اخلاق نشر و منابع علمی
6.32K subscribers
558 photos
1.79K videos
85 files
2.24K links
●▬๑۩۩๑▬●
این کانال جهت بحث در مورد مهمترین دستاوردهای علمی بشر، روشهای انتشار نتایج علمی و اخلاق انتشارات علمی ایجاد شده است.
●▬๑۩۩๑▬●
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۲۷ سپتامبر، روز چاپ مقاله هم‌ارزی جرم و انرژی نوشته آلبرت اینشتین.

۲۷ سپتامبر ۱۹۰۵، آلبرت اینشتین در یکی از مهمترین مقالات تاریخ علم، هم‌ارزی جرم و انرژی را نشان داد و معادله معروف
E=mc^2
را بیان کرد.
Einstein, A. (1905). "Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhängig?"  Annalen der Physik. 323 (13): 639–641

این مقاله بر اساس نسبیت خاص اینشتین که در همان سال توسط او بیان شده بود، بنا شده است و فیلم به اشتراک گذاشته شده نحوه اثبات هم‌ارزی جرم و انرژی توسط اینشتین را نشان میدهد.

https://youtu.be/hW7DW9NIO9M

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1960
👍8❤3🔥2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۲۸ سپتامبر سالروز درگذشت ادوین هابل

ادوین هابل، ستاره‌شناس آمریکایی در دو کشف جنجال‌برانگیز موفق شد ستاره ‌شناسی را متحول کند.
او در سال ۱۹۲۵، موفق شد کشف کند که اندرومدا یک کهکشان با فاصله بسیار زیاد از کهکشان راه شیری است. تا قبل از این کشف، جهان هستی را فقط کهکشان راه شیری میدانستند.
چهار سال بعد در مطالعه کهکشانهای متعدد، هابل ثابت کرد که کهکشانها از زمین دور میشوند و سرعت این دور شدن متناسب با فاصله آنها با زمین است (قانون هابل). با این کشف مشخص شد که جهان هستی در حال گسترش است.

فیلم مربوط به زندگی علمی هابل است.

https://youtu.be/ZFOE6EEu5AY

#نوابغ_علم
Hubble, Edwin (December 1926). "Extragalactic nebulae". Astrophysical Journal. 64 (64): 321–369.

Hubble, Edwin (1929). "A relation between distance and radial velocity among extra-galactic nebulae". PNAS. 15 (3): 168–173.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1961
👍13
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۲۸ سپتامبر سالمرگ ادوین هابل
تنش هابل بحرانی در سناره‌شناسی

هابل در سال ۱۹۲۹ موفق شد ثابت کند هستی در حال گسترش است. آهنگ این گسترش به ثابت هابل یا H0 موسوم است.
ثابت هابل به دو طریق قابل محاسبه است.
۱- از طریق تعیین دقیق فاصله اجرام آسمانی و انتقال به سرخ نور آنها به خصوص با استفاده از ابرنواخترهای تیپ Ia
۲- از طریق بررسی تابش پس زمینه ریزموج که اولین نور ساطع شده از کیهان در حال اتساع است.

انتظار می‌رفت این دو روش با هم همخوانی داشته باشند ولی H0 این دو طریق با هم بسیار متفاوت هستند که بحرانی در ستاره‌شناسی نوین است.
احتمالا یک خطای سیستماتیک در محاسبات وجود دارد یا با یک مساله تازه در فیزیک مواجه هستیم مانند ذرات ناشناخته یا ماهیت متفاوت ماده تاریک یا حتی تغییر انرژی تاریک طی زمان.
فیلم در مورد تنش هابل بحث میکند

https://youtu.be/72cM_E6bsOs

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1962
👍9
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۲۹ سپتامبر روز جهانی قلب

قلب انسان و سایر پستانداران عضوی بسیار پیچیده دارای دو مسیر کاملا جداگانه است. قلب راست خون با اکسیژن کم را از تمام بدن دریافت کرده و به داخل ریه ها پمپاژ می‌کند. قلب چپ خون دارای اکسیژن را از ریه ها دریافت کرده و به تمام بدن پمپاژ می‌کند.
هر طرف قلب یک دهلیز دارد که محل ریخته شدن خون از بدن یا ریه ها است و یک بطن دارد که محل اصلی پمپاژ خون است.

بین دهلیز ها و بطن ها دریچه های دو لتی (سمت چپ) و سه لتی (سمت راست) قرار دارند که جلوی برگشت خون از بطن به دهلیز را می‌گیرند
در دهانه آئورت و شریان ریوی هم دریچه های خاصی قرار دارند که جلوی برگشت خون به بطن را می‌گیرند.

خود قلب سیستم پیچیده خونرسانی دارد که به عروق تاجی یا کورونر موسوم بوده و گرفتگی آنها علت حمله قلبی است
به جز این موارد، سیستم ضربان ساز قلب هم برای ایجاد ریتم منظم قلب در دهلیز هاو بطن ها موجود است

فیلم نمایی از عملکرد قلب است

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1963
👍5❤2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۲۹ سپتامبر روز جهانی قلب.

تکامل(فرگشت) قلب!
اولین شواهد فسیل شناختی وجود قلب در جانوران به ۵۲۰ میلیون سال قبل (مربوط به یک بند‌پا) بازمی‌گردد. در حالیکه شواهد ژنتیکی (ساعت مولکولی) مربوط به تشکیل قلب به حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون سال قبل می‌رسد.
قلب ابتدا به صورت یک رگ دارای توانایی پمپاژ (پمپ پریستالتیک) تشکیل شد که امروزه در کرم‌ها و طنابداران اولیه دیده می‌شود.
قلب واقعی به صورت جداگانه در سه گروه جانور تکامل یافت:
۱- حشرات: حدود ۵۴۰ میلیون سال قبل به صورت رگ پشتی
۲- نرم‌تنان: بیش از ۵۵۰ میلیون سال قبل به صورت قلب دو حفره ای
۳- مهره داران: بیش از ۵۰۰ میلیون سال قبل که به تدریج از قلب دو حفره ای در ماهی‌ها به قلب چهار حفره ای در پستانداران تکامل یافت.

وقتی یک نیاز محیطی (نیاز به اکسیژن رسانی به بافت‌ها) در موجودات متفاوت، پاسخ تقریبا یکسانی ایجاد می‌کند (ایجاد قلب)، پدیده
convergent evolution
رخ داده است.

قلب مسیر میلیونها سال تکامل را طی کرده است‌. با ورزش منظم، تغذیه سالم، پرهیز از دخانیات و الکل، قلب خود را سالم نگه داریم.

https://youtu.be/om0xmuFbAF4

http://t.me/pubethicsmums/1964
👍5❤3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۲۹ سپتامبر روز جهانی قلب

اولین ضربان قلب جنین

مجله وزین Nature, در یک کلیپ ویدیویی لحظاتی هیجان انگیز از اولین ضربان قلب در جنین گورخرماهی را به اشتراک گذاشته است (بر اساس مطالعه زیر)
https://doi.org/10.1038/d41586-023-02938-2

قلب جنین بسیار زودهنگام بعد از لقاح طپش‌ را شروع میکند و هنوز علت اصلی شروع ضربان درست مشخص نیست. به نظر می‌رسد که سلولهای ماهیچه ای قلب به تدریج حساسیت بالاتری نسبت به تغییرات الکتریسیته اطراف خود پیدا می‌کنند و در یک لحظه یکی‌از سلول‌ها شروع به ضربان می‌کند که در تمام قلب پخش میشود. این ضربان به تدریج منظم تر شده و تا پایان عمر قطع نخواهد شد!
فیلم در مورد همین مساله اطلاعات می‌دهد.
ضربان قلب با استفاده از پروتئین های فلورسانت نشان داده شده‌اند.
https://youtu.be/SIMS2h5QsZU

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1965
❤8👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۳۰ سپتامبر روز جهانی ناشنوایان

سن گوش شما چقدر است؟

با افزایش سن انسان، سلولهای عصبی حلزون گوش داخلی به تدریج از بین می‌روند و کم کم انسان نمی‌تواند فرکانس های زیر را بشنود. با افزایش سن این کاهش حساسیت به فرکانس‌های بالا شدیدتر می‌شود.

فیلم به طور تقریبی نشان میدهد که سن شنوایی شما چند سال است.
هیچ فرایند دیگر نمی‌تواند گذر عمر انسان را اینگونه نشان دهد

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1966
❤7
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۳۰ سپتامبر زادروز مولانا جلال الدین محمد بلخی و روز جهانی رومی

مولوی که در غرب به Rumi معروف است از بزرگترین ادیبان و شاعران دنیا است. آوازه او از مرزهای پارسی‌زبانان گذشته و در دنیا گسترده است.
به مناسبت روز وفات مولانا، آخرین غزل سروده شده توسط مولانا با صدای استاد شجریان تقدیم می‌شود.
https://youtu.be/tgQa8zF1tXo

ماجرای سروده شدن این غزل  را در "مناقب العارفین"  بخوانیم:

"و گویند: حضرت سلطان ولد، از خدمتِ بی‌حد و رقّتِ بسیار و بی‌خوابی، به غایت ضعیف شده بود؛ دائم نعره‌ها می‌زد و جامه‌ها را پاره می‌کرد و نوحه‌ها می‌نمود و اصلاً نمی‌غنود همان شب حضرت مولانا فرمود: «بهاء الدّین! من خوشم؛ برو سری بنه و قدری بیاسا»! چون حضرت ولد سر نهاد و روانه شد، این غزل را فرمود و حضرت چلبی، حُسام الدّین می‌نوشت و اشک‌های خونین می‌ریخت. شعر:

رو سر بنه به بالین، تنها مرا رها کن
ترکِ منِ خرابِ شبگردِ مبتلا کن … إلی آخره.

و غزل آخرین که فرمودند، این است"

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/1967
❤12👍3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۱ اکتبر روز جهانی قهوه

چگونه قهوه دکافئینه میشود؟

کافئین ماده مؤثر قهوه است که میتواند در بعضی افراد باعث بی قراری و اضطراب شود.

فرایند کافئین‌زدایی بسیار پیچیده است و می‌تواند به چند طریق انجام شود.
می‌توان ابتدا کافئین را با آب از دانه های قهوه جدا کرد (البته همراه سایر مواد که باعث طعم و بوی قهوه میشوند). سپس با استفاده از حلال‌هایی مانند اتیل استات کافئین را از محلول جدا کرده و در نهایت مایع باقیمانده را به دانه های قهوه دوباره اضافه می‌کنند.
در روش دیگر با استفاده از CO2 مایع تحت فشار کافئین را از دانه های قهوه جدا می‌کنند.

https://youtu.be/LCJeRclWv2k

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1968
❤8👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۱ اکتبر سالروز نبرد گاگامل

در سال ۳۳۱ قبل از میلاد، نبرد گاگامل در ناحیه اربیل کنونی بین داریوش سوم هخامنشی و اسکندر مقدونی درگرفت.
در این نبرد سرنوشت ساز، سپاهیان اسکندر، یک شکاف کاذب در آرایش جنگی خود ایجاد کردند که منجر به فریب سپاهیان داریوش شد. سپاهیان داریوش و گارد جاویدان به مرکز سپاه اسکندر حمله کردند و قلب سپاه داریوش را تقریبا خالی گذاشتند. اسکندر از این فرصت استفاده کرد و با جدا شدن از بقیه سپاه به مقر داریوش حمله کرد. داریوش به سمت کوه ها عقب نشینی کرد و سپاهیان اسکندر بقیه سپاه هخامنشی را تار و مار کردند.

نبرد گاگامل یکی‌از سرنوشت‌ساز ترین نبردهای تاریخ است که منجر به سقوط امپراطوری هخامنشی گردید. فیلم در مورد استراتژی نبوغ‌آمیز اسکندر در این جنگ است

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1969
😢9👍8❤1🤔1
برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۳ اعلام شدند

Katalin Karikó
Drew Weissman

به خاطر ابداع روشی برای تغییر mRNA که باعث پیشگیری از انهدام آن توسط ایمنی بدن می‌شود.

از روش این دو دانشمند در تهیه واکسنهای مبتنی بر mRNA به خصوص واکسن COVID-19 استفاده شده است.

جالب است که هم مجله Nature و هم مجله Science از انتشار مقاله مهم این دو سر باز زدند و در نهایت در مجله دیگری به چاپ رسید.

ایرانیان هنوز از داشتن واکسن مبتنی بر mRNA برای پیشگیری از COVID-19 محرومند.

Katalin Karikó; Michael Buckstein; Houping Ni; Drew Weissman (August 2005). "Suppression of RNA recognition by Toll-like receptors: the impact of nucleoside modification and the evolutionary origin of RNA". Immunity. 23 (2): 165–75. doi:10.1016/J.IMMUNI.2005.06.008

#نوبل_۲۰۲۳
در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1970
👍15🔥3👏2👎1🕊1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت ۲ اکتبر، زادروز سر ویلیام رمزی.

در سال ۱۸۹۴، سر ویلیام رمزی موفق شد گاز آرگون را کشف کند. گاز آرگون از گازهای نجیب(بی اثر) است که تقریبا واکنش شیمیایی از خود نشان نمی‌دهند. او و گروهش ستون آخر عناصر را به جدول تناوبی اضافه کردند.

پس از آرگون رمزی موفق به کشف نئون، کریپتون و زنون(بقیه گازهای نجیب) شد.

سر ویلیام رمزی از بزرگترین شیمی‌دانان تاریخ است و در سال ۱۹۰۴ موفق به دریافت جایزه نوبل شیمی شد.

فیلم در مورد کشفیات اوست.
https://youtu.be/afYnlQmykLY

#نوابغ_علم

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1971
❤8👍5
برندگان جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۳ اعلام شدند

Pierre Agostini
Ferenc Krausz
Anne L’Huillier


به خاطر پیشبرد حیطه فیزیک آتوثانیه

فیزیک آتوثانیه (ده به توان منهای ۱۸ ثانیه) از پالس‌های بسیار کوتاه لیزر استفاده می‌کند تا تغییرات الکترون در ماده را بررسی کند

#نوبل_۲۰۲۳
در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1972
❤14👍5🔥3👏3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به یاد فردوس کاویانی

او زرتشتی بود "اما" هم ندارد! (توضیح در کامنت)

https://acesse.dev/ZsJGW

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/1973
❤31👍1👎1
برندگان جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۳ مشخص شدند
جایزه نوبل شیمی امسال به خاطر کشف و تولید کوانتوم دات اهدا شد.
کوانتوم دات یا نقاط کوانتومی ذراتی بسیار ریز در حد نانومتر هستند که خواص متفاوتی به علت غلبه مکانیک کوانتوم نسبت به ماده اولیه خود دارند. در واقع خواص آنها بر خلاف سایر مواد شیمیایی که وابسته به تعداد الکترونهاست، وابسته به سایز آنهاست!
Alexei I. Ekimov
برای اولین بار خواص کوانتومی وابسته به اندازه ذرات را در نانوپارتیکلهای کلرید مس نشان داد.
Moungi G. Bawendi
روش تولید کوانتوم دات ها را متحول کرد.
Louis E. Brus
برای اولین بار خواص کوانتومی وابسته به اندازه را در نانوپارتیکلهای شناور در مایعات نشان داد

کوانتوم دات ها در تکنولوژی QLED استفاده می‌شوند و کاربردهای متعدد در بیوشیمی و پزشکی دارند
#نوبل_۲۰۲۳

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1974
👍17❤6🔥6
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
به مناسبت هفته پزشکی هسته ای
حادثه گویانا: چگونه سزیوم رادیواکتیو در برزیل فاجعه آفرید

۱۳ سپتامبر ۸۷، دو دوره‌گرد وارد یک مرکز رادیوتراپی متروکه می‌شوند و یک منبع سزیوم ۱۳۷ را می‌دزدند
پس از مدتی دستکاری منبع، آنرا سوراخ کرده و پودر درخشانی را از آن خارج می‌کنند
منبع به یک اسقاط فروشی برده میشود. صاحب آنجا با دیدن درخشندگی از سوراخ ایجاد شده در منبع، آنرا به خانه می‌برد و در چند مهمانی به دوستان خود نشان میدهد! دوستان آنها مقداری از سزیوم ۱۳۷ را با خود برده و حتی بعضی به عنوان مواد آرایشی از آن استفاده می‌کنند. یک‌ کودک (که بعدا فوت میکند) با پودر مزبور بازی کرده و نقاشی کشیده و حتی مقداری از آنرا می‌بلعد.

علائم مسمومیت با پرتو در افراد مختلف ظاهر می‌شود. پودر سزیوم را به بیمارستان برده و پس از مدتی علت علائم مشخص می‌شود
۴ نفر فوت میکنند، ۲۴۹ نفر به شدت آلوده می‌شوند
سزیوم ۱۳۷ محلول در آب مناطق وسیعی را آلوده می‌کند. خاک سطحی بسیاری از مناطق جمع می‌شود. بسیاری از خانه ها تخریب می‌شوند

حادثه گویانا نشان دهنده خطری است که مواد رادیواکتیو دارند به خصوص در شرایط ناآگاهی عامه
https://www.youtu.be/nhL0xQzPSy8
👍12😱4❤3🤯1
جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۳ مربوط به تکنولوژی mRNA بود.

قسمت بالای تصویر روش واکسیناسیون به طور معمول را نشان میدهد که با استفاده از ویروس ضعیف شده، حامل های ویروسی یا پروتئین‌های ویروسی انجام می‌شود.

در روش مبتنی بر mRNA کد ژنتیک پروتئین ویروسی به بدن وارد شده و خود سلولهای بدن پروتئین اسپایک را تولید می‌کنند (پایین تصویر)

واکسنهای مبتنی بر تکنولوژی mRNA تحولی در روش واکسیناسیون و سرعت و دقت تولید واکسن ایجاد کردند. واکسنهای معروف کمپانی های فایزر و مادرنا از نوع mRNA هستند
#نوبل_۲۰۲۳

https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2023/advanced-information/

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1976
👍11❤5
جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۳ به فیزیک آتوثانیه اختصاص یافت.

نسبت یک آتوثانیه به یک ثانیه برابر نسبت یک ثانیه به عمر جهان هستی است! (تصویر)

تغییرات الکترون‌ها در مدار آنها به دور هسته در زمانهای بسیار کوتاه آتوثانیه رخ می‌دهد.
با استفاده از پالس‌های لیزر بسیار سریع در حد آتوثانیه میتوان تغییرات و واکنش‌های الکترونها را بررسی کرد!
#نوبل_۲۰۲۳

https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/popular-information/

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1977
👍9❤3😱1
جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۳ به کوانتوم داتها یا نقاط کوانتومی اختصاص یافت.
نسبت اندازه یک نقطه کوانتومی به توپ فوتبال برابر نسبت اندازه توپ به کره زمین است (بالای تصویر)

در شیمی نقاط کوانتومی در واقع سایز ذرات یک ماده خصوصیات آن را کنترل می‌کند! این پدیده که به صورت ریاضی پیش‌بینی شده بود بالاخره با کشف و تولید نقاط کوانتومی ثابت شد.
به عنوان مثال رنگ کوانتوم داتها به سایز آنها وابسته است (پایین تصویر)
#نوبل_۲۰۲۳

https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2023/popular-information/

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/1978
👍8❤5
Forwarded from موج سپید
🔸یون فوسه ، نویسنده ۶۴ ساله نروژی ؛  برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۳

@Mojeesepid
👍7❤2