به مناسبت ۱۰ فروردین، سالروز به توپ بسته شدن حرم رضوی توسط نیروهای روس

سال ۱۲۹۰ شمسی، به دنبال فرار محمدعلی شاه و پایان استبداد صغیر، نیروهای روس در سردرگمی بودند. کنسول روس در مشهد هنوز از شاه مخلوع دفاع می‌کرد ولی دولت مرکزی روسیه دیگر از حمایت شاه ناامید شده بود.

نیروهای طرفدار محمدعلی شاه که به حمایت روسیه دل بسته بودند به رهبری فردی به نام یوسف هراتی در حرم تحصن کردند ولی پس از اینکه متوجه شدند که روس‌ها دیگر از آنها حمایت نمی‌کنند، شروع به اقدامات عملی علیه نیروهای روس کردند.
به دنبال شلیک طرفداران محمدعلی شاه به سمت نیروهای روس، روس‌ها حرم رضوی را محاصره کردند و حرم را به توپ بستند. در نهایت غائله پس از چند روز ختم شد و یوسف هراتی اعدام شد.

این واقعه تاثیر عمیقی بر مردم ایران و ادبیات پارسی گذاشت
شعر "توپ روس" ملک الشعرای بهار در همین زمینه است (تصویر)

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/3016

به مناسبت ۳۰ مارس زادروز ون‌گوگ
چند فیزیکدان در مطالعه ای دریافتند ون‌گوگ در دوران آشفتگی روانی خود با دقت ریاضی بالا جریان متلاطم را نقاشی می‌کرده است

توضیح حرکت متلاطم سیالات از مشکلات فیزیک است. هایزنبرگ می‌گوید:
در آن دنیا از خدا میپرسم چرا نسبیت و چرا تلاطم؟ احتمالا خدا فقط برای اولی پاسخ دارد!

در نهایت کولموگوروف موفق شد تا حدی از نظر ریاضی جریان متلاطم را توضیح دهد
انرژی جریان متلاطم در فاصله r متناسب است با توان ۵/۳ فاصله

نقاشان امپرسیونیست و نیز ون‌گوگ روش نقاشی خاصی داشتند که بر نشان دادن اثر گذر زمان بر کیفیت نور استوار است.
بررسی نورتابی نقاشی های ون‌گوگ در دوران آشفتگی ذهنی و دوران آرامش زندگی اش نشان میدهد که در دوران آشفتگی ذهنی،‌نقاشی هایش از نظر ریاضی با دقت بسیار زیاد با قانون کولموگوروف از جریان متلاطم تطابق دارند. سایر امپرسیونیستها و نیز دوران آرامش ذهنی ون‌گوگ، این خصوصیت را ندارند!

نبوغ منحصر به فرد ون‌گوگ در دوران آشفتگی ذهنی اش آشکار می‌شد!
آسمان پرستاره و جاده با درخت سرو و ستاره حاصل این دوره هستند

https://youtu.be/PMerSm2ToFY

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/3017

به مناسبت ۱۱ فروردین سالروز تبدیل تقویم رسمی ایران به هجری شمسی

۱۱ فروردین ۱۳۰۴ هجری شمسی مجلس شورای ملی تقویم رسمی ایران را به تقویم هجری شمسی تبدیل کرد

این تقویم بر اساس گاه‌شماری جلالی با مبداء هجرت پیامبر اسلام است و اسامی ماههای آن از نامهای اوستایی و پهلوی گرفته شده است (نام ماههای گا‌ه‌شماری اوستایی نو)


فیلم در مورد انواع گاه‌شماری در تاریخ بشر بحث می‌کند

گاهشماری به صورت قمری به اساس مشاهده اهله ماه در تاریخ شروع شده است. با توجه به اینکه فصل‌ها در گاهشماری قمری جا به جا می‌شوند کم کم گاهشمار خورشیدی/قمری ایجاد شد.
گاهشمار خورشیدی توسط مصریان باستان ابداع شد که قدم بسیار مهمی در تاریخ گاهشماری است.
با وجود برتری گاهشماری خورشیدی بر خورشیدی/قمری و قمری، باز هم فصل‌ها به تدریج جا به جا می‌شدند! تصحیح این جا به جایی با کبیسه گیری و روش‌های دیگر آخرین پیشرفت در گاهشماری بود

قبل از اسلام، اعراب نوعی کبیسه گیری به نام "نسی" داشتند که باعث عدم جابه‌جایی فصل‌ها می‌شد. سال ۱۰ هجری با نزول آیه ای نسی ممنوع شد! تقویم مسلمانان تنها تقویم قمری فعلی دنیا است
آدرس کانال

http://t.me/pubethicsmums/3018

تاریخچه برنج

http://www.youtube.com/watch?v=YiiLg_KbZDM

اولین تجویز ماساژ قلبی برای احیاء بیمار در تاریخ پزشکی
در قرن نهم هجری برهان الدین نفیس بن عوض بن حکیم کرمانی یا به طور خلاصه برهان‌الدین کرمانی که از پزشکان نامدار ایرانی بود در بخش  "غشی" کتاب "شرح الاسبابِ و العلامات" به طور مفصل به بحث سنکوپ می‌پردازد.
یکی از انواع سنکوپ و درمان آنرا به صورت زیر بیان می‌کند

و اما الآخرون الذی یحدث بهم ذلک بعقب الخمول قوه النبض مع صفره اللون فبهزهم قبل النوبه و تحریک ایدیهم و اعضائهم الیسری و عض  الجانب الایسر من صدورهم

اگر بیمار نبض ضعیف داشت یا نبض نداشت و رنگش زرد شده بود، آنها را تکان دهید و سمت چپ بدن بیمار را با تکان دست‌هایش تحریک کنید و به شدت سمت چپ سینه آنها را فشار دهید.

این گزارش اولین تجویز ماساژ قلبی برای درمان بیماران در تاریخ پزشکی است.

#نوابغ_علم
تصویر مربوط به صفحه کتاب "شرح الاسبابِ و العلامات" است که همین مطلب در آن ذکر شده است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2233

Kolmogorov axioms

کسی که فیزیولوژی معده را در یک شیر زنده مشاهده کرد!

احمد بن محمد بن محمد بن ابی الاشعث‌‎ پزشک مسلمان ایرانی قرن ۴ هجری پس از مهاجرت از پارس به موصل مورد ارج و قرب فراوان بود. او در زمینه تغذیه و بیماری‌های گوارشی کتاب "الغاذي والمغتذي" را به نگارش درآورد.
در یک‌ تجربه بی همتا او ماجرای تشریح یک شیر زنده را برای مشاهده عملکرد معده شرح میدهد
"وقتی غذا وارد معده میشود، متسع شده و دیواره آن نازک میگردد، من این را در یک شیر زنده که تشریح کردم دیدم. بعضی فکر می‌کردند معده کوچک است ولی من ظرف پشت ظرف آب در دهان شیر ریختم تا حدود ۴۰ رطل (حدود ۱۸ لیتر!) جدار معده به نازکی صفاق شد! سپس معده را شکافتم و آب خارج شد. معده روی خود جمع شد و دهانه آن دیده شد."

این آزمایش متهورانه بر روی شیر زنده یادآور آزمایشات بی نظیر بومونت بر روی معده ۹۰۰ سال بعد از ابن ابی الاشعث است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2310

Countershading


http://www.youtube.com/watch?v=0ZhbURd6xvU

اعداد متحابه کامل اجتماعی و دست نیافتی



كتاب التكملة في الحساب

http://www.youtube.com/watch?v=OtYKDzXwDEE

چرا بعضی موجودات شکار خود را کامل نمیخورند؟
آیا سایر موجودات غیر از انسان هم اسراف کارند

خرسهای قهوه ای پس از شکار ماهی قزل‌آلا معمولا فقط چند ناحیه از آنها را خورده و بقیه را رها میکنند؟ آیا اسراف و زندگی مصرفی در موجودات زنده غیر از انسان هم وجود دارد؟

خیر. علت این است که

در قرن چهارم هجری یحیی بن مساویه الماردینی یا مساویه جوان، پزشک و دانشمند مسیحی اهل میانرودان موفق شد برای اولین بار روش استخراج نفت شیل یا نفت شنی را شرح دهد.

او روش استخراج روغن نوعی سنگ قیری که به سنگ گاگاته معروف است را به طور مفصل شرح میدهد که پیشگام استخراج نفت شیل امروزی است.
بزرگترین خدمت دانشمندان دوران طلایی اسلامی به علم شیمی بهبود روش‌های تقطیر و جداسازی روغن ها و عصاره مواد دارویی و شیمیایی بود.

تصویر نقاشی "پزشکی عربی" از نقاش پرتقالی والسو سالگادو است که در سمت راست آن مساویه جوان را می‌بینیم!

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/653

چرا رقیبان صنفی، تجارتخانه های خود را در کنار یکدیگر باز می‌کنند
تعادل نش

به مناسبت ۳۰ آوریل روز ملی خلیج فارس

سریعترین حرکت در جانوران مربوط به پستانداران نیست!

http://www.youtube.com/watch?v=ZwhPy6Kgyxs

مواد در فشار زیاد چه تغییری می‌کنند؟

فیلم به تغییرات سه ماده سدیم، هیدروژن و آب در فشارهای افزایش یابنده اشاره میکند

Why 5/3 is a fundamental constant for turbulence

http://www.youtube.com/watch?v=_UoTTq651dE

راز خوشمزگی ته دیگ

https://youtu.be/yKL962H37-A?si=KIdQ1m1SBjsGzeAF

کتاب الطبیخ: قدیمیترین کتاب آشپزی درباره غذاهای ایرانی و عربی

قرن ۳ هجری ابو محمد المظفر بن نصر ابن سیار الوراق کتابی تحت عنوان "الطبیخ" نوشت که شامل دستور بیش از ۶۰۰ غذاست.
بسیاری از غذاهای معرفی شده در این کتاب ریشه ایرانی دارند.
تصویر مربوط به "سیکباج" است که با توجه به دستور پخت این کتاب تهیه شده است و چیزی شبیه خورشت بادمجان امروزی است. به گفته مولف کتاب، این غذا مورد علاقه ویژه خسرو انوشیروان بوده است.

نرجسیه (شبیه املت اسفناج)، نارسون و جرجانیه (شبیه فسنجان) از غذاهای با منشاء ایرانی این کتاب هستند!

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

کامپیوتر های آنالوگ تاریخچه