‏در باب اندیشه های ظلمانی

"اجازه دهید حدسی بزنم رویکرد مکتب وابستگی هدیه ای از آسمان برای دولت های کشورهای خام فروش و ثروتمند "جنوب" است؛ همیشه دشمنی خارجی برای توجیه ناکارآمدی وجود دارد و دست دولت را هم برای شکل دادن اجتماع و مداخله شدید در اقتصاد باز می گذارد. غریب نیست که ‏خیلی ها چنین نگاهی را بپسندند، به ویژه اگر نوعی بدبینی تاریخی نسبت به استعمار و قدرت های بیگانه وجود داشته باشد.

روشن است که بنا نیست نقش مداخله های خارجی را ندیده بگیریم، مگر از به اصطلاح استعمارگر انتظاری جز استعمار و سلطه گری داریم؟ اما نقش آنها را به دلایل مشخص بسیار پررنگ ‏کرده و می کنند. خودکفایی و جایگزینی واردات البته بیشتر اندرزهایی سیاسی برای استقلال اند تا یک سیاست اقتصادی برای افزایش حداکثری ثروت! اگر خودکفایی در قلعه سلطانی انور خوجه در آلبانی جواب داد، در ایران و جاهای دیگر هم کارساز خواهد بود".

از مصاحبه بنده مخلص با جریده وزین تجارت فردا
@tejaratefarda

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

راهنمای چپ بزن به راست بپیچ!

‏"برای بسیاری از چپگرایان ایرانی، الجزایر نقطه اوج آرزوهای انقلابی و سوسیالیستی است. پس از یک نبرد خونین ضد استعماری، الجزایر پیروزمند با منابع هنگفت کانی و کشاورزی و با سرزندگی انقلابی به ساختن یک جامعه سوسیالیستی ‏پرداخت. کمتر از یک نسل پس از آن، کشوری که از نظر کشاورزی خود بسنده بود امروز ٧٠ درصد خوار بارش را وارد می‌کند. در حالی که نیمی از جمعیت در روستاها بسر می‌برند تولید کشاورزی تنها ٧ درصد تولید ناویژه ملی را تشکیل می‌دهد. بیشتر جوانان از روستاها به شهرها ریخته‌اند، همراه گروه‌های‏ سنی دیگر، و خیل بیکاران زاغه‌های شهرهای بزرگ را پر کرده‌اند. صدها کارخانه “سیاسی” که با پول دولت و بی توجه به سودآوری بر‌پا شده‌اند با چیزی نزدیک به ٣٠ درصد ظرفیت کار می‌کنند. بیشتر نیروی کار، غیر‌ماهر و گریزان از کار است".

این را زمانی شادروان داریوش همایون گفته بود، اما توصیف وی برای راه درست تصحیح اوضاع هم جالب است: ‏"البته اکنون الجزایری‌ها رهبری تازه‌ای دارند که می‌کوشد محتاطانه ندانم‌کاری‌های ایدئولوژیک و احساساتی را در یک فضای سیاسی انباشته از شعارها تصحیح کند. در این باره این شوخی در الجزایر بر سر زبان‌هاست که راننده اتومبیل شاذلی بن جدید، رئیس جمهوری، از او می‌پرسد چه مسیری را برگزیند ‏و پاسخ می‌شنود که علامت طرف چپ را بزند و از راست برود!".

این گفته البته جدید نیست، ولی هنوز بعد از آن همه سال که به الجزایر می نگریم کشوری را می بینیم که بیش از 90 درصد صادراتش نفت و گاز و فراورده های نفتی است، از بسته ترین اقتصادهاست و با حدود 40 میلیون جمعیت تولید سرانه ای حدود ‏چهار هزار دلار دارد. البته شاید این را هم بتوان به نفوذ ایده ها و عوامل بیگانه نسبت داد! والله اعلم.

از مصاحبه بنده مخلص با جریده وزین تجارت فردا
@tejaratefarda

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

دو سوی مدار ۳۸ درجه و "روی پای خود ایستادن"!

"مفاهیمی مثل استثمار و بهره کشی واژه هایی مبهم و گشوده به تفسیر اند، قدرت کشورها برابر نیست، طبیعی است که در هر ارتباطی، یک طرف قدرت نسبی بیشتری دارد و چه بسا این به استثمار تعبیر شود، ماهیت قدرت تلاش برای تغییر رفتار دیگران به سود خود است. دیگر مستعمره داری به سبک گذشته صرفه اقتصادی ندارد و نوع مناسبات اقتصادی تحولی هم جدی پیدا کرده است، دریافته ایم می توان با تجارت و مبادله به ثروت بیشتری رسید. قدرت یک کشور هم در کنار نظامی هایش با صنعتگران و تجار آن مشخص می شود، اینکه باید چه کرد خیلی پیچیده است و به خیلی چیزها بستگی دارد، ولی بدون مکث می توان گفت راهش چسبیدن به برخی اندیشه های ظلمانی نظیر همین مکتب وابستگی و بستن یک کشور به روی جهان نیست، به عنوان گواهی بر این نکته شاید کافی است نظری به دو سوی مدار 38 درجه یعنی کره شمالی و جنوبی بیندازیم، والله اعلم".

از مصاحبه بنده مخلص با جریده وزین تجارت فردا
@tejaratefarda
کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

در باب شکم سیری!
‏
در مصاحبه‌ای از حضرت سید جواد طباطبایی می خوانیم:

"نه شریعتی می‌دانست در غرب چه می‌گذرد و نه آل احمد که برخلاف شریعتی نمونه کامل غرض و مرض بود. همه حرف آن‌ها تکرار کلیشه ای ابتدایی‌ترین حرف‌هایی بود که در دهه ۶۰ میلادی اروپا مطرح می‌شد. شورش بر مصرف گرایی در کشوری که به اکثریت قریب به اتفاق آن نصف کالری لازم نمی‌رسید، گسسته خردی بیش نبود، سیاست بازی مبتنی بر جهل. روشنفکر غربی از این حیث به مصرف گرایی اعتراض می‌کرد که امریکایی در هر وعده یک استیک چهار صد گرمی می‌خورد. در همان زمان هر دیزی وطنی از ۴۰ گرم گوشت، ۵۰ گرم دنبه، ۶۰ گرم استخوان، یک سیب زمینی و نیم لیتر آب فراهم می‌آمد. اگر روشنفکر ایرانی «بومی» می‌بود، می‌بایست اعتراض می‌کرد که چرا در هر دیزی ۱۵۰ گرم گوشت وجود ندارد".

یاد انبوه منتقدان نئولیبرالیسم در وطن آریایی اسلامی می افتم، کلا کمی واقع بینی ضرری ندارد، والله اعلم.

در توییتر

‌ کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

ایرانی ها و یانکی ها

نگارنده این سطور بر این باور است که چه جو در کاخ سفید باشد چه دونالد، اوضاع تغییری اساسی نخواهد کرد. خیلی نقدهای اخیر و سخنرانی‌های انتخاباتی را نمی‌توان جدی گرفت، آنچه در خیابان‌ها می‌گذرد هم به معنای بحرانی اساسی نیست؛ آمریکایی‌ها به شکل تاریخی عادت دارند با هم در فضای عمومی بلندبلند حرف بزنند و مسائلشان را مطرح کنند و در خیابان ریختن اهالی اتازونی هم غیرعادی و در مایه‌های انقلابی بنیادین نیست. نباید هم آن نکته اساسی جرج فریدمن تحلیلگر و استراتژیست مشهور را از یاد برد که در مورد آمریکا با یک بوروکراسی قدرتمند و تخصص‌گرا و کم‌و‌بیش مستقل طرف هستیم که تا اندازه زیادی سیاسیون را هم متاثر می‌کند و با عوض شدن این یا آن گروه سیاسی بعید است همه چیز زیروزبر شود.

در مورد ایران هم از قرار خیلی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که باید اعمال فشار حداکثری را تا به اصطلاح نرمال شدن ایرانی‌ها ادامه داد. اوضاع دوران اوباما و برجام بیش از آنکه قاعده باشد، استثنایی بود که باید آن را بیشتر به شخصیت خود رئیس‌جمهور وقت نسبت داد. برجام به‌رغم آنکه دستاوردی برای طرف ایرانی به حساب می‌آمد، ولی نوزادی بود که از همان فردای تولد هم امیدی به زنده ماندنش نبود.

نامه تند و تیز 47 سناتور جمهوریخواه در همان روزها نشان می‌داد که نمی‌توان اطمینان داشت این توافق عمر درازی داشته باشد. بعدها هم که ترامپ به قدرت رسید و وعده انتخاباتی خود را برای خروج از برجام و توافق بهتر عملی کرد و حتی کار دو کشور داشت به جنگی تمام‌عیار می‌کشید. این همه نشان می‌دهد که محال است کار دوباره بر مدار گذشته بگردد، ایران و آمریکا چهار دهه تخاصم را پشت سر گذاشته‌اند و اختلاف‌ها هم یکی دو مورد نیست.

اگر بنا به فیصله قضیه است، باید در قالب پیمان و توافقی جامع به آن پرداخته شود که البته اراده سیاسی جدی برای آن وجود ندارد یا بهتر بگوییم نمی‌تواند هم وجود داشته باشد. نرمال شدن ایران هدفی است که شاید خیلی از اهالی سیاست در آمریکا از آن صحبت کنند، ولی اهل فن می‌دانند که اجرای این ایده تا چه اندازه «ماموریت غیرممکن» است. نگاهی به خاطرات تازه بیرون‌آمده جان بولتون نشان می‌دهد که نگرانی از تشدید نزاع چندان هم بی‌پایه نیست.

چیزی که ایرانی‌ها می‌توانند روی آن حساب کنند شاید این باشد که در رقابت میان ایران و چین که دموکرات و جمهوریخواه بر آن اشتراک نظر دارند، منطق استراتژیک حکم می‌کند نگذارند ایران مثل یک میوه رسیده به دامن چینی‌های تشنه منابع انرژی بیفتد و فرصتی عالی را تقدیم رقیب کنند. تردیدی نیست، تکرار می‌کنم تردیدی نیست، که ارتباط عادی با بزرگ‌ترین قدرت دنیا و متحدان آن، برداشتن موانع مبادله اقتصادی با دیگر کشورها و برداشتن تحریم‌ها می‌تواند به توسعه و رشد اقتصادی کشور کمک کند. بسیار مهم است و بعید است کسی با آن مخالفتی داشته باشد، ولی کار بسیار پیچیده‌تر از اینهاست.

بیایید فرض کنیم بهبود روابط خارجی و کاهش فشارها در آینده خیلی هم غیرممکن نباشد، آیا فتح الفتوحی رخ خواهد داد؟ دست‌کم در کوتاه‌مدت بعید است چنین شود، برای مثال مداخله‌گری گسترده و کسری بودجه مزمن دولت (بخوانید تورم پایدار) که از مسائل اصلی اقتصاد ایران است و حتی پیش از انقلاب هم که روابط عادی بود یک معضل جدی به حساب می‌آمد، با آمدن جو بایدن در کاخ سفید حل می‌شود؟ وضعیت نظام بانکی (که البته انگار در رونق چند ماه اخیر بورس تخفیف یافته است) بهبود خواهد یافت؟ نرخ بیکاری بالا به ویژه در میان تحصیل‌کردگان چاره خواهد شد؟ انحصارهای مخل در اقتصاد درمان خواهند شد؟ به نظر نمی‌رسد چنین باشد. والله اعلم.

https://bit.ly/30DtolP

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

با این ریش نمی شود رفت تجریش!

وضعیت ایران در شاخص حاکمیت قانون اسفبار است (رتبه ۱۰۹ در میان ۱۲۷ کشور)، کشوری با چنین شرایطی حتی اگر بخواهد هم نمی تواند اقتصاد بازار به شمار آید، پیش شرط اقتصاد بازار یا همان سرمایه داری یک بستر حقوقی قدرتمند برای حفظ حقوق مالکیت و رفع تعارض هاست که فرسنگ ها با آن فاصله داریم، والله اعلم.

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

در باب "ایماژ"

به لطف دوستان اکوایران یک برنامه معرفی کتاب راه انداخته ایم که هر بار بخشی از کتاب های اقتصادی معرفی می شود، از نقد و نظر دوستان استقبال می کنم، یاران همراه ببینید، شاید پسندیدید، والله اعلم.


https://bit.ly/3iJXhag

@ecoiran_webtv

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

شاید مهمترین خبر این روزها!

ایران در صورت تمایل ۳ ماه و نیم (از آخر سپتامبر، کمتر از دو هفته پیش) تا ساخت سلاح اتمی فاصله دارد، وسط بحث های دلار سی و اندی هزار تومانی این خبر را هم جدی بگیرید، والله اعلم.

https://bit.ly/33Nu6yJ

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

در باب هنر تحریم!

‏تحریم دردآور است و پیامدهای تلخی برای مردم تحریم شده دارد، این چیزی نیست که فقط ما بدانیم! جزئی از منطق تحریم برای ایجاد درد است، زمانی می توانید برای کاهش ان روی این پیامدها و اثرگذاری بر افکار عمومی کشورهای جهان مانور دهید که کشورتان تصویر مناسبی در مجامع جهانی از نظر حقوق بشر داشته باشد که به هر حال امروز چنین نیست.

‏به زبان ساده باید گفت "همراه با هر تحریم اقتصادی جدی یک پیوست حقوق بشر هم هست"، والله اعلم.

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

افسانه زیرساخت!

خیلی‌ها حتی آن‌ها که هوادار مداخله گسترده دولت نیستند، معتقدند دولت دست‌کم در زمینه تامین زیرساخت‌ها (راه ها،شبکه‌های ارتباطی و مانند آن) باید حضوری فعال داشته باشد، هنری هازلیت در کتاب "اقتصاد در یک درس" به ما هشدار می‌دهد که فریب این استدلال را نخوریم! بنده مخلص در این ویدیوی کوتاه "ایماژ" در شبکه اکوایران قضیه را شرح داده ام. والله اعلم.

https://bit.ly/3k6RMnw

@ecoiran_webtv

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

دست های دائم روی ماشه!

این تحلیل روشن بینانه دوستی نادیده از انتخابات ینگه دنیا دست روی نکته مهمی گذاشته است:

"ترامپ و بایدن در ارتباط با ایران در مواردی مثل کلیت تحریم ها فرق خیلی زیادی ندارند. تنها فرق عمده، امکان حملات ناگهانی مثل حوادث ژانویه و جرف الصخر است که در دوران بایدن احتمال انجام آن شدیدا کم می شود و این تقریبا مهمترین چیزی است که ایران خواهان آن است حتی بیشتر از رفع تحریمها.

این نوع حملات و قرار داشتن دائم دست طرف مقابل روی ماشه، محاسبه پاسخ و پیش بینی حرکت بعدی را به شدت سخت و پیچیده می کند و ایران بخاطر ترس از برهم خوردن زمین بازی و جنگ وسیع مجبور می شود تا از حداکثر امکان پاسخگویی خود استفاده نکند که به تغییر تدریجی معادله قدرت منجر می شود".

به عبارتی بیش از برخورداری از سلاح قدرتمند، اراده چکاندن ماشه است که اهمیت دارد و ترامپ دستکم از قضیه فرودگاه بغداد نشان داده است که در این مورد چندان پیش بینی پذیر نیست، والله اعلم.

https://bit.ly/348yQiC

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

در باب یک مامور امنیتی

شاهد از غیب رسید! یک برادر مجاهدی به نام رسول اصغری پته بنده مخلص را روی آب ریخت. روشن شد بنده علاوه بر اینکه به بیت رفت و آمد دارم، مامور امنیتی رژیم نیز هستم! البته طبق این نوشته شاه پرست هم هستم و با آن ۴ درصد مشهور هم ارتباط هایی دارم. خلاصه با موجود بسیار پیچیده ای روبه رو هستید که باید حواستان باشد!

ظاهرا انگلیسی ها می گویند کاش این اندازه که ایرانی ها فکر می کنند ما قدرتمند بودیم، در این فقره هم اوضاع متفاوت نیست، خداوند ان شا الله همه ما را آدم کند، والله اعلم.

https://bit.ly/2T5ubb8

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

معرکه گیری با روانشناسی!

دوستی به این ژانر اشاره خوبی داشته است:
اینجا

کل استدلال اینست "ظرفیت" زیاد داریم، پس اگر آلمان نشدیم حتما کسی دارد موش می دواند! علت هم روانشناسی مقامات است که دل به کار نمی دهند. اگر مشکلات حل نمی شود، کافی است مشکل حل کن ها را عوض کنیم و بچه های مخلص و دارای دوز کافی از خودباوری بگذاریم کار حل می شود.

هیچ فهمی از نهادها و تاریخ و قواعد بازی توسعه ندارد، متوجه نیست که مشکلات "جامعه بزرگ" را نمی توان با یک راه حل طلایی که در جیب این یا آن است سامان داد. انگار فقط کافی است بخواهیم تا بشود، دیوار سخت واقعیت هم مهم نیست. نوعی اراده گرایی خام مثل کودکان که فکر می کنند اگر چشمانشان را ببندند و دنیایی دیگر را تصور کنند، واقعیت هم تغییر می کند. اگر بپرسید سیاست های نخبگان/مسئولان غیرخودباخته چه می تواند باشد؟ بعید است پاسخی جز نوعی حمایت گرایی رمانتیک بگیرید.

یک سرنخ بدهم اگر کسی مشکلات دیرپای مملکتی ۸۰ و اندی میلیون نفری را به روانشناسی این یا آن تقلیل می دهد، با یک شومن سیاسی روبه رویید تا تحلیلگر، والله اعلم.

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

"مال" دولت

فکر کنید تمام هزینه هایتان را مردم بدهند و آن همه فساد از انرژی و ... "ارزان" حاصل شود، بعد منت هم بگذارید که حاصل تلاش آنها "مال" شماست. از کسی که حقوقدان است نه سرهنگ، انتظار می رود مالکیت را دقیق تر استفاده کند.

واقعا چرا انتظار دارید وقتی تحصیل کرده های دانشگاه هم "مال" شما به حساب می آیند، کارآفرین با این همه ریسک و چالش سراغ ایجاد ثروت برود که احتمالا حداکثر لطف می کنید اجازه می دهید بخشی از "مال" شما را برای خود بردارد؟ همه می دانیم که کسی ماشین اجاره ای را نمی شوید!

این جملات را دستکم نگیرید، شاید تامل روی آن منطق "حکمرانی" در کشورهای صحاری خاورمیانه را روشن تر کند، والله اعلم.


کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

در باب نیروهای ظلمانی بازار

چین برای خیلی‌ها در ایران نمونه کشوری است که دولت توانسته است نقش موثری در اقتصاد ایفا کند و نیروهای "ظلمانی" بازار را مهار کند!

یک نوبلیست اقتصاد رونالد کوز و همکار چینی‌اش نینگ وانگ در کتابی خواندنی "چین چگونه سرمایه داری شد" این باور را به چالش می‌کشندو بنده مخلص به معرفی ان پرداخته ام، تا یار چه پسندد، والله اعلم.

پ.ن: دوستان بزرگوار از هرگونه نقد و پیشنهاد درباره این برنامه استقبال می کنم.

https://bit.ly/35mFSzL

@ecoiran_webtv

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

رد پای سرخ!

این نقشه سرمایه گذاری و تامین مالی چینی ها (دولت چین) در مگاپروژه ها در سطح جهان از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴ را نشان می دهد، ۳۴۸۵ پروژه که در مجموع ۲۷۳.۶ میلیارد دلار را شامل می شود.

به طور خاص آفریقا به دلایل روشن مقصد جذابی برای آنها بوده است، جاه طلبی جهانی چینی ها برای خیلی ها در امریکا نگران کننده است و دموکرات و جمهوری خواه هم ندارد، والله اعلم.

https://bit.ly/35kVJPq

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

استمبادهای پیشا انتخابات!

قبل از آنکه تنور انتخابات ایران گرم شود عرض می کنم، تا وقتی پروژه سیاسی قابل اعتنایی وجود نداشته باشد، آمدن این یا آن چهره کمکی به بهبود اوضاع نمی کند، بوروکرات جماعت نمی تواند "مملکتی به این هرزگی" را جمع کند، والله اعلم.

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

کشورها چقدر خرج تحقیق و توسعه می کنند؟

همانطور که انتظار می رود اقتصادهای بزرگ دنیا هزینه های بسیار بالاتری برای تحقیق و توسعه دارند، ایران هم هست که طبق این نمودار حدود 4 میلیارد دلار در این حوزه هزینه می کند که کم و بیش برابر با امارات متحده عربی است، وقتی هزینه های هر کشور را بر اساس تولید ناخالص داخلی بسنجیم نتیجه جالب می شود به ترتیب کره جنوبی، اسرائیل و ژاپن بالاترین هزینه ها را دارند و به ترتیب 4.3، 4.2 و 3.4 از خروجی اقتصاشان را صرف تحقیق و توسعه می کنند، والله اعلم.

https://bit.ly/35zZxwh

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@RahbordChannel

درگیرکننده ترین حرف این روزها


دوستی نادیده چند جمله ای آورده است که به نظرم جدی ترین حرفی است که می شود زد:

"دانش تخصصی چیزی نیست که جامعه بتواند آن را به شما یاد بدهد، اگر می‌توانست یاد بدهد، یک نفر دیگر را تربیت می‌کرد که جایتان را بگیرد. دانش تخصصی وقتی به دست می‌آید که به دنبال علاقه واقعی خودتان در مورد یک موضوع خاص باشید، نه اینکه ببینید بازار کار الآن به چه مهارتی نیاز دارد.

دانش تخصصی را شما با کارآموزی یاد می‌گیرید، نه از لابه‌لای کتاب و در دانشگاه و مدرسه؛ باید بازار شما را چکش‌کاری کند. دانش تخصصی اولاً بسیار تکنیکال است، دوماً بر پایه خلاقیت است، شما جوابی را پیدا می‌کنید که وجود ندارد! این را نمی‌توان برون‌سپاری کرد یا بسپاریدش به نرم‌افزار".

http://bit.ly/34ucHf2

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

دهه های از دست رفته و آینده پیش رو!

آخرین تحقیقی که در مورد اثرات اقتصادی جنگ و انقلاب در ایران (به عنوان دو رویداد سیاسی/ اجتماعی که طبیعتا بر اقتصاد اثر منفی دارند) دیدم نشان می دهد:

از حدودا ابتدای انقلاب تا پایان جنگ (۱۹۷۸ تا ۱۹۸۸) سالانه متوسط ۳۱۵۰ دلار "زیان/کاهش" در مورد درآمد سرانه واقعی ایرانی ها داشتیم (درآمدی که در غیر این صورت می توانستند داشته باشند) که در مجموع حدود ۳۴۶۶۰ دلار می شود.

آمار مشابهی برای تحریم ها موجود است که در یک مورد مربوط به چند سال پیش عدد ۵۰۰ میلیارد دلار را هم برآورده کرده بودند، فقط تصور کنید چقدر باید در اقتصاد درخشید تا فرصت های از دست رفته دهه ۱۳۹۰ جبران شود، درخششی که انگار پیش از اقتصاد باید در سیاست و عرصه "قرارداد اجتماعی" ایرانیان با دولت رخ دهد، والله اعلم.

http://bit.ly/37MAB7l

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel