۲۲ محرم زادروز أبو علي الحسن بن الحسن بن الهيثم است که در غرب به alhazen معروف است.
ابن هیثم از بزرگترین دانشمندان تاریخ است. کتاب بی بدیل او "کتاب المناظر" پایه‌گذار علم اپتیک است.
ابن هیثم قدمهای اول را در تبدیل فلسفه طبیعی یونانیان به علم تجربی امروزی برداشت و لایق لقب اولین دانشمند به مفهوم نوین آن است.
به همین مناسبت هشت پست در مورد #ابن_هیثم تهیه شده است که در کانال به اشتراک گذاشته است.

ابن هیثم و بنیان گذاری اپتیک نوین
http://t.me/pubethicsmums/1319

ابن هیثم و دید دو چشمی: مفهوم هوروپتر
http://t.me/pubethicsmums/1320

ابن هیثم و دید دو چشمی: قانون هرینگ
http://t.me/pubethicsmums/1321

ابن هیثم و انعکاس نور از سطوح منحنی: مساله ابن هیثم
http://t.me/pubethicsmums/1322

ابن هیثم و اعداد اول: قضیه ویلسون
http://t.me/pubethicsmums/1323

ابن هیثم و اعداد کامل
http://t.me/pubethicsmums/1324

ابن هیثم و دید دو چشمی
http://t.me/pubethicsmums/1325

ابن هیثم و ابداع روش علمی
http://t.me/pubethicsmums/1657

به مناسبت ۲۸ جولای زادروز کارل پوپر

مرزبندی بین علم تجربی و غیر-علم تجربی و ابطال‌پذیری

در سال ۱۹۳۴ کارل پوپر در یکی از تاثیرگذارترین کتب فلسفه علم
Logik der Forschung. Zur Erkenntnistheorie der modernen Naturwissenschaft
به مساله مرزبندی بین علم تجربی و غیر علم تجربی(شامل شبه علم) یا همان
Demarcation problem
پرداخت.

از نظر پوپر، آنچه باعث می‌شود یک نظریه "علمی" باشد، توانایی طراحی آزمایشاتی است که بتوان آن نظریه را به چالش کشید و رد کرد! در واقع نظریه ای علمی است که بالقوه ابطال‌پذیر باشد!

فیلم در مورد مرزبندی علم و شبه علم بحث می‌کند. علاوه بر ابطال‌پذیری مسائل زیر یاری‌گر هستند
-شبه علم به تناقضات درونی خود پاسخ درستی نمی‌دهد و سعی می‌کند به هر طریق خود را سرپا نگه دارد
-شبه علم با شواهد متعدد خارج از حیطه خود در تناقض است مانند تناقض مخالفان نظریه تکامل با زمین شناسی و ...
علم تنها عامل موثر در زندگی انسان‌ها نیست ولی عدم توجه به تفاوت علم و شبه علم منجر به سوء استفاده از اعتقادات و تمایلات دینی و مذهبی می‌شود مانند طب اسلامی و اقتصاد اسلامی و ..


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

به مناسبت ۲۹ جولای روز ببر

ببر مازندران و ماجرای انقراض آن
-سیاحان دوره صفوی از فراوانی عجیب ببرهای مازندران تعریف کرده اند
-ظل السلطان حدود ۱۰۰ سال قبل از شکار تعداد زیادی ببر مازندران خب می‌دهد(با افتخار!)
-گرچه شکار بی رویه در انقراض ببر مازندران بی اثر نبود، علت اصلی انقراض آن از بین رفتن زیستگاه این گونه بی نظیر برای گسترش کشاورزی بود.

- پاییز ۱۳۳۶ آخرین ببر شکار شده توسط شاهرخ شادلو پسر حاکم خراسان.
- در نهایت انقراض ببر مازندران پس از آن چند ببر مازندران در باغ وحش ها تا مدتی زنده بودند

http://www.youtube.com/watch?v=cLPFIL31Oqs


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2337

به مناسبت ۲۹ جولای روز جهانی باران

در جهان‌های دیگر چه می‌بارد؟
باران اختصاصی کره زمین نیست. باران در سایر کرات از جنس آب نیست!

زهره: دما و فشار بالای اتمسفر این سیاره، منجر به تشکیل ابر و باران اسید سولفوریک میشود

سیارات گازی: با حرکت به سمت مرکز این سیارات، فشار بالا باعث جدا شدن اتم‌های کربن گاز متان شده و این اتم‌ها به هم متصل شده و تحت فشار تبدیل به الماس می‌شوند. بارش الماس به خصوص در نپتون و اورانوس به سمت مرکز آنها شایع است!
تایتان قمر زحل: مانند زمین باران مایع دارد ولی از جنس متان!

بارش شیشه مایع در سیاره HD 189733b، بارش آهن مایع در سیاره OGLE-TR-56b پیش‌بینی شده است.

فیلم در مورد باران در منظومه شمسی است

https://youtu.be/tZF_yEwR9A0

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2338

نامه ای از یک دانش آموز به مادرش در ۴۰۰۰ سال قبل

نامه مشاهده شده در تصویر مربوط به ۴۰۰۰ سال قبل از شهر لارسا در زمان حکمرانی حمورابی است.

در این نامه یک کودک به مادرش از کیفیت پایین لباس‌هایش شکایت می‌کند. نام کودک «ادین‌سین» و نام مادرش «زینو» است.

«سال به سال لباس آقایان جوان اینجا بهتر می‌شود، اما شما اجازه دادید که لباس‌های من سال به سال بدتر شود. پسر عدادالدینم که پدرش فقط دستیار پدرم است، دو دست لباس جدید دارد، در حالی که شما حتی برای من یک دست لباس هم ضروری ندانستی.»

او سپس ادامه می‌دهد
«با وجود اینکه تو مرا به دنیا آوردی، اما مادر او، این پسر را به فرزندی گرفته است. مادرش او را دوست دارد، در حالی که تو مرا دوست نداری.»
https://parsi.euronews.com/2023/09/08/ancient-babylonian-letter-from-student-to-his-mom

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2339

به مناسبت ۱۱ مرداد سالروز اعدام شیخ فضل الله نوری

شیخ فضل الله از چهره های جنجالی دوران مشروطه است. او در ابتدا جزو مشروطه خواهان بود ولی پس از مدتی از مخالفین سرسخت مشروطه شد.
او مخالف مدارس نوین برای دختران و تدریس علوم نوینی مثل فیزیک و شیمی بود. با تساوی حقوق مردم به شدت مخالف بود و اعتقادی به تفکیک قوا نداشت.
از سخنان اوست

«حضرات جالسین بدانید، مملکت اسلامیه، مشروطه نخواهد شد. زیرا که محال است با اسلام، حکم مساوات
تقسیم قوای مملکت به سه شعبه که قوۀ اول، قوۀ مقننه است، بدعت و ضلالت محض است. زیرا که در اسلام برای احدی جایز نیست تقنین و جعل حکم. هر که باشد.

 اسلام، ناتمامی ندارد که کسی او را تمام کند.. قانون مشروطه با دین اسلام، منافی است و ممکن نیست مملکت اسلامی تحت قانون مشروطگی درآید مگر به رفع ید از اسلام. پس اگر کسی سعی در این باب نماید که ما مسلمان مشروطه شویم این سعی و اقدام در اضمحلال دین است و چنین آدمی مرتد است»

در دوران استبداد صغیر به حمایت از محمدعلی شاه پرداخت و در نهایت پس از فتح تهران به دست مشروطه خواهان اعدام شد.

https://youtu.be/c-S88Yek1CQ

http://t.me/pubethicsmums/2340

به مناسبت هفته اول آگوست، هفته شیردهی با شیر مادر

شیر مادر بهترین شیر برای نوزاد

شیر در واقع عرق تغییر شکل یافته است. باید دانست شیر هر پستاندار برای نیازهای نوزادش تکامل یافته است ولی به علت شباهت شیر گاو با شیر انسان و امکان تولید صنعتی شیر گاو، شیر گاو می‌تواند چایگزین شیر انسان شود

-شیر فک تا ۶۰٪ چربی دارد (بستنی ۱۶٪ چربی دارد!) تا رشد سریع نوازد را حمایت کند

-شیر والابی دارای ۱۲٪ قند است (بیش از کوکا کولا) زیرا نوزاد والابی نارس به دنیا می‌آید و هضم قند ساده است

-شیر مورچه‌خوار دارای ۱۳٪ پروتئین است تا بتواند رشد سریع نوزاد تا بالغ شدن را حمایت کند

-شیر آرمادیلو ۱۰ برابر بیش از شیر گاو کلسیم دارد تا تکامل زره استخوانی نوزاد را حمایت کند

شیر هر پستاندار برای نوزاد خودش تکامل یافته است. شیر مادر بهترین شیر برای نوزاد انسان است.

فیلم در مورد شیرهای مختلف در پستانداران است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2341

به مناسبت اولین جمعه آگوست روز جهانی آبجو

آبجو نوشیدنی‌ای به قدمت تمدن بشر
- اولین شواهد باستان شناسی مربوط به تولید آبجو مربوط به ۵۵۰۰ سال قبل در گودین تپه ایران است
-احتنالا تولید آبجو مربوط به زمان شروع کشاورزی در زندگی بشر است. آبجو با دارا بودن انرژی بالا، زمان نگهداری طولانی و قدرت از بین بردن میکروب‌ها به سرعت جزئی از تمدن بشر شد. اولین راهنمای تولید آبجو مربوط به ۳۸۰۰ سال قبل در نیایشی برای الهه آبجو سومری است!
-آبجو در بین‌النهرین قوام سفتی داشته است و برای نوشیدن آن سومری ها "نی" را اختراع کردند تا ذرات اضافه آبجو هنگام نوشیدن وارد دهانشان نشود.
-آبجو در مصر باستان به تدریج با کیفیت بهتری تولید شد. فستیوال مستان در مصر به افتخار الهه هاثور با آبجو‌نوشی همراه بود. طبق افسانه، برای جلوگیری از قتل عام بشر توسط الهه سخمت، مقدار زیادی آبجو را به رنگ قرمز درآورده و به جای خون به خورد او می‌دهد. سخمت مست شده و پس از بیداری خدایی مهربان به نام هاثور می‌گردد.

فیلم در مورد تاریخچه آبجو است

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2342

به مناسبت چهارم آگوست سالروز درگذشت هانس کریستین اندرسن

هانس کریستین اندرسن از بزرگترین نویسندگان تاریخ و جزو مهمترین نویسندگان برای کودکان است.

او با تجربه از زندگی خودش داستان‌هایی برای کودکان خلق کرد که تا امروز کوچک و بزرگ آنها را می‌خوانند.
پری کوچولوی دریایی، بندانگشتی، جوجه اردک زشت، لباس جدید پادشاه، و دخترک کبریت فروش از نوشته های جاودان او هستند.

نوشته های او آنقدر ساده هستند که کودکان آنها را درک می‌کنند ولی ساده‌انگارانه نیستند و بزرگسالان هم از خواندن آنها لذت می‌برند.

فیلم در مورد زندگی اوست

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2343

به مناسبت ۱۴ مرداد سالروز صدور فرمان مشروطیت در ۱۲۸۵

انقلاب مشروطه یکی‌ از بزرگترین وقایع تاریخ ایران است که متاسفانه به اندازه کافی مورد توجه نیست.

فیلم تاریخچه مشروطیت را به طور خلاصه بیان میکند

http://www.youtube.com/watch?v=q-lMxajsvtY

انقلاب مشروطیت مترقی ترین و پیشرو ترین انقلاب اجتماعی سیاسی معاصر ایران است و هنوز هم آرمان‌های محقق نشده آن مورد نظر ایرانیان آزاده است.
انقلاب مشروطیت از نظر ایدئولوژی و اهداف انقلابیون و نقشی که در روشنگری توده ها داشت، یک سر و گردن از سایر تحولات اجتماعی معاصر ایران برتر و بالاتر است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2344

به مناسبت ۳۰ محرم سالروز قتل عام برامکه

خاندان برمکی، از بزرگان بلخ بودند که نسب آنها به انوشیروان می‌رسید. آنها در موفقیت قیام عباسیان نقش فراوان داشتند. یحیی برمکی در به قدرت رسیدن هارون‌الرشید خلیفه بزرگ عباسی نقش کلیدی داشت. در ابتدای خلافت هارون، یحیی برمکی و پسرانش جعفر و فضل عملا تمام امور حکومت را اداره می‌کردند و هارون نقش فرمایشی داشت.
هارون در آخر محرم ۱۸۷ هجری در بازگشت از سفر حج، در حالتی شبیه کودتا، ناگهان دستور قتل عام برامکه را صادر کرد. یحیی و فضل زندانی شدند و جعفر که دوست صمیمی کودکی هارون بود به قتل رسید.
علت چنین قتل عامی زیاد مشخص نیست. ارتباط جعفر با عباسه (خواهر هارون)، حمایت از مأمون برای خلافت، بی‌توجهی به هارون و بسیاری موارد دیگر ظاهرا در این مورد نقش داشتند.

هارون در نهایت از این قتل عام پشیمان می‌شود.
فیلم قسمتی از سریال هارون‌الرشید مربوط به "نکبت البرامکه" است.
قتل عام برامکه بازتاب بسیار گسترده در ادبیات عرب و پارسی داشته است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2345

به مناسبت ۶ آگوست زادروز فلمینگ

۱۲ فوریه ۱۹۴۱، آلبرت الکساندر بیماری با وضعیت بسیار وخیم است که به علت عفونت استافیلوکوکی ناشی از زخم اتفاقی در صورت به وسیله خار یک‌ گل سرخ، در حال مرگ است.
هاوارد فلوری که اثر ضد استافیلوکوک داروی پنی‌سیلین را بر روی موش‌ها آزمایش کرده است،  برای اولین بار پنی‌سیلین را بر روی انسان آزمایش می‌کند.

حال عمومی الکساندر به سرعت بهبود می‌یابد. فلوری و همکارانش به سرعت دست به کار می‌شوند تا مقدار بیشتری پنی‌سیلین تهیه کنند. آنها حتی ادرار الکساندر را جمع‌آوری کرده و پنی‌سیلین را از آن بازیافت می‌کنند. در نهایت در روز پنجم درمان ذخیره پنی‌سیلین تمام می‌شود و متاسفانه اولین انسان دریافت کننده پنی‌سیلین فوت می‌کند.

اما مرگ او  بی‌نتیجه نماند. فلوری به سرعت کار را بر روی کودکان بیمار آغاز کرد (با مقدار کمتری پنی‌سیلین).
پنی‌سیلین در جنگ دوم جهانی توانست هزاران نفر را از مرگ حتمی نجات دهد. با پایان جنگ پنی‌سیلین در دسترس مردم عادی هم قرار گرفت و میلیونها انسان را از مرگ حتمی نجات داد.

فیلم در مورد ماجرای کشف و استفاده از پنی‌سیلین است.

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2346

به مناسبت ۸ آگوست، زادروز پاول دیراک

در سال ۱۹۲۸، پاول دیراک فیزیکدان بزرگ انگلیسی موفق شد با ارائه آنچه امروزه به معادله دیراک موسوم است، نسبیت خاص انیشتن را با تابع موج الکترون سازگار کند.
با استفاده از معادله خود، دیراک پیش‌بینی کرد که علاوه بر الکترون باید ذرات دیگری با بار مثبت ولی مشابه الکترون وجود داشته باشد. این ذرات به پوزیترون موسوم هستند و در سال ۱۹۳۳ کشف شدند.
معادله دیراک اولین شواهد را برای وجود ضد ماده پی‌ریزی کرد.
دیراک از مهمترین فیزیک‌دانان قرن بیستم است و به خاطر همین کشف خود موفق به دریافت جایزه نوبل شد.

فیلم در مورد ضد ماده و خواص آن توضیح می‌دهد. ضد ماده در جهان ماده نمی‌تواند مدت زیادی باقی بماند و پس از مدت کوتاهی با معادل ماده خود واکنش نشان داده و مضمحل میشود.
اینکه چرا جهان قابل مشاهده به طور تقریبا انحصاری از ماده تشکیل شده است نه ضد ماده از مسائل حل نشده فیزیک است.

https://youtu.be/Lo8NmoDL9T8


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2347

به مناسبت ۸ آگوست روز جهانی گربه

گربه چگونه اهلی شد؟
http://t.me/pubethicsmums/1294

چرا گربه همواره بر روی چهار دست و پایش فرود می‌آید؟
http://t.me/pubethicsmums/1295

چرا مردمک گربه عمودی است؟
http://t.me/pubethicsmums/1296

چرا زبان گربه خشن است و چرا گربه ها با زبانشان آب مینوشند؟
http://t.me/pubethicsmums/1297

عملکرد سبیل گربه چیست؟
http://t.me/pubethicsmums/1298

به مناسبت ۴ صفر،  سالروز زوال حکومت عباسی

در سال ۶۵۶ هجری قمری، هلاکوخان نوه چنگیز به ایران یورش برد تا به حکومت اسماعیلیان خاتمه دهد. پس از شکست اسماعیلیان و سقوط الموت، هلاکو به بغداد یورش برد و آنجا را محاصره کرد. المستعصم بالله آخرین خلیفه عباسی در ۴ صفر تسلیم شد ولی هلاکو از قتل عام بغداد چشم‌پوشی نکرد. پس از قتل عام و غارت بغداد در پیش چشمان المستعصم، او را در نمد پیچیده و آنقدر ضربه زدند (احتمالا با اسب لگدکوب کردند) تا هلاک شد، چرا که هلاکو از ریختن خون پادشاهان بر زمین حذر داشت.

انقراض عباسیان از مهمترین وقایع تاریخ است. مسلمانان برای اولین بار در تاریخ خلیفه نداشتند.

سعدی در رثای او سروده است

آسمان را حق بُوَد گر خون بگرید بر زمین
بر زوال مُلک مستعصم امیرالمؤمنین

ملک‌الشعراء بهار سقوط بغداد را مهمتر از سقوط پاریس در جنگ دوم جهانی می‌داند

"و بر افتادن دولت خلفا و سقوط بغداد كه بيش از سقوط ديروز پاريس در آن عهد اهميت داشته است"

فیلم صحنه قتل المستعصم است

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2349

به مناسبت ۱۰ آگوست روز جهانی شیر

شیر از شکارچیان ماهر طبیعت است. بسیاری از صحنه های شکار این شکارچی بی نظیر را دیده ایم.

فیلم شکار ۱۵ گونه جانوری را توسط شیر نشان میدهد از یوزپلنگ گرفته تا کفتار و تمساح و زرافه و اسب آبی و فیل!

https://www.youtube.com/watch?v=oMzvNmtXLTc


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2350

به مناسبت ۱۲ آگوست، روز جهانی جوانان

حمایت از جوانان در تاریخ علم بسیار دیده شده است. البته برعکس آن یعنی خودخواهی و سد راه جوانان شدن هم در تاریخ دانش دیده شده است. پستهای زیر با #حمایت_از_پژوهشگران_جوان
مثال‌هایی در این مقوله مهم هستند.

هارولد یوری به همکار جوانش پیشنهاد می‌کند که مقاله مهم "امکان ایجاد حیات در کره زمین اولیه" را بدون اسم او چاپ کند تا افتخارش نصیب همکار جوانش شود
http://t.me/pubethicsmums/635

الزهراوی پزشک بزرگ مسلمان، در جای جای کتابش از دانشجویان جوانش با عنوان "بنی" یا پسرم یاد می‌کند
http://t.me/pubethicsmums/636

دلسردی براگ پسر از پدرش که مقاله ای را بدون گنجاندن نام او به چاپ رسانده بود!  براگ و پدرش هردو برنده جایزه نوبل شدند
http://t.me/pubethicsmums/638

حمایت گاوس از شاگرد نابغه اش ریمان در جلسه دفاع از پایان نامه
http://t.me/pubethicsmums/686

یوهان برنولی در اتفاقی عجیب تاریخ چاپ کتابش را یک سال قبل از چاپ کتاب پسرش (دانیل) ثبت کرد تا جایزه‌ای علمی را خودش تصاحب کند نه پسرش!
http://t.me/pubethicsmums/712

بزرگترین کشف هامفری دیوی: مایکل فارادی
http://t.me/pubethicsmums/751

کشف فرانسیوم (آخرین عنصر طبیعی کشف شده پوسته زمین) توسط مارگارت پری و رفتار سخاوت‌آمیز استاد راهنمایش با او
http://t.me/pubethicsmums/847

حمایت اویلر از لاگرانژ ۱۹ ساله و تعهد به او که در زمینه Calculus of variation مقاله‌ای چاپ نکند تا افتخارش نصیب لاگرانژ شود
http://t.me/pubethicsmums/908

وقتی استادی برای تبریک به شاگردش که برنده جایزه نوبل اقتصاد شده است در نیمه شب به در خانه اش مراجعه می‌کند
http://t.me/pubethicsmums/1052

تلاش کاپیتسا دانشمند معروف شوروی سابق برای نجات لو لانداو از زندانهای مخوف شوروی سابق. هر دو دانشمند برنده جایزه نوبل شدند.
http://t.me/pubethicsmums/1088

دو پست دیگر جدید
حمایت ماکس پلانک از آلبرت آینشتن جوان برای چاپ مقالات مهم سال ۱۹۰۵ او که منجر به شهرت بی سابقه او شد. بدون کمک پلانک، آینده آینشتن احتمالا اینقدر درخشان نبود
http://t.me/pubethicsmums/1305

حمایت آینشتن از دانشمند جوان گمنام هندی، ساتیندرا بوز. اینشتن مقاله بوز را که توسط یک مجله رد شده بود به آلمانی ترجمه کرد و به یک مجله دیگر فرستاد تا چاپ شود
http://t.me/pubethicsmums/1306

به مناسبت ۱۲ آگوست زادروز اروین شرودینگر

تا به حال سه پست در کانال درباره اروین شرودینگر منتشر شده است.

-شرودینگر و تعریف حیات
http://t.me/pubethicsmums/993

-شرودینگر و استفاده از اعداد موهومی در معادله معروف شرودینگر
http://t.me/pubethicsmums/1041

گربه شرودینگر
http://t.me/pubethicsmums/1059

به مناسبت ۱۲ آگوست روز فیل

فیل‌ها بزرگترین جانوران خشکی زی حال حاضر دنیا هستند

در گذشته گونه های بسیار عجیب فیل در دنیا وجود داشته است که در فیلم به نمایش گذاشته شده است
Moeritherium
۵۵ م.س قبل اولین گونه شناخته شده
Amebelodon
۹-۶ م.س قبل عاجهای تحتانی بسیار ویژه و پهن شبیه بیل داشتند
Deinotherium
۲۰-۲ م.س قبل با عاجهای ویژه خمیده به عقب و عمودی
Gomphotherium
۲ م.س تا ۱۲ ه. س قبل با ۴ عاج که قیافه بسیار ویژه ای به این گونه می‌دادند
Mastodon, Stegodon
دو گونه که در کمتر از ۱ م. س قبل می‌زیستند و بسیار شبیه فیل‌های امروزی بودند
ماموت‌ها
از ۳۰۰ هزار سال ظاهر شدند و آخرین مورد آنها در ۴۰۰۰ سال قبل کشف شده است.
فیل‌های امروزی دو ساب گونه دارند آفریقایی و آسیایی

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2353

به مناسبت ۱۳ آگوست روز جهانی چپ‌دستان.
چرا گونه انسان عمدتا راست‌دست است؟

ظاهرا انواع مختلف گونه های "هومو" مانند نئاندرتال ها عمدتا راست دست بوده اند. شواهد زیادی از راست دست بودن مانند درشت‌تر بودن استخوان‌های اندام فوقانی راست و جهت اثرات روی دندان‌ها ناشی از ابزار سنگی، در گونه های مختلف "هومو" یافت شده است.
هیچ پستاندار جفت‌دار دیگری به جز انسان تمایل به استفاده بیشتر از یکی از دستهایش را ندارد، حتی نزدیکترین خویشاوند انسان یعنی شامپانزه.
نظر غالب این است که به دنبال جدا شدن گونه های "هومو" از سایر نخستی ها، با پیدایش توانایی استفاده از ابزار، اعضاء گونه های "هومو" راست دست شده‌اند. علت قرار داشتن ناحیه استفاده از ابزار در سمت چپ مغز است که سمت راست بدن را کنترل می‌کند.  چپ‌دستی پس از مدتی به صورت یک صفت نادر در گونه های "هومو" ظاهر می‌شود. به نظر می‌رسد چپ دستها در بسیاری از توانایی های ذهنی بهتر از راست دست ها هستند و به خصوص در نزاع ها می‌توانند بیشتر پیروز باشند. این تمایزات دلیل بقاء چپ‌دستها در جامعه اغلب راست دست انسانها است.

https://youtu.be/vb11oOHYNXM

http://t.me/pubethicsmums/2354