ادبیات «بازگشت به عصر حجر»؛ از جنگ ویتنام تا جنگ ایران

🔸رئیس‌جمهور ایالات متحده شامگاه چهارشنبه ۱۲ فروردین در یک سخنرانی از کاخ سفید خطاب به مردم آمریکا، با اشاره به «عملیات خشم حماسی» علیه ایران، تأکید کرد که «به‌زودی، خیلی زود، در مسیر تکمیل تمام اهداف نظامی هستیم».

🔸دونالد ترامپ، جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، در سی‌وسومین روز آن را، «یک سرمایه‌گذاری واقعی برای آینده فرزندان و نوه‌های مردم آمریکا» نامید و گفت یک ایرانِ هسته‌ای «سرطانی بدخیم» بود که می‌بایست از آن خلاص شد؛ «قلدری در خاورمیانه بود که دیگر چنین نیست».

🔸رئیس‌جمهور آمریکا افزود: «در دو تا سه هفتهٔ آینده ضربات بسیار سختی به آن‌ها وارد خواهیم کرد. آن‌ها را به عصر حجر بازخواهیم گرداند؛ جایی که به آن تعلق دارند».

🔸دقایقی بعد از آن، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در پیامی در شبکهٔ ایکس نوشت: «بازگشت به عصر حجر»؛ پستی که واکنش‌های بسیاری در آمریکا، جهان و ایران به‌دنبال داشته است.

🔸عبارت تهدیدآمیز بازگرداندن ایران به «عصر حجر» به‌تازگی بر زبان دونالد ترامپ و وزیر دفاع او جاری شده است. رهبران آمریکا در دوره‌های گذشته، در مناسبات همواره بحرانی واشینگتن با تهران، حتی در روزهای آغازین جنگ جاری، هنوز این عبارت را دست‌کم به‌صورت علنی به کار نبرده بودند.

🔸«عصر حجر» به دورانی گفته می‌شود که مردمان برای ساخت ابزار، از سنگ، استخوان و چوب استفاده می‌کردند.

🔸 گزارش کامل را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda

🔸ایران روز پنجشنبه اعلام کرد در حال تدوین یک «پروتکل زمان صلح» برای نظارت بر عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز با همکاری عمان است.

🔸کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، به رسانه دولتی روسیه «اسپوتنیک» گفت که این پروتکل پس از پایان جنگ جاری با ایالات متحده و اسرائیل اعمال خواهد شد و «قواعد پایه‌ای» برای مدیریت رفت‌وآمد کشتی‌ها تعیین می‌کند. رسانه‌های ایرانی ازجمله خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، نیز این موضوع را گزارش دادند.

🔸او گفت: «در حال حاضر در حال نهایی‌سازی تدوین این پروتکل هستیم و پس از نهایی شدن در داخل، بدون تردید مذاکرات با طرف عمانی را برای دستیابی به یک پروتکل مشترک آغاز خواهیم کرد.»

🔸غریب‌آبادی همچنین اعلام کرد دریافت «عوارض» از کشتی‌ها برای عبور از تنگه هرمز «در دست بررسی» است.
عمان تاکنون گزارشی درباره چنین مذاکراتی منتشر نکرده است. وزیر امور خارجه این کشور پیش‌تر گفته بود که کشورش «به‌طور فشرده در حال کار برای ایجاد ترتیبات عبور ایمن در تنگه هرمز» است.


@RadioFarda

🔸مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز پنجشنبه گفت که اتحادیه اروپا باید ناوگان دریایی «آسپیدس» خود را گسترش دهد و تأکید کرد ایران نباید اجازه «باج‌گیری» در تنگه هرمز را داشته باشد.

🔸کایا کالاس در پی شرکت در یک تماس با حضور بیش از ۴۰ کشور به ابتکار وزیر خارجه بریتانیا برای بررسی اقدام مشترک جهت بازگشایی تنگه هرمز این موضع را در شبکه ایکس اعلام کرد.

🔸او ضمن تشکر از ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، برای برگزاری این نشست مجازی درباره تنگه هرمز نوشت: «این آبراه یک دارایی عمومی جهانی است. نباید به ایران اجازه داده شود که برای عبور کشتی‌ها از کشورها باج بگیرد. حقوق بین‌الملل طرح‌های عبور در ازای پرداخت را به رسمیت نمی‌شناسد.»

🔸خانم کالاس افزود: «امروز، ما اقدامات دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی برای بازگرداندن عبور ایمن را بررسی کردیم، در کنار همکاری با صنعت کشتیرانی. مأموریت دریایی آسپیدس اتحادیه اروپا تاکنون به هزار و ۷۰۰ کشتی در دریای سرخ کمک کرده و باید گسترش یابد. ما نمی‌توانیم از دست دادن یک مسیر تجاری حیاتی دیگر را تحمل کنیم.»

@RadioFarda

🔸در شبکه‌های اجتماعی تصاویری تازه از حمله هوایی امریکا به پل «بی‌۱» کرج در تاریخ ۱۳ فروردین منتشر شده است.

🔸 تصاویر و ویدئوهای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد به این پل که روی رودخانه کرج واقع است، خسارت جدی وارد آمده است. ساعتی بعد تصاویر دیگری منتشر شد که حمله دوباره و وقوع انفجار در این پل را نشان می‌داد.

🔸 دونالد ترامپ همراه با انتشار ویدئویی از فرو ریختن پل «بی‌۱» در شهر کرج در شبکهٔ اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «بزرگ‌ترین پل در ایران در حال فروریختن است و دیگر هرگز قابل استفاده نخواهد بود. موارد بیشتری در راه است!»

🔸 پل هدف قرار گرفته، که رسانه‌های ایران آن را «بلندترین پل هوایی خاورمیانه» می‌دانند، هنوز کامل نشده و بین جاده چالوس و آزادراه تهران-شمال در حال ساخت بود.

🔸 استانداری البرز اعلام کرد در جریان حمله اول به پل بی‌۱ «دو نفر» کشته و تعدادی دیگر زخمی شدند. در توضیح استانداری آمده که این پل «یک پروژه در حال احداث بود و این حادثه در منطقهٔ کارگاهی اجرای پل اتفاق افتاده است».

@RadioFarda

🔸معاون سیاسی استانداری البرز شامگاه پنجشنبه اعلام کرد در پی حملات هوایی آمریکا به پل «بی‌۱» کرج هشت تن کشته شدند.

🔸رسانه‌های ایران به نقل از او نوشتند که بر اثر این حملات که در دو نوبت انجام شد، «هشت نفر از شهروندان البرزی از ساکنان روستای بیلقان، مسافران عبوری و خانواده‌هایی که برای روز طبیعت در اطراف این محدوده حضور داشتند، به شهادت رسیدند و ۹۵ نفر نیز مجروح شدند».

🔸این پل که هنوز به بهره‌برداری نرسیده بود، جاده چالوس را به آزادراه تهران-شمال متصل می‌کند.

🔸دونالد ترامپ که روز ۱۲ فروردین گفته بود امکان دارد به پل‌هایی در ایران حمله شود، روز پنجشنبه تأیید کرد هدف قرار دادن پل بی‌۱ کرج توسط آمریکا انجام شده است. او به حکومت ایران هشدار داد که «تا دیر نشده» با آمریکا به توافقی برای پایان دادن به جنگ دست یابد.

@RadioFarda

🔸رئیس‌جمهور آمریکا با انتشار مطلبی در«تروث سوشال» بار دیگر ایران را تهدید کرد و هشدار داد که «بعد از پل‌ها، نوبت به نیروگاه‌های برق می‌رسد.»

🔸او در شبکۀ اجتماعی خود نوشت: «ارتش ما، که با اختلاف، بزرگترین و قدرتمندترین ارتش در کل جهان است، هنوز حتی نابود کردن آنچه‌که در ایران باقی‌مانده را شروع هم نکرده است. پل‌ها در قدم بعد و سپس نیروگاه‌های برق! رهبری رژیم جدید می‌داند که باید چه بکند و باید به‌سرعت هم اقدام کند».

🔸رئیس‌جمهور آمریکا چند روزی است که اصرار دارد به دلیل کشته‌شدن جمعی از رهبران جمهوری اسلامی، حالا «رژیم جدیدی» در ایران حاکم است که به گفتۀ او «معقول‌تر و منطقی‌تر هم هست».

🔸تهدید‌های تازۀ دونالد ترامپ دربارۀ حمله به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران در حالی مطرح شد که بیش از یکصد حقوقدان عمدتاً شاغل در دانشگاه‌های معروف ایالات متحده هشدار داده‌اند که این قبیل اقدامات ارتش آمریکا و صحبت‌هایی از جنس تهدیدات دونالد ترامپ و پیت هگست، می‌تواند مصداق «جنایت جنگی» باشد.

@RadioFarda

🔸 ده‌ها کارشناس حقوق بین‌الملل در ایالات متحده با امضای نامه‌ای سرگشاده، هشدار داده‌اند که حملات آمریکا به ایران می‌تواند مصداق «جنایت جنگی» باشد.

🔸 این نامه پس از آن تهیه و امضا شد که دونالد ترامپ، تهدیداتش مبنی بر حمله به نیروگاه‌ها و تأسیسات آب‌شیرین‌کن ایران را تکرار کرد.

🔸 روز پنجشنبه حملۀ آمریکا به یک پل در استان البرز هم واکنش‌های گسترده‌ای را در گوشه و کنار جهان به‌دنبال داشت.

🔸 در پی این تحولات بیش از یکصد کارشناس حقوق بین‌الملل از جمله از اساتید دانشکدۀ حقوق هاروارد، یِیل، استنفورد و دانشگاه کالیفرنیا، با امضای یک نامۀ سرگشاده ضمن ابراز نگرانی از عملکرد نیروهای آمریکایی و موضع‌گیری‌های مقامات ارشد ایالات متحده، نسبت به «افزایش جدی نگرانی‌ دربارۀ نقض قانون بین‌المللی حقوق بشر ، از جمله احتمال جرائم جنگی» هشدار دادند.

🔸 امضاکنندگان نامه تأکید کرده‌اند که «به‌شکلی جدی از حمله به مدارس، مراکز بهداشت و درمان، و خانه‌ها، از جمله مدرسۀ ابتدایی در میناب در نخستین روز جنگ نگرانند».

@RadioFarda

🔸پیت‌ هگست در روز پنجشنبه سیزدهم فروردین‌ماه از ژنرال رندی جورج رئیس ستاد نیروی زمینی ارتش آمریکا خواست که بلافاصله از جایگاهش کناره‌گیری کرده و خود را بازنشسته کند.

🔸یک مقام آمریکایی در گفت‌وگو با رویترز، گزارش شبکۀ سی‌بی‌اِس، در این زمینه را تأیید کرد.

🔸دلیل رسمی این موضوع هنوز اعلام نشده؛ اما سی‌بی‌اِس به نقل از یک منبع گزارش داده بود که پیت هگست، فردی را در این جایگاه می‌خواهد که «دیدگاه‌های او و دونالد ترامپ را در نیروی زمینی ارتش به اجرا بگذارد».

🔸قرار است ژنرال کریستوفر لانِو، قائم‌مقام فرماندهی ستاد نیروی زمینی، که پیشتر دستیار نظامی پیت هگست بوده، موقتاً فرماندهی ستاد را عهده‌دار شود. او در فاصله سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ هم فرماندۀ لشکر نخبۀ ۸۲ هوابرد بوده است.

🔸دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، چندین چهرۀ شناخته‌شده و مقام ارشد نظامی را برکنار کرده است؛ از جمله ژنرال چارلز «سی‌ کیو» براون، رئیس پیشین ستاد مشترک نیروهای مسلح، که کمتر از یک‌ماه پس از آغاز دورۀ دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ اخراج شد.

@RadioFarda

🔸شورای امنیت سازمان ملل متحد به‌زودی قطعنامۀ پیشنهادی بحرین برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگۀ هرمز را به‌رأی می‌گذارد. قرار بود رأی‌گیری صبح جمعه به وقت نیویورک انجام شود؛ اما به‌دلیل تعطیلات عید پاک، به تعویق افتاد.

🔸همزمان چین به‌عنوان یکی از کشورهای دارای حق وِتو تأکید کرده که با صدور هرگونه مجوزی برای توسل به زور، مخالفت خواهد کرد.

🔸در پی آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بیش از یک ماه پیش، تهران عملاً تنگۀ هرمز را به‌روی عبور اکثر کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها بسته است؛ موضوعی که باعث افزایش شدید قیمت نفت و سایر حامل‌های انرژی در جهان شده است.

🔸عصر پنجشنبه ۱۳ فروردین‌ماه، عبداللطیف بن ‌رشید الزیانی، وزیر خارجۀ بحرین خطاب به سایر اعضای شورای امنیت گفت: «ما چشم‌انتظار موضع‌گیری یکدست این شورا در قبال این قطعنامه خواهیم بود».

🔸پیش‌نویسی که رویترز نسخه‌ای از آن‌را دیده، استفاده از تدابیر دفاعی «برای دست‌کم شش ماه و احیاناً بیشتر بر اساس صلاحدید شورا» را مجاز می‌سازد.

🔸نسخه کامل این گزارش را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

@RadioFarda

🔸در پی انتشار خبر تخریب انستیتو تحقیقاتی پاستور در تهران، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت در پیامی در شبکه ایکس هشدار داد که جنگ در ایران و منطقه «بر ارائه خدمات بهداشتی و درمانی و ایمنی فعالان این بخش و بیماران اثر گذاشته است».

🔸تدروس آدانوم گبرِیسوس در پیام خود با برشمردن خسارات و حملاتی که به‌ویژه در چند روز اخیر به مراکز درمانی و تحقیقاتی در ایران وارد شده تأکید کرده است که «صلح بهترین درمان و داروست».

🔸او در ادامه با اشاره به تاریخچه‌ای کوتاه از انستیتو پاستور گفته است که دو بخش از این مرکز با سازمان زیر نظر او همکاری داشته‌اند.

🔸رسانه‌های داخل ایران روز پنج‌شنبه، ۱۳ فروردین، به نقل از احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور ایران، که قدمتی بیش از یک قرن دارد نوشتند: «ساختمان‌های مختلفی از انستیتو پاستور ایران مانند بخش‌های مالاریا، بانک سلولی، تحقیقات بالینی، بیوتکنولوژی و یک سری از بخش‌های پشتیبان مانند دفتر فناوری‌های اطلاعاتی و دفتر فنی مهندسی تخریب شده است.»

🔸در هیچ خبری در رسانه‌های داخل به طور مشخص نیامده است که انستیتو پاستور در چه تاریخی هدف حمله قرار گرفته است.


@RadioFarda

🔸تصاویر ماهواره‌ای اتحادیه اروپا در روز پنج‌شنبه ۱۳ فروردین، برخاستن دود از بندری در قشم را نشان می‌دهد.

🔸مقامات منطقه آزاد قشم اعلام کردند که بخش‌هایی از بندر تجاری بهمن و اسکله ماهیگیری دوحه در جزیره قشم در پی حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات بندری از روز چهارشنبه ۱۲ فروردین تا ظهر روز پنج‌شنبه ۱۳ فروردین آسیب دیده‌اند.

🔸خبرگزاری مهر ایران اعلام کرد که هیچ تلفاتی در این حمله گزارش نشده است.

🔸منصور عظیم‌زاده اردبیلی، معاون رئیس منطقه آزاد قشم، هم گفته که بندر بهمن، کاملاً تجاری است و حمله به آن را «نقض قوانین بین‌المللی» خوانده است.

@RadioFarda

🔸 شرکت نفت کویت روز جمعه ۱۴ فروردین اعلام کرد که پالایشگاه بندر الاحمدی این کشور اوایل بامداد امروز هدف حمله پهپادها قرار گرفته و باعث آتش‌سوزی در واحدهای عملیاتی شده، اما هیچ تلفاتی گزارش نشده است.

🔸 از زمان آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران این پالایشگاه چند بار هدف حمله قرار گرفته است، از جمله در صبح جمعه ۲۹ اسفند که بخش‌هایی از آن دچار آتش‌‌سوزی شد.

@RadioFarda

به‌خطر افتادن مسیر تجاری ایران و روسیه در پی حملهٔ اسرائیل به بندر انزلی

🔸دریای خزر سال‌ها به‌عنوان منطقه‌ای امن در همکاری میان ایران و روسیه شناخته می‌شد؛ پهنه‌ای محصور در خشکی که عملاً از دید و نظارت غرب دور مانده بود.

🔸این آبراهِ محصور در جریان تهاجم گستردۀ روسیه به اوکراین به مسیری برای انتقال پهپادهای ایرانی به میادین جنگ تبدیل شد.

🔸اسرائیل به‌تازگی یکی از پایگاه‌های دریایی ایران در بندر انزلی واقع در دریای خزر را هدف قرار داد. گزارش‌های فزایندهٔ رسانه‌ای بر پایهٔ اطلاعات امنیتی حاکی است که حالا از این کریدور برای انتقال تسلیحات تولید روسیه به خاورمیانه هم استفاده می‌شود. به‌این ترتیب، دامنهٔ حملات اسرائیل به نزدیکی حوزهٔ نفوذ روسیه کشیده شده است.

🔸گزارش کامل را در وب‌سایت رادیوفردا می‌توانید بخوانید.

@RadioFarda

🔸شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان روز جمعه به نقل از سه منبع در دولت آمریکا گزارش داد که به‌رغم پنج هفته بمباران بی‌امان توسط آمریکا و اسرائیل، هنوز نیمی از پرتابگرها یا لانچرهای موشک در ایران و پهپادهای تهاجمی جمهوری اسلامی قابل استفاده است.

🔸در بیش از یک ماه گذشته، زرادخانه موشک‌ها و پهپادهای ایران در گوشه و کنار کشور از جمله مهم‌ترین اهداف اسرائیل و آمریکا بوده است.

🔸با این حال بر اساس ارزیابی اطلاعاتی دولت ایالات متحده، هنوز «هزاران پهپاد تهاجمیِ انتحاری ایران» و همین طور «تقریبا نیمی از پرتابگرهای موشک» سالم است و به گفته یک منبع در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان «می توانند کل منطقه را به آتش بکشند».

🔸بر اساس این ارزیابی، بخشی از پرتابگرهای ایران «در حال حاضر در دسترس نیستند»، از جمله این پرتابگرها آن عده است که زیر زمین هدف قرار گرفته و مدفون شده‌، اما نابود نشده‌اند.

🔸به گفته این سه منبع، ارزیابی اطلاعاتی مورد نظر که «در روزهای اخیر تهیه شده» حاکی از آن است که «درصد قابل توجهی» از موشک‌های کروز ایران در سواحل کشور «دست‌نخورده و سالم» مانده‌اند.

@RadioFarda

🔸 در حالی که خبر می‌رسد قطعنامه پیشنهادی بحرین درباره عبور و مرور از تنگه هرمز صبح روز شنبه ۱۵ فروردین به رأی گذاشته می‌شود، وزیر خارجه جمهوری اسلامی درباره اقدامات تحریک‌آمیز هشدار داد.

🔸 عباس عراقچی روز جمعه به اعضای شورای امنیت سازمان ملل درباره «هر گونه اقدام تحریک‌آمیز» هشدار داد.

🔸 او نوشت:‌ «هر اقدام تحریک‌آمیزی از طرف متخاصمان و حامیان آنها، از جمله درباره تنگه هرمز، فقط وضعیت را پیچیده‌تر خواهد کرد.»

🔸 شورای امنیت سازمان ملل متحد به‌زودی قطعنامۀ پیشنهادی بحرین برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگۀ هرمز را به‌رأی می‌گذارد. قرار بود رأی‌گیری صبح جمعه به وقت نیویورک انجام شود؛ اما به‌دلیل تعطیلات عید پاک، به تعویق افتاد.

@RadioFarda

🔸 وزارت خارجه بریتانیا روز پنج‌شنبه، ۱۳ فروردین، میزبان ائتلافی از بیش از ۴۰ کشور بود که برای بررسی راه‌های فشار بر جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز گرد هم آمده بودند.

🔸 این جلسه که با ریاست ایوِت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، به طور مجازی برگزار شد و در آن از بریتانیا و آلمان و اتحادیه اروپا تا چندین کشور عرب خلیج فارس شرکت داشتند، طبق بیانیه رسمی برای بررسی «تمام اقدامات دیپلماتیک و اقتصادی و هماهنگ ممکن» برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی تشکیل شده بود.

🔸 به گفته خانم کوپر، در این باره نیاز به اقدام هماهنگ هست، چرا که ایران با حملات خود به کشتی‌رانی بین‌المللی و تلاش برای «گروگان گرفتن» اقتصاد جهانی به کشورهایی در سراسر جهان ضربه زده است که «هیچ نقشی در این درگیری نداشته‌اند».

🔸 بستن تنگه هرمز توسط سپاه پاسداران در چند هفته گذشته به گرانی سوخت هواپیماها، و گرانی و حتی تا اندازه‌ای کمبود کود شیمیایی در آفریقا و گاز در بخش‌هایی از آسیا از جمله هند منجر شده است.

@RadioFarda

🔸 به گزارش جمعیت هلال‌احمر استان بوشهر در پی حمله هوایی ساعت ۵ صبح روز جمعه ۱۴ فروردین به انبار امدادی در منطقه چغادک، دو دستگاه کانتینر امدادی چرخ‎دار و دو دستگاه اتوبوس و خودروی امدادی از بین رفتند.‏

🔸 احسان ایزدپناه، مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر بوشهر، گفته که در این انبار خودروهای سنگین و لجستیک این نهاد قرار داشته است و برای «ارائه خدمات به مردم در طرح نوروزی» مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

🔸 آمریکا یا اسرائیل درباره اهداف و دلایل این حمله تاکنون اطلاعاتی منتشر نکرده‌اند.

🔸 بر اساس کنوانسیون‌ ژنو زیرساخت‌های غیرنظامی از جمله امدادی نباید هدف حمله قرار گیرند.

@RadioFarda