۱۳ ژوئن زادروز جیمز کلارک ماکسول دانشمند بزرگ اسکاتلندی است.
او را مهمترین فیزیکدان قرن نوزده می‌دانند.

به همین مناسبت ۵ فیلم در مورد کشفیات علمی بی‌نظیر او تهیه شده است.

توضیح معادلات معروف ماکسول در توجیه پدیده الکترومغناطیس
http://t.me/pubethicsmums/1795

اثبات اینکه نور یک موج الکترومغناطیس است
http://t.me/pubethicsmums/1796

اثبات ماهیت حلقه های زحل از طریق ریاضیات

http://t.me/pubethicsmums/1797

مطالعات ماکسول در مورد دید رنگی و تولید اولین عکس رنگی

http://t.me/pubethicsmums/1798

شیطانک ماکسول و قانون دوم ترمودینامیک
http://t.me/pubethicsmums/1799

به مناسبت ۱۴ ژوئن زادروز کارل لنداشتاینر و روز جهانی اهداء خون

در سال ۱۹۰۰ کارل لنداشتاینر گروه‌های خونی مختلف را کشف کرد و موفق شد راه را برای انتقال خون و نجات جان میلیونها انسان بگشاید.

گروه‌های خونی وابسته به آنتی‌ژنهای روی سطح گلبول‌های قرمز خون هستند. معروفترین آنها ABO و Rh هستند که به گروه‌های خونی A, B, AB و O و هر کدام به Rh منفی و مثبت تقسیم می‌شوند.
باید دانست حدود ۳۶ گروه ژنی با بیش از ۶۰۰ نوع آنتی‌ژن گروه خونی کامل انسانها را تشکیل می‌دهند که منجر به ایجاد میلیونها نوع گروه خونی می‌شوند. البته اکثر این آنتی‌زنها یا در تمام انسانها موجودند یا در تعداد معدودی افراد و به همین دلیل دانستن گروه خونی افراد از نوع ABO و Rh در اکثر موارد جلوی واکنشهای مرگبار در انتقال خون را میگیرد
بعضی فنوتیپهای بسیار نادر گروه خونی وجود دارد که می‌توانند باعث شوند انتقال خون را به فرد صاحب آنها غیر ممکن کند. مثلا گروه خونی O بمبئی عملا فقط از همین گروه خونی امکان دریافت خون دارد یا گروه خونی Rh null که فقط در ۴۶ نفر در دنیا دیده شده و فقط ۹ اهدا کننده آن در دنیا هستند.

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2694

به مناسبت ۱۵ ژوئن روز جهانی باد

فیزیک توربین‌های بادی

برای تبدیل انرژی جنبشی باد به انرژی چرخشی و تولید برق نیاز به توربین بادی است

-هرچه پره ها بزرگتر باشد میزان تولید انرژی بیشتر است
-هرچه پره ها در ارتفاع بالاتری باشند باد بیشتری را به دام می‌اندازند
-طبق قانون بتز (فیزیکدان آلمانی) حداکثر ۵۹ درصد انرژی باد را میتوان با پره های توربین به دام انداخت.
-برای بهترین نتیجه و بازدهی باید توربین دارای پره های نازک و چرخش سریع باشد تا جلوی باد را تا حد امکان نگیرد
فیلم در مورد فیزیک توربین‌های بادی توضیح می‌دهد
http://www.youtube.com/watch?v=WGKIjojADmg

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2695

انقراض پرمین: مرگ بزرگ کره زمین
زمانی که زمین تقریبا از حیات خالی شد
گرچه تقریبا همه ما از انقراض دایناسورها توسط برخورد شهاب سنگ به زمین در ۶۵ میلیون سال قبل اطلاع داریم، باید بدانیم که بدترین و سهمگین ترین انقراض دسته جمعی حدود ۲۵۲ میلیون سال قبل رخ داده است.

۲۵۲ میلیون سال قبل، فوران‌های بازالتی عظیم در ناحیه سیبری، زنجیره ای از اتفاقات را رقم زد که منجر به بزرگترین انقراض دسته‌جمعی موجودات زنده بر روی کره زمین شد.
به دنبال فوران‌های آتشفشانی، گازهای گلخانه ای به شدت در جو زمین افزایش یافت و دمای زمین افزایش یافت. اقیانوسها کم کم از اکسیژن تهی شدند و در نهایت نزدیک به ۹۰ درصد گونه های آبزی و ۷۰ درصد گونه های خشکی زی منقرض شدند. حتی حشرات هم از این انقراض جان سالم به در نبردند.

در پایان این انقراض دسته جمعی که به great dying  معروف است، زمین تقریبا از حیات خالی شد.
چند میلیون سال در دوره تریاس طول کشید تا حیات در زمین دوباره جان بگیرد. دایناسورها پس از این انقراض دسته‌جمعی بر روی زمین ظاهر شدند.

https://youtu.be/pN7VQas4OgQ


http://t.me/pubethicsmums/2696

در قرن ۱۸، دکتر برینگر پس از دریافتن اینکه با استفاده از تعدادی سنگ جعلی مورد تمسخر دو همکار خود قرار گرفته است، سعی در خرید و جمع آوری تمام نسخه های کتاب خود Lithographiae Wirceburgensis کرد.
این حادثه از اولین موارد #retraction در تاریخ است.
http://t.me/pubethicsmums/2697

پخت و پز با قدیمیترین دستور آشپزی دنیا
به مناسبت ۱۸ ژوئن روز جهانی خوراک‌شناسی پایدار

قدیمیترین دستور آشپزی دنیا سه لوح به زبان اکدی از میانرودان مربوط به ۴۰۰۰ سال قبل است.

در این الواح دستور تهیه ۴۰ غذا توضیح داده شده است.

در فیلم به اشتراک گذاشته شده سه غذا بر اساس این الواح تهیه می‌شود

-اولین غذا سوپ خاصی است با نام "گره گشایی" که مشخص نیست علت نام آن چیست! و بر پایه سبزیجات است
-دومین غذا به "توحی" موسوم بوده است و نوعی غذا بر پایه چغندر است
-سومین غذا نوعی سوپ گوشت گوسفند است که بر پایه شیر تهیه می‌شده است


مشخص است که حس چشایی و لذت غذا خوردن زمان نمی‌شناسد.

https://www.youtube.com/watch?v=qfqhJNUtiww


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2698

عنصری که با جوشاندن ادرار کشف شد: فسفر

سال ۱۶۶۹، هنینگ براند دانشمند آلمانی مقادیر زیادی از ادرار خود را جوشاند تا به "سنگ فلاسفه" دست پیدا کند. اعتقاد بر این بود که این سنگ می‌تواند عناصر دیگر را به طلا تبدیل کند!

چیزی که او به دست آورد عنصر فسفر بود. او اولین شخصی بود که موفق به کشف یک عنصر جدید شد.

http://www.youtube.com/watch?v=b5bXTAqep6s

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2699

لارنس لسر در شعری زیبا که در مجله
The mathematical Intelligencer
چاپ شده متناقض‌نمای سیمپسون را به بهترین وجه بیان کرده است.

#Simpson_paradox

Lesser, Lawrence M. "Confounded." The Mathematical Intelligencer 32.4 (2010): 53-53.

3 of8 poems
I submitted to the classic journal were accepted, while 1 of 3 my rival did were,
so I won.
2 of 3 poems I sent to the modern journal were accepted, while my rival had 3 of 5, so I won.
But overall, my rival had half of hers accepted and Idid not, so she won afterall.
I was confounded!
I found that numbers don’t lie, but don’t explain why.
Why try comparing if comparison can be reversed with a Peterson roll by underdog wrestling data, rival, or self?
When my parts are summed, am I less than some of my parts?

برای اطلاع بیشتر از Simpson's paradox به فیلم آموزشی زیر مراجعه بفرمائید.
http://t.me/pubethicsmums/654

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2700

به مناسبت روز جهانی موسیقی ۲۱ ژوئن

سرود ششم هوری قدیمیترین موسیقی قابل بازسازی تاریخ!

موسیقی بازسازی شده در فیلم مربوط به تعدادی لوح گلی به خط میخی است که حاوی اطلاعات یک سرود مذهبی در ستایش الهه نیکال و موسیقی همراه آن با وسیله ای شبیه چنگ است.
این لوح مربوط به ۳۴۰۰ سال قبل است.

جالب است بدانید موسیقی با زندگی بشر عجین بوده است. قدیمیترین آلات موسیقی مربوط به چهل هزار سال قبل و به صورت فلوت است.
موسیقی در بین‌النهرین و تمدن‌های آسیای صغیر بسیار شکوفا و پویا بوده است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2701

به مناسبت ۲۳ ژوئن روز جهانی ماشین تایپ

چرا ترتیب حروف در ماشینهای تایپ به صورت امروزی است؟ منشاء QWERTY

در دهه هفتاد قرن نوزده میلادی کریستوفر شولز شروع به طراحی انواع ماشین تایپ کرد که ترتیب حروف بر روی آنها از ترتیب حروف الفباء تا چندین طراحی دیگر متفاوت یود. در نهایت مدل QWE.TY توسط شولز طراحی شد که به شرکت رمینگتون فروخته شد. شرکت رمینتگون در نهایت طراحی را به نوع QWERTY تبدیل کرد.
با موفقیت ماشین تایپ رمینگتون شماره ۲ ترتیب QWERTY بسیار محبوب شد و در نهایت تا امروز به عنوان استاندارد صفحه کلید ها کاربرد دارد.
در واقع هیچ دلیلی بر برتری این طراحی بر سایر مواردی که در قرن نوزده و ابتدای قرن بیستم استفاده می‌شد، وجود ندارد. هنوز باقیمانده ترتیب الفبایی را در ردیف دوم صفحه کلید به صورت  DFGHJKL میتوان دید.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2702

به مناسبت ۲۳ ژوئن زادروز نابغه ریاضیات آلن تورینگ

آلن تورینگ از بزرگترین دانشمندان قرن بیستم است که توانست با نظریات خود، فهم بشر را از کامپیوتر و دانش مربوط به آن شکل دهد.

در ادامه ۴ فیلم آموزشی در مورد آلن تورینگ و خدمات علمی اش به اشتراک گذاشته می‌شود.

آلن تورینگ به جرم تمایلات همجنس‌گرایانه محکوم شد داروهای ضد هورمون مردانه مصرف کند و مدتی پس از آن خودکشی کرد!

تورینگ و ابداع علم کامپیوتر
http://t.me/pubethicsmums/1818

تورینگ و decidability problem
http://t.me/pubethicsmums/1819

تورینگ و پترنهای مشاهده شده در دنیای حیوانات
http://t.me/pubethicsmums/1820

تورینگ و توروچمپ اولین برنامه شطرنج
http://t.me/pubethicsmums/1821

تورینگ و هوش مصنوعی: تست تورینگ
http://t.me/pubethicsmums/1822

چرا در سفرهای طولانی مدت با اتومبیل یا هواپیما دچار درد باسن میشوید: سندرم باسن مرده! یا gluteal amnesia


عضلات کپل عملکرد مهمی در انسان دارند: ایستادن بر روی دوپا و دویدن و راه رفتن را ممکن می‌کنند

پس از نشستن طولانی جریان خون این عضلات به تدریج کاهش یافته و تون عضلانی آنها کاهش یافته و کم کم منجر به دردناکی ناحیه باسن می‌شود

راه حل حرکت دادن عضلات باسن به صورت مداوم موقع نشستن یا ایستادن متناوب است

http://www.youtube.com/watch?v=87g6cfkoQfU

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2704

به مناسبت ۲۶ ژوئن روز حمایت از قربانیان شکنجه

توضیحی کوتاه در مورد شکنجه های ابداع شده توسط بشر!

http://www.youtube.com/watch?v=XJ45fNC5kGE

خلاقیت بشر برای آزار همنوعانش نهایت ندارد!

http://t.me/pubethicsmums/2705

صفر کلوین چیست؟
به مناسبت ۲۶ ژوئن زادروز ویلیام تامسون (لورد کلوین)

در سال ۱۸۴۸ لورد کلوین موفق شد بر اساس نظریه گرما و با انجام آزمایشات متعدد، درجه بندی از حرارت اجسام را طراحی کند که نقطه صفر آن وابسته به خصوصیات اجسام نبود.
این درجه صفر را صفر مطلق یا صفر کلوین می‌نامند و درجه حرارتی است که جنبش مولکولها حداقل است برابر منهای ۲۷۳.۱۵ درجه سانتی گراد
Thomson, W (1848). "On an Absolute Thermometric Scale founded on Carnot's Theory of the Motive Power of Heat, and calculated from Regnault's observations". Proceedings of the Cambridge Philosophical Society. 1: 66–71

فضای بین کهکشانی دمای ۲.۷۳ کلوین دارد و سردترین نقطه جهان هستی در آزمایشگاه‌های کره زمین ایجاد شده است (۳۸ پیکوکلوین)

فیلم در مورد اهمیت صفر مطلق است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2706

به مناسبت ۲۷ ژوئن روز هلن کلر

هلن کلر شخصیتی جهانی است که با وجود نابینایی و ناشنوایی از سن ۱۹ ماهگی توانست بر این ناتوانی ها غلبه کند.

زندگی او با ورود معلمش (آن سالیوان) متحول شد. نقطه عطف زندگی او هنگامی بود که متوجه شد هر چیزی نامی دارد!
این صحنه در فیلم "معجزه‌گر" که زندگی نامه هلن کلر است جاودانه شده است (فیلم)

خود کلر در مورد این لحظه می‌گوید

"ناگهان هشیاری مه‌آلودی احساس کردم. گویی چیزی فراموش شده بود، هیجان‌زده بودم و به‌نوعی راز زبان برایم آشکار شد. در آن زمان می دانستم که "w-a-t-e-r" به معنای چیز جالب و شگفت‌انگیزی است که روی دست من جریان دارد. آن کلمه روح مرا بیدار کرد، به او نور، امید و شادی داد و آزادش کرد. همه‌چیز یک نام داشت و هر اسمی فکر جدیدی را به‌وجود می‌آورد. وقتی به خانه برگشتیم، به نظر می‌رسید که هر شیئی که لمس می‌کردم سرشار از زندگی بود"


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2707

موسسه Clarivate Analytics لیست ضریب تاثیر مجلات اندکس شده در این موسسه را منتشر کرد.

ضریب تاثیر (Impact Factor) مهمترین معیار علم سنجی در جامعه علمی است.
این سنجه برای مجلات نمایه شده در چهار پایگاه داده زیر فراهم می‌شود و توسط
Journal Citation Reports
هر ساله گزارش میشود

Arts & Humanities Citation Index (AHCI)
Social Sciences Citation Index (SSCI)
Science Citation Index Expanded (SCIE)
Emerging Sources Citation Index (ESCI)

فرمول ضریب تاثیر تعداد استناد در هر سال به مقالات قابل استناد در دو سال قبل از آن است.
مثلا ضریب تاثیر ۲۰۲۴ برابر است با
تعداد گل استنادات در مجلات نمایه شده در پایگاه‌های فوق در سال ۲۰۲۴ تقسیم بر تمام مقالات قابل استناد (مقالات اوریجینال و مروری) در سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۲.
ضریب تاثیر ۲۰۲۴ در سال ۲۰۲۵ منتشر می‌شود.

ضریب تاثیر همواره مورد انتقاد بوده است از جمله امکان دستکاری آن با کاهش تعداد مقالات قابل استناد (افزایش تعداد ادیتوریال و گزارش مورد)، استناد به مقالات خود مجله (self citation) و ... است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2708

به مناسبت ۸ تیر روز مبارزه با سلاح‌های شیمیایی و میکروبی

فاجعه سردشت.: زخمی فراموش نشدنی


تیرماه ۱۳۶۶ به دنبال عملیات نصر ۵ در ناحیه کردستان، ارتش عراق به بمباران شیمیایی رو آورد.
نقطه عطف حملات شیمیایی عراق در ۷ تیر ۱۳۶۶ بود که شهر سردشت مورد حمله قرار گرفت. چهار نقطه سردشت و سه روستای اطراف مورد اصابت بمب شیمیایی قرار گرفت. ۱۳۰ نفر در همان روزهای اول کشته شدند و تعداد زیادی امروزه درگیر مشکلات مزمن گاز خردل هستند.

اسفند همان سال ارتش عراق نشان داد در جنایت علیه غیرنظامیان تردید نمی‌کند و حلبچه را بمباران شیمیایی کرد.

علی حسن مجید ملقب به علی کیمیاوی (علی شیمیایی) یکی از مسوولین اصلی استفاده از سلاحهای شیمیایی در سال ۲۰۱۰ اعدام شد.
۸ تیر هر سال به عنوان روز مبارزه با سلاح‌های شیمیایی و میکروبی گرامی داشته می‌شود.


فیلم روایت شاهد عینی فاجعه سردشت دکتر معمارزاده است
https://www.aparat.com/v/n5M3k


http://t.me/pubethicsmums/2709

به مناسبت ۳۰ ژوئن روز سیارک‌ها و سالروز واقعه تونگاسکا

۳۰ ژوئن ۱۹۰۸ یک شهابواره با قطر حدود ۶۰ متر در شرق سیبری منفجر شد و درختان منطقه ای به وسعت بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر  مربع را شکست و آسیب رساند (حدود ۸۰ میلیون درخت)

شهابواره های کوچک چند متری به تعداد زیاد با جو زمین برخورد کرده و از بین می‌روند. طبق محاسبات نجومی امکان برخورد شهابواره های از حدود یک کیلومتر بزرگتر به زمین (مانند آنچه دایناسورها را منقرض کرد) فعلا تا صد سال آینده وجود ندارد
اما خطر اصلی مربوط به شهابواره های با قطرحدود ۱۰۰ متر است. این شهابواره ها را در بسیاری موارد نمی‌توانیم تشخیص دهیم و در صورت برخورد با زمین می‌توانند حتی یک شهر را نابود کنند.

نمونه آن واقعه تونگاسکا و واقعه مشابه چلیابینسک در سال ۲۰۱۳ است که شهابواره‌ای با قطر ۲۰ متر بر روی شهر چلیابیسنگ در روسیه منفجر شد و خسارات فراوانی به بار آورد.این شهابواره تا قبل از برخورد به زمین رویت نشد و هیچ هشداری برای آن صادر نشد!

فیلم مربوط خطر شهابواره هاست
http://www.youtu.be/4Wrc4fHSCpw

انسان در برابر شهابواره ها تقریبا بی دفاع است.
http://t.me/pubethicsmums/2710

به مناسبت ۱۰ تیر روز بزرگداشت صائب تبریزی


نام صائب تبریزی به حروف ابجد معادل ۱۰۳ است و به همین دلیل روز صد و سوم سال (۱۰ تیر) به بزرگداشت صائب تبریزی اختصاص یافته است

صائب بزرگترین شاعر سبک‌ هندی است که با تک بیت های نغز و دارای معنی مستقل شناخته میشود

فیلم حاوی تک بیتی هایی نغز از صائب است
https://s27.namasha.com/videos/7364317418.mp4

مقبره او در اصفهان است

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2711

به مناسبت ۲ جولای روز UFO

سال ۱۹۵۰ انریکو فرمی هنگام نهار از دوستانش پرسید: بقیه کجا هستند؟

پارادوکس فرمی

فقط در راه شیری بیش از ۵۰۰ میلیون سیاره وجود دارند که اگر فقط بخشی از آنها دارای حیات باشند باز هم عدد قابل توجهی هستند
پس چرا ما شواهد آنها را نمی‌بینیم

پاسخها
شاید
-سرعت نور نسبت به فواصل کیهانی ناچیز است و فرستادن پیام بی معنی است
-امواج رادیویی روش مناسب ارتباط نباشد و حیات هوشمند فرازمینی از روش دیگر استفاده میکند
-انسان جزو هوشمندترین حیات در هستی باشد و بقیه هنوز فرصت هوشمند شدن نداشته اند
- نظریه زمین نادر: ایجاد حیات بسیار پیچیده و سخت است و شرایط مشابه زمین بسیار نادر. شاید ما تنها هستیم
-سایر تمدن‌ها به ما به چشم موجود پیشرفته نگاه نمی‌کنند(نظریه باغ وحش)
-حیات فرازمینی مبتنی بر کربن نیست و بسیار متفاوت از ما. شاید به شکل اطلاعات و بسیار ریز پراکنده شده
-فیلتر: تمدن‌ها پس از مدتی رشد نمایی خود یا بقیه را نابود می‌کنند و ما هم در همین مسیر هستیم
-حیات فرازمینی به عمد با بقیه تماس نمی‌گیرد
-ما به اندازه کافی سرمایه‌گذاری برای کشف حیات فرازمینی نداشتیم
http://t.me/pubethicsmums/2712