🏴پاسارگاد نیوز KFP🏴

⬅️‏بی‌شک ‎رضاشاه‌ اول، نخستین دستگاه حکومتی غیر قبیله‌ای از دوران صفویان تا روزگار خویش را بنا نهاد.

تا پیش از آن، صفویان، زندیان، افشاریان و قاجاریان همه بر اساس پیوندهای ایلی و قبیله‌ای و آن‌چه که ابن‌خلدون رشته‌های عصبیت می‌نامد بر ایران فرمان رانده بودند.

‏رضاشاه، عرفی‌ترین پادشاه ایران تا زمانه‌ی خویش است؛

همو بیشترین همت را در کار عرفی ساختن جامعه‌ی ایران کرد و بدین روی روشنفکرانی که پس از دوران مشروطه درگیر مبارزه با انحصارطلبی و اندیشه‌های سنتی و قبیله‌ای شده بودند، نمی‌توانستند به پشتیبانی از برنامه‌ی عرفی‌گرای او برنخیزند.

‏به‌دست گرفتن تدریجی قدرت، ترفند نوینی در پهنه‌ی سیاست ایران بود و پیش از این در خاطر نمی‌گنجید که کسی که کودتا را سامان داده چند سالی در پس پرده بماند و آن‌گاه به آهستگی سررشته‌داری کارها به‌دست خویش را آشکار سازد تا درین فاصله نخبگان پیشین را گام‌به‌گام از میدان سیاست به‌در کند.

‏به‌راستی چگونه رضاشاه توانست دست خانواده‌های مهمی چون فرمانفرما، اسفندیاری، هدایت و مهدوی را از دامان سیاست ایران کوتاه کند؟

اصلاحات رضاشاه راه و رسم زندگی اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی کشور را دگرگون ساخت. بی‌شک ساختار دولت مدرن در ایران وام‌دار تکاپوی دستگاه رضاشاهی درین دوران است.

‏به زبان پیروان فوکو، رضاشاه جامعه‌ ایرانی را “خوانا”(legible) کرد؛ کاری که مدرنیته و مدرنیزاسیون با جامعه می‌کند تا با به‌دست دادن“نقشه” و چند و چون سازوکار آن امکان چیرگی علمی-عملی، برنامه‌ریزی فرهنگی اقتصادی و مهار سیاسی و نظامی جامعه را فراهم آورد.

راه و رسم‌های نوینی چون ‏سرشماری، نام خانوادگی، واحد یکسان اندازه‌گیری، درجه‌های تحصیلی، سنجه‌های بهداشتی، مرزبندی، شناسنامه، گذرنامه، نشانه‌ی کار و زندگی و … همه و همه به‌کار بسامان کردن و خوانا ساختن جامعه می‌آمدند و پیش‌زمینه‌ی دموکراسی یعنی حکومت قانون را امکان‌پذیر می‌ساختند. ‏

چراکه بدون خوانا ساختن جامعه و بدون داده‌هایی چون شناسنامه، گذرنامه، نقشه‌ی راه، آمار و … قانون زمینه‌ی پدیداری و کاربست خویش را از دست می‌دهد.

این‌چنین بود که روشنفکران ایرانی برنامه‌ی رضاشاه در خوانا ساختن جامعه‌ی ایرانی را تایید و همراهی می‌کردند...
➖➖➖
#پهلوی_امید_ملت
#پاسارگادنیوزKFP

🌐

@PN_KFP

Please open Telegram to view this post