●دکتر محمد‌علی همایون کاتوزیان، نویسنده مصدق‌الهیِ مخالف پهلوی در مورد رضاشاه می‌نویسد:

"رضاخان بسیار زیرک و باهوش بود، به حدی که می‌شد او را نابغه به شمار آورد. حافظه‌ای فوق‌العاده قوی داشت؛ زود مطلب دستگیرش می‌شد و خودش را با شرایط وفق می‌داد؛ و از نظر جسمی و روحی آدم نترسی بود. از سرجمع روایت‌ها درباره رفتار او در روزهای کناره گیریش چنین بر می‌آید که این کار را نسبتاً با شهامت و صلابت انجام داده است.
رضاخان را هم ایرانیان و هم بیگانگان بسیار متفاوت با سیاستمداران سنتی و اشراف قاجار می‌دیدند، زیرا ظاهراً در پاسخگویی به پرسشها و واکنش به موقعیتها بی‌پرده و بی‌پروا می‌آمد. این تا اندازه‌ای به دلیل آن بود که تعلق به فرهنگ اجتماعی و سیاسی کهنه نداشت و مراعات هنجارهای آن فرهنگ از وی انتظار نمی‌رفت و خود را در اوج کامیابی بدان مقید نمی‌دانست.
رضاخان عامل هیچ کشور خارجی نبود.
در مجموع شاید بتوان گفت که مجموع صفات رضاخان برای پایان دادن فوری به هرج ومرج، منحصر به فرد بود".

📚کتاب دولت و جامعه در ایران(انقراض قاجار و استقرار پهلوی)، نوشته دکتر کاتوزیان، ترجمه حسن افشار، صفحه ۳۶۳ و ۳۶۴
@na_ta_ma