ایرانشهری چیست و به چه معناست؟


واژه "ایرانشهری" به تاریخ، فرهنگ، و تفکر سیاسی ایران در دوره‌های مختلف اشاره دارد و بیشتر با دوره ساسانیان و به ویژه اندیشه‌های فرهنگی و سیاسی آن دوره مرتبط است.

تاریخچه واژه:

"ایرانشهری" در اصل از واژه "ایران‌شهر" که به معنای "کشور ایران" است، مشتق شده است. این واژه در دوران ساسانیان به طور رسمی برای اشاره به قلمرو ایران استفاده می‌شد.
در دوره ساسانیان، "ایران‌شهر" به معنای کلی سرزمین‌هایی بود که تحت حکومت شاهنشاهی ایران قرار داشتند. این مفهوم نه تنها به مرزهای جغرافیایی، بلکه به یک هویت فرهنگی و تمدنی نیز اشاره داشت.
پس از ورود اسلام به ایران و تغییرات اجتماعی و سیاسی که به دنبال آن آمد، مفهوم "ایرانشهری" همچنان در اذهان باقی ماند و در دوره‌های مختلف تاریخی ایران به عنوان نمادی از هویت ملی و فرهنگی استفاده شد.
علت تشکیل واژه:

واژه "ایرانشهری" و تفکر مرتبط با آن به نوعی پاسخ به نیاز به حفظ هویت فرهنگی و ملی در برابر تهدیدات خارجی بود.
در دوران ساسانیان، ایران در مواجهه با امپراتوری روم در غرب و اقوام مهاجم در شرق نیاز به تقویت هویت ملی خود داشت. از این رو، ایده ایرانشهری به عنوان یک هویت ملی و فرهنگی برای مردم ایران شکل گرفت.
(در ادامه توضیح خواهیم داد)
این مفهوم بر اساس ایده‌های زرتشتی و فلسفه‌های ایرانی-زرتشتی توسعه یافت و تلاش داشت تا وحدت فرهنگی و دینی در سراسر ایران‌شهر را تقویت کند.
بنابراین، "ایرانشهری" نمادی از هویت ملی، فرهنگی و تمدنی ایرانیان است که از دوره ساسانیان سرچشمه گرفته و تا به امروز در ادبیات و تفکر ایرانی جایگاه خود را حفظ کرده است.




مفهوم "ایرانشهری" ریشه‌ای عمیق در تاریخ، فرهنگ، و فلسفه سیاسی ایران دارد و به طور خاص به دوره ساسانیان برمی‌گردد، اما ابعاد آن به دوران‌های پیش از آن و حتی پس از اسلام نیز گسترش یافته است.

ریشه‌ها و مفاهیم "ایرانشهری":
ریشه‌های تاریخی و جغرافیایی:
واژه "ایران‌شهر" در حقیقت ترکیبی از "ایران" (یا "اَیـرَیه" به معنای "آریایی") و "شهر" (به معنای کشور یا قلمرو) است. در دوره ساسانیان، این واژه به معنای دقیق کلمه برای اشاره به سرزمین‌های تحت حاکمیت شاهنشاهی ایران استفاده می‌شد.
"ایران‌شهر" شامل تمام سرزمین‌هایی بود که تحت نفوذ فرهنگی، سیاسی و دینی ایران قرار داشتند و این شامل نواحی مختلفی از خاورمیانه و آسیای مرکزی می‌شد.
مفهوم فرهنگی و تمدنی:
ایرانشهری نه تنها به مرزهای جغرافیایی اشاره دارد، بلکه به یک هویت فرهنگی مشترک نیز اشاره می‌کند که تحت تأثیر آموزه‌های زرتشتی و فرهنگ ایرانی قرار دارد.
در این دیدگاه، ایرانشهری نمایانگر یک تمدن بزرگ با ویژگی‌های منحصر به فرد است که شامل هنر، ادبیات، دین، فلسفه، و ساختارهای اجتماعی و سیاسی خاص خود می‌شود.
ابعاد دینی و فلسفی:
ایده ایرانشهری به شدت تحت تأثیر دین زرتشتی قرار داشت که دین رسمی شاهنشاهی ساسانیان بود. زرتشتیت با تأکید بر دوگانگی خیر و شر، اهمیت اخلاق، و احترام به آتش (به عنوان نماد روشنایی و خرد) نقشی محوری در شکل‌گیری ایده ایرانشهری داشت.
از نظر فلسفی، ایرانشهری بیانگر نظمی است که بر اساس اصول الهی و عدالت، که از طریق شاهنشاه به عنوان نماینده خدا بر روی زمین اجرا می‌شود، برقرار است.
تحول و بقاء مفهوم ایرانشهری پس از اسلام:

تحولات پس از ورود اسلام چگونه رقم خورد؟

با ورود اسلام به ایران و سقوط ساسانیان، بسیاری از عناصر فرهنگی و دینی ایرانشهری تغییر کرد، اما اساس هویت فرهنگی ایرانیان حفظ شد.
برخی از مفاهیم ایرانشهری در قالب‌های جدیدی نظیر فرهنگ اسلامی-ایرانی و ادبیات فارسی ادامه یافت. شاعران و نویسندگانی چون فردوسی، حافظ، و سعدی، با آثار خود به حفظ و تداوم این هویت کمک کردند.

تداوم و تأثیر در دوران‌های بعدی:
در طول قرون بعد، به ویژه در دوره‌های صفویان و قاجاریان، ایده ایرانشهری به شکلی دیگر دوباره زنده شد و در مقابل هجوم فرهنگی و سیاسی قدرت‌های خارجی، به عنوان یک ایدئولوژی دفاعی و هویت‌ساز نقش‌آفرینی کرد.
در دوران معاصر نیز، مفهوم ایرانشهری به نوعی با ملی‌گرایی ایرانی مرتبط شده و در گفتمان‌های مختلف سیاسی و فرهنگی حضور داشته است.

.ایرانشهری در دوران ساسانیان
در دوران ساسانیان (۲۲۴-۶۵۱ میلادی)، ایده "ایرانشهری" به اوج خود رسید و به عنوان یک ایدئولوژی مرکزی برای دولت و جامعه به کار گرفته شد. در این دوره، شاهنشاهی ساسانی به دنبال ایجاد یک امپراتوری منسجم و متحد بود که بر پایه‌های فرهنگی و دینی مشترک بنا شده باشد. برخی از ویژگی‌های کلیدی ایرانشهری در این دوره شامل موارد زیر است:

حکومت متمرکز و ایدئولوژی شاهنشاهی:
شاهان ساسانی خود را نماینده خدا (اهورا مزدا) بر روی زمین می‌دانستند و به عنوان "شاهنشاه" (شاهِ شاهان) نقش محوری در حفظ نظم و عدالت داشتند.

این ایده به نوعی بازتاب‌دهنده اصول ایرانشهری بود که در آن شاهنشاه به عنوان حافظ ایران‌شهر و نگهبان دین و فرهنگ ایرانی عمل می‌کرد.
نظام طبقاتی و اجتماعی:
جامعه ساسانی بر اساس نظام طبقاتی بسیار مشخصی سازماندهی شده بود که شامل روحانیان (موبدان)، اشراف (ارتشتاران)، کشاورزان (واسطه‌ها)، و صنعتگران (هوتخشان) بود. این نظام طبقاتی نیز بخشی از نظم ایرانشهری بود که به حفظ ثبات و نظم در جامعه کمک می‌کرد.
تأثیر دین زرتشتی:
دین زرتشتی نقش اساسی در تقویت مفهوم ایرانشهری داشت. آموزه‌های زرتشتی مانند تقابل خیر و شر، اهمیت نظم و عدالت، و احترام به عناصر مقدس طبیعت (مانند آتش) در ساختار ایدئولوژیک و اجتماعی ساسانیان نقش کلیدی داشت.
فرهنگ و هنر:
دوران ساسانی از نظر فرهنگی و هنری یکی از دوره‌های درخشان تاریخ ایران به شمار می‌رود. هنرهای تجسمی، معماری، و ادبیات در این دوره با تأثیرات ایرانشهری همراه بود. نمادها و نقوشی که در آثار هنری این دوره دیده می‌شود، اغلب با مفاهیم دینی و ایدئولوژیک ایرانشهری مرتبط است.
ایرانشهری پس از اسلام
پس از ورود اسلام به ایران و سقوط ساسانیان، فرهنگ و هویت ایران دچار تغییرات اساسی شد. اما ایده ایرانشهری به طور کامل از بین نرفت، بلکه در قالب‌های جدید و با تأثیرپذیری از اسلام به حیات خود ادامه داد.

ادغام با فرهنگ اسلامی:
در دوره‌های پس از اسلام، به ویژه در دوران عباسیان و سپس در دوره‌های صفوی و قاجار، عناصر ایرانشهری با فرهنگ اسلامی ترکیب شد. این ترکیب به شکلی نوین از هویت ایرانی-اسلامی منجر شد که هم جنبه‌های ایرانشهری و هم جنبه‌های اسلامی را در خود جای داده بود.
ادبیات فارسی:
یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفظ و تداوم ایده ایرانشهری پس از اسلام، ادبیات فارسی بود. شاهنامه فردوسی به عنوان یک اثر حماسی بزرگ، روایتگر داستان‌های کهن و اسطوره‌های ایران پیش از اسلام است و به نوعی به احیای هویت ایرانشهری کمک کرده است. در این اثر، شاهنشاهی‌های ایرانی با شکوه و عظمت تصویر شده و به گونه‌ای از هویت ملی ایرانی دفاع می‌شود.
ملی‌گرایی ایرانی:
در دوران معاصر، به ویژه از قرن نوزدهم به بعد، مفهوم ایرانشهری دوباره به مرکز توجه قرار گرفت. با ظهور جنبش‌های ملی‌گرا و تجددخواه در ایران، ایده ایرانشهری به عنوان یک الگوی ملی برای هویت ایرانی مورد استفاده قرار گرفت. این روند در دوره پهلوی به اوج خود رسید، جایی که دولت به طور رسمی به ترویج و بازسازی عناصر ایرانشهری پرداخت.
تأثیر در سیاست و فرهنگ معاصر:
در دوران معاصر، ایرانشهری همچنان به عنوان یک عنصر کلیدی در هویت ملی ایرانی باقی مانده است. در گفتمان‌های سیاسی و فرهنگی، ایرانشهری به عنوان نمادی از استقلال، تمامیت ارضی، و هویت ملی مطرح می‌شود.
جمع‌بندی نهایی
مفهوم "ایرانشهری" یکی از مفاهیم بنیادین در تاریخ و فرهنگ ایران است که از دوران باستان تا به امروز تاثیرگذار بوده است. این مفهوم بیانگر یک هویت فرهنگی، دینی، و سیاسی است که در دوران ساسانیان شکل گرفت و با ورود اسلام و تغییرات تاریخی پس از آن، به شکل‌های جدیدی ادامه یافت. ایرانشهری نماد تلاش ایرانیان برای حفظ و تقویت هویت ملی و فرهنگی خود در برابر تهدیدات داخلی و خارجی است و همچنان در گفتمان‌های معاصر اهمیت دارد. این مفهوم نه تنها یک واژه تاریخی، بلکه یک اندیشه و روش است که نقش محوری در تعریف هویت ایرانی داشته و دارد.

جمع‌بندی:
ایرانشهری نه تنها به یک محدوده جغرافیایی اشاره دارد، بلکه به یک هویت فرهنگی، دینی، و تمدنی اشاره دارد که در طول قرون و با تغییرات تاریخی حفظ شده است. این مفهوم نشان‌دهنده تلاشی برای حفظ وحدت و انسجام درون فرهنگی و سیاسی ایران در برابر تهدیدات خارجی و داخلی است. از این رو، ایرانشهری یک ایده پیچیده و چندوجهی است که ریشه‌های عمیق در تاریخ و فرهنگ ایران دارد و همچنان در هویت و تفکر ایرانیان معاصر تاثیرگذار است.
#پسرعاقل_نوح

#اتحاد_ملی_ایران
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad

🔰علی و کیانا رحمانی فرزندان نرگس محمدی که همسو با مجاهدین و جریان چپ هست جدیدترین گزینه برای مریم رجوی در جهت رسیدن به اهداف خود که سفید شویی و طرفدار جوانان نشان دادن مجاهدین میباشد هستند.

🔹نقش شیرین عبادی و حسن نایب هاشم در هماهنگی با پدر این دو یعنی تقی رحمانی را نباید نادیده گرفت.

✅به زودی بیش از پیش دست خیلی از به اصطلاح فعالین حقوق بشر چون شیرین عبادی و حسن نایب هاشم که همسو و مزدور مریم رجوی میباشند برای مردم رو خواهد شد.

#اتحاد_ملی_ایران
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad

می‌گویند چرا خاندان پهلوی را بزرگ و گرامی می‌دارید؟

بزرگداشت و گرامیداشت هر کسی که قدمی برای این میهن و ملت ایران برداشته، رسم ادب و بزرگی و اخلاق و سر سفره پدر و مادر بزرگ شدن است، شاهان پهلوی که در بحث خدمت به ملت و میهن ایران، فخر دوران هستند.

الان ۵۰ سال پیش نیست که پدران و پدربزرگان‌تان، ستایش‌گر و دنباله‌روی جنایتکارانی بمانند لنین و استالین و مائو و خمینی و تروریست‌هایی بمانند نواب صفوی و رجوی و ... بودند.

الان ورق برگشته، دوران ملی‌گرایی و میهن‌پرستی و ایران‌گرایی است و طبیعتا گرامیداشت و بزرگداشت کسانی که به این ملت و این میهن خدمت کرده‌اند و در راس‌شان دو پادشاه پهلوی.

🔗 Vahid Bahman وحید بهمن (@vahid__bahman)

#اتحاد_ملی_ایران
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad

شاهنشاها مردم نسل ۵۷ لیاقت حتی یه کلمه از حرفایی رو ک میگی نداشتند نسل کثیفی ک باعث نابودی ایران شد

🔗 (@barayeiran9)

#اتحاد_ملی_ایران
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad

نوه پسر عموی رضا شاه با نام داریوش بیست و پنجم، با رشوه و تهدید اساتید و اندیشمندان مطرح ترکیه ای را مجبور کرده است که در مقابل دوربین بگویند ایران اولین امپراطوری تاریخ است.

وگرنه تا صد سال پیش ایرانی وجود نداشت.

#طلوع_آفتاب

🔗 یاشار حقگوئی (@Haghgooie)


#اتحاد_ملی_ایران 🤝
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad

۱۱ عضو حماس که در یک مدرسه قایم شده بودند توسط یک موشک در غزه کشته شدند


#اتحاد_ملی_ایران 🤝
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad

🛑جالبه بدونید بدون اجازه امام گیاهان رشد نمی کنند!!
دم و بازدم انسانها و دیگر موجودات با اجازه امام صادق انجام میشه

فقط اون یارو پشماش ریخته داد میزنه یا حسین!😂


#اتحاد_ملی_ایران 🤝
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad

این چکمه خاکی ایران رو ساخت.اخوند عمامه بسر،چپول کتاب بدست،و مجاهد اسلحه به کمر ایران رو ویران کرد!
منفعت و کارکرد این چکمه خاکی از منفعت و کارکرد نیم قرن حکومت آخوندی و تمام چپولهای تاریخ ایران بیشتر بود✌️
#رضاشاه_روحت_شاد

🔗 Padideh666 (@Rappunzell212)

#اتحاد_ملی_ایران
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad

منشا جوک سازی برای آذری ها و گیلک ها حزب توده بود. حزب توده یک گروه کاری داشت که وظیفه آن این بود که برای این دو قوم ایرانی جوک بسازند. علت آن بود که شورویها می خواستند به هر ترتیب که شده گیلان و آذربایجان را از ایران جدا کنند… بله کمیته ای بود که وظیفه اش این بود که جوک درست کند، برای اینکه مردم آذربایجان و گیلان را از فارسی زبانان و ایران متنفر بکند.”

گفتگو با محمدتقی رهنمایی، استاد جغرافیای دانشگاه تهران، مجله فرهنگی و اجتماعی دیلمان؛ شماره چهارم؛ آبان ۱۳۹۵؛ صفحات ۲۰۶ و ۲۰۸


#اتحاد_ملی_ایران 🤝
🌐 خبرهای بیشتر را از اینجا دنبال کنید👇👇
@OmidIranAzad