به مناسبت ۲۸ ژانویه روز جهانی لگو

داستان لگو
لگو یک نام آشنا در صنعت اسباب‌بازی است. تقریبا تمام انسانهای دنیای مدرن با لگو آشنایی دارند.

داستان لگو
-قبل از جنگ جهانی دوم، اوله کیرک کریستیانسن یک نجار دانمارکی در شهر بیلوند بود که شروع به تولید اسباب‌بازی چوبی کرد
-نام لگو از جمله دانمارکی Leg godt "خوب بازی کن" گرفته شده است
-۱۹۴۶ شرکت لگو شروع به کار با پلاستیک کرد. پسر اوله به نام گادفرد سیستم اسباب‌بازی های لگو را بر اساس قطعات پلاستیکی طراحی کرد و در ۲۸ ژانویه ۱۹۵۸ ثبت اختراع قطعات لگو انجام شد که هر سال با نام روز جهانی لگو جشن گرفته می‌شود.
-سیستم قفل شونده لگو باعث پایداری بیشتر قطعات طراحی شده توسط کودکان شد و منجر به محبوبیت روزافزون لگو.
-۱۹۶۸ اولین پارک موضوعی لگولند در بیلوند افتتاح شد که با استقبال بی‌نظیر مواجه شد

امروزه لگو یک نام آشنا برای تمام دنیا به خصوص کودکان است.

فیلم در مورد داستان لگو است
http://t.me/pubethicsmums/2550

به مناسبت ۱۰ بهمن جشن سده
جشن سده از مهمترین جشن های ایرانیان باستان و احتمالا حتی قدیمی‌تر از جشن نوروز است.

شاهنامه فردوسی این جشن را به جشن پیدایش آتش نسبت می‌دهد
یکی روز شاه جهان سوی کوه
گذر کرد با چند کس هم گروه
پدید آمد از دور چیزی دراز
سیه رنگ و تیره تن و تیزتاز
نگه کرد هوشنگ با هوش و سنگ
گرفتش یکی سنگ و شد تیز چنگ
به زور کیانی رهانید دست
جهانسوز مار از جهانجوی جست
برآمد به سنگ گران سنگ خرد
همین و همان سنگ بشکست گرد
فروغی پدید آمد از هر دو سنگ
دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ
نشد مار کشته ولیکن ز راز
ازین طبع سنگ آتش آمد فراز
بگفتا فروغیست این ایزدی
پرستید باید اگر بخردی
یکی جشن کرد آن شب و باده خورد
سده نام آن جشن فرخنده کرد
ز هوشنگ ماند این سده یادگار
بسی باد چون او دگر شهریار

در مورد علت نامگذاری، بیرونی می‌گوید


"سده گویند یعنی صد و آن یادگار اردشیر بابکان است و در علت و سبب این جشن گفته‌اند که هرگاه روزها و شب‌ها را جداگانه بشمارند، میان آن و آخر سال عدد صد به‌دست می‌آید"

فیلم مستندی قدیمی به کارگردانی منوچهر عسگری نسب درباره جشن سده است و با مصاحبه با مرحوم ابراهیم پورداوود شروع می‌شود
آدرس کانال

به مناسبت ۱۱ بهمن روز ویراستار
۱۱ بهمن ماه به مناسبت زادروز احمد سمیعی گیلانی روز ویراستار نام گرفته است

فیلم درباره زندگی پربار اوست


https://www.aparat.com/v/qhhv996

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2553

سی‌ام ژانویه روز جهانی بیماریهای گرمسیری فراموش شده (NTD)

این بیماری‌ها بر خلاف سه بیماری سل، ایدز و مالاریا، بسیار کم مورد توجه قرار دارند. این بیماری‌ها نزدیک به یک میلیارد نفر از فقیرترین و کم درآمدترین افراد دنیا را در بیش از ۱۰۰ کشور درگیر می‌کنند و منجر به سیکل معیوب بیماری، مشگلات اقتصادی و فقر می‌شوند.
سازمان بهداشت جهانی ۲۰ بیماری را در حیطه NTD قرار داده است. چند نمونه از آنها در ایران هم وجود دارند.

سالک جلدی و احشایی: از طریق پشه خاکی منتقل می‌شوند.
کیست هیداتید: بیماری مشترک بین سگ و انسان که با خوردن غذای آلوده به مدفوع سگ‌ مبتلا انتقال می‌یابد. باعث کیست در نواحی مختلف بدن می‌شود.
تراخم: بیماری عفونی مبتلا کننده چشم که باعث کوری می‌شود.
جذام: بیماری ناشی از باسیل جذام که باعث تغییر شکل صورت می‌شود.
جرب: یک‌ نوع بیماری ناشی از انگلی که در زیر پوست نقب می‌زند و باعث خارش شدید می‌شود.
بیماریهای ناشی از کرم‌های لوله ای مانند کرم قلابدار، آسکاریس


فیلایاز (منجر به پیل‌پایی)، بیماری خواب (منتقله از مگس تسه‌تسه)، تب دانگ و شاگاس از انواع  NTD هستند.

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2554

مهمترین پیشرفت‌های علمی بشر بر اساس نظر مجله Science در سال ۲۰۲۴
مهمترین پیشرفت علمی: داروی Lenacapivir امیدی برای توقف اپیدمی HIV

RNA-based pesticides enter the field
آفت کشی جدید مبتنی بر تکنولوژی RNA بر ضد سوسک آفت سیب زمینی
Mantle waves sculpt the continents
تحرکات جبه زمین باعث تغییر سطح زمین و ایجاد فلاتهایی در سطح زمین میشوند
Organelle discovery adds an evolutionary twist
اورگانلی به نام نیتروپلاست در سلول‌های بعضی گیاهان که نیتروژن هوا را تثبیت میکنند
Multicellularity came early for ancient eukaryotes
تشکیل جانداران چند سلولی ۱.۲ میلیارد سال قبل شروع شده است
A new type of magnetism emerges
کشف سومین نوع مواد مغناطیسی به نام آلترومگنت
Starship sticks the landing
موفقیت فرود بوستر موشک شرکت استارشیپ
Ancient DNA reveals family ties
ریاست قبیله های ۲۵۰۰ سال قبل از طریق مادری به ارث می‌رسیده است
JWST probes the cosmic dawn
کشفیات تلسکوپ جیمز وب نظریات شروع تولید کهکشانهای اولیه را به چالش کشیدند
Unleashing immune cells on autoimmune disease
موفقیت CAR-T در درمان بیمارهای خودایمن

#آدرس_کانال

به مناسبت ۲ فوریه سالمرگ دیمیتری مندلیف

جدول تناوبی را میتوان یکی از مهمترین کشفیات بشر دانست

فیلم های آموزشی زیر در این زمینه به اشتراک گذاشته شده است

اهمیت جدول تناوبی
http://t.me/pubethicsmums/2129

منشاء کیهانی عناصر: ما همه غبار ستارگان هستیم
http://t.me/pubethicsmums/2130

چگونه مکانیک کوانتوم ساختار جدول تناوبی را توضیح می‌دهد
http://t.me/pubethicsmums/2131

به مناسبت ۱۵ بهمن سالروز بنیان‌نهادن دانشگاه تهران توسط رضا شاه پهلوی

در سال ۱۳۱۳ هجری شمسی، به پیشنهاد دولتمردان پهلوی و با دستور رضا شاه، کلنگ زنی تاسیس دانشگاه تهران شروع شد

دانشگاه تهران از تجمیع چندین مرکز آموزش عالی مانند مدرسه طب، مدرسه فلاحت مظفری‌، مدرسه صنایع مستظرفه و ... ایجاد شد.‌ اکثر این موسسات در زمان شاهان قاجار تاسیس شده بودند.  تالار کالبدشکافی اولین ساختمان این دانشگاه بود.

دانشگاه تهران مظهر آموزش عالی در ایران است و تاسیس آن گامی بزرگ در توسعه ایران مدرن بود.

سردر دانشگاه تهران که همه با آن آشنا هستیم با طرح کوروش فرزامی در سالهای ۱۳۴۵و ۱۳۴۶ هجری شمسی ساخته شد.

فیلم در مورد ماجرای تاسیس دانشگاه تهران است
http://www.youtube.com/watch?v=cODaP8t0sxU

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2557

به مناسبت ۴ فوریه روز جهانی سرطان

انواع درمان سرطان
http://t.me/pubethicsmums/2134

آخرین ترانه بانو هایده درباره رنج سرطان
http://t.me/pubethicsmums/2135

تاریخچه سرطان
http://t.me/pubethicsmums/1118

به مناسبت سالروز چاپ مقاله سرنوشت‌ساز پیش‌بینی کننده ارتباط سرطان گردن رحم با ویروس زگیل تناسلی انسانی.
در فوریه ۱۹۷۶، هرالد هاوزن در مقاله‌ای پیش‌بینی کرد که سرطان گردن رحم با ویروس زگیل تناسلی انسانی (HPV) ارتباط دارد.
طی سال‌های بعد، هاوزن و همکارانش موفق شدند HPV16 و HPV18 را از سرطلنهای گردن رحم جدا کنند. این کشف بزرگ منجر به تولید واکسن HPV شد که امروزه از موثرترین واکسنهای پیشگیری کننده سرطان است.

ویروس های خانواده HPV از طریق ارتباط جنسی منتقل می‌شوند و می‌توانند زگیلهای تناسلی و نیز سرطان گردن رحم، مقعد، دهان و حلق را ایجاد کنند.

استفاده از کاندوم، بررسی دوره‌ای گردن رحم  (پاپ اسمیر) و درنهایت واکسن HPV، روش‌های موثر کاهش سرطان‌های ناشی از این ویروسها هستند.
فیلم در مورد همین ویروس بحث می‌کند.
https://youtu.be/KOz-bNhEHhQ

هاوزن در سال ۲۰۰۸ موفق به دریافت جایزه نوبل شد.
#نوابغ_علم

zur Hausen, Harald. "Condylomata acuminata and human genital cancer." Cancer res 36.2 pt 2 (1976): 794.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2559

به مناسبت ۶ فوریه، روز سخنرانی معروف لوئی پاستور در آکادمی علوم فرانسه در مورد رد نظریه ایجاد خودبه‌خودی موجودات.
در سال ۱۸۶۲، لویی پاستور در آزمایشی بسیار معروف (Swan neck experiment) موفق شد ثابت کند نظریه ایجاد خود به خودی موجودات زنده اشتباه است و موجودات زنده از اجسام بیجان ایجاد نمی شوند!

فیلم در مورد همین آزمایش است و پیش زمینه های قبلی آن.

https://youtu.be/AndOnmx9cuM

#نوابغ_علم

آزمایش پاستور را از مهمترین آزمایشات تاریخ میدانند.
جالب است که در قرن نوزده میلادی هنوز دانشمندان تصور می کردند که کرم از گل و موش از کاه به وجود می‌آید!

Pasteur, Louis. Mémoire Sur les corpuscules organisés qui existent dans l'atmosphère: Examen de la doctrine des générations spontanées

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2560

به مناسبت ۷ فوریه روز جهانی جدول تناوبی

شعر جدول تناوبی

در این فیلم زیبا، هر عنصر با بیتی شعر خاص (هاییکو) توصیف میشود


https://scim.ag/6K6

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2561

به مناسبت یکشنبه دوم فوریه روز ازدواج

-تاریخچه ازدواج: تکامل مراسم ازدواج و مراسم ویژه ازدواج در فرهنگهای مختلف را توضیح می‌دهد
http://t.me/pubethicsmums/1573

-چرا سکس: چرا تولید مثل جنسی با وجودی که مقرون به صرفه به نظر نمی‌رسد در تمام جانوران وجود دارد
http://t.me/pubethicsmums/1574

-تکامل اندام‌های جنسی در جانوران: اندام‌های جنسی بسیار متنوع و پیچیده هستند! چرا؟

http://t.me/pubethicsmums/1575

-تولید مثل جنسی چگونه آغاز شد؟ به تکامل تولید مثل جنسی و شواهد آن می‌پردازد

http://t.me/pubethicsmums/1576

به مناسبت ۹ فوریه روز دندان درد

اولین دندانپزشک نامبرده شده در تاریخ فردی مصری است (۲۶۰۰ قبل میلاد) به نام هسی-را که در مقبره اش از او به عنوان بزرگترین درمانگر بیماریهای دندان یاد شده است (تصویر)
در واقع دندانپزشکان از افراد بسیار متمول و با نفوذ مصر باستان بودند. آنها مقبره مخصوص به خود داشتند

البته طبق متون مصری باستان دو گروه دندانپزشک وجود داشته اند. گروه اول iryw-ebew نامیده شده و برای مردم عادی بوده اند و گروه دوم ir iryw-ebew بوده اند که مخصوص افرار متمول و خانواده فراعنه بودند. هرودوت ۵۰ نفر مصری را نام میبرد که دندانپزشک بوده اند.

قدیمیترین متن پزشکی که حاوی اطلاعات دندانپزشکی است باز هم مربوط به مصر باستان است. این متن به عنوان پاپیروس اِبِرز معروف است.

مطالب دندانپزشکی پاپیروس ابرز (نوشته ۱۵۰۰ قبل میلاد) بسیار متنوع است. از درمانهای مربوط به درد دندان گرفته تا انواع اقدامات پیشگیری کننده.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2563

به مناسبت ده فوریه، زادروز والتر برتین مخترع بزرگترین اختراع قرن بیستم!

در سال ۱۹۴۷ والتر برتین و جان باردین با استفاده از مواد نیمه رسانا موفق شدند جایگزین موفقی برای لامپهای خلاء که برای تقویت سیگنال الکتریکی به کار میرفت، بسازند. در نهایت ویلیام شاکلی از اختراع این دو استفاده کرد و اولین ترانزیستور را تولید کرد.

ترانزیستور مهمترین اختراع قرن بیستم است. با استفاده از ترانزیستور انقلاب تکنولوژیک نیمه دوم قرن بیستم امکان‌پذیر شد.

فیلم محصول سال ۱۹۵۷ است و مکانیزم لامپهای خلاء و ترانزیستور را نشان میدهد. جالب است که فیلم قبل از اختراع IC تولید شده است و هنوز تصور میلیونها ترانزیستور در یک وسیله به کوچکی ناخن، برای سازندگان این فیلم ممکن نبوده است!
باردین، شاکلی و برتین در سال ۱۹۵۷ موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک شدند.

https://youtu.be/PgPSsLihudI

Bardeen, John, and Walter Houser Brattain. "Physical principles involved in transistor action." Physical Review 75.8 (1949): 1208.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2564

به مناسبت ۱۱ فوریه روز جهانی زنان در دانش

۴ فیلم زیر درباره نقش زنان در دانش به اشتراک گذاشته شده است

زنانی که به خاطر جنسیت خود به مقامی که لایق آن در دانش بودند نائل نشدند

http://t.me/pubethicsmums/1564

اولین دانشمند زن ذکر شده تاریخ
http://t.me/pubethicsmums/1563

تاپوتی بلاته‌کلیم زنی که به عنوان اولین شیمی دان ثبت شده تاریخ میشناسیم
http://t.me/pubethicsmums/1507

هیپیشا زنی ریاضی دان که به قتل رسید
http://t.me/pubethicsmums/1439

ماری مریان زنی که حشره شناسی را متحول کرد
http://t.me/pubethicsmums/2218

به مناسبت ۱۲ فوریه روز داروین

سمفونی دانش
فرگشت: بزرگترین نمایش کره زمین

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2566

به مناسبت ۱۳ فوریه روز شروع به کار رادیوی سازمان ملل و روز جهانی رادیو

تاریخچه رادیو
۱۸۷۳: ماکسول و پیش‌بینی امواج الکترومغناطیس
۱۸۸۸: هرتز به طور عملی امواج الکترومغناطیس را نشان داد
۱۸۹۲: تسلا نشان داد که امواج الکترومغناطیس را میتوان برای انتقال اطلاعات استفاده کرد
۱۸۹۶: مارکونی اولین انتقال بدون سیم امواج الکترومغناطیس را انجام داد و در سال ۱۹۰۱ اولین ارسال رادیویی از یک سو به سمت دیگر اقیانوس اطلس را انجام داد
-اختراع رادیوی کریستالی در ابتدای قرن بیستم، رادیو را تبدیل به یک وسیله همگانی کرد
-۱۹۳۳: ابداع موج FM موجب افزایش برد امواج رادیویی شد
-در نهایت اختراع ترانزیستور به رادیوهای مدرن کنونی ختم شد.

رادیو با انتقال آزاد اطلاعات جهان را تغییر داد

تصویر کره ای ناچیز را در کهکشان راه شیری نشان میدهد که قطر ۲۰۰ سال نوری دارد و نقاطی از فضا است که امواج رادیویی انسان به آتجا رسیده است. این کره در برابر جهان هستی و حتی کهکشان راه شیری بسیار ناچیز است. بسیار بعید است بیگانگان! امواج رادیویی ما را دریافت کرده باشند!

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2567

به مناسبت روز ولنتاین

قدیمیترین عشاق: جاندارانی که در حال سکس فسیل شده اند!

۱۶۵ میلیون سال قبل دو حشره به نام frog-hopper که در وضعیت شکم به شکم ور حال سکس بوده اند.
۴۷ میلیون سال قبل دو لاک پشت در حال سکس بوده اند که احتمالا به دلیل وجود مواد مسموم کننده در عمق دریاچه محل سکونتشان مرده اند و در نهایت فسیل شده اند.

http://www.youtube.com/watch?v=EE-0Yfvoh74

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2568

به مناسبت ۱۵ فوریه سالروز مرگ سقراط

اعدام سقراط در سال ۳۹۹ قبل از میلاد با نوشیدن شوکران از مهمترین وقایع تاریخ فلسفه است.

چرا سقراط اعدام شد؟

سقراط در محاکمه ای که هیات منصفه آن تعدادی از مردم آتن بودند به جرم منحرف کردن جوانان به مرگ محکوم شد!
سقراط از منتقدین جدی سیستم دموکراسی در یونان باستان بود!
اینکه یک‌دستاورد عظیم یونان باستان (فلسفه) مخالف دستاورد عظیم دیگر (دموکراسی) باشد بسیار عجیب است
استدلال سقراط که در مکالمات افلاطون ثبت شده است این است که رای دادن در واقع یک هنر و تکنیک است که باید فرد در آن خبره باشد و الا افراد نادرستی را برای حکمرانی انتخاب خواهند کرد

از نظر سقراط مردم عادی مثلا توانایی تشخیص اینکه یک شیرینی فروش به صلاح آنها رفتار می‌کند یا یک پزشک، ندارند. آنها درد و رنج موقتی که پزشک به آنها تحمیل می‌کند را دیده و عملا دیگر به دفاعیات پزشک توجه نخواهند کرد.

محاکمه سقراط یک نمونه بارز عوامفریبی در دموکراسی شناخته میشود


فیلم در مورد چرایی انتقاد سقراط از دموکراسی است
http://www.youtu.be/fLJBzhcSWTk

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2569

به مناسبت ۲۸ بهمن زادروز پریخان‌خانم دختر قدرتمند شاه تهماسب صفوی

پریخان دختر شاه تهماسب بود که در سیاست ایران نقش عمده داشت.
او مورد علاقه ویژه شاه تهماسب بود. پس از مرگ تهماسب، بین طرفداران دو برادر پریخان اسماعیل میرزا (زندانی در قلعه قهقهه) و حیدر میرزا درگیری شدید درگرفت.

حیدرمیراز قصد کشتن حامی اصلی اسماعیل میرزا یعنی پریخان را داشت که پریخان او را فریفت و حیدرمیرزا از خونش گذشت. پریخان هم با کمک نیروهای طرفدارش حیدرمیرزا را به قتل رساند و در نهایت اسماعیل میرزا به شاهی رسید.
تا رسیدن اسماعیل میرزا به قزوین، پریخان نائب السلطنه بود

پس از سلطنت اسماعیل میرزا، با توجه به خشونت‌هایی که کرد در نهایت پریخان او را هم مسموم کرد و به قتل رساند و برادر علیلش یعنی سلطان محمد خدابنده را به شاهی رساند. تا رسیدن او به قزوین، نائب السلطنه پریخان بود

در نهایت با درگیری بین همسر سلطان محمد (خیر النساء بیگم) و پریخان، در یک توطئه پریخان خانم توسط یکی‌از نزدیکان خودش خفه می‌شود

او در شاهزاده حسین در قزوین مدفون است

فیلم در مورد زندگی پریخان‌خانم است

https://youtu.be/rlishVgd51Q

http://t.me/pubethicsmums/2570