به مناسبت ۲۶ ژوئن روز حمایت از قربانیان شکنجه

توضیحی کوتاه در مورد شکنجه های ابداع شده توسط بشر!

http://www.youtube.com/watch?v=XJ45fNC5kGE

خلاقیت بشر برای آزار همنوعانش نهایت ندارد!

http://t.me/pubethicsmums/2705

صفر کلوین چیست؟
به مناسبت ۲۶ ژوئن زادروز ویلیام تامسون (لورد کلوین)

در سال ۱۸۴۸ لورد کلوین موفق شد بر اساس نظریه گرما و با انجام آزمایشات متعدد، درجه بندی از حرارت اجسام را طراحی کند که نقطه صفر آن وابسته به خصوصیات اجسام نبود.
این درجه صفر را صفر مطلق یا صفر کلوین می‌نامند و درجه حرارتی است که جنبش مولکولها حداقل است برابر منهای ۲۷۳.۱۵ درجه سانتی گراد
Thomson, W (1848). "On an Absolute Thermometric Scale founded on Carnot's Theory of the Motive Power of Heat, and calculated from Regnault's observations". Proceedings of the Cambridge Philosophical Society. 1: 66–71

فضای بین کهکشانی دمای ۲.۷۳ کلوین دارد و سردترین نقطه جهان هستی در آزمایشگاه‌های کره زمین ایجاد شده است (۳۸ پیکوکلوین)

فیلم در مورد اهمیت صفر مطلق است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2706

به مناسبت ۲۷ ژوئن روز هلن کلر

هلن کلر شخصیتی جهانی است که با وجود نابینایی و ناشنوایی از سن ۱۹ ماهگی توانست بر این ناتوانی ها غلبه کند.

زندگی او با ورود معلمش (آن سالیوان) متحول شد. نقطه عطف زندگی او هنگامی بود که متوجه شد هر چیزی نامی دارد!
این صحنه در فیلم "معجزه‌گر" که زندگی نامه هلن کلر است جاودانه شده است (فیلم)

خود کلر در مورد این لحظه می‌گوید

"ناگهان هشیاری مه‌آلودی احساس کردم. گویی چیزی فراموش شده بود، هیجان‌زده بودم و به‌نوعی راز زبان برایم آشکار شد. در آن زمان می دانستم که "w-a-t-e-r" به معنای چیز جالب و شگفت‌انگیزی است که روی دست من جریان دارد. آن کلمه روح مرا بیدار کرد، به او نور، امید و شادی داد و آزادش کرد. همه‌چیز یک نام داشت و هر اسمی فکر جدیدی را به‌وجود می‌آورد. وقتی به خانه برگشتیم، به نظر می‌رسید که هر شیئی که لمس می‌کردم سرشار از زندگی بود"


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2707

موسسه Clarivate Analytics لیست ضریب تاثیر مجلات اندکس شده در این موسسه را منتشر کرد.

ضریب تاثیر (Impact Factor) مهمترین معیار علم سنجی در جامعه علمی است.
این سنجه برای مجلات نمایه شده در چهار پایگاه داده زیر فراهم می‌شود و توسط
Journal Citation Reports
هر ساله گزارش میشود

Arts & Humanities Citation Index (AHCI)
Social Sciences Citation Index (SSCI)
Science Citation Index Expanded (SCIE)
Emerging Sources Citation Index (ESCI)

فرمول ضریب تاثیر تعداد استناد در هر سال به مقالات قابل استناد در دو سال قبل از آن است.
مثلا ضریب تاثیر ۲۰۲۴ برابر است با
تعداد گل استنادات در مجلات نمایه شده در پایگاه‌های فوق در سال ۲۰۲۴ تقسیم بر تمام مقالات قابل استناد (مقالات اوریجینال و مروری) در سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۲.
ضریب تاثیر ۲۰۲۴ در سال ۲۰۲۵ منتشر می‌شود.

ضریب تاثیر همواره مورد انتقاد بوده است از جمله امکان دستکاری آن با کاهش تعداد مقالات قابل استناد (افزایش تعداد ادیتوریال و گزارش مورد)، استناد به مقالات خود مجله (self citation) و ... است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2708

به مناسبت ۸ تیر روز مبارزه با سلاح‌های شیمیایی و میکروبی

فاجعه سردشت.: زخمی فراموش نشدنی


تیرماه ۱۳۶۶ به دنبال عملیات نصر ۵ در ناحیه کردستان، ارتش عراق به بمباران شیمیایی رو آورد.
نقطه عطف حملات شیمیایی عراق در ۷ تیر ۱۳۶۶ بود که شهر سردشت مورد حمله قرار گرفت. چهار نقطه سردشت و سه روستای اطراف مورد اصابت بمب شیمیایی قرار گرفت. ۱۳۰ نفر در همان روزهای اول کشته شدند و تعداد زیادی امروزه درگیر مشکلات مزمن گاز خردل هستند.

اسفند همان سال ارتش عراق نشان داد در جنایت علیه غیرنظامیان تردید نمی‌کند و حلبچه را بمباران شیمیایی کرد.

علی حسن مجید ملقب به علی کیمیاوی (علی شیمیایی) یکی از مسوولین اصلی استفاده از سلاحهای شیمیایی در سال ۲۰۱۰ اعدام شد.
۸ تیر هر سال به عنوان روز مبارزه با سلاح‌های شیمیایی و میکروبی گرامی داشته می‌شود.


فیلم روایت شاهد عینی فاجعه سردشت دکتر معمارزاده است
https://www.aparat.com/v/n5M3k


http://t.me/pubethicsmums/2709

به مناسبت ۳۰ ژوئن روز سیارک‌ها و سالروز واقعه تونگاسکا

۳۰ ژوئن ۱۹۰۸ یک شهابواره با قطر حدود ۶۰ متر در شرق سیبری منفجر شد و درختان منطقه ای به وسعت بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر  مربع را شکست و آسیب رساند (حدود ۸۰ میلیون درخت)

شهابواره های کوچک چند متری به تعداد زیاد با جو زمین برخورد کرده و از بین می‌روند. طبق محاسبات نجومی امکان برخورد شهابواره های از حدود یک کیلومتر بزرگتر به زمین (مانند آنچه دایناسورها را منقرض کرد) فعلا تا صد سال آینده وجود ندارد
اما خطر اصلی مربوط به شهابواره های با قطرحدود ۱۰۰ متر است. این شهابواره ها را در بسیاری موارد نمی‌توانیم تشخیص دهیم و در صورت برخورد با زمین می‌توانند حتی یک شهر را نابود کنند.

نمونه آن واقعه تونگاسکا و واقعه مشابه چلیابینسک در سال ۲۰۱۳ است که شهابواره‌ای با قطر ۲۰ متر بر روی شهر چلیابیسنگ در روسیه منفجر شد و خسارات فراوانی به بار آورد.این شهابواره تا قبل از برخورد به زمین رویت نشد و هیچ هشداری برای آن صادر نشد!

فیلم مربوط خطر شهابواره هاست
http://www.youtu.be/4Wrc4fHSCpw

انسان در برابر شهابواره ها تقریبا بی دفاع است.
http://t.me/pubethicsmums/2710

به مناسبت ۱۰ تیر روز بزرگداشت صائب تبریزی


نام صائب تبریزی به حروف ابجد معادل ۱۰۳ است و به همین دلیل روز صد و سوم سال (۱۰ تیر) به بزرگداشت صائب تبریزی اختصاص یافته است

صائب بزرگترین شاعر سبک‌ هندی است که با تک بیت های نغز و دارای معنی مستقل شناخته میشود

فیلم حاوی تک بیتی هایی نغز از صائب است
https://s27.namasha.com/videos/7364317418.mp4

مقبره او در اصفهان است

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2711

به مناسبت ۲ جولای روز UFO

سال ۱۹۵۰ انریکو فرمی هنگام نهار از دوستانش پرسید: بقیه کجا هستند؟

پارادوکس فرمی

فقط در راه شیری بیش از ۵۰۰ میلیون سیاره وجود دارند که اگر فقط بخشی از آنها دارای حیات باشند باز هم عدد قابل توجهی هستند
پس چرا ما شواهد آنها را نمی‌بینیم

پاسخها
شاید
-سرعت نور نسبت به فواصل کیهانی ناچیز است و فرستادن پیام بی معنی است
-امواج رادیویی روش مناسب ارتباط نباشد و حیات هوشمند فرازمینی از روش دیگر استفاده میکند
-انسان جزو هوشمندترین حیات در هستی باشد و بقیه هنوز فرصت هوشمند شدن نداشته اند
- نظریه زمین نادر: ایجاد حیات بسیار پیچیده و سخت است و شرایط مشابه زمین بسیار نادر. شاید ما تنها هستیم
-سایر تمدن‌ها به ما به چشم موجود پیشرفته نگاه نمی‌کنند(نظریه باغ وحش)
-حیات فرازمینی مبتنی بر کربن نیست و بسیار متفاوت از ما. شاید به شکل اطلاعات و بسیار ریز پراکنده شده
-فیلتر: تمدن‌ها پس از مدتی رشد نمایی خود یا بقیه را نابود می‌کنند و ما هم در همین مسیر هستیم
-حیات فرازمینی به عمد با بقیه تماس نمی‌گیرد
-ما به اندازه کافی سرمایه‌گذاری برای کشف حیات فرازمینی نداشتیم
http://t.me/pubethicsmums/2712

۱۲ تیر روز خیاط،صنعت نساجی و پوشاک

چرخ خیاطی چگونه کار میکند؟
اولین سوزن کشف شده مربوط به انسان دنیسوان ۵۰۰۰۰ سال قبل است. ۱۷۵۵ اختراع سوزن دوسر تیز منجر به نزدیک شدن سوراخ سوزن به سر تیز آن و امکان دوختن زنجیره ای شد.
طی قرن ۱۸ و ۱۹ به تدریج انواع مختلف ثبت اختراع برای ماشینهای خیاطی منجر به ماشینهای خیاطی مدرن شد.
سوزن‌های با یک شکاف منجر به اصطکاک کمتر شد، ماکو و ماسوره منجر به ابداع روش دوختن قفل شونده شد و در نهایت پیش‌برنده پارچه چرخ خیاطی را کامل کرد.
معروفترین برند چرخ خیاطی سینگر بود که توسط آیزاک سینگر و با خریدن چندین امتیاز اختراع آغاز به کار کرد و چرخ خیاطی را به خانه های افراد وارد کرد.
چرخ خیاطی یکی از مهمترین اختراعات دنیای مدرن است. هزینه تمام شده لباس به شدت کاهش یافته است و تعداد لباسهایی که افراد می‌توانند صاحب باشند به شدت افرایش یافته است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2713

۱۳ تیر ثبت جهانی شوش

۴۳۹۵ق.م:شروع سکونت
۳۱۰۰-۲۷۰۰ق.م پروتوعیلامی، شروع نوشتار و اولین اشاره به عیلام در متون سومری
۲۳۳۰ق.م اشغال شوش توسط سارگون
۲۱۰۰ق.م:رستاخیر عیلام توسط کوتیک-اینشوشیناک
۲۰۵۰ق.م:اشغال عیلام توسط سومر
۲۰۰۴ق.م:اشغال اور توسط کینداتو عیلامی
۱۹۰۰-۱۵۰۰ق.م:سلسله اپارتی عیلام
۱۵۰۰-۱۱۰۰ق.م: عیلامی میانه، پادشاهی اونتاش-نپیریشا و بنای چغازنبیل
غارت بابل توسط شوتروک-ناهونته عیلامی
۱۱۰۰-۵۴۰ق.م:عیلامی نو. جنگ با آشور
۶۴۷ق.م:نبرد شوش و ویرانی آن توسط آشوربانیپال
۶۱۷ق.م:فتح شوش (مادها)
۵۴۰ق.م:کوروش شوش را فتح می‌کند شوش پایتخت هخامنشی می‌شود و به شکوه بی سابقه می‌رسد اشارات متعدد به شوش در کتاب مقدس
۳۲۴ق.م:اسکندر شوش را فتح می‌کند و ازدواج دسته جمعی پارسیان و یونانیان در شوش را جشن می‌گیرد.
دوران اشکانی:شوش پایتخت مهم اشکانیان است . سلسله الیمائی به قدرت میرسد
دوران ساسانی:به دنبال شورش مسیحیان شوش ویران می‌شود و نام شهر به "ایران‌خره شاپور" تغییر می‌کند
بعد اسلام اهمیت شوش کم میشود با ویرانی شوش توسط مغول‌ها در قرن ۱۲ دیگر شوش به دوران قبل باز نمی‌گردد. قرن ۱۵ ساکنان باقیمانده به دزفول مهاجرت میکنند

به مناسبت ۵ جولای زادروز دالی اولین گوسفند شبیه سازی شده

تکنولوزی شبیه سازی حیوانات قدمت طولانی در زیست شناسی دارد. دالی اولین پستاندار شبیه سازی شده است که در ۵ جولای ۱۹۹۶ به دنیا آمد

Campbell KH et al (1996). "Sheep cloned by nuclear transfer from a cultured cell line". Nature. 380 (6569): 64–6

دالی سه مادر داشت! یک مادر برای اطلاعات ژنتیک (هسته)، یک مادر برای سلول سوماتیک و یک مادر برای رحم.
با توجه به اینکه ماده ژنتیک دالی از سلولهای پستان یک گوسفند گرفته شده بود، نام گوسفند شبیه سازی شده را "دالی" گذاشتند (از روی نام دالی پارتون خواننده آمریکایی که سینه های بسیار بزرگی داشت!!)

فیلم در مورد نحوه شبیه‌سازی بحث می‌کند.

تاکنون تعداد زیادی گونه جانوری شبیه سازی شده اند ولی شبیه سازی انسان هنوز انجام نشده است و هنوز درگیر حل کردن مشکلات اخلاقی شبیه سازی هستند!

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2715

به مناسبت ششم جولای روز جهانی زئونوز(بیماریهای منتقله به انسان از حیوانات)

ششم جولای ۱۸۸۵، لوئی پاستور دانشمند بزرگ فرانسوی، واکسن هاری را برای اولین بار یر روی کودکی ۹ ساله که توسط سگی هار زخمی شده بود، استفاده کرد. تلاش پاستور بیماری هاری را از یک بیماری ۱۰۰ درصد کشنده تبدیل به یک بیماری کاملا قابل پیشگیری کرد.
پاستور از بزرگترین دانشمندان تاریخ است که تلاش علمی اش باعث تثبیت نظریه میکروبی بیماری‌ها و نجات جان میلیونها نفر شد.
#نوابغ_علم

فیلم در مورد زئونوز یا بیماریهای منتقله از حیوانات به انسانها است و به خصوص در مورد بیماری هاری و واکسن آن بحث می‌کند.

https://youtu.be/4056hYfl0eo

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2716

به مناسبت ۷ جولای روز جهانی شکلات

فرایند تهیه شکلات از میوه کاکائو بسیار زمان‌بر و پیچیده است.
دانه های شکلات دارای یک لایه شیرین ژله ای و قسمت درونی قهوه ای رنگ بی‌مزه هستند.

ابتدا این دانه ها را در ظروف چوبی و با پوشش برگ موز نگهداری می‌کنند تا فرایند تخمیر انجام شود.
سپس دانه ها را تف می‌دهند و آسیاب می‌کنند. برای تبدیل پودر حاصله به کرم کاکائو لازم است که مدت طولانی آنرا آسیاب کرد.

در نهایت با کرم حاصله میتوان شکلات های متنوع درست کرد

فیلم در مورد فرایند پردازش دانه کاکائو و تهیه شکلات توضیح می‌دهد

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

https://t.me/PubEthicsMUMS/2717

در سال ۱۸۸۸، الیور لاج، فیزیکدان انگلیسی، پس از ماه ها آزمایش موفق شد امواج الکترو مغناطیس را که توسط ماکسول پیشبینی شده بود، آشکار کند. پس از این کشف بزرگ، لاج به تعطیلات میرود تا بعد از استراحت نتایج خود را چاپ کند! در تعطیلات با کمال تعجب مقاله هانریش هرتز، دانشمند آلمانی را میبیند که در جولای همان سال کاری مشابه را انجام داده بود و نتایجش را به چاپ رسانده بود (سمت چپ تصویر). او به سرعت مقاله خود را می نویسد و در سپتامبر همان سال به چاپ می رساند(سمت راست تصویر) ولی متاسفانه دیگر دیر است.
جهان دانش بسیار سختگیر است. نتایج پژوهش خود را در اسرع وقت به چاپ برسانید!
#نوابغ_علم
#publish_or_perish

Hertz, H. (1888). Ueber die Ausbreitungsgeschwindigkeit der electrodynamischen Wirkungen. annalen der Physik, 270(7), 551-569.

Lodge, O. J. (1888). XXI. On the theory of lightning-conductors. The London, Edinburgh, and Dublin Philosophical Magazine and Journal of Science, 26(159), 217-230.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2718

۱۸ تیر روز صنعت قیر و آسفالت

قیر ماده ای چسبناک و طبیعی مشتق از نفت است که برای قرون متمادی توسط بشر استفاده می‌شده است: برای مصارفی مانند عایق سازی و ضد آب کردن و ...

آسفالت از ترکیب شن و سنگ با قیر حاصل می‌شود و برای جاده سازی استفاده میشود.
اولین اشاره مستند به آسفالت مربوط به قرن ۶ قبل از میلاد در کتیبه نبوپولاسر پادشاه بابل است که می‌گوید
بخت‌النصر، پادشاه بابل، آن‌که اساگیلا و اِزیدا را باشکوه ساخت، بر روی قیر و آجرهای پخته، سازه‌ای عظیم از غبار درخشان برپا کرد، آن‌ها را با قیر و آجرهای پخته در درون استوار ساخت، همچون بنایی بلندمرتبه.

این توصیف مربوط به راه آیینی معروف شهر بابل است که کاخ سلطنتی بابل را از شمال به کمپلکس دروازه ایشتار متصل می‌کرده است (تصویر)

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2719

در قرن هفتم میلادی، سو گانگ پزشک چینی در کتاب "تجدید نظر جدید در پزشکی" اولین بار در تاریخ علم پزشکی به کاربرد آمالگام به صورت آلیاژی از نقره و قلع اشاره میکند که در پر کردن دندانها به کار میرفته است.

新修本草

#نوابغ_علم

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2720

به مناسبت ۱۱ جولای روز جهانی جمعیت

فیلم جمعیت جهان را در طول تاریخ بشر نشان میدهد.
-جمعیت جهان قبل از عصر کشاورزی کمتر از ۱ میلیون نفر بود

-جمعیت جهان بعد از شروع کشاورزی به تدریج افزایش یافته است.
-تنها زمانی که جمعیت جهان کاهش یافته است به علت پاندمی طاعون بوده است
-با شروع انقلاب صنعتی و پزشکی از قرن ۱۹ به بعد جمعیت به طرز بی‌سابقه ای افزایش یافته است
-پیشبینی می‌شود در سال ۲۱۰۰ جمعیت جهان به پیک خود می‌رسد و با توجه به نرخ باروری کاهش یافته سرعت رشد جمعیت کاهش خواهد یافت

-۲۰۰ هزار سال طول کشید تا جمعیت جهان به یک میلیارد نفر برسد ولی فقط ۲۰۰ سال طول کشید تا به ۷ میلیارد برسد

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2721

به مناسبت ۲۱ تیرماه سالگرد واقعه گوهرشاد

به دنبال ابلاغ قانون متحدالشکل کردن لباس مردان و اجبار استفاده از کلاه شاپو، روحانیون شهر مشهد برآشفته شدند و با این دستور مخالفت کردند.
سید حسین طباطبائی قمی برای مذاکره با دولت به تهران می‌رود ولی بازداشت خانگی شده و ممنوع الملاقات می‌شود.
خبر این بازداشت به مشهد می‌رسد و مردم به نشانه اعتراض در حرم رضوی و مسجد گوهرشاد تجمع می‌کنند به خصوص سخنرانی های "شیخ بهلول" بسیار محرک و تاثیرگذار بوده است.
در نهایت در ۲۱ تیر ۱۳۱۴ با دخالت ماموران نظامی تحصن شکسته می‌شود و در درگیری ها، تعدادی از مردم ‌کشته می‌شوند.
مشخص نیست چرا این روز به "روز عفاف و حجاب" نامگذاری شده است. ماجرای کشف حجاب ماه‌ها پس از واقعه گوهرشاد رخ داد و تبلیغات گسترده برای ربط آن به کشف حجاب خلاف واقع است.

به مناسبت ۲۲ تیر روز بزرگداشت خوارزمی و روز فن آوری اطلاعات

چرا خوارزمی از بزرگترین دانشمندان تاریخ است
http://t.me/pubethicsmums/1844

راه حل هندسی خوارزمی برای معادله درجه دوم
http://t.me/pubethicsmums/1845

به مناسبت ۱۴ جولای روز آگاهی از کوسه ها

کوسه در معرض انقراض به علت یک سوپ!

-کوسه ها حدود ۴۵۰ میلیون سال قدمت دارند (۲۰۰ میلیون سال قبل از دایناسورها)
-اولین شواهد کوسه ها مربوط به ۴۵۵ میلیون سال قبل است
-کوسه ها دندان تجدیدپذیر، لقاح داخلی، فلسهای ویژه و اسکلت غضروفی دارند
-کوسه ها در طول تاریخ اشکال بسیار متنوعی داشته‌اند ولی به علت اسکلت غضروفی به خوبی فسیل نمی‌شوند!
-کوسه ها در دوران کربونیفر به شدت تنوع داشتند (دوران طلایی کوسه ها) ولی در انقراض انتهای پرمین به شدت کاهش یافتند
-کوسه ها در طول تاریخ حیات خود بر روی زمین از پنج انقراض دسته جمعی جان سالم به در برده‌اند ولی بعید است از دست انسانها جان سالم به در ببرند.

فیلم در مورد تجارت باله کوسه است.
سوپ باله کوسه غذایی بسیار گرانقیمت است که بیشتر در هونگ کنگ و چین مصرف می‌شود.
سالانه بیش از ۷۳ میلیون کوسه فقط برای باله خود شکار می‌شوند.

شکارچیان پس از بریدن باله های کوسه آنها در آب رها می‌کنند تا با درد و رنج بسیار غرق شوند!

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2724