از : #تاریخ_بیهقی
#ابوالفضل_بیهقی
#تصحیح_علی_اکبر_فیاض


(( دیگر روز بدرگاه آمدی و با خلعت نبود، که برعادتِ روزگار گذشته قبایی ساخته کرد و دستاری نشابوری یا قاینی، که این مهتر را رضی‌الله عنه با این جامه‌ها دیدندی به‌روزگار. و از ثقاتِ او شنیدم، چو بوابراهیم قاینی کدخدایش و دیگران، که بیست و سی قبا بود او را یک‌رنگ که یک سال می‌پوشیدی و مردمان جنان دانستندی که یک قباست و گفتندی: سبحان الله! این قبا از حال بنگردد؟ اینت منکَر و بجِد مردی! و مردی‌ها و جِدهای او را اندازه نبود، و بیارم پس از این به‌جای خویش و چون سال سپری شد بیست و سی قبای دیگر راست کرده به جامه‌خانه دادندی.

این روز چون به‌خدمت آمد و بار بگسست سلطان مسعود رضی‌الله عنه خلوت کرد با وزیر و آن خلوت تا نماز پیشین بکشید، وگروهی از بیم خشک می‌شدند، و طبلی بود که زیر گلیم می‌زدند و آواز پس از آن برآمد و منکر برآمد، نه آن که من یا جز من بران واقف گشتندی بدانچه رفت در آن مجلس، اما چون آثار ظاهر می‌شد از آنچه گروهی ز شغل‌ها فرمودند و خلعت‌ها دادند و گروهی را برکندند و قفا بدریدند و کارها پدید آمد خردمندان دانستند که آن همه نتیجهٔ آن یک خلوت است. ))


@Mojeesepid

#ابوالفضل_بیهقی
#تاریخ_بیهقی
اول آبان ماه روز بزرگداشت جناب بیهقی

ابوالفضل محمدبن حسین بیهقی به سال ۳۷۰ هجری شمسی در حارث آباد بیهق یا سبزوار قدیم چشم به جهان گشود. در جوانی به غزنین رفت و جذب کار نگارش دیوان شد و با علاقه و استعداد بی نظیری که داشت، در اندک زمانی به دستیاری خواجه ابونصر مشکان صاحب دیوان رسالت محمود غزنوی برگزیده شد. بیهقی شخصی مورد اعتماد بود و خطی خوش داشت. از این رو اجازه داشت، بسیاری از نامه‌ها و اخبار و احوال حکومت‌ها و شاهان را رؤیت کند و به گفته خودش «و این اخبار بدین اشباع که می‌خوانم از آن است که در آن روزگار معتمد بودم و به چنین احوال کسی از دبیران واقف نبودی مگر استادم، بونصر».

#تاریخ_بیهقی از شاهکارهای ادب فارسی به شمار می رود. یکی از چند کتاب معدودی که از نثر فارسی پیش از مغول مانده، کتاب تاریخ خواجه ابوالفضل محمد بن حسین الکاتب بیهقی است. در میان نوشته های قدیم کمتر کتابی را می توان یافت که بتواند با کهنگی زبان تا این اندازه برای خوانندگان خود جذابیت داشته باشد، به طوری که نسل های بعد را که شاید از نثر آن زمان فاصله گرفته باشند به طرف خود جذب می کند. هنر بیهقی اوج بلاغت طبیعی زبان پارسی است و بهترین نمونه هنر انشایی پیشینیان محسوب می شود، مطالب آن تا مجلد چهارم همان مطالب تاریخ ناصری و تاریخ یمینی بوده، از مجلد پنجم که آغاز آن از میان رفته تا مجلد۱۰، تاریخ بیهقیِ موجود است و مجلدهای بعدی وقایع سال ۴۵۱ قمری بوده است.

#ابوالفضل_بیهقی پس از درگذشت مشکان از کاردانی و رنج سی ساله استاد خود در کار دیوانی یاد می‌کند و دراین باره می نویسد: «و باقی تاریخ چون گذشت که نیز نام بونصر نبشته نیاید در این تالیف، قلم را لختی بگریانم ... پس به سر تاریخ باز شوم». در واقع این کتاب نمودار جامع و کم نظیری از اوضاع و احوال غزنویان هم محسوب می‌شود. کمتر پدیده‌ای از زندگی مردم آن دوره می‌توان یافت که از دید تیزبین مؤلف این کتاب پنهان مانده باشد. از چهار جلد اول تاریخ بیهقی که درباره‌ روزگار باستان و دوران پیش از غزنویان بوده تنها مطالبی اندک در «زبده‌التواریخ» بر جای مانده است. این اثر سترگ در حوزه تاریخ‌نگاری، داستان‌نویسی، اندیشه، ادبیات و شیوه نگارش فارسی، نگاه خردمندانه به هستی و اتفاقات آن، کتابی قابل توجه است. تاریخ بیهقی، شاهنامه نثر فارسی و بیانگر شایستگی زبان فارسی در حوزه نگارش و پژوهش است. شیوه تاریخ‌نگاری بیهقی می‌تواند سر فصل تاریخ‌نگاری علمی ایرانیان باشد و پژوهشگران ما بر پایه آن بنگارند و آن را سر لوحه کار خود قرار دهند.

بیهقی ۸۶ سال زیست و به سال ۴۵۶ هجری شمسی چشم از جهان فروبست.

#تاریخ_بیهقی را علی‌اکبر فیاض، بنیانگذار دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه مشهد، پس از ۲۵ سال پژوهش و مطالعه، تصحیح کرده است. چاپ منقح دیگری به تصحیح و توضیح محمدجعفر یاحقی و مهدی سیدی ، نیز منتشر شده است.

@Mojeesepid

6:02 صبح تا 6:02 عصر ۲۳ اکتبر (10/23)
6:02 10/23
به روز مول معروف است.

این روز بر اساس عدد آووگادرو
6.02×10^23
یا تعداد ذرات (اتم یا مولکول) موجود در یک مول از هر ماده است.


در سال ۱۸۱۱ آمادئو آووگادرو دانشمند ایتالیایی کشف کرد که حجمهای مشابه تمام گازها در دما و فشار برابر تعداد مولکول مساوی دارند.
این قانون تحت عنوان قانون آووگادرو معروف است.

Avogadro, Amedeo (1811). "Essai d'une manière de déterminer les masses relatives des molécules élémentaires des corps, et les proportions selon lesquelles elles entrent dans ces combinaisons". Journal de Physique. 73: 58–76.


فیلم در مورد مفهوم مول بحث می‌کند

https://youtu.be/TEl4jeETVmg

#نوابغ_علم
در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2013

به مناسبت ۲۶ اکتبر، زادروز استر دافلو
دافلو و همسرش برای حل مشکل فقر در دنیا، به مطالعات اجتماعی و کارآزمایی های تصادفی شده روی آوردند. آنها برای مشکلات ناشی از فقر جوابهای مبتنی بر شواهد فراهم کرده و میکنند‌
در این سخنرانی TED، دافلو به سه مشکل می‌پردازد.
https://youtu.be/0zvrGiPkVcs

۱- چگونه مادران را برای واکسیناسیون فرزندان تشویق کنیم؟
۲- آیا پخش پشه‌بند رایگان باعث کاهش مالاریا میشود؟
۳- موثرترین روشها برای افزایش مدت تحصیل در مناطق فقیر چه هستند؟
دافلو پاسخ این سوالات را با نتایج مطالعات تصادفی دارای گروه کنترل اجتماعی می‌دهد.
به عنوان مثال برنامه ریشه‌کنی کرم‌های روده‌ای بیش از هر برنامه دیگری (نطیر افزایش تعداد و حقوق معلمان، پخش غذای رایگان و ...) در افزایش طول مدت تحصیل موثر بوده است.

دافلو و همسرش برنده جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۱۹ شدند.

برندگان جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۱ هم، اولین کسانی بوده‌اند که روش مطالعات کنترل شده تصادفی را در اقتصاد مطرح کردند.
http://t.me/pubethicsmums/1026

#نوابغ_علم
در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2014

به مناسبت ۲۸ اکتبر روز جهانی پویانمایی

۲۸ اکتبر ۱۸۹۲ تئاتر اپتیک چارلز امیل رینود در پاریس اولین نمایش خود را آغاز کرد.

این نمایش با استفاده از پراکسینوسکوپ انجام شد. اولین فیلم‌های انیمیشن تاریخ سینما توسط رینود تولید و نمایش داده شد. سه گانه "یک آبجوی خوب"، "دلقک و سگهایش" و "شراب بنجل" در همان سال نمایش داده شدند. متاسفانه فقط فیلم آخر تقریبا کامل در دسترس است (فیلم به اشتراک گذاشته شده)
http://www.youtube.com/watch?v=426mqlB-kAY

به دنبال اختراع سینماتوگراف توسط برادران لومیر، رینود ورشکست شد.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2015

۷ آبان روز ورود کوروش به بابل
مرگ کوروش بززگ

یکی از معروفترین ماجراهای تاریخی در مورد کشته شدن کوروش هخامنشی مربوط به داستان ملکه تومیریس فرمانروای ماساگتها یا همان ساکنان آسیای میانی است
کوروش به دنبال رد تقاضایش برای ازدواج با تومیریس به آسیای میانه حمله ور می‌شود. در یکی از نبردها، نیروهای تومیریس به رهبری پسر تومیریس شکست بزرگی به کوروش وارد می‌کنند. نیروهای پسر تومیریس مقدار زیادی شراب به غنیمت می‌گیرند که به نوشیدن آن عادت ندارند!
در حالت مستی به آنها حمله شده و در نهایت پسر تومیریس خودکشی می‌کند.
تومیریس به جنگ مستقیم سپاه هخامنشی می‌رود و در نهایت کوروش در نبرد کشته می‌شود. سر بریده کوروش را در یک ظرف پر از خون به تومیریس تقدیم می‌کنند و او در جمله ای به سر بریده کوروش می‌گوید
"حال که آنقدر خونریزی دوست داشتی، سهم خون خودت را بنوش"

ماجرای تومیریس و کوروش در ادبیات و هنر غرب به طور گسترده استفاده شده است از جمله در نقاشی های متعدد و آثار شکسپیر.

تومیریس قهرمان ملی قزاقستان شناخته میشود

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2016

به مناسبت ۲۹ اکتبر روز جهانی اینترنت

در ۲۹ اکتبر سال ۱۹۶۹ اولین پیام موفق در ARPANET ارسال شد که شروعی بود بر عصر اینترنت
به همین مناسبت سه ویدئو در مورد تاریخچه اینترنت به اشتراک گذاشته میشود

http://t.me/pubethicsmums/2018
شروع اینترنت

http://t.me/pubethicsmums/2019
اینترنت در دسترس عموم

http://t.me/pubethicsmums/2020

قرن بیست و یک دوران کمپانی های عظیم

شروع اینترنت

-۱۹۶۹: وزارت دفاع آمریکا ARPANET را بین چند دانشگاه راه انداخت

-روش packet switching در آرپانت ابداع شد. در این روش بسته های اطلاعات بدون ارائه مسیر خاص فرستاده می‌شوند و با توجه به کد آدرس آنها به مقصد می‌رسند

-دهه هفتاد شبکه های مشابه فراگیر شدند ولی تفاوت آدرس‌دهی آنها مشکل‌ساز بود. این مشکل در ۱۹۷۴ با ارائه TCP/IP حل شد که زبان مشترکی به تمام شبکه ها میداد (با مرکزیت استنفورد برای نگهداری آدرس ها)

-۱۹۷۱ ای میل اختراع شد ولی فرایند فرستادن آن بسیار وقت گیر بود. با ابداع
DNS (Domain Name System)
این مشکل هم حل گردید و با وارد کردن دامنه و نام فرایند استفاده از اینترنت بسیار ساده شد. به این ترتیب اینترنت بین دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی با مرکزیت آرپانت گسترده شد ولی در دهه هشتاد هنوز اینترنت در دسترس عموم به معنای واقعی نبود

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2018

اینترنت در دسترس عموم

-انتهای دهه هفتاد تعدادی شرکت شروع به ارائه خدمات شبکه برای عموم کردند ولی این خدمات اجازه دسترسی به اینترنت را نداشتند و اینترنت در اختیار دانشگاه‌ها و دولت بود
-۱۹۸۸ به تعدادی شرکت‌های خصوصی اجازه دسترسی به اینترنت داده شد و ۱۹۸۹ اولین ISP یا فراهم‌کننده خدمات اینترنت ایجاد شد
-۱۹۹۵ در نهایت اینترنت دولتی تمام وظایف خود را به ISP ها واگزار کرد
-اینترنت در ابتدا بسیار کند بود. در سال ۱۹۸۹ تیم برنرز لی و رابرت کایو در CERN روشی را ابداع کردند که با استفاده از
Hypertext Transfer Protocol (HTTP)
اطلاعات با سرعت زیاد در اینترنت منتقل می‌کند. این ابداع شروعی بود بر شبکه جهانی یا
Worldwide Web
در سال ۱۹۹۳، worldwide web عمومی شد
علت اینکه آدرس وبسایت ها با
HTTP://WWW.
آغاز می‌شود همین است
-مرورگرهای وب به تدریج ایجاد شدند. مرورگر Netascape در سال ۱۹۹۴ وارد بازار شد و بسیار محبوب بود.
-ابندای دهه نود دوران پرتلاطمی برای شرکت های اینترنتی بود که در نهایت به ترکیدن حباب دات کام انجامید

http://t.me/pubethicsmums/2019

قرن ۲۱ دوران کمپانی های عظیم اینترنتی

-شبکه جهانی اینترنت در دهه ۹۰ بسیار آشفته بود. شرکت‌های متعدد با تفکرات و اهداف متفاوت ایجاد شدند و سود خوبی داشتند. در مارس ۲۰۰۰ با ترکدن حباب این شرکت‌ها(حباب دات کام) بیش از نیمی از آنها ورشکست شدند
-قوانین محدودگر علیه شرکت‌های تازه تاسیس منجر به فشار مضاعف بر آنها گردید. مثلا Napster به دلیل زیرپا گداشتن حق کپی رایت موسیقی، محکوم و ورشکست شد
-اولین شبکه اجتماعی با نام Geocities شروع به کار کرد ولی در ترکیدن حباب دات کام ورشکست شد. با الهام از آن شبکه های friendster، MySpace و Facebook ایجاد شدند. دوران طلایی شبکه های اجتماعی آغاز شد

-در ابتدای قرن ۲۱ روش اتصال به اینترنت از دیال آپ به broadband تغییر کرد که باعث افزایش عظیم سرعت اینترنت شد
-با ایجاد مراکز داده پردازش اطلاعات شرکت‌های اینترنتی ساده شد. این مراکز داده برای روشها و پردازش اطلاعات به کار رفتند تا سلایق کاربران را بر اساس فعالیت‌های گذشته آنها حدس بزنند. این الگوریتم ها به تدریج هوشمند تر شده اند
-هنوز در ابتدای راه گسترش اینترنت هستیم و باید منتظر پیشرفت‌های جدید باشیم

http://t.me/pubethicsmums/2020

به مناسبت ۳۱ اکتبر زادروز راگنار گرانيت.
در دهه ۳۰ تا ۵۰ میلادی، راگنار گرانيت دانشمند فنلاندی-سوئدی موفق شد کشف کند که سه نوع سلول مخروطی در شبکیه وجود دارد که هر کدام به طول موج خاصی از نور واکنش نشان می‌دهند. این سه نوع مخروط (قرمز، سبز و آبی) بنیان تشخیص رنگ در انسان هستند.

تشخیص رنگها بسیار پیچیده تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد و مغز انسان بر اساس درصدی از هر کدام از مخروطها که توسط طول موجهای مختلف نور فعال می‌شوند، رنگها را تشخیص می‌دهد.

از همین خاصیت چشم و مغز انسان در تولید صفحات نمایش استفاده میشود و با فقط با سه نوع سلول رنگی، تمام رنگها را نمایش می‌دهند.

فیلم در مورد نحوه تشخیص رنگ توسط چشم و مغز انسان است.
در واقع تشخیص رنگ در مغز انسان در سه کانال سیاه-سفید، آبی-زرد و سبز-قرمز صورت می‌گیرد و هر دو رنگ ذکر شده به صورت متضاد هم عمل می‌کنند.
طبق قانون هرینگ مغز انسان امکان ترکیب آبی-زرد یا سبز-قرمز را ندارد!
https://youtu.be/WN1yCigL3Hk

گرانيت در سال ۱۹۶۷ برنده جایزه نوبل شد.

#نوابغ_علم

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2021

به مناسبت ۳۱ اکتبر روز جهانی شهرها
سال ۱۹۵۰، باستان‌شناس استرالیایی گوردون چایلد در مقاله ای مهم تحت عنوان "انقلاب شهرنشینی" به بحث تبدیل روستا به شهر و تاریخچه آن پرداخت.
از نظر او شهر ۱۰ خصوصیت دارد
۱-سایز و جمعیت بیشتر از معمول: بیش از ۱۰ هزار نفر
۲-تقسیم کار
۳-نظام پرداخت اضافه تولید به حاکمان
۴-طبقات اجتماعی
۵-قدرت مرکزی
۶-معماری ویژه
۷-بوروکراسی
۸-تجارت با مناطق دوردست
۹-تولید علم
۱۰-پیشرفت هنر
موارد ۹ و ۱۰ مورد قبول همه نیستند

طبق این لیست، شهرهای اریحا، شوش و اوروک از قدیمی‌ترین مناطقی هستند که تبدیل به شهر (طبق لیست چایلد) شده اند

Childe, V. Gordon (1950). "The Urban Revolution". The Town Planning Review. 21 (1): 3–17.

فیلم نظریه چایلد و قدیمیترین ۵ شهر تاریخ را توضیح می‌دهد
http://www.youtube.com/watch?v=aE9uz4VTnmM

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2022

به مناسبت ۳۱ اکتبر و جشن هالووین

منشاء اصلی جشن هالووین به اقوام سلت شمال اروپا و جشن Samhein یا جشن انتهای تابستان است. به عقیده سلتها در این زمان خاص، فاصله بین دنیای مردگان و زندگان کوچک شده و امکان ارتباط با ارواح برقرار بود. برای همین با افروختن آتش در فضای آزاد سعی در دور کردن ارواح خبیث داشتند و با استفاده از صورتک سعی می‌کردند از ارواح خبیث مخفی شوند.

با ظهور مسیحیت این مراسم به سمت مذهبی شدن رفت و "روز همه قدیسان" در یک نوامبر بزرگ داشته می‌شد (Hallowmas). به شب استقبال از روز همه قدیسان (all hallows' eve) کم کم هالووین گفته شد.

مراسم هالووین از طریق ایرلندی های مهاجر به آمریکا راه یافت و کم کم شکل امروزی به خود گرفت.
فیلم در مورد هالووین و تاریخچه آن بحث میکند

https://youtu.be/R-VRAemIvbI

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2023

به مناسبت ۳ نوامبر روز عروس دریایی

عروسهای دریایی موجوداتی بسیار ابتدایی با توانایی های شگفت آور هستند. فیلم در مورد آنهاست

عروسهای دریایی قدمت بیش از ۵۰۰ میلیون سال در زمین دارند (احتمالا ۷۰۰ میلیون سال)
-بدن آنها از مایعی به نام مزوگلیا تشکیل شده که ۹۵٪ آب است

-مغز و نخاع ندارند و سیستم عصبی بسیار ابتدایی برای تشخیص تماس و نور دارند

-سیستم گوارش ندارند. مدفوع آنها از همان حفره دهانی در زیر بدن خارج می‌شود

-سلولهای گزنده این موجودات با تماس فعال شده و اجسام نیزه مانند ریزی را با فشار سرسام آور پرتاب می‌کنند

-سم بعضی از آنها می‌تواند یک‌انسان را طی ۵ دقیقه از پای درآورد

-پروتیئن خاص فلورسانت بعضی از آنها انقلابی را در پزشکی ایجاد کرد و تا به حال منجر به دو جایزه نوبل شده است

-بیش از هزار گونه از آنها وجود دارد که میلیونها سال از تمامی انقراضهای دسته‌جمعی کره زمین جان به در برده‌اند

-نوعی از آنها عملا عمر نامتناهی دارد چرا که در شرایط مرگبار تبدیل به حالت ابتدایی جنینی خود می‌شود و در آینده دوباره می‌تواند به موجود بالغ تبدیل شود

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2024

به مناسبت ۱۳ آبان
تاریخچه سفارت نوردی در ایران
۱۲۰۷:قتل گریبایدوف روسي اولین حمله ثبت شده به دیپلمات‌ها در تاریخ مدرن
۱۳۰۳:قتل ایمبری کنسول آمریکا در ایران به خیال بهایی بودن
بهمن ۵۷:اشغال سفارت آمریکا توسط چریکهای فدایی خلق
اسفند ۵۷:اشغال سفارت مصر در اعتراض به معاهده کمپ دیوید
۱۳ آبان ۵۸:اشغال سفارت آمریکا شروع بحرانی که تا امروز نتایج فاجعه‌بارش بر ایران مشهود است
دی ۵۹:حمله به سفارت شوروی توسط افغانستانیها
مرداد ۶۶:حمله به سفارت عربستان و کویت به دنبال کشته شدن زوار ایرانی
اسفند ۶۶:حمله به سفارت و کنسولگری شوروی به دنبال خبر فروش موشک روسي به صدام
بهمن ۸۴: حمله به سفارت دانمارک و اتریش به دنبال انتشار کاریکاتور پیامبر اسلام در نشریه دانمارکی
بهمن ۸۷: حمله به سفارت پاکستان در اعتراض به خشونت علیه شیعیان
آذر ۹۰:حمله و اشغال سفارت انگلستان به دنبال تشدید تحریم‌های انگلیس علیه ایران
دی ۹۴:حمله و اشغال سفارت و کنسولگری عربستان به دنبال اعدام شیخ نمر
بهمن ۱۴۰۱:حمله شخصی مسلح به سفارت جمهوری آذربایجان. تهران مساله را شخصی دانست


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2025

به مناسبت ۵ نوامبر سالروز مرگ الکسیس کارل
سال ۱۸۹۴، فرانسوا کارنو، رئیس جمهور فرانسه مورد سوء قصد با چاقو قرار گرفت. آسیب به ورد پورت باعث مرگ او به علت خونریزی شدید شد.
به دنبال این اتفاق، کارل که در آنزمان دانشجوی پزشکی بود و تصمیم جدی گرفت که جراحی عروق را متحول کند.

سالهای بعد، آلکسیس کارل اصول جراحی عروق را پایه‌ریزی کرد. فیلم روش معروف آناستوموز عروق را که به افتخار او نام گرفته است، نشان می‌دهد.

Carrel, Alexis. "La technique opératoire des anastomses vasculaires et la transplantation des viscères." Lyon méd 98 (1902): 859-864.

کارل در سال ۱۹۱۲ برنده جایزه نوبل شد

الکسیس کارل را بیشتر به خاطر کتاب معروف "انسان موجودی ناشناخته" میشناسند.

الکسیس کارل از طرفداران اصلاح نژاد بشری و اعدام خلافکاران و افراد دارای نقصهای مادرزادی بود و از حزب نازی هم به همین دلیل طرفداری می‌کرد و از همکاران حکومت ویشی در جنگ دوم جهانی بود. قبل از محاکمه به خاطر همکاری با نازی ها به مرگ طبیعی درگذشت.

http://t.me/pubethicsmums/2026

به مناسبت پنجم نوامبر، روز جهانی آگاهی از سونامی.

سونامی واژه ای ژاپنی به معنای "موج بندرگاه" است و سابقه دیرینه در تاریخ بشر دارد.

اولین سونامی ثبت شده در تاریخ در سال ۴۷۹ قبل از میلاد طی محاصره شهر پوتیدایا توسط نیروهای ارتش ایران هخامنشی رخ داده است. ایرانی ها به دنبال کاهش عجیب سطح آب در اطراف شهر، ناگهان به سمت شهر هجوم بردند که با ظهور ناگهانی موجهای عظیم همه کشته شدند. هرودوتوس این واقعه را به خشم خدایان نسبت می‌دهد.

اولین توجیه علمی سونامی توسط توسیدید، مورخ یونانی بوده است. او درباره سونامی سال ۴۲۶ قبل میلاد، به دنبال مشاهده زلزله، نزول سطح دریا و ظهور امواج عظیم به دنبال هم، پیشنهاد می‌دهد که علت سونامی، زلزله است.
توسیدید را پدر تاریخ نگاری علمی می‌دانند چرا که بدون توجیه پدیده ها با توسل به دخالت الهه ها و خدایان، تاریخ نگاری کرده است.

فیلم در مورد ساز و کار سونامی است. سونامی در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۱۱ موجب خرابی و مرگ و میز فراوان در جنوب آسیا و ژاپن شد.

https://youtu.be/Wx9vPv-T51I

#نوابغ_علم

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2027

به مناسبت ۷ نوامبر سالمرگ آلفرد راسل والاس


خط والاس خطی نامرئی که دو دنیا را از هم جدا می‌کند!

والاس پیشگام بزرگ نظریه تکامل است و به عنوان کاشف همزمان نظریه تکامل با انتخاب طبیعی شناخته میشود، گرچه تقریبا تمام افتخار این کشف به داروین رسیده است

والاس پیشگام و پدر علم بیوجغرافیا است. یکی از بزرگترین اکتشافات والاس، خط والاس در مجمع‌الجزایر مالایی در جنوب شرق آسیا است. والاس در ۱۸۶۳ کشف کرد که جانوران شرق و غرب یک خط فرضی در این مجمع‌الجزایر کاملا با هم متفاوتند با وجودی که فاصله بعضی جزایر در دو سوی خط فرضی در حد چند کیلومتر است.

امروزه میدانیم که علت اصلی وجود خط والاس برخورد دو صفحه زمین‌ساختی در این ناحیه است که در حدود ۱۰ میلیون سال قبل با هم برخورد داشته اند. هر کدام از این صفحات جانوران مخصوص خود را دارند که کاملا با جانوران طرف دیگر خط والاس متفاوتند!

فیلم در مورد اهمیت این کشف والاس است

http://www.youtube.com/watch?v=QTK_bC00ilg

Wallace, A.R. (1863). "On the physical geography of the Malay archipelago". J Royal Geo Soc Lond. 33: 217–234

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2028

هفتم نوامبر به مناسبت زادروز ماری کوری روز جهانی فیزیک پزشکی نامیده میشود.
ماری کوری از بزرگترین و الهام بخش ترین دانشمندان تاریخ است. او برای کشف رادیواکتیویته در سال ۱۹۰۳ (به همراه همسرش پیر کوری و هانری بکرل) برنده جایزه نوبل فیزیک شد
سال ۱۹۱۱ نیز به خاطر جداسازی رادیوم و پولونیوم  موفق شد جایزه نوبل شیمی را از آن خود کند.
او اولین زن مدرس دانشگاه سوربن، اولین زن برنده جایزه نوبل و تنها کسی است که تا به حال در دو رشته علمی موفق به دریافت جایزه نوبل شده است.

فیلم در مورد زندگی علمی ماری کوری است.

https://youtu.be/w6JFRi0Qm_s


#نوابغ_علم

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2029

به مناسبت ۷ نوامبر روز جهانی فیزیک پزشکی


۱۸۹۵:رونتگن اشعه ایکس را کشف کرد
۱۹۰۳: کشف رادیواکتیویته توسط کوری ها و بکرل
۱۹۵۱: هرولد جانز اولین تله تراپی با کبالت ۶۰ را ابداع کرد که در نهایت منجر به ایجاد پرتودرمانی شد.
۱۹۷۲:گادفری هانسفیلد اولین CT اسکن تجاری را معرفی کرد. CT اسکن انقلابی در پزشکی ایجاد کرد.
۱۹۸۰: جان مالارد اولین MRI قابل استفاده در بالین را تهیه کرد.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2030