیر رفتارشان در بلندمدت را ببینند، و از نتايج موقتی کوتاه‌مدت لذت می‌برند. آن‌ها از اقداماتی پشتیبانی می‌کنند که در نهايت فقر عمومی و ازهم‌پاشیدگی نظام همکاری اجتماعی تحت لوای تقسیم کار را به بار آورده و بازگشت به بربریت را در پی خواهد داشت.

❃ اما یک راه حل موجود برای بهبود شرایط مادی بشریت وجود دارد: تسریع در رشد ثروت انباشته‌شده در برابر رشد جمعیت. هرچه مقدار سرمایه‌ی سرمایه‌گذاری شده به ازای هر نفر كارگر بیشتر باشد، كالاهای بیشتر و بهتری تولید و مصرف می‌شود.

❃ اين است نظام سرمایه‌داری -نظامی مبتنی بر سود که مورد بیشترین تهمت‌ها قرار گرفته- که هر روز چیزهای نوینی به وجود آورده و می‌آورد. با این حال، امروزی‌ترین دولت‌ها و احزاب سیاسی خواهان از ميان بردن این نظام هستند. چرا همه‌ی آن‌ها از نظام سرمایه‌داری بیزارند؟ چرا آن‌ها، بهره‌مند از رفاه اعطایی نظام سرمایه‌داری، نگاهی مشتاقانه به "روزهای خوب قدیمی" گذشته و شرايط اسفناک کنونی کارگران روسی[منظور وضعیت کارگران در نظام کمونیستی اتحاد جماهیر شوروی است] می‌اندازند؟

📚 | ذهنیت ضد سرمایه‌داری، نوشته‌ی لودویگ فُن میزس

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_فردی
#لیبرالیسم_اقتصادی #سرمایه‌داری
#آزادی_اقتصادی #مالکیت_خصوصی
#لسه‌فر #بازار_آزاد #میزس
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | مرثیه‌ی جامعه بی‌اخلاق؛ چه چیزی باعث شد اخلاق از جامعه رخت بربندد؟

➣ @Notes_On_Liberty

❃ یکی از دلایل اصلی یا شاید اصلی‌ترین دلیل ترویج فساد و بی‌اخلاقی در جامعه امروز ما درجه بالای تمرکز و دخالت بسیار زیاد دولت در اقتصاد است. در نتیجه‌ی این دخالت‌ها و سیاستگذاری ناکارآمد، بنگاه‌های ما امروز به شدت آلوده شده‌اند و در نتیجه اخلاق از بازارهای ما رخت بربسته است. ساختار فعلی، مدام در حال تولید رانت است و تلاش برای شفافیت آن نتیجه‌بخش نیست چون اقتصاد دولتی اصلاح‌ناپذیر است. این فساد باعث شده بنگاه‌های سالم نیز به بیماری دچار شوند. در نتیجه فعالیت سالم غیرممکن شده است.

❃ وقتی از اخلاق صحبت می‌کنیم منظورمان رفتار مبتنی بر تعقل و استدلال است با در نظر گرفتن این نکته که این رفتار و سلوک، منافع دیگران را ضایع نکند.طبیعی است افراد اجازه دارند برای خوشبختی و سعادت خود تلاش کرده و منافع خود را بیشینه کنند اما این یک واقعیت است که منافع شخصی با منافع جمعی گره خورده است.

❃ نظریه‌های اخلاقی آن‌جا که با رفتارهای اقتصادی پیوند می‌خورند تأکید دارند که هرکس باید بتواند منافع خود را بیشینه کند اما رمز رفتار اخلاقی این نیست که بیشینه‌یابی نکنیم، این است که منافع‌مان را بر اساس منافع دیگران و جامعه بیشینه کنیم. پس خط قرمز فعال اقتصادی اخلاق‌گرا، زیان دیگران و جامعه است. از این منظر متأسفانه جامعه و اقتصاد ما در مسير خوبی حركت نمی‌كنند. اخلاق و اخلاقيات پشت سياست‌گذاری‌های نادرست و نادیدن انگاشتن آزادی‌ها گم شده است.

❃ در ساختاری كه بازار به درستی كار نكند و قيمت سركوب شود، اول از همه اخلاق كسب‌و‌كار می‌ميرد. مداخله در بازار آزاد به نقض آزادی، حق انتخاب و حقوق مالکیت افراد ختم می‌شود. قیمت‌گذاری دولتی هم که همراه با جبر و فشارهای امنیتی و قضایی است، به چیزی جز محدود کردن حقوق و آزادی مردم و خدشه‌دار کردن حق انتخاب افراد و مختل‌کردن قراردادهای داوطلبانه ختم نمی‌شود. به قول دکتر غنی‌نژاد؛ زمانی‌که به زور تعزیر، تولیدکنندگان را وادار می‌کنند تا محصول خود را به قیمتی کمتر از قیمت تعادلی بازار بفروشند در واقع به حقوق مالکیت او تجاوز کرده‌اند.

❃ راه‌حل اصلی در پایان دادن به مناسبات اقتصاد دولتی و احترام گذاشتن به آزادی و حق انتخاب است. در جامعه‌ای که آزادی وجود دارد و قانون محترم شمرده می‌شود، اخلاق اهمیت پیدا می‌کند اما در جامعه‌ای که اقتصاد متمرکز دارد اخلاق به حاشیه می‌رود.

#اخلاق #اخلاق‌مداری #قانون
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#مالکیت_خصوصی #اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
📖 | انقیاد زنان (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در این رساله، جان استوارت میل فرودستی زنان را، بر خلاف باور عموم، امری طبیعی ندانسته و طبیعت زنان را یک‌سره تصنعی و حاصل نوع تربیت زن -که عمدتاً حاصل سرکوب است- می‌داند. او در تاکید این ادعا، در جای‌جای رساله اشاره می‎کند که به علّت تفاوت شیو‌ه‌های تربیتی زنان و مردان، تشخیص توانمندی‌ها و سرشت واقعی زنان امری ناممکن است و آن را حتی نوعی گستاخی تلقی می‌کند.

❃ به بیان دیگر جان استوارت میل تقریبا یک قرن پیش از رواج واژه‌ی gender یا جنسیت در مقابل sex یا جنس، به تمایز میان این دو مفهوم یعنی «جنسیت به‌مثابه‌ی برساخت اجتماعی» و «جنس به‌مثابه‌ی پدیده طبیعی» توجه نشان داده است.

❃ میل در فصل اول رساله، کلیات سلطه‌ی مردان بر زنان را به نقد می‎کشد؛ او با اشاره به این نکته آغاز می‌کند که اعتقاد به نابرابری زن و مرد و قانونی‌شمردن انقیاد زنان در احساسات مردم ریشه دوانده که استدلال و برهان و بحث توان خدشه‌دار کردن آن را ندارد.

❃ در فصل دوم میل به موضوع ازدواج می‌پردازد و نقد این واقعیت که در انگلستان و کشورهای دیگر ازدواج تبدیل به هدفی شده که زنان را برایش تربیت می‎کنند. میل این نوع از ازدواج را برده‌داری و حتی نازل‌تر از آن می‌داند، زیرا بنا بر دیدگاه او هیچ برده‌ای همچون زن در همه ابعاد زندگی‌اش و در تمامی ساعات و دقایق عمرش برده نیست.

❃ در فصل سوم، جان استوارت میل موضوع حضور زنان و مردان در کارها و مشاغل عمومی و اجتماعی را مورد توجه قرار می‌دهد. به باور میل تاکید مردان بر ناتوانی زنان در عرصه‌های خارج از خانواده، هدفی ندارد جز تداوم بخشی به فرودستی زنان در عرصه‌ی خانواده. در ادامه‌ی این فصل میل تلاش می‎کند که رابطه میان زنان و مردان را با تکیه بر مفهوم تفاوت -و نه مفهوم برتری- توضیح دهد.

❃ در فصل چهارم، جان استوارت میل فواید آزادی زنان را طرح می‌کند. از دیدگاه میل، از آن‌جایی که زنان نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل می‌دهند و رابطه میان زنان و مردان فراگیرترین و کلی‌ترین مناسبات جامعه محسوب می‌شود، بی‌عدالتی در این مناسبات سبب فراگیری روح خودخواهی و خودبرتربینی در جامعه می‌شود.

«عشق به قدرت و عشق به آزادی تا ابد با یکدیگر در تعارض‌اند. در جایی‌که مردم از کمترین آزادی بهره‌مندند، عشق به قدرت بیش از هر جای دیگری شدّت و حدّت دارد و با اعمال غیراخلاقی همراه است.» 

➣ @Notes_On_Liberty
📖 | انقیاد زنان (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

✦ فصل اول

❃ هدف من در این مقاله این است که عقیده‌ای را طرح و شرح کنم که از همان آغاز دوره‌ای که در عرصه‌ی نظر به مسائل اجتماعی و سیاسی پرداخته‌ام به آن پایبند بوده‌ام، و این عقیده نه‌تنها در گذر زمان تعدیل یا تضعیف نشده، که در اثر تفکر و تأمل و تجربه هر چه بیشتر قوت یافته است، و من می‌کوشم مبانی این عقیده را به واضح‌ترین شکل ممکن شرح دهم. به‌عقیده‌ی من، اصلی که روابط اجتماعیِ میان زن و مرد را تنظیم می‌کند، و بر مبنای آن، یک جنس تحت انقیاد قانونی جنس دیگر قرار می‌گیرد، از اساس نادرست است و باید به‌جای این اصل، اصل دیگری نشاند که بر برابری کامل زن و مرد بنیاد گرفته باشد و هیچ‌یک را بر دیگری برتری ندهد و هیچ‌یک را ناتوان‌تر نشمرد.

❃ زیانی که برای شرح وظیفه‌ای که تقبل کرده‌ام لازم آمده است، خود نشان می‌دهد که به چه کار طاقت‌فرسایی دست زده‌ام. اما اگر گمان کنیم که دشواری این کار به‌خاظر ابهام یا نارسایی در مبانی‌ای است که عقیده‌ی من بر آن‌ها قوام گرفته است، بر خطا رفته‌ایم. دشواری کار همان دشواری‌ای است در همه‌ی مسائل وجود دارد که انسان در مواجهه با آن‌ها ناگزیر است با انبوهی از عواطف و احساسات به مقابله خیزد.

❃ مادام که عقیده‌ای در احساسات مردم ریشه دوانده است اگر علیه آن، استدلال‌ها و برهان‌های محکم ارائه کنیم نه تنها به آن آسیبی نمی‌رسد، بلکه استحکام آن فزونی می‌یابد، زیرا اگر عقیده‌ای در نتیجه‌ی بحث و استدلال مقبولیت یافته باشد، می‌توان امیدوار بود که رد آن استدلال در بنیادهایش رخنه ایجاد خواهد کرد، اما آنگاه که عقیده صرفاً بر احساسات متکی باشد، هر چه در بحث و جدل ضعیف‌تر ظاهر شود، پیروانش بیشر متقاعد می‌شوند که عواطف‌شان بر بنیادی استوار شده که از بحث و استدلال برکنار است، و چون عواطف به قوت خود باقی بمانند در عرصه‌ی استدلال نیز سنگرهای جدیدی برپا می‌شود تا رخنه‌هایی را که در بنای کهن پدید آمده است ترمیم کنند. و احساسات مردمان در این عرصه، به دلایل بسیار، شدیدترین و ریشه‌دارترین احساساتی است که نهادها و سنّت‌های کهن را در بر گرفته است و به آن‌ها قوت و استحکام می‌بخشد، و ما نباید حیرت کنیم که تحولات عظیم روحی و اجتماعی مدرن، این احساسات را در مقایسه با دیگر احساسات، کمتر دستخوش ضعف و سستی ساخته است، و نیز نباید گمان کنیم که قدیمی‌ترین جهالتی که مردان به آن پایبند بوده‌اند باید از جهالت‌هایی که قبلاً خود را از آن رهانیده‌اند سست‌تر باشد.

➣ @Notes_On_Liberty
📖 | انقیاد زنان (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ کسانی‌که به عقیده‌ای تقریباً همگانی حمله می‌کنند کارشان از هر نظر طاقت‌فرساست. آنان باید بسیار خوش‌اقبال و نیز بسیار توانمند باشند که اصولاً گوش شنوایی برای سخن‌شان پیدا شود. در دادگاه مسئله‌ی متداعیان این است که چه حکمی برایشان صادر می‌شود، ولی مسئله‌ی چنین افرادی تشکیل محکمه است. و اگر احیاناً محکمه‌ای برای اینان تشکیل شود از منطقی پیروی خواهد کرد که یکسره با منطق دیگر محکمه‌ها متفاوت است. در محکمه‌های دیگر اصل بر برائت است و جرم باید ثابت شود. اگر فردی به قتل متهم شده است، خود او نباید بی‌گناهی‌اش را اثبات کند، کسانی که او را متهم کرده‌اند باید گناهکاری‌اش را ثابت کنند.

❃ اگر درباره‌ی واقعیت یک رویداد تاریخی نظری متفاوت وجود داشته باشد و عموم مردم چندان علاقه‌ای به آن رویداد نشان ندهند (مانند محاصره‌ی شهر تروا)، از کسانی‌که اعتقاد دارند چنین رویدادی واقعاً رخ داده است انتظار می‌رود که برای اثبات ادعایشان اقامه‌ی دلیل کنند، و کسانی‌که نظر دیگری دارند لازم نیست کلمه‌ای بر زبان آورند، و از اینان فقط انتظار می‌رود که سخن مدعیان را بشنوند و اگر سستی و فتوری دیدند و بی‌اعتباری آن را اثبات کنند.

❃ در امور جاری نیز مسئولیت اقامه‌ی دلیل بر عهده‌ی کسانی است که رای و نظری بر خلاف آزادی دارند، یعنی کسانی‌که به محدودیت یا ممنوعیت اعتقاد دارند، خواه محدودیت آزادی عمومی افراد در رفتار و کردار، و خواه محرومیت شخص یا گروهی از اشخاص از فلان امتیاز یا تبعیض قائل شدن میان افراد در برخورداری از آن امتیاز. فرضی پیشینی جانب آزادی و بی‌طرفی را می‌گیرد. اعتقاد بر این است که هیچ محدودیتی نباید باشد مگر اینکه مصلحت عمومی ایجاب کند، و قانون نباید میان افراد تبعیض قائل شود و باید همه را به یکسان بنگرد، مگر اینکه دلایل مثبت، خواه در عرصه‌ی عدالت و خواه در عرصه‌ی سیاست، ایجاب کند که روشی دیگر اختیار شود.

➣ @Notes_On_Liberty
📖 | انقیاد زنان (۴)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ اما کسانی‌که به آنچه من می‌گویم اعتقاد دارند از هیچ‌یک از این قوانین بدیهی طرفی نمی‌بندند. برای من فایده‌ای ندارد که بگویم آنان که معتقدند مردان حق دارند بر زنان فرمان برانند و زنان ناگزیزند از مردان فرمان ببرند، یا آنان که معتقدند مردان برای حکومت مناسب‌اند و زنان نامناسب، در طرفِ اثباتیِ مسئله قرار دارند و باید برای اثبات ادعای خود دلایلی مثبت اقامه کنند و اگر از عهده‌ی این کار برنیایند به ناگزیر باید از ادعای خود دست بشویند و تسلیم گردند.

❃ و نیز بیهوده است که بگویم آنان که زنان را از آزادی و حقوقی که به حق برای مردان جایز دانسته شده است محروم می‌کنند در حقیقت با دو فرض بدیهی به تعارض برخاسته‌اند، زیرا هم با آزادی مخالفت می‌کنند و هم تبعیض را مقبول می‌شمرند و از همین‌رو باید برای اثبات ادعای خود دقیق‌ترین دلایل را اقامه کنند و اگر نتوانند همه‌ی تردیدها را بزدایند نظرشان پذیرفته نخواهد شد.

❃ همه‌ی استدلال‌هایی که در بالا آوردیم در دعاوی معمولی، مدافعاتی محکمه‌پسند به شمار می‌آیند، اما در این مورد خاص چنین نیست. من پیش از آن‌که امید داشته باشم که بر رای و نظر دیگران تأثیر بگذارم، باید به همه‌ی سخنانی که مخالفان رأی من اظهار کرده‌اند پاسخ بگویم. و افزون بر این باید همه‌ی برهان‌هایی را که آنان می‌توانند اقامه کنند، در نظر بیاورم. و به سخن دیگر، صورت معقول آن برهان‌ها را بیایم و به همه‌ی آن‌ها پاسخ گویم، و علاوه بر اثبات نادرستیِ همه‌ی استدلال‌هایی که در بعد اثباتی قضیه مطرح است ناگزیر خواهم بود که برای اثبات قضیه‌ای سلبی دلایلی مثبت و متقن بیاورم. و حتی اگر از عهده‌ی این همه برآیم و طرف مقابل را با انبوهی استدلال بی‌پاسخ روبه‌رو کنم و حتی یکی از برهان‌های او را بی‌پاسخ نگذارم، باز هم باید بدانم که چندان کاری انجام نداده‌ام. زیرا امری که از یک‌سو کاربردی جهانشمول دارد، و از سوی دیگر دریای بی‌کرانی از عواطف و احساسات در پی آن نهفته است، گمان می‌رود که همه پیش‌داوری‌ها به نفع آن باشد، پیشداوری‌هایی بسی نیرومندتر از آنکه بتوان با دلیل و برهان آن‌ها را از خرد و اندیشه‌های مردمان زدود، مگر آنکه آن مردمان در خردورزی از سرآمدان باشند.

➣ @Notes_On_Liberty
📖 | انقیاد زنان (۵)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ من این مشکلات را به قصد شِکوه و زاری برنشمردم، زیرا از این بیهوده‌تر کاری نیست هرگاه بخواهیم با توسل به خرد مردم با احساسات و گرایش‌های عملی آن‌ها به مقابله برخیزیم از چنین مشکلاتی گریزی نیست و به یقین باید درک و فهم اکثریت ابنای بشر بسی بیش از آنچه امروز می‌بینیم پرورده و فرهیخته شود و پس از آن انتظار داشته باشیم که آنان احساسات خود را فرو بگذارند و بر نیروی عقل و خرد تکیه کنند و از اصول عملی که براساس آن نشو و نما یافته‌اند، و بخش اعظم نظام موجود جهان بر آن بنیاد گرفته است. یک‌سره دست بشویند -به‌ویژه اگر انتظار داشته باشیم که آنان همین که با استدلالی خلاف عقاید خود روبه‌رو شدند و نتوانستند در عرصه‌ی منطق با آن درآويزند تسليم شوند از همین رو، من با مردم در این باره بحت نمی‌کنم که چرا دلیل و برهان را به کم می‌گیرند، اما به‌خاطر اهمیت بسیاری که برای حرف و سنت و احساسات عامه قائل‌اند با آنان سخت به مخالفت برمی‌خیزم.

❃ از جمله گرایش‌های ناروایی که در قرن نوزدهم رواج یافته است و در حقیقت واکنش است به آنچه در قرن هیجدهم تداول داشت. یکی این است که می‌کوشند به عناصر نامعقول سرشت آدمی خطاناپذیری‌ای نسبت دهد که گمان می‌رود در قرن هیجدهم به عناصر معقول نسبت می‌دادند. در قرن گذشته «خرد» را به مقام خدایی رسانده بودند، و ما اکنون غریزه را به‌جای آن نشانده‌ایم و هرچه را در درون خود می‌یابیم و نمی‌توانیم برای آن بنیادی عقلانی پیدا کنیم به غريزه نسبت می‌دهیم. این بت‌پرستی که از بت‌پرستی قرن گذشته بسیار تحقیرآمیزتر است و زیان‌آورترین بت‌پرستی زمانه‌ ماست و از کلیت آن امروز به‌سختی حمایت می‌شود احتمالاً برچیده نخواهد شد تا آن‌که جای خود را به روان‌شناسی معقول و منطقی بدهد، روان‌شناسی‌ای که خاستگاه واقعی بسیاری از تمایلاتی را روشن سازد که امروز خواست طبیعت و اراده‌ی خداوند می‌دانیم.

❃ تا آن جا که به بحت کنونی مربوط می‌شود، من شرایط نامطلوبی را که این پیش‌داوری بر من تحمیل می‌کند می‌پذیرم. من تردید ندارم که سنّت و احساسات عامه مردم علیه من برانگیخته می‌شود، مگر اینکه بتوانم ثابت کنم که وجود فلان سنت در این یا آن عصر دال بر درستی آن نیست و توان و استحکام آن ضرورتاً از اجزای شريف طبیعت انسان نشئت نمی‌گیرد و چه بسا از اجزای پلید طبیعت او نشئت گرفته باشد. من می‌پذیرم که قضاوت علیه من باشد، مگر اینکه بتوانم ثابت کنم که قاضی دادگاه من با مخالفان من تبانی کرده است. و اگر من در این کار موفق هم بشوم، موفقیتم آن‌چنان که به‌نظر می‌رسد بزرگ نیست، زیرا اثبات این مسئله سهل‌ترین وظیفه‌ای است که بر عهده‌ی من است.

#انقیاد_زنان #آزادی #جان_استوارت_میل
#آزادی_فردی #آزادی_زنان #لیبرالیسم
#برابری_حقوق #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
✦ «روحانیون اگر مورد مراقبت دقیق قرار نگیرند، به‌واسطه‌ی اختلاف در عقاید و فوایدی که از نشر و اعلام آن اختلاف می‌برند بهترین وسیله‌ی تفرقه افکندن در مملکت می‌شوند.» (بهیموت، ص ۲۳۴)

❃ امروز پنجم آوریل زادروز خالق کتاب «لویاتان» و از پدران علم سیاست مدرن است: تامس هابز. او که بیشتر با جمله‌ی معروفش «انسان گرگ انسان است» شناخته می‌شود، سهم زیادی در تکوین اندیشه‌ی لیبرالیسم داشت. او با وجود دفاع از دولت مقتدر و مطلق‌گرایی، که بر اساس آن امنیت تنها زمانی وجود خواهد داشت که قدرت در دست یک فرد یا جمعی از افراد (پارلمان) باشد، با تفکیک جامعه و دولت و انتقال حقوق جامعه به دولت ایستاری لیبرالی درباره‌ی ماهیت دولت در پیش گرفت. مهم‌‌ترین آثارِ او «لویاتان» و «بهیموت» است.

❃ تردیدی نیست که اگر آثار پدران علم سیاست به دقت خوانده شود، می‌تواند به تعمیق علم سیاست در ایران، که در شرایط کنونی به همه چیز شبیه است جز علم سیاست در مفهوم واقعی آن، کمک شایانی کند. روشن است فهم این آثار نیازمند سال‌ها تلاش، به‌ویژه در ظرایف آن‌ها، از سوی دانش‌آموختگان علم سیاست است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | لودویگ فون میزس درباره‌ی سوسیالیسم (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ لیبرال‌نماهای امروزی، باور بسیار پرطرفداری دارند مبنی بر اینکه بدون آزادی اقتصادی می‌توان آزادی بیان و آزادی اندیشه و آزادی مطبوعات و آزادی مذهبی و آزادی زندانی نشدن بدون محاکمه را حفظ کرد. چنین کسانی نمی‌فهمند که در نظامی که بازار ندارد و همه چیز در اختیار دولت است، همه‌ی آزادی‌های دیگر توهم است حتی اگر چنین آزادی‌هایی در قانون اساسی گنجانده شوند. اگر دولت مالک همه مطبوعات باشد اوست که تعیین می‌کند چه چیزی چاپ شود و چه چاپ نشود و عملاً امکانی برای ابراز نظرات مخالف دولت باقی نمی‌ماند.

❃ در اقتصاد بازار، سروران واقعی، مدیران صنایع و کارفرمایان نیستند بلکه مصرف‌کنندگان‌اند که اگر مصرف خود را در یکی از شاخه‌های کسب‌وکار متوقف کنند مالکان و مدیران این شاخه موقعیت برتر خود در نظام اقتصادی را از دست می‌دهند و ناگزیر به تغییر رفتار خود طبق میل و دستور مصرف‌کنندگان می‌شوند.

❃ در سرمایه‌داری، دولت حاکم نیست مردم حاکم‌اند. حاکم کسی است که حق اشتباه دارد و البته خودش تاوانش را خواهد پرداخت. مصرف‌کنندگان اغلب چیزهایی می‌خرند که نباید می‌خریدند اما تصور اینکه دولت، مقام پدری دارد و می‌تواند با کنترل مردم آن‌ها را از اشتباه بازدارد اشتباه است. فرض کنیم بازداشتن افراد از استعمال مواد دخانی و سکرآور کار درستی است اما با دادن حق تعیین تکلیف به دولت به بهانه‌ی محافظت از بدن افراد، دیگرانی خواهند گفت ذهن و روح بسیار مهم‌تر از بدن است لذا دولت باید مانع تخریب روان آدمی با خواندن کتب نامطلوب و گوش دادن به موسیقی‌های ناباب و دیدن فیلم های نامناسب شود و... .

❃ تفاوت بردگی و آزادی در این است که برده ناگزیر است هر آنچه سرورش فرمان می‌دهد عمل کند اما فرد آزاد می‌تواند خود شیوه‌ی زندگی‌اش را انتخاب کند.

❃ مارکس از تضاد آشتی‌ناپذیر منافع میان طبقات اجتماعی گفت اما نتوانست برای این نظریه، نمونه‌ای نشان دهد مگر آن‌هایی که مربوط به جوامع قبل از سرمایه‌داری بود. در این جوامع، فرد به‌عنوان عضوی از طبقه ارباب یا رعیت به‌دنیا می‌آمد و وارث وضع پدران خود بود و در تمام طول عمرش در همان وضع می‌ماند. اما تفاوت میان افراد در نظام سرمایه‌داری با جوامع قبلی فرق دارد در سرمایه‌داری، «تحرک اجتماعی» وجود دارد و مدام تهی‌دستان به ثروتمندان تبدیل می‌شوند و بالعکس. نوه‌ی کارخانه‌دار بزرگ قرن نوزدهمی، عکاسی بی‌نوا در نیویورک است.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | لودویگ فون میزس درباره‌ی سوسیالیسم (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ انتخاب میان سوسیالیسم و سرمایه‌داری، انتخاب بین برنامه‌ریزی جامع دولت مرکزی یا آزادی افراد برای ایجاد برنامه‌های خودشان است. فرد تحت دولتِ برنامه‌ریز، مانند سرباز ارتش است حق ندارد محل خدمت خود را انتخاب کند و باید از دستورات پیروی کند سوسیالیسم یعنی انتقال قواعد نظامی به سرتاپای نظام تولید. مارکس از «سپاهیان صنعتی» سخن می‌راند.

❃ انسان‌ها در خلال تاریخ طولانی خود، اطلاعات علمی و فنی فراوانی گرد آورده‌اند که هیچ انسانی، هرقدر هم باهوش باشد، به تنهایی نمی‌تواند همه‌ی آن‌ها را بداند. انسان‌ها متفاوت و نابرابرند و هرکسی در حوزه‌ای بیش از دیگران می‌داند و در حوزه‌های دیگر کمتر. برخی انسان‌ها توانایی یافتن راه‌های جدید و تغییر مسیر دانش را دارند. در جوامع کاپیتالیستی، پیشرفت‌ها را همین افراد رقم می‌زنند. سرمایه‌داران آینده‌نگر، نتایج احتمالی ایده‌ها را تشخیص می‌دهند و عملیاتی‌کردن آن‌ها را آغاز می‌کنند.

❃ اما در اقتصاد سوسیالیستی، تا دولتِ قدرقدرت مجاب نشود که ایده‌ای ارزش دارد، کاری آغاز نمی‌شود. اگر گروه حاکمان که قدرت تصمیم‌گیری در این زمینه را دارند بر اثر تنبلی یا فقدان قریحه و دانش یا نداشتن انگیزه‌ی نفع شخصی، نتوانند به اهمیت ایده پی ببرند پروژه‌ای رقم نمی‌خورد. ناپلئون نابغه نظامی بود اما نتوانست اهمیت ایده‌ی کشتی بخار را که به او پیشنهاد شده بود درک کند و همین موجب شکستش در برابر انگلستان شد. کارشناسان دولتی معمولاً نگاهشان به پشت سر است و کم پیش آمده که ذکاوت کافی برای کشف نوابغ جدید داشته باشند.

❃ شالوده‌ی همه‌ی فعالیت‌های اقتصادی مدرن، محاسبه اقتصادی است، در اقتصاد بازار، قیمت‌های پولی، علاوه بر اینکه حاوی اطلاعاتی برای مصرف‌کنندگان هستند، اطلاعاتی حیاتی هم درباره‌ی عوامل تولید در اختیار تولیدکننده می‌گذارند. کل نظام بازار، محاطِ این واقعیت است که میان تولیدکنندگان گوناگونی که بر سر تصاحب عوامل تولید (مواد اولیه، ماشین‌آلات و ابزار و نیروی کار) رقابت میکنند، تقسیم کاری وجود دارد که مبنای آن محاسبه‌ای ذهنی است این محاسبه بدون قیمت‌های حاصل از بازار ناممکن است. مهندسان می‌توانند پروژه‌های پرشماری ارائه کنند که همه‌ی آن‌ها از لحاظ تکنیکی به یک اندازه امکان‌پذیر باشند اما این محاسبات مبتنی بر قیمت‌های پولی بازار توسط اهالی کسب و کار است که نشان می‌دهد کدام پروژه از جنبه‌ی اقتصادی مزیت دارد.

#اقتصاد #آزادی_اقتصادی #لسه‌فر
#مالکیت_خصوصی #آزادی_فردی
#میزس #لیبرالیسم_اقتصادی #سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎞 | ویدئویی کوتاه درباره‌ی داستان متقی ایروانی، بنیان‌گذار کفش ملّی

- در سال ۱۳۳۶ کارخانه‌ی کفش ملّی را بنیان گذاشت.
- در دهه ۵۰، محصولات کفش ملّی به شوروی و برخی کشورهای اروپایی صادر می‌شد.
- کارخانه پس از انقلاب مصادره شد.
- ایروانی در حسرت روشن‌کردن دوباره‌ی چراغ کفش ملّی، در سال ۱۳۸۴ در لندن درگذشت.

(برگرفته از کانالِ: ع. ششگلانی)

#در_حسرت_آزادی #مالکیت_خصوصی
#سوسیالیسم_ویرانگر #زوال_اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۸) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ ماکیاولی گفته بود که؛ جانم را برای میهنم می‌دهم، ولی به‌واسطه‌ی درافتادن با دستگاه کلیسا، نام و آوازه‌اش را برای میهن داد. ماکیاولی از آنجاکه آگاهی عمیقی از پروسه دولت-ملّت‌سازی و الزامات…
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۹)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ دیدیم که ماکیاولی به‌روشنی نجات ایتالیا را در گروِ پیروی از اندیشه و عمل کسی (کوروش) دانست که شخصیت حقوقی وی (شاه فره‌مند) یا (پیامبر مسلح) به‌تعبیر ماکیاولی، در کانون سیاستنامه‌های ایرانی قرار دارد. ابن‌مقفع نیز به‌گونه‌ای دیگر، دغدغه‌ی میهن داشت. او در دوره‌ای متولد و در راه میهن به قتل رسید، یعنی نیمه اول سده دوم هجری، که ایران در پای عربان سقوط کرد بود، و به همین دلیل احیاء مجدد دولت ایرانی، دغدغه‌ی اصلی او بود، ولی از آنجاکه شرایط تاریخی برای استقلال آن عدمی بود، بنابراین سعی کرد در مسیری غیر از مسیر ماکیاولی، «مشکل» میهن را پیگیری نماید، به‌عبارت دیگر، او نمی‌توانست درباره‌ی کالبد میهن کاری بکند، به همین دلیل به پاسداری از روح میهن پرداخت که در اندیشه‌ی ایرانشهری نهفته بود.

❃ اولویت ابن‌مقفع، که نشانگر شناخت دقیق الزامات زمانه‌اش است، پاسداری از روح بی‌کالبد وطن و حفظ آن در کالبدی غیرطبیعی، و نیز دامن‌زدن به خودآگاهی تاریخی است. ابن‌مقفع با آگاهی ژرفی که از واقعیت قدرت سیاسی و منطق درونی دستگاه خلافت در دوران حیات خود به‌دست آورد بود، به‌خوبی می‌دانست که «شرایط امکانی» برای بازتشکیل دولت-ملّت ایران مهیا نیست، به‌ویژه اگر براساس نتایج مطالعات جدید، فروپاشی شاهنشاهی ساسانی را، نه معلول قهر و غلبه بیرونی عربان بلکه انحطاط و اضمحلال درونی ساسانیان بدانیم.

❃ ابن‌مقفع با چنین درکی از شرایط تاریخی، هیچ‌گاه آشکارا به شورش‌های محدود علیه عربان که به قیام‌های «شعوبیه» نامدار است نپیوست. زیرا ابن‌مقفع می‌دانست که آنچه بن‌مایه و منطق درونی استمرار ایران بود، در درازای قریب به دو سده حاکمیت بی‌چون‌وچرای زبان عربی و عصبیت قومی نهفته در آن، که در دوره‌ی امویان دوبار جان گرفته و زبانه می‌کشید، مورد غفلت واقع شده است، بنابراین تمام تلاش خود را به‌کارگرفت تا بنیادهای فرهنگ «ایرانشهری» را در بطن زبان غالب عربی تعبیه کند.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | زمانه و زمینه اِبْنِ مُقَفَّع و ماکیاولی (۱۰)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ هرچند پژوهش‌های جدید هنوز در حدی نیست که بتواند تاریخ رسمی این دوره‌ی بسیار مهم را بی‌اعتبار کند، اما اینکه می‌بینیم از میان دو واکنش ایرانیان به حاکمیت عربان اموی، واکنش فرهنگی بر واکنش نظامی غلبه دارد و در نهایت نیز این مبارز فرهنگی است که مقدمات احیاء مجدد ایران‌زمین و استقلال آن از دستگاه خلافت و امّت عربی-اسلامی را فراهم می‌کند، قرینه‌ای بر نتایج پژوهش‌های جدید است.

❃ باری، ابن‌مقفع بی‌هیچ گمانی، آغازکننده و نیز مهمترین و بلندترین گامْ در راهی است که توانست در سده‌ی سوم و چهارم، مقدمات احیاء دوباره‌ی فرهنگ و زبان ایرانی، که در فردوسی متبلور است، و نیز استقلال نسبی مرزهای ایران در برابر مرزهای خلافت اسلامی را فراهم آورد.

❃ جانِ کلام اینکه؛ می‌دانیم که ایرانیان هر جا که در میدان نظامی باخته‌اند، در سنگر فرهنگی، دشمن غالب را به چوب فرهنگ ایرانی، مغلوب کرده‌اند. پیروزی فرهنگی ایرانیان بر عربان که مقدمه‌ی تمایز و عامل استقلال مرزهای جغرافیایی، سیاسی و فرهنگی ایران‌زمین از مرزهای خلاقت قرار گرفت، فرهنگی است که ابن‌مقفعْ بی‌هیچ شکی و شبهه‌ای، اولین و مهمترین عامل احیاء دوباره‌، بلکه سه‌باره‌ی آن است. تشخیص و تجویز ماکیاولی بر «بیماری» ایتالیا که تشخیصی درست بود، داروی «سیاست» است، امری که در تشخیص درست ابن‌مقفع «فرهنگ» بود، فرهنگی که عین سیاست بود.

- ادامه دارد...

📚 | مقاله از: مصطفی نصیری

#سیاست #اندیشه_سیاسی #فلسفه
#ماکیاولی #ابن_مقفع #فلسفه_سیاسی
#کوروش #دولت_ملی #ایرانشهری #ایرانشهر
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | لودویگ فون میزس درباره‌ی مداخله‌گرایی (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ مداخله‌گرایی یعنی اینکه دولت از محدوده ی تنها فعالیت مشروعش یعنی تولید امنیت، فراتر رود و بخواهد پدیده‌های بازار را با کارهایی مانند قیمت‌گذاری و تعیین نرخ دستمزد و نرخ بهره دستکاری کند.

❃ دولت بدان جهت مداخله می‌کند که اهالی کسب‌وکار را وادار کند راهی غیر از آنچه خودشان و در تبعیت از خواست مصرف‌کنندگان انتخاب می‌کنند، پیش بگیرند. بنابراین همه‌ی مداخلات دولت در جهت محدودکردن برتری مصرف‌کنندگان است. دولت در پی قبضه‌ی قدرتی است که در بازار آزاد در اختیار مصرف‌کنندگان است.

❃ کنترل قیمت‌ها یکی از مداخلات دولت است که دولت‌ها پس از آنکه با چاپ پول موجب تورم می‌شوند و داد مردم در می‌آید معمولاً به آن متوسل می‌شوند. نخستین نمونه‌ی مشهور مهار قیمت‌ها در امپراتوری روم بود روم فقط یک روش اقتصادی داشت: «ارزش‌زدایی از پول» هنوز پول کاغذی ابداع نشده بود و امپراتور دیوکلتیانوس آن‌قدر به سکه‌های نقره، مس اضافه می‌کرد که رنگشان برمی‌گشت و وزن‌شان شدیداً کاهش می‌یافت این ارزش‌زدایی و افزایش مقدار پول با آن، منجر به افزایش قیمت‌ها شد و چاره‌ی امپراتور، صدور فرمان کنترل قیمت و مجازات اعدام برای به‌اصطلاح گران‌فروشان بود اما نتیجه نهایی از دست دادن بازار و ازهم‌پاشیدگی امپراتوری و از بین‌رفتن نظام تقسیم کار شد.

❃ همین ارزش‌زدایی از پول در خلال انقلاب فرانسه هم با روشی دیگر رخ داد. این‌بار صنعت چاپ شکل گرفته بود و پول‌ها چاپ شدند و افزایش بی‌سابقه‌ی قیمت‌ها ایجاد شد باز هم اعمال سقف قیمت در دستور کار قرار گرفت و این بار گیوتین در انتظار خاطیان بود اما این‌جا هم کنترل قیمت مطلقاً شکست خورد.

➣ @Notes_On_Liberty
❤1
📃 | لودویگ فون میزس درباره‌ی مداخله‌گرایی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ دلیل شکست کنترل قیمت چیست؟ مردم از افزایش قیمت شیر ناراضی‌ند و دولت برای شیر سقف قیمتی تعیین می‌کند که از قیمت بازاری کمتر است اما از یک طرف با کاهش قیمت شیر، تقاضای آن بالا می‌رود از طرف دیگر ضعیف‌ترین تولیدکنندگان (که شیر را با بالاترین قیمت تولید می‌کنند)، کنار می‌روند چون قیمت دولتی، هزینه‌های شان را پوشش نمی‌دهد در نتیجه عرضه‌ی شیر کاهش می‌یابد. این تولیدکننده شاید گاوهایش را به کشتارگاه بفرستد یا شیر را به‌جای فروش به خامه و پنیر و کره تبدیل کند.

❃ با افزایش تقاضا و کاهش عرضه، مردم برای اول شدن در صف‌های طولانی خرید هجوم می‌آورند. قبل از مداخله دولت شیر گران بود اما مردم می‌توانستند آن را بخرند ولی حالا کمبود شیر ایجاد شده و مردم باید کمتر شیر بنوشند و دولت سهمیه‌بندی را آغاز می‌کند سهمیه‌بندی هم یعنی برخی از امتیاز دسترسی به شیر برخوردار و برخی دیگر دست خالی می‌مانند و اینکه به چه کسی شیر داده شود غالباً به‌صورت دل‌بخواهی انجام می‌شود مثلاً فرمان می‌دهند که فقط به کودکان زیر ۴ سال شیر داده شود و یا سهمیه کودکان ۴ تا ۶ سال نصف کودکان زیر ۴ سال باشد.

❃ حالا دولت سراغ تولیدکنندگان می‌رود که چرا تولید کم شده؟ و درمی‌یابد هزینه تولید بیش از سقف قیمتی است لذا سراغ عوامل تولید شیر می‌رود و می‌گوید: «اوه! باید همان کنترلی که بر شیر اعمال کردیم بر علوفه هم اعمال کنیم تا هزینه تولید شیر کم شود.» نتیجه این است که همان داستان شیر در مورد علوفه تکرار می‌شود و دولت که نمی‌خواهد از اصل کنترل قیمت دست بردارد سراغ عوامل تولید علوفه می‌رود و این داستان ادامه دارد بدین ترتیب دولت چنان پیش می‌رود که برای همه کالاهای مورد نیاز تولیدکننده از جمله برای دستمزدها سقف قیمت می‌گذارد زیرا بدون کنترل دستمزدها برنامه‌ی «کنترل هزینه» دولت، عبث می‌شود. [البته دستمزد اسمی بدلایل سیاسی کم نمیشود بلکه قدرت خرید آن با کاهش ارزش پول کم می‌شود].

➣ @Notes_On_Liberty
📃 | لودویگ فون میزس درباره‌ی مداخله‌گرایی (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ به‌علاوه دولت نمی‌تواند مداخله را محدود به کالاهای ضروری کند و باید کالاهای تجملی هم مشمول قیمت‌گذاری شوند زیرا اگر قیمت این کالاها محدود نشود، سرمایه و نیروی کار از تولید کالاهای ضروری دست می‌کشند و به‌سوی تولید کالاهای تجملی می‌روند که از نظر دولت غیرضروری‌اند.

❃ بدین ترتیب مداخله در قیمت تنها چند کالا وضعی ایجاد می‌کند که از نظر خودِ دولت هم نامطلوب‌تر از وضع قبلی است و بدین‌سان دولت جلو و جلوتر می‌رود و سرانجام به‌جایی می‌رسد که همه‌ی قیمت‌ها، همه‌ی نرخ‌های دستمزد، همه‌ی نرخ‌های بهره و در یک کلام همه چیز نظام اقتصادی توسط دولت تعیین می‌شود و این همان سوسیالیسم است. آن‌گاه که دولت در بازار مداخله می‌کند، گام‌به‌گام بیشتر و بیشتر به سوی سوسیالیسم کشانده می‌شود.

❃ مداخله‌ی دیگر حمایت‌گرایی است: دولت می‌کوشد بازار داخلی را از بازار جهانی جدا کند تعرفه‌هایی وضع می‌کند که قیمت کالاهای خارجی [مثلا خودرو] در کشور از قیمت جهانی این کالاها بیشتر شود تا تولیدکنندگان داخلی بتوانند کارتل تشکیل دهند آن‌گاه به همین کارتل‌ها حمله می‌شود و می‌گویند: «کارتل‌ها و انحصارات را ببینید! مداخله‌ی دولت در اقتصاد ضروری است!» این دیگر مسخره است.

#اقتصاد #آزادی_اقتصادی #لسه‌فر
#مالکیت_خصوصی #آزادی_فردی
#میزس #لیبرالیسم_اقتصادی
#مداخله‌گرایی #حمایت‌گرایی
#پروتکشنیسم #کنترل_قیمت
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | بازتاب جهانی لغو قرارداد دارسی

➣ @Notes_On_Liberty

❃ لغو قرارداد دارسی، که ششم آذرماه ۱۳۱۱ به‌دست رضاشاه به آتش انداخته شده بود، در جلسه‌ی عمومی مجلس شورای ملّی در روز ۱۰ آذر ماه همان سال، تایید شد.

❃ بازتاب جهانی تصمیم دولت پادشاهی ایران در آن روزگار را در گزارش بیست‌وهشتم آذر ۱۳۱۱ فتح‌الله پاکروان، سفیر ایران در شوروی می‌توان دید:

«در محافل سیاسی مسکو، این اقدام دولت شاهنشاهی یک نوع مسرت و بیم تولید نمود و نمی‌توانند تصور نمایند که در ایران چنن اقدامی بر ضد منافع انگلیس انجام گیرد، خوش‌وقت بودند. زیرا هر ضربتی که به نفوذ دولت‌های امپریالیستی به‌خصوص انگلیس در هر نقطه از جهان وارد آید، مسرور می‌شوند. قدری هم بیمناک هستند، چون از اهمیت نفت جنوب برای بحریه‌ی انگلیس[*] آگاه‌اند و یقین دارند که دولت انگلیس از هیچ اقدامی برای فشار بر ایران کوتاهی نخواهد کرد.

سخنان «کاراخان» را که سه بار با من در این خصوص صحبت کرد، می‌توان چنین خلاصه نمود: اقدام ایران در الغای امتیاز دارسی حائز برترین درجه اهمیت می‌باشد و گامی است که ایران در راه استقلال اقتصادی و سیاسی خود برداشته است، اما نفت جنوب برای نیروی دریایی انگلیس اهمیت حیاتی دارد و آن دولت هرقدر بتواند از فشار بر ایران خودداری نخواهد کرد. ولی اوضاع عمومی جهان و گرفتاری‌های انگلیس طوری است که تصور نمی‌رود اقدام مهمی بر علیه ایران بتواند انجام دهد. تنها تصور می‌شود که از طریق سیاسی و تهدید بر ایران فشار آورند و سعی کنند که اختلاف میان ایران و کمپانی نفت به‌طور دوستانه حل شود.

بار دوم که کاراخان را دیدم، گفت انگلیسی‌ها می‌خواهند این اقدام دولت ایران را در اثر تشویق ما جلوه دهند و من وقتی این خبر را شنیدم، دستور دادم جداً تکذیب کنند. کاراخان گفت به نظر او بهترین راه‌حل تشکیل شرکت مختلط میان ایران و انگلیس است. چنین شرکتی منافع ایران را حفظ خواهد کرد.

بار دیگر که کاراخان را دیدم، پرسید: از رویه‌ی روزنامه‌های شوروی که در این موضوع حیاتی با دولت ایران همفکری می‌کنند، راضی هستید؟ تشکر کردم. بعد گفت: آمریکایی‌ها هم از نزدیک جریان کار را تعقیب می‌نمایند وافزود با اوضاع کنونی بین‌المللی انگلیسی‌ها نمی‌توانند به اقدامات نظامی متوسل شوند و می‌خواهند با تهدید و فشار ایران را وادار به تجدید امتیاز به شکل دیگر بنمایند.»

(* انگلیس از نفت به‌عنوان سوخت نیروی دریایی خود بهره می‌برد و پیروزی انگلیس بر آلمان در جنگ جهانی دوم، وامدار نفت بود.)

#نفت #قرارداد_دارسی #ایران
#نفت‌آشامان_انگلیس #نفت_ایران
#منافع_ملی #اقتصاد_ایران #دولت_ملی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | مفهوم حق‌الضرب پول و مالیات تورمی (۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ در بسیاری از کشورها منبع اصلی درآمدهای دولت، درآمد ناشی از مالیات است که به‌عنوان سالم‌ترین منبع درآمدی از نظر آثار اقتصادی شناخته شده است. ولی در کشورهای در حال توسعه که بخش اصلی برنامه‌های توسعه‌ای بر عهده‌ی دولت است و دولت‌ها در راستای رسیدن به توسعه‌ی اقتصادی، وظایف اقتصادی متعددی را عهده‌دار هستند، هزینه‌های آن‌ها بیش از درآمدهای مالیاتی بوده و هنگامی‌که این منبع (درآمدهای مالیاتی) کفاف خرج‌های دولت را نکند، کسری بودجه به‌وجود خواهد آمد.

❃ در اقتصاد ایران، کسری بودجه دولت عمدتاً از راه استقراض از بانک مرکزی تامین مالی شده است. از آنجاکه استقراض دولت از بانک مرکزی به‌مثابه‌ی افزایش در پایه پولی و نتیجاً افزایش حجم پول است، سبب بالارفتن سطح عمومی قیمت‌ها می‌شود.

❃ تورم حاصل از این افزایش حجم پول سبب می‌گردد قدرت خرید پول نگهداری شده توسط افراد کاهش یابد که این خود به‌مانند مالیاتی است که بر صاحبان پول در جامعه وضع می‌شود. به‌عبارت دیگر، هنگامی‌که دولت با انتشار پول جدید مبادرت به تامین مالی کسری بودجه می‌کند، این امر سبب تورم در جامعه شده که ارزش پول نگه‌داری‌شده توسط افراد را کاهش می‌دهد. لذا مردم برای جبران اثر تورم و کاهش قدرت خرید پول، تلاش می‌کنند تا سهم بیشتری از درآمد را به‌صورت پول نگهداری کند که این امر بمانند مالیاتی است که بر پول مردم وضع می‌شود چراکه مردم مجبورند بخش از درآمد خود را به‌جای خرج کردن بر روی کالاها و خدمات، صرف جبران کاهش ارزش پول نگهداری شده کنند.

➣ @Notes_On_Liberty
📄 | مفهوم حق‌الضرب پول و مالیات تورمی (۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ بدین ترتیب، یکی از روش‌های عمده مورد استفاده در سال‌های گذشته برای تامین کسری بودجه توسط دولت، استقراض از بانک مرکرزی و انتشار پول جدید بوده است که آن را پولی‌کردنِ کسری گویند. انتشار پول جدید به‌واسطه‌ی استقراض دولت از بانک مرکزی سبب می‌شود که مقادیر مشخصی از منابع موجود در اقتصاد در اختیار دولت قرار گیرد. این منبع درآمد که حق‌الضرب پول (Seigniorage) نامیده می‌شود، در واقع توانایی دولت را در افزایش درآمدهایش از طریق حق قانونی و انحصاری برای انتشار پول نشان می‌دهد.

❃ هنگامی‌که دولت به‌دلیل کمتر بودن رشد واقعی اقتصاد از رشد پول، ضمن استفاده از حق قانونی خود شروع به انتشار پول می‌کند، احتمال ایجاد تورم، افزایش خواهد یافت. تورم حاصله نیز ارزش واقعی پولی را که افراد نگهداری می‌کنند کاهش می‌دهد. این کاهش ارزش پول نگهداری شده نزد مردم را اصطلاحاً مالیات تورمی (Inflation Tax) می‌گویند.

❃ معمولاً در ادبیات مربوط به اقتصاد پولی، حق‌الضرب پول مترادف با مالیات به‌کار برده می‌شود. نخستین بار میلتون فریدمن در سال ۱۹۵۳ این موضوع را مطرح ساخت.

❃ اما افزایش نرخ تورم برای جامعه هزینه‌های دیگری نیز در بر دارد که مردم آن‌ها را پرداخت می‌کنند ولی کسی آن‌ها را دریافت نمی‌کند و آن در حقیقت به جایگزینی کالا و سایر اشکال دارایی‌ها به‌جای پول مطرح می‌شود. به‌عبارت دیگر در شرایطی که تورم ارزش پول را با کاهش روبه‌رو می‌کند، هزینه‌های خالص تورمی به‌صورت استفاده از کالا به‌جای پول، یعنی احتکار عمومی و هزینه منابع دیگر است که به‌منظور صرفه‌جویی در استفاده از پول صورت می‌گیرد.

#اقتصاد #اقتصاد_ایران #تورم
#مالیات_تورمی #حق‌الضرب_پول
#مداخله‌ی_دولت #کسری_بودجه
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۲۱) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ اما در پایین طبقه‌ی چنان بزرگانی، مردانی قرار دارند که یا با عقاید مبتذل اجتماع موافق‌اند و ی ریاکاران مصلحت‌بینی هستند که عقایدی که اظهار می‌دارند برای مجاب‌کردن شنوندگان است بدون آنکه در دل خود به آن‌ها…
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۲۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ حقیقت، از اشتباهات کسی که با تحقیق و مطالعه و مستقلاً برای خود فکر می‌کند بهره‌ی بیشتری می‌برد تا از عقایدِ درستِ عده‌ی دیگر که اعتقادشان به عقیده‌ای بدان سبب است که هرگز رنج فکر کردن به خود نداده‌اند. آزادیِ تفکر نه تنها به این دلیل که به برکت آن متفکران بزرگ به‌وجود آیند، ضروری است بلکه همان‌قدر و حتی بیشتر به این دلیل لازم است که در نتیجه‌ی آن توده‌ی مردمان به حدی از بلوغ فكری که استعداد آن را دارند برسند.

❃ راست است که گاه از محیط‌های بردگی فکری، متفکران بزرگ برخاسته‌اند و هنوز هم برمی‌خیزند، اما در چنین محيط خفقان‌آوری ملّتِ بالغ و رشدکرده‌ای هرگز به‌وجود نخواهد آمد. زمانی ملّتی از لحاظ فکری اعتلا یافته است که قيد بردگی فکری موقتاً از گردن او برداشته شده است. وقتی مقبولِ سنّت آن باشد که در اصول، بحث جایز نیست، زمانی‌که تفکر در مهم‌ترین مسایل انسانی ممنوع باشد، امید نمی‌توان داشت جنب‌وجوش فکری زیادی که بعضی از دوران‌های تاریخ بشر را ممتاز و برجسته کرده است، به‌وجود آید. بعضی مطالب چنان اساسی و مهم هستند که بحث درباره‌ی آن‌ها می‌تواند شوق مردمان را شعله‌ور کند و محرّکی باشد که مردمان عادی را در صف متفكران قرار دهد. اگر درباره‌ی بحث از این مطالب اجتناب شود، هرگز نمی‌توان فکر مردمان را از پایه تکان داد.

❃ در تاریخ اروپا دوره‌هایی را می‌توان به‌عنوان شاهد این مطلب انتخاب کرد. یکی از این‌ها دوره‌ی پس از اصلاح دین بود و دوره‌ی دوم که بیشتر محدود به قاره‌ی اروپا بود نیمه‌ی دوم قرن هيجدهم بود و دوره‌ی سوم که از همه کوتاه‌تر بود عصر گوته و فیخته در آلمان بود. عقایدی که در این دوره‌ها به‌وجود آمدند با یکدیگر اختلاف داشتند اما هر سه دوره در یک امر مشترک بودند و آن اینکه یوغ حکمرانی بر عقاید در این سه دوره شکسته شده بود در این سه دوره بساط ستمگری معنوی برچیده شده بود و هنوز هم ستمگری جدیدی جانشین آن نشده بود. جنبشی که این سه دوره به اروپا داد، اروپایی را که اکنون می‌شناسیم ایجاد کرد. هر پیشرفتی که در فکر یا در سازمان‌های اجتماعی نصیب اروپا شده است در یکی از این سه دوره شروع شده است. اما چنین به نظر می‌رسد که نیروهای محرّکی که در این دوره‌ها به‌وجود آمد، نزدیک به خاموش شدن است و منتظر جنبش نویی نباید بود مگر این‌که برای برقراری آزادی معنوی خود از نو بکوشیم.

➣ @Notes_On_Liberty