اقتصاد مستراح!
گفته می شد که 3 سال قبل که فلاکت اقتصادی ونزوئلا به حد فعلی هم نرسیده بود، کاغذ توالت هم نایاب شد. دولتی ها هم نیروی مسلح به کارخانه اعزام کرده بودند تا "توزیع عادلانه" انجام شود و مردم در مستراح زیادی اذیت نشوند. کمی پیشتر برای محصولات الکترونیکی هم چنین شده بود و رئیس جمهور مادورو مردم دوست هم گرانفروشان را متهم کرده و خط و نشان کشیده بود. کمی پیشتر از آن و درحالیکه تورم کشور 54 درصد بود، رئیس جمهور با انگیزه های کاملا مردمی و نه به دلیل نزدیکی به انتخابات، هدیه کریسمس به مردم داده بود! (برایتان آشنا نیست؟)
همانطور که انتظار می رفت، دولتی ها نخست "بورژوازی زالوصفت" و "گران فروشان ضد میهن" را محکوم کردند و بعد کنترل همه جانبه قیمت ها را شروع کردند که البته کار را خراب تر کرد و کمبود جدی کالاها را باعث شد، از آن طرف دولت "مردمی" خرج هم داشت و با توجه به وضع بد اقتصادی مجبور تزریق پول بیشتر شد که تورم را بیشتر دامن زد. صف های طولانی خرید و "احتکار" هم پیامد طبیعی چنین وضعیتی بود. دلیل آن هم روشن است در چنین شرایطی زمان اهمیت پیدا می کند و همه بلافاصله پول را خرج می کنند که بیشتر بهره مند بشوند، طبیعی است که اگر مردم انتظار افزایش تورم را داشته باشند، خریدهای آینده را هم همین حالا انجام می دهند تا حداکثر استفاده را از منابع محدودشان کرده باشند، این هم ربطی به نوع دوستی و اخلاق ندارد، عاقلانه ترین کار ممکن است.
گفته اند تورم ویژگی جالبی دارد افزایش از 60 تا 1000 آن بسیار ساده تر از رفتن از 3 به 40 و 50 است! علمای اقتصاد میگویند بدی دخالت دولت اینست که هرچقدر هم کار خراب شود، استدلال می کنند که حتما میزان دخالت به اندازه کافی نبوده است و باید با شدت بیشتر عمل کرد و این یعنی دخالت بیشتر وبیشتر! این همان جایی است که راه حل از خود مشکل بدتر است.
خلاصه که باید مراقب بود، بی تدبیری دولت ها در مستراح هم شما را رها نمی کند. 😊
https://goo.gl/n5iQnd
کانال راهبرد
@RahbordChannel
گفته می شد که 3 سال قبل که فلاکت اقتصادی ونزوئلا به حد فعلی هم نرسیده بود، کاغذ توالت هم نایاب شد. دولتی ها هم نیروی مسلح به کارخانه اعزام کرده بودند تا "توزیع عادلانه" انجام شود و مردم در مستراح زیادی اذیت نشوند. کمی پیشتر برای محصولات الکترونیکی هم چنین شده بود و رئیس جمهور مادورو مردم دوست هم گرانفروشان را متهم کرده و خط و نشان کشیده بود. کمی پیشتر از آن و درحالیکه تورم کشور 54 درصد بود، رئیس جمهور با انگیزه های کاملا مردمی و نه به دلیل نزدیکی به انتخابات، هدیه کریسمس به مردم داده بود! (برایتان آشنا نیست؟)
همانطور که انتظار می رفت، دولتی ها نخست "بورژوازی زالوصفت" و "گران فروشان ضد میهن" را محکوم کردند و بعد کنترل همه جانبه قیمت ها را شروع کردند که البته کار را خراب تر کرد و کمبود جدی کالاها را باعث شد، از آن طرف دولت "مردمی" خرج هم داشت و با توجه به وضع بد اقتصادی مجبور تزریق پول بیشتر شد که تورم را بیشتر دامن زد. صف های طولانی خرید و "احتکار" هم پیامد طبیعی چنین وضعیتی بود. دلیل آن هم روشن است در چنین شرایطی زمان اهمیت پیدا می کند و همه بلافاصله پول را خرج می کنند که بیشتر بهره مند بشوند، طبیعی است که اگر مردم انتظار افزایش تورم را داشته باشند، خریدهای آینده را هم همین حالا انجام می دهند تا حداکثر استفاده را از منابع محدودشان کرده باشند، این هم ربطی به نوع دوستی و اخلاق ندارد، عاقلانه ترین کار ممکن است.
گفته اند تورم ویژگی جالبی دارد افزایش از 60 تا 1000 آن بسیار ساده تر از رفتن از 3 به 40 و 50 است! علمای اقتصاد میگویند بدی دخالت دولت اینست که هرچقدر هم کار خراب شود، استدلال می کنند که حتما میزان دخالت به اندازه کافی نبوده است و باید با شدت بیشتر عمل کرد و این یعنی دخالت بیشتر وبیشتر! این همان جایی است که راه حل از خود مشکل بدتر است.
خلاصه که باید مراقب بود، بی تدبیری دولت ها در مستراح هم شما را رها نمی کند. 😊
https://goo.gl/n5iQnd
کانال راهبرد
@RahbordChannel
Mises Institute
Inflation, Shortages, and Social Democracy in Venezuela
Venezuela illustrates Mises’s argument that economic intervention, if unchecked, leads to socialism.
در دفاع از یک کلمه قبیحه: "سرمایه داری"
عکس های حدود صد سال پیش ایران در اینجا و آنجا موجودند، تهران با خانه های خشت و گلی اش شبیه روستاهای امروزی است. وقتی به عکس های مردم عادی نگاه می کنی، بیش از صفا و صمیمیت، نگون بختی و سختی کشیدگی می بینی! انسان هایی گروتسک که دوربین برایشان احتمالا چیزی غریب بوده است و با صورت های تیره شان به عکاس چشم دوخته اند، زندگی این مردم سخت بوده است: آب سالم نبود، غذای کافی نبود و امکانات بهداشتی هم وجود نداشت. حدس می زنم تازه تهران در مقایسه با روستاها بهشت بوده است. مرحوم داریوش همایون زمانی می گفت: این مردم خیلی بدبختند، ما حق نداریم از آنها متنفر باشیم.
از آن روزها خیلی چیزها تغییر کرده است، اکنون بسیاری از ما نگران قحطی نیستیم، برای وعده های غذایی مان حق انتخاب داریم، با چرخاندن شیر می توانیم به آب سالم دسترسی پیدا کنیم و دمایش را کم و زیاد کنیم، زنان ما لازم نیست از ترس مرگ احتمالی فرزندان به دفعات زیاد باردار شوند و تعداد بیشتری از آنها جان سالم به در می برند، لازم نیست برای گرسنه نماندن از طلوع تا غروب جان بکنیم، امیدواریم بیشتر از آن سال ها عمر کنیم، بسیاری از بیماری ها ریشه کن شده اند، می توانیم چیزی به نام زمان فراغت و تفریح داشته باشیم، کودکانمان به جای کارهای سخت می توانند کودکی کنند و ...
البته هنوز محدودیت های بسیاری زیادی داریم و کمبودها جدی است و کسانی به اندازه دیگران بهره مند نیستند، ولی پیشرفت کرده ایم، این بهبود را مدیون هرچه بیشتر حاکم شدن مناسبات "سرمایه داری" هستیم. در این یادداشت دنیای اقتصاد، ترجمه ای آزاد از خلاصه درسگفتارهای موسسه میزس آوردم که پاسخ هایی کوتاه به نقدهای رایج در مورد "سرمایه داری" است. لینک اصلی هم در زیر آمده است، به دلیل برخی محدودیت ها بخش هایی از ترجمه فارسی حذف شده است و دوستان مقدمه ای هم به آن افزوده اند، ولی یاداشتی است رهگشا برای اینکه دریابیم "سرمایه داری" ناسزا نیست، بلکه یکی از بزرگترین دستاوردهای بشر است.
متن فارسی مقاله را در لینک نخست و لاتین را در دومی بخوانید.
http://goo.gl/cpgxa6
https://goo.gl/ioIoJE
کانال راهبرد
@RahbordChannel
عکس های حدود صد سال پیش ایران در اینجا و آنجا موجودند، تهران با خانه های خشت و گلی اش شبیه روستاهای امروزی است. وقتی به عکس های مردم عادی نگاه می کنی، بیش از صفا و صمیمیت، نگون بختی و سختی کشیدگی می بینی! انسان هایی گروتسک که دوربین برایشان احتمالا چیزی غریب بوده است و با صورت های تیره شان به عکاس چشم دوخته اند، زندگی این مردم سخت بوده است: آب سالم نبود، غذای کافی نبود و امکانات بهداشتی هم وجود نداشت. حدس می زنم تازه تهران در مقایسه با روستاها بهشت بوده است. مرحوم داریوش همایون زمانی می گفت: این مردم خیلی بدبختند، ما حق نداریم از آنها متنفر باشیم.
از آن روزها خیلی چیزها تغییر کرده است، اکنون بسیاری از ما نگران قحطی نیستیم، برای وعده های غذایی مان حق انتخاب داریم، با چرخاندن شیر می توانیم به آب سالم دسترسی پیدا کنیم و دمایش را کم و زیاد کنیم، زنان ما لازم نیست از ترس مرگ احتمالی فرزندان به دفعات زیاد باردار شوند و تعداد بیشتری از آنها جان سالم به در می برند، لازم نیست برای گرسنه نماندن از طلوع تا غروب جان بکنیم، امیدواریم بیشتر از آن سال ها عمر کنیم، بسیاری از بیماری ها ریشه کن شده اند، می توانیم چیزی به نام زمان فراغت و تفریح داشته باشیم، کودکانمان به جای کارهای سخت می توانند کودکی کنند و ...
البته هنوز محدودیت های بسیاری زیادی داریم و کمبودها جدی است و کسانی به اندازه دیگران بهره مند نیستند، ولی پیشرفت کرده ایم، این بهبود را مدیون هرچه بیشتر حاکم شدن مناسبات "سرمایه داری" هستیم. در این یادداشت دنیای اقتصاد، ترجمه ای آزاد از خلاصه درسگفتارهای موسسه میزس آوردم که پاسخ هایی کوتاه به نقدهای رایج در مورد "سرمایه داری" است. لینک اصلی هم در زیر آمده است، به دلیل برخی محدودیت ها بخش هایی از ترجمه فارسی حذف شده است و دوستان مقدمه ای هم به آن افزوده اند، ولی یاداشتی است رهگشا برای اینکه دریابیم "سرمایه داری" ناسزا نیست، بلکه یکی از بزرگترین دستاوردهای بشر است.
متن فارسی مقاله را در لینک نخست و لاتین را در دومی بخوانید.
http://goo.gl/cpgxa6
https://goo.gl/ioIoJE
کانال راهبرد
@RahbordChannel
روزنامه دنیای اقتصاد
چرا تحقق سوسیالیسم غیر ممکن است؟
امیرحسین خالقی
دکترای سیاستگذاری دانشگاه تهران
یکی از آخرین سنگرهای کمونیسم یا به‌عبارت صحیح‌تر، سوسیالیسم، در روزهای گذشته از دست رفت. نه با جنگ و خونریزی، نه با دخالت دولت های کاپیتالیست، نه با زور و فشار مستقیم، که با نظر، اراده و تصمیم کمونیست‌های…
دکترای سیاستگذاری دانشگاه تهران
یکی از آخرین سنگرهای کمونیسم یا به‌عبارت صحیح‌تر، سوسیالیسم، در روزهای گذشته از دست رفت. نه با جنگ و خونریزی، نه با دخالت دولت های کاپیتالیست، نه با زور و فشار مستقیم، که با نظر، اراده و تصمیم کمونیست‌های…
دولت مستعجل! (به زبان ساده)
برای بسیاری جالب است چگونه یک اقتصاد شکوفا ناگهان به رکود می رود، چیزی که از آن به عنوان بحران یاد می کنند و در 2008 رخ داد. نظریه چرخه های تجاری مکتب اتریش توضیحی از این موضوع است، بد نیست از آن بیشتر بدانیم:
سیاست های انبساطی دولت ها برای رونق اقتصاد عرضه پول را افزایش می دهد و این یعنی بانک ها بایستی نرخ بهره را پایین تر می آورند تا بتوانند این پول های اضافی را وام بدهند. (ماه عسل وام گیرندگان) وام گیرندگان با توجه به قیمت پایین سرمایه (بهره) اکنون می توانند فرصت های سرمایه گذاری بلندمدت را که در حالت قبل اقتصادی نبودند را دنبال کنند. این زمان طولانی تر آنها هم مشکل مهمی به نظر نمی رسد، زیرا نرخ پایین بهره در ظاهر حاکی از این است که مردم بیشتر پس اندازه می کنند و می خواهند و می توانند مصرفشان را عقب بیندازند و صبر کنند (سیگنال نادرست).
اما در واقعیت چنین نیست و مردم پس انداز (تمایل و توان خرید آینده) کافی ندارند، نرخ بهره را افزایش عرضه پول ایجاد کرده است، نه منابع جدید حاصل از پس انداز مردم. تقاضا مصرف کننده برای خرید در زمان حال و محاسبات تولیدکننده برای عرضه در آینده همخوان نیستند، همچنین از یاد نبریم که افزایش عرضه پول به معنای بالا رفتن تورم است که قیمت ها و دستمزد را افزایش می دهد. سرانجام هم بسیاری از سرمایه گذاران تولید از آنجا که نمی توانند منابع را با قیمت مناسب قبلی به دست آورند، کار را رها می کنند و فرایند رکود آغاز می شود.
جان کلام اینست که مداخله دولت در فرایند بازار پول عاقبت ندارد و دیری نمی پاید. آیا این منطق برای توضیح برخی رویدادهای ایران در دولت قبل هم مناسب است؟ اظهار نظر دقیق رویدادهای خاص محتاج بررسی بیشتر و در نظر گرفتن مقتضیات ایران است، ولی به نظرم این نگاه بینش ارزشمندی فراهم می آورد، والله اعلم.
https://goo.gl/ZX4nl1
کانال راهبرد
@RahbordChannel
برای بسیاری جالب است چگونه یک اقتصاد شکوفا ناگهان به رکود می رود، چیزی که از آن به عنوان بحران یاد می کنند و در 2008 رخ داد. نظریه چرخه های تجاری مکتب اتریش توضیحی از این موضوع است، بد نیست از آن بیشتر بدانیم:
سیاست های انبساطی دولت ها برای رونق اقتصاد عرضه پول را افزایش می دهد و این یعنی بانک ها بایستی نرخ بهره را پایین تر می آورند تا بتوانند این پول های اضافی را وام بدهند. (ماه عسل وام گیرندگان) وام گیرندگان با توجه به قیمت پایین سرمایه (بهره) اکنون می توانند فرصت های سرمایه گذاری بلندمدت را که در حالت قبل اقتصادی نبودند را دنبال کنند. این زمان طولانی تر آنها هم مشکل مهمی به نظر نمی رسد، زیرا نرخ پایین بهره در ظاهر حاکی از این است که مردم بیشتر پس اندازه می کنند و می خواهند و می توانند مصرفشان را عقب بیندازند و صبر کنند (سیگنال نادرست).
اما در واقعیت چنین نیست و مردم پس انداز (تمایل و توان خرید آینده) کافی ندارند، نرخ بهره را افزایش عرضه پول ایجاد کرده است، نه منابع جدید حاصل از پس انداز مردم. تقاضا مصرف کننده برای خرید در زمان حال و محاسبات تولیدکننده برای عرضه در آینده همخوان نیستند، همچنین از یاد نبریم که افزایش عرضه پول به معنای بالا رفتن تورم است که قیمت ها و دستمزد را افزایش می دهد. سرانجام هم بسیاری از سرمایه گذاران تولید از آنجا که نمی توانند منابع را با قیمت مناسب قبلی به دست آورند، کار را رها می کنند و فرایند رکود آغاز می شود.
جان کلام اینست که مداخله دولت در فرایند بازار پول عاقبت ندارد و دیری نمی پاید. آیا این منطق برای توضیح برخی رویدادهای ایران در دولت قبل هم مناسب است؟ اظهار نظر دقیق رویدادهای خاص محتاج بررسی بیشتر و در نظر گرفتن مقتضیات ایران است، ولی به نظرم این نگاه بینش ارزشمندی فراهم می آورد، والله اعلم.
https://goo.gl/ZX4nl1
کانال راهبرد
@RahbordChannel
fee.org
Is the Austrian Theory Enough?
Friends of Austrian business cycle theory do it no favors when they argue that it fully explains the Great Depression or anything else.
در باب فلاکت زدگی
این پست مربوط به سال گذشته است، ولی نکته اساسی آن همچنان قابل تامل است. نویسنده از 5 کشوری که بیشترین فلاکت اقتصادی را دارند (نرخ تورم+نرخ بیکاری+نرخ بهره-رشد اقتصادی) نام برده است: ونزوئلا، آرژانتین، سوریه، اوکراین و ایران. می دانیم که در آخرین رتبه بندی های فلاکت زدگی هم صدر جدول تغییر چندانی نکرده است. کمترین فلاکت زدگی را هم بر اساس این فرمول آورده است: برونئی، سوییس، چین، تایوان و ژاپن.
نکته جالب رتبه این کشورها در "شاخص آزادی های اقتصادی" میان 150 کشور جهان است که فلاکت زده ها رتبه متوسط (میانه) 120 را دارا هستند و دسته دوم رتبه 29! در سال های قبل و بعد هم کم وبیش قضیه از همین قرار است.
شاخص آزادی اقتصادی این ابعاد را شامل می شود: انتخاب شخصی، مبادله آزاد بر اساس منطق بازار، آزادی ورود و رقابت در بازارها، حمایت از افراد و دارایی هایشان در برابر دیگر افراد و نهادها. به نظر می رسد از این تفاوت جدی در رتبه ها نباید به سادگی گذشت. آزادی اقتصادی بیشتر به معنای بیرون آمدن از فلاکت نیست؟
گذشته از این اعداد، بر شما باد اعتماد به سازوکار بازار! باور کنید در کل بسیار بهتر از هر "دولت خیرخواهی" عمل می کند. 😊
http://goo.gl/Dg5DNp
کانال راهبرد
@RahbordChannel
این پست مربوط به سال گذشته است، ولی نکته اساسی آن همچنان قابل تامل است. نویسنده از 5 کشوری که بیشترین فلاکت اقتصادی را دارند (نرخ تورم+نرخ بیکاری+نرخ بهره-رشد اقتصادی) نام برده است: ونزوئلا، آرژانتین، سوریه، اوکراین و ایران. می دانیم که در آخرین رتبه بندی های فلاکت زدگی هم صدر جدول تغییر چندانی نکرده است. کمترین فلاکت زدگی را هم بر اساس این فرمول آورده است: برونئی، سوییس، چین، تایوان و ژاپن.
نکته جالب رتبه این کشورها در "شاخص آزادی های اقتصادی" میان 150 کشور جهان است که فلاکت زده ها رتبه متوسط (میانه) 120 را دارا هستند و دسته دوم رتبه 29! در سال های قبل و بعد هم کم وبیش قضیه از همین قرار است.
شاخص آزادی اقتصادی این ابعاد را شامل می شود: انتخاب شخصی، مبادله آزاد بر اساس منطق بازار، آزادی ورود و رقابت در بازارها، حمایت از افراد و دارایی هایشان در برابر دیگر افراد و نهادها. به نظر می رسد از این تفاوت جدی در رتبه ها نباید به سادگی گذشت. آزادی اقتصادی بیشتر به معنای بیرون آمدن از فلاکت نیست؟
گذشته از این اعداد، بر شما باد اعتماد به سازوکار بازار! باور کنید در کل بسیار بهتر از هر "دولت خیرخواهی" عمل می کند. 😊
http://goo.gl/Dg5DNp
کانال راهبرد
@RahbordChannel
بالا و پایین های روزگار!
سرانه تولید ناخالص داخلی کشورها در مقایسه با آمریکا (100) در بیش از یک قرن، چین را از دست ندهید.
کانال راهبرد
@RahbordChannel
سرانه تولید ناخالص داخلی کشورها در مقایسه با آمریکا (100) در بیش از یک قرن، چین را از دست ندهید.
کانال راهبرد
@RahbordChannel
داستان چین
چین از نخستین کشورهای بلوک شرق بود که حتی قبل از فروپاشی شوروی رو به اقتصاد بازار آزاد آورد، در آن زمان این برای بسیاری حتی نوعی انحراف از آموزه های سوسیالیستی به شمار می آمد. دنگ شیائو پینگ از سال 1978 اصلاحات اقتصادی برای نزدیکتر شدن به اقتصاد بازار را آغاز کرد. همین پیشرو بودن هم باعث شد چینی ها به مصیبت دیگر کشورهای بلوک شرق دچار نشوند.
به جای تحول بنیادی در ساختارهای اقتصادی (شوک درمانی) که بعدها در روسیه و چند کشور دیگر دنبال شد و نتایج مطلوبی هم نداشت، چینی ها آهسته کار را پیش بردند. کشوری با 80 درصد جمعیت روستایی اصلاحات اقتصادی را ابتدا در بخش کشاورزی اجرا کرد و سیاست های سفت و سخت مائو موسوم به انقلاب فرهنگی را کنار گذاشت (دوران مائو داستانی است پر ز آب چشم، شاید زمانی نوشتم) بقیه بخش های اقتصادی همچنان زیر برنامه ریزی دولتی ماندند. کشاورزان با این اصلاحات منتفع شدند و بسیاری از آنها در طی زمان وضعشان بهتر شد، از آن طرف بخش های دیگر که در شرایط رقابتی احتمالا نابود می شدند، زیر چتر حمایت دولتی ماندند. می شود گفت حال روستایی ها بهتر شد، ولی شهری ها هم ضرر نکردند.
سیاست شوک درمانی پشتوانه نظری قوی داشت، ولی از نظر سیاسی ممکن نبود و رویکرد آهسته و پیوسته چینی ها بیشتر مناسب حال و هوای کشورشان بود. همچنین حمایت و سماجت شیائوپینگ برای اجرای اصلاحات هم بوروکراسی دولتی را به این نتیجه رسانده بود که راهی جز بازاری تر کردن اقتصاد ندارند و هماهنگی خوبی ایجاد شد. پیشترها برنامه های دولتی به تاسی از شوروی بیشتر به سوی ایجاد صنایع پایه سرمایه بر مانند فولاد بود که چین مزیت در آن نداشت، ولی با این آزادی های اخیر توانستند در جایی که مزیت نیروی انسانی ارزان را دارند یعنی کالاهای مصرفی هم فعالیت کنند. به تدریج موفقیت بخش های اقتصادی آزاد توانست انگیزه ای برای دیگر بخش ها نیز ایجاد کند و حتی بخش های دولتی هم وارد کار شدند. البته این همه بدون عوارض هم نبود، فساد قابل توجهی وجود داشت و از آن سالها همچنان سایه سنگین دولت خودنمایی می کند، ولی آنها توانستند بهتر از دیگر کشورهای سوسیالیستی کار را پیش ببرند.
باید توجه کرد که اقتصاد بازار آزاد مسئله نهادهاست، اگر نباشند بیش از تحقق آزادی، شاهد هرج و مرج خواهیم بود. علت شکست روسیه و دیگر کشورها نیز برچیدن همه نهادهای پیشین بود، چینی ها دستکم به یکباره چنین نکردند. یادمان نرود "دولت" امام زاده ای است که هیچ کوری را شفا نداده است، اگر هم در چین گاهی موفق عمل کرده، دلیلش هموار کردن راه برای اقتصاد بازار بوده است. هنوز هم بازی برای چینی ها تمام نشده است. شوروی هم سال ها رشد اقتصاد بالا داشت، ولی چشم تیزبینی مانند هایک بود که در پس رشد هیولاوار آن امپراتوری شیطانی زوالش را می دید.
http://goo.gl/wUDbnV
کانال راهبرد
@RahbordChannel
چین از نخستین کشورهای بلوک شرق بود که حتی قبل از فروپاشی شوروی رو به اقتصاد بازار آزاد آورد، در آن زمان این برای بسیاری حتی نوعی انحراف از آموزه های سوسیالیستی به شمار می آمد. دنگ شیائو پینگ از سال 1978 اصلاحات اقتصادی برای نزدیکتر شدن به اقتصاد بازار را آغاز کرد. همین پیشرو بودن هم باعث شد چینی ها به مصیبت دیگر کشورهای بلوک شرق دچار نشوند.
به جای تحول بنیادی در ساختارهای اقتصادی (شوک درمانی) که بعدها در روسیه و چند کشور دیگر دنبال شد و نتایج مطلوبی هم نداشت، چینی ها آهسته کار را پیش بردند. کشوری با 80 درصد جمعیت روستایی اصلاحات اقتصادی را ابتدا در بخش کشاورزی اجرا کرد و سیاست های سفت و سخت مائو موسوم به انقلاب فرهنگی را کنار گذاشت (دوران مائو داستانی است پر ز آب چشم، شاید زمانی نوشتم) بقیه بخش های اقتصادی همچنان زیر برنامه ریزی دولتی ماندند. کشاورزان با این اصلاحات منتفع شدند و بسیاری از آنها در طی زمان وضعشان بهتر شد، از آن طرف بخش های دیگر که در شرایط رقابتی احتمالا نابود می شدند، زیر چتر حمایت دولتی ماندند. می شود گفت حال روستایی ها بهتر شد، ولی شهری ها هم ضرر نکردند.
سیاست شوک درمانی پشتوانه نظری قوی داشت، ولی از نظر سیاسی ممکن نبود و رویکرد آهسته و پیوسته چینی ها بیشتر مناسب حال و هوای کشورشان بود. همچنین حمایت و سماجت شیائوپینگ برای اجرای اصلاحات هم بوروکراسی دولتی را به این نتیجه رسانده بود که راهی جز بازاری تر کردن اقتصاد ندارند و هماهنگی خوبی ایجاد شد. پیشترها برنامه های دولتی به تاسی از شوروی بیشتر به سوی ایجاد صنایع پایه سرمایه بر مانند فولاد بود که چین مزیت در آن نداشت، ولی با این آزادی های اخیر توانستند در جایی که مزیت نیروی انسانی ارزان را دارند یعنی کالاهای مصرفی هم فعالیت کنند. به تدریج موفقیت بخش های اقتصادی آزاد توانست انگیزه ای برای دیگر بخش ها نیز ایجاد کند و حتی بخش های دولتی هم وارد کار شدند. البته این همه بدون عوارض هم نبود، فساد قابل توجهی وجود داشت و از آن سالها همچنان سایه سنگین دولت خودنمایی می کند، ولی آنها توانستند بهتر از دیگر کشورهای سوسیالیستی کار را پیش ببرند.
باید توجه کرد که اقتصاد بازار آزاد مسئله نهادهاست، اگر نباشند بیش از تحقق آزادی، شاهد هرج و مرج خواهیم بود. علت شکست روسیه و دیگر کشورها نیز برچیدن همه نهادهای پیشین بود، چینی ها دستکم به یکباره چنین نکردند. یادمان نرود "دولت" امام زاده ای است که هیچ کوری را شفا نداده است، اگر هم در چین گاهی موفق عمل کرده، دلیلش هموار کردن راه برای اقتصاد بازار بوده است. هنوز هم بازی برای چینی ها تمام نشده است. شوروی هم سال ها رشد اقتصاد بالا داشت، ولی چشم تیزبینی مانند هایک بود که در پس رشد هیولاوار آن امپراتوری شیطانی زوالش را می دید.
http://goo.gl/wUDbnV
کانال راهبرد
@RahbordChannel
دوره نفت تمام شده است!
اوج تقاضا در 2030 خواهد بود و تا چند سال آینده هم نفت بالاتر از 60 و 70 دلار نخواهد رفت.
https://goo.gl/LZhllv
کانال راهبرد
@RahbordChannel
اوج تقاضا در 2030 خواهد بود و تا چند سال آینده هم نفت بالاتر از 60 و 70 دلار نخواهد رفت.
https://goo.gl/LZhllv
کانال راهبرد
@RahbordChannel
سی میلیون کشته برای توسعه!
دولت ها در راه توسعه شاید تصمیم های پرهزینه بگیرند، زیرا ملاحظات سیاسی آنها با کارآفرینان و فعالان بخش خصوصی بسیار متفاوت است، در سال های 1958 تا 1960 در چین که مائو با الهام از شوروی برنامه تحول خود "پرش بزرگ به جلو" را اجرا کرد، بیش از سی میلیون نفر بر اثر قحطی جان خود را از دست دادند و رکود عمیقی بر جای ماند.
گذشته از این تجربیات زیادی داریم که حمایت های دولت طبقه ای از نورچشمی های وابسته به وجود می آورد. منظور فقط دولت های ناکارآمد نیست، حتی در نمونه های موفق توسعه مانند کره جنوبی هم چنین بوده است، برخی بحران مالی سال 1997 آسیا را ناشی از همین نورچشمی های قدرتمند دانسته اند.
بماند که دولت چین نمونه خوب یک دولت توسعه گرا به شمار نمی آید و سوتدبیر در کارنامه اش کم نیست، یکی از دلایلی که باعث می شود کاستی های عملکرد دولت ها کمتر دیده شود اینست که عملکردشان را با گذشته مقایسه می کنند و نه با دستاوردهای محتملی که در صورت وجود نهادهای خصوصی قدرتمند و آزادی اقتصادی حاصل می شد. هرچند به نظر می رسد باز هم پیشرفت های اخیر چین را بیشتر باید به بازاری تر شدن اقتصاد آنها نسبت داد تا به نقش آفرینی بیشتر دولت، والله اعلم.
http://goo.gl/wUDbnV
کانال راهبرد
@RahbordChannel
دولت ها در راه توسعه شاید تصمیم های پرهزینه بگیرند، زیرا ملاحظات سیاسی آنها با کارآفرینان و فعالان بخش خصوصی بسیار متفاوت است، در سال های 1958 تا 1960 در چین که مائو با الهام از شوروی برنامه تحول خود "پرش بزرگ به جلو" را اجرا کرد، بیش از سی میلیون نفر بر اثر قحطی جان خود را از دست دادند و رکود عمیقی بر جای ماند.
گذشته از این تجربیات زیادی داریم که حمایت های دولت طبقه ای از نورچشمی های وابسته به وجود می آورد. منظور فقط دولت های ناکارآمد نیست، حتی در نمونه های موفق توسعه مانند کره جنوبی هم چنین بوده است، برخی بحران مالی سال 1997 آسیا را ناشی از همین نورچشمی های قدرتمند دانسته اند.
بماند که دولت چین نمونه خوب یک دولت توسعه گرا به شمار نمی آید و سوتدبیر در کارنامه اش کم نیست، یکی از دلایلی که باعث می شود کاستی های عملکرد دولت ها کمتر دیده شود اینست که عملکردشان را با گذشته مقایسه می کنند و نه با دستاوردهای محتملی که در صورت وجود نهادهای خصوصی قدرتمند و آزادی اقتصادی حاصل می شد. هرچند به نظر می رسد باز هم پیشرفت های اخیر چین را بیشتر باید به بازاری تر شدن اقتصاد آنها نسبت داد تا به نقش آفرینی بیشتر دولت، والله اعلم.
http://goo.gl/wUDbnV
کانال راهبرد
@RahbordChannel
باید با آدمیان گشاده دست بود یا آنها را از میان برداشت. آنها انتقام زخم های کوچک را می گیرند، ولی از پس زخم های کاری بر نمی آیند".
ماکیاولی
کانال راهبرد
@RahbordChannel
ماکیاولی
کانال راهبرد
@RahbordChannel
معمای چین!
چینی ها به دلایل متعددی مورد توجه سیاستگذاران ایران هستند، شاید مهمترینش این باشد که "شرقی" اند و از مسیر عادی توسعه "غربی" پیروی نکرده اند. نقش دولت و حزب همچنان قوی است و از نظر سیاسی مقابل قرتی بازی های "غرب" مثل دموکراسی مقاومت می کنند، با این حال رشد اقتصادی آنها چشمگیر است.
بماند که فرهنگ خاص شرق آسیا با صد من سریش هم به فرهنگ مردم این حوالی نمی چسبد و زمین تا آسمان تفاوت دارند، ولی به نظر برخی در نهایت شرقی به حساب می آیند. دیده ام که در همین فضای تلگرامی هم برخی با الهام از چین بر افزایش نقش دولت در اقتصاد تاکید می کنند. پیشتر هم گفته ام که این دیدگاه خوشبینانه به دولت نسبت به منطق سیاست و مناسبات قدرت بی توجه است، پیدایش نوعی بوروکراسی شایسته دولتی برای هدایت حداقلی اقتصاد اگر سودای محالی نباشد، بسیار دشوار است (بنگرید به ایوانز در توسعه و چپاول)، نگاهی به پیرامون در همین ایران هم نشان می دهد که حرف از "ساختار دولتی کارآمد" شوخی بزرگی است.
در این نوشته به مورد چین و ویتنام پرداخته شده است و با بررسی تجربی نشان داده است که زمانی که این دو دولت پایشان را از اقتصاد کنار کشیده اند، رشد اقتصادی ماندگارتری را شاهد بودند و مسائل کنونی هم بیشتر ناشی از نقش و شیوه حضور دولت در اقتصاد است. همچنین اشاره می کند در طی این سالها دولت ها در بسیاری از موارد خردتر وظایف خود واگذار کرده است و رابطه این دو دولت با شهروندانشان نسبت به گذشته بسیار متفاوت است. (گویا قضیه میدان "تیان آن من" اثرش را گذاشته است).
جان کلام اینست که هیچ دولتی بهتر از خود "افراد" نمی تواند منفعت آنها را تشخیص دهد، ولی اینکه چگونه "افراد" با منافع متفاوت و گاه متعارض در کنار هم یک کل ارگانیک یعنی "جامعه" را شکل می دهند بحثی جدی است. از این روست که از "سیاست توسعه" صحبت می کنم، ما نیازمند فهم دقیق مفاهیمی مانند "آزادی"، "حق"، "قانون"، "جامعه" و "سیاست" هستیم.
http://goo.gl/0q0ad1
کانال راهبرد
@RahbordChannel
چینی ها به دلایل متعددی مورد توجه سیاستگذاران ایران هستند، شاید مهمترینش این باشد که "شرقی" اند و از مسیر عادی توسعه "غربی" پیروی نکرده اند. نقش دولت و حزب همچنان قوی است و از نظر سیاسی مقابل قرتی بازی های "غرب" مثل دموکراسی مقاومت می کنند، با این حال رشد اقتصادی آنها چشمگیر است.
بماند که فرهنگ خاص شرق آسیا با صد من سریش هم به فرهنگ مردم این حوالی نمی چسبد و زمین تا آسمان تفاوت دارند، ولی به نظر برخی در نهایت شرقی به حساب می آیند. دیده ام که در همین فضای تلگرامی هم برخی با الهام از چین بر افزایش نقش دولت در اقتصاد تاکید می کنند. پیشتر هم گفته ام که این دیدگاه خوشبینانه به دولت نسبت به منطق سیاست و مناسبات قدرت بی توجه است، پیدایش نوعی بوروکراسی شایسته دولتی برای هدایت حداقلی اقتصاد اگر سودای محالی نباشد، بسیار دشوار است (بنگرید به ایوانز در توسعه و چپاول)، نگاهی به پیرامون در همین ایران هم نشان می دهد که حرف از "ساختار دولتی کارآمد" شوخی بزرگی است.
در این نوشته به مورد چین و ویتنام پرداخته شده است و با بررسی تجربی نشان داده است که زمانی که این دو دولت پایشان را از اقتصاد کنار کشیده اند، رشد اقتصادی ماندگارتری را شاهد بودند و مسائل کنونی هم بیشتر ناشی از نقش و شیوه حضور دولت در اقتصاد است. همچنین اشاره می کند در طی این سالها دولت ها در بسیاری از موارد خردتر وظایف خود واگذار کرده است و رابطه این دو دولت با شهروندانشان نسبت به گذشته بسیار متفاوت است. (گویا قضیه میدان "تیان آن من" اثرش را گذاشته است).
جان کلام اینست که هیچ دولتی بهتر از خود "افراد" نمی تواند منفعت آنها را تشخیص دهد، ولی اینکه چگونه "افراد" با منافع متفاوت و گاه متعارض در کنار هم یک کل ارگانیک یعنی "جامعه" را شکل می دهند بحثی جدی است. از این روست که از "سیاست توسعه" صحبت می کنم، ما نیازمند فهم دقیق مفاهیمی مانند "آزادی"، "حق"، "قانون"، "جامعه" و "سیاست" هستیم.
http://goo.gl/0q0ad1
کانال راهبرد
@RahbordChannel
شاخص نورچشمی ها!
اکونومیست سهم نورچشمی ها و رانتجوها را در اقتصادهای ملی مختلف اندازه گیری می کند. (روسیه در صدر می درخشد).
http://goo.gl/laqqsY
http://goo.gl/aXrCLj
کانال راهبرد
@RahbordChannel
اکونومیست سهم نورچشمی ها و رانتجوها را در اقتصادهای ملی مختلف اندازه گیری می کند. (روسیه در صدر می درخشد).
http://goo.gl/laqqsY
http://goo.gl/aXrCLj
کانال راهبرد
@RahbordChannel
در باب بزرگی اقتصاد (به زبان ساده)
تولید ناخالص داخلی (جی دی پی) معیار رایج مقایسه اندازه اقتصاد کشورهاست، همان مجموع کل تعاملات اقتصادی که درون مرزهای یک سرزمین صورت می گیرد. گفته می شود که صرف تکیه بر این شاخص برای مقایسه خطاست و شبیه اینست که قهرمان ها را بر اساس میزان عرقی که می ریزند تعیین کنیم. چند نکته که در مقایسه ها باید در نظر داشت:
1-در محاسبات تولید ناخالص داخلی برخی اعداد و ارقام مورد استفاده از جنس تولید اقتصادی به معنای متعارف نیستند. با این حال سهم آنها در شاخص کم نیست و می توانند شاخص را به طور مصنوعی بزرگ جلوه دهد. مانند معادل اجاره مالکانی که در خانه های شخصی خود سکونت دارند یا خدمات مالی و بانکی برای حساب های جاری که هزینه ای برای آنها دریافت نمی شود (کارمزد احتسابی)
2- مخارج دولتی هم در تولید ناخالص ملی محاسبه می شوند که می دانیم قواعد و منطقی متفاوت از بخش خصوصی دارند و حتی به دلیل مختل کردن بازار باید آنها را مخرب دانست. تولید ناخالص داخلی بالا برای کشوری که یک دولت پرخرج با چاپ پول پروژه های عظیم را برای اهداف به اصطلاح اجتماعی (یعنی بدون ملاحظات مربوط به بازار) تامین مالی می کند به معنای شکوفایی نیست. (منظور پروژه هایی مانند مسکن مهر نیست که گویا در چین هم مشابه داشته است؟)
شوروی هم در میانه های دهه 1980 اقتصادی بزرگتر از ایالات متحده داشت و نرخ رشدی بسیار بالا به مدت چند دهه تجربه کرد، ولی شد آنچه که شد! وقتی هم اعلام می کنیم ایران اقتصاد بیست و چندم دنیاست، بی تردید کارهایی انجام شده است، ولی بد نیست برخی تبصره ها را در نظر داشته باشیم، والله اعلم.
https://goo.gl/ojxgTD
کانال راهبرد
@RahbordChannel
تولید ناخالص داخلی (جی دی پی) معیار رایج مقایسه اندازه اقتصاد کشورهاست، همان مجموع کل تعاملات اقتصادی که درون مرزهای یک سرزمین صورت می گیرد. گفته می شود که صرف تکیه بر این شاخص برای مقایسه خطاست و شبیه اینست که قهرمان ها را بر اساس میزان عرقی که می ریزند تعیین کنیم. چند نکته که در مقایسه ها باید در نظر داشت:
1-در محاسبات تولید ناخالص داخلی برخی اعداد و ارقام مورد استفاده از جنس تولید اقتصادی به معنای متعارف نیستند. با این حال سهم آنها در شاخص کم نیست و می توانند شاخص را به طور مصنوعی بزرگ جلوه دهد. مانند معادل اجاره مالکانی که در خانه های شخصی خود سکونت دارند یا خدمات مالی و بانکی برای حساب های جاری که هزینه ای برای آنها دریافت نمی شود (کارمزد احتسابی)
2- مخارج دولتی هم در تولید ناخالص ملی محاسبه می شوند که می دانیم قواعد و منطقی متفاوت از بخش خصوصی دارند و حتی به دلیل مختل کردن بازار باید آنها را مخرب دانست. تولید ناخالص داخلی بالا برای کشوری که یک دولت پرخرج با چاپ پول پروژه های عظیم را برای اهداف به اصطلاح اجتماعی (یعنی بدون ملاحظات مربوط به بازار) تامین مالی می کند به معنای شکوفایی نیست. (منظور پروژه هایی مانند مسکن مهر نیست که گویا در چین هم مشابه داشته است؟)
شوروی هم در میانه های دهه 1980 اقتصادی بزرگتر از ایالات متحده داشت و نرخ رشدی بسیار بالا به مدت چند دهه تجربه کرد، ولی شد آنچه که شد! وقتی هم اعلام می کنیم ایران اقتصاد بیست و چندم دنیاست، بی تردید کارهایی انجام شده است، ولی بد نیست برخی تبصره ها را در نظر داشته باشیم، والله اعلم.
https://goo.gl/ojxgTD
کانال راهبرد
@RahbordChannel
Mises Institute
The Reality Behind the Numbers in China’s Boom-Bust Economy
Last year, the world was stunned by an IMF report which found the Chinese economy larger and more productive than that of the United States, both in terms of raw GDP and purchasing power parity (PPP)
در باب ضرورت دشمن برای "اقتصاد مقاومتی" عربستان
نظر شخصی من اینست که مردم مظلوم خاورمیانه و اخوان عرب به هیچ ضرب و زوری ایرانی ها را جز خودشان به حساب نمی آورند، دستشان برسد ما و البته یهودی های اسرائیل را به دریا می ریزند. اهالی صحرای حجاز از آنجا که خداوند با زبان خودشان با آنها حرف زده است و سرزمین شان زادگاه اسلام به شمار می آید وضعشان ویژه هم هست. گفته می شود که برخلاف ایران در مورد عربستان نمی توان از دولت و ملت به مفهوم مدرن کلمه سخن گفت. از این جهت دموکراسی و این قبیل تفنن جات غربی در انجا خریداری ندارد، احتمالا حکام فعلی هم بروند، ماندلا ظهور نمی کند، هیولاهایی مثل بن لادن بیشتر هواخواه دارند.
باری، از اینکه بگذریم حکام حجاز در طی سال ها تجربیات خوبی اندوخته اند، نسل جوان حاکمان در بهترین دانشگاه ها تحصیل کرده اند و در سیاست و مملکت داری پرت نیستند (پیشتر هم چیزهایی در موردشان همینجا نوشتم)، از جمله چنانکه دراین مقاله دنیای اقتصاد گفته ام قرار است طرح تحول اقتصادی را اجرایی کنند. خوبیشان اینست که دنبال دوباره اختراع کردن چرخ نیستند، می دانند که نمی دانند و می روند سراغ اهلش! از پول خرج کردن هم مضایقه ندارند، در اجرا هم دستشان باز است و مخالفت داخلی هم بی معنی است. (یادم می آید بعد از تدوین برنامه چهارم توسعه چه هیاهوها که برنخاست که این برنامه لیبرالیستی است و ..) آنها از نظر سیاسی برای اجرای تحول اقتصادی خود نیاز به یک "دشمن" دارند.
به نظر مقاله بدی هم از آب در نیامده است و تصویری از کلیت موضوع را نشان می دهد، تا یار چه پسندد. 😊
مقاله دنیای اقتصاد:
http://goo.gl/c9yyxl
کانال راهبرد
@RahbordChannel
نظر شخصی من اینست که مردم مظلوم خاورمیانه و اخوان عرب به هیچ ضرب و زوری ایرانی ها را جز خودشان به حساب نمی آورند، دستشان برسد ما و البته یهودی های اسرائیل را به دریا می ریزند. اهالی صحرای حجاز از آنجا که خداوند با زبان خودشان با آنها حرف زده است و سرزمین شان زادگاه اسلام به شمار می آید وضعشان ویژه هم هست. گفته می شود که برخلاف ایران در مورد عربستان نمی توان از دولت و ملت به مفهوم مدرن کلمه سخن گفت. از این جهت دموکراسی و این قبیل تفنن جات غربی در انجا خریداری ندارد، احتمالا حکام فعلی هم بروند، ماندلا ظهور نمی کند، هیولاهایی مثل بن لادن بیشتر هواخواه دارند.
باری، از اینکه بگذریم حکام حجاز در طی سال ها تجربیات خوبی اندوخته اند، نسل جوان حاکمان در بهترین دانشگاه ها تحصیل کرده اند و در سیاست و مملکت داری پرت نیستند (پیشتر هم چیزهایی در موردشان همینجا نوشتم)، از جمله چنانکه دراین مقاله دنیای اقتصاد گفته ام قرار است طرح تحول اقتصادی را اجرایی کنند. خوبیشان اینست که دنبال دوباره اختراع کردن چرخ نیستند، می دانند که نمی دانند و می روند سراغ اهلش! از پول خرج کردن هم مضایقه ندارند، در اجرا هم دستشان باز است و مخالفت داخلی هم بی معنی است. (یادم می آید بعد از تدوین برنامه چهارم توسعه چه هیاهوها که برنخاست که این برنامه لیبرالیستی است و ..) آنها از نظر سیاسی برای اجرای تحول اقتصادی خود نیاز به یک "دشمن" دارند.
به نظر مقاله بدی هم از آب در نیامده است و تصویری از کلیت موضوع را نشان می دهد، تا یار چه پسندد. 😊
مقاله دنیای اقتصاد:
http://goo.gl/c9yyxl
کانال راهبرد
@RahbordChannel
روزنامه دنیای اقتصاد
اقتصاد سیاسی اصلاحات در عربستان
روزنامه دنیای اقتصاد، پرمخاطب ترین روزنامه اقتصادی کشور
پادشاه، کارمند و رشد اقتصادی (به زبان ساده)
پادشاه پانصد سال پیش حاضر است جایش را با کارمند یک لاقبای قرن 21 عوض کند؟ به نظر جواب مثبت است. او کاخ و خدم و حشم زیاد دارد، ولی زندگی اش کسل کننده است و از استانداردهای امروز فاصله دارد. در هراس همیشگی از بیماری است، دندان درد می تواند روزگارش را سیاه کند، تنوع غذایی اش محدود است و به دلیل نبود تکنولوژی مناسب امکان نگهداری خوراکی ها را ندارد و مجبور است با خوراکی های مانده و غیرتازه سر کند. خبرها دیر به او می رسد و مجبور است با اطرافیان محدود خودش دمخور باشد، دنیای او بزرگ نیست. به نظر می رسد کارمند ساده قرن حاضر وضعش خیلی بهتر است و کیفیت زندگی بالاتری دارد، بسیاری بیماری ها از بین رفته اند یا با یک داروی ساده درمان می شوند و او به یمن تکنولوژی از همه جا جهان خبر دارد.
رشد اقتصاد و استانداردهای زندگی نسبت به قبل چشمگیر است، چرا راه دور برویم، تفاوت زندگی با پنجاه شصت سال پیش هم بارز است. رشد اقتصادی را اغلب با شاخص تولید ناخالص داخلی "جی دی پی" نشان می دهند که نشان دهنده خروجی یک اقتصاد است. "جی دی پی" شاخص کارآمدی است، ولی کاستی هایی هم دارد.
گفته اند "جی دی پی" خیلی به کار اقتصادهای خدمات محور نمی آید و بیشتر متناسب با اقتضای دوران صنعتی و کالایی است. هرچه "میزان تولید" محصولات قابل مبادله در بازار بیشتر باشد، این شاخص هم بالاتر است. اما می شود دید که برای بسیاری از خدمات دیجیتالی (از جمله همین تلگرام، گوگل و بسیاری حوزه های خدماتی دولتی و مالی موجود در اینترنت) با وجود ارزش بالا پولی پرداخت نمی شود و در "جی دی پی" جایی ندارند. همچنین بهبود استانداردهای زندگی و کیفیت زیست هم چنانکه باید در نظر گرفته نمی شود. هواپیماها اگر صندلی شان را بیشتر کنند، خروجی اقتصادی و "جی دی پی" افزایش می یابد، ولی روشن است که کیفیت کاهش پیدا می کند. خلاصه که بد نیست در تعبیر و تفسیر این شاخص مفید برخی جوانب را در نظر داشته باشیم.
http://goo.gl/8ohxJl
کانال راهبرد
@RahbordChannel
پادشاه پانصد سال پیش حاضر است جایش را با کارمند یک لاقبای قرن 21 عوض کند؟ به نظر جواب مثبت است. او کاخ و خدم و حشم زیاد دارد، ولی زندگی اش کسل کننده است و از استانداردهای امروز فاصله دارد. در هراس همیشگی از بیماری است، دندان درد می تواند روزگارش را سیاه کند، تنوع غذایی اش محدود است و به دلیل نبود تکنولوژی مناسب امکان نگهداری خوراکی ها را ندارد و مجبور است با خوراکی های مانده و غیرتازه سر کند. خبرها دیر به او می رسد و مجبور است با اطرافیان محدود خودش دمخور باشد، دنیای او بزرگ نیست. به نظر می رسد کارمند ساده قرن حاضر وضعش خیلی بهتر است و کیفیت زندگی بالاتری دارد، بسیاری بیماری ها از بین رفته اند یا با یک داروی ساده درمان می شوند و او به یمن تکنولوژی از همه جا جهان خبر دارد.
رشد اقتصاد و استانداردهای زندگی نسبت به قبل چشمگیر است، چرا راه دور برویم، تفاوت زندگی با پنجاه شصت سال پیش هم بارز است. رشد اقتصادی را اغلب با شاخص تولید ناخالص داخلی "جی دی پی" نشان می دهند که نشان دهنده خروجی یک اقتصاد است. "جی دی پی" شاخص کارآمدی است، ولی کاستی هایی هم دارد.
گفته اند "جی دی پی" خیلی به کار اقتصادهای خدمات محور نمی آید و بیشتر متناسب با اقتضای دوران صنعتی و کالایی است. هرچه "میزان تولید" محصولات قابل مبادله در بازار بیشتر باشد، این شاخص هم بالاتر است. اما می شود دید که برای بسیاری از خدمات دیجیتالی (از جمله همین تلگرام، گوگل و بسیاری حوزه های خدماتی دولتی و مالی موجود در اینترنت) با وجود ارزش بالا پولی پرداخت نمی شود و در "جی دی پی" جایی ندارند. همچنین بهبود استانداردهای زندگی و کیفیت زیست هم چنانکه باید در نظر گرفته نمی شود. هواپیماها اگر صندلی شان را بیشتر کنند، خروجی اقتصادی و "جی دی پی" افزایش می یابد، ولی روشن است که کیفیت کاهش پیدا می کند. خلاصه که بد نیست در تعبیر و تفسیر این شاخص مفید برخی جوانب را در نظر داشته باشیم.
http://goo.gl/8ohxJl
کانال راهبرد
@RahbordChannel
The Economist
The Economist explains: Why GDP is a poor measure of progress | The Economist
WOULD a feudal king swap places with a present-day insurance clerk? The king has many palaces and armies of servants. But he is also a martyr to toothache. News reaches him slowly. His food is often stale. And he is bored of his courtiers.
درباب یک انتخاب دشوار: مستعمره شدن یا استقلال
دیروز با دوستی در یک گروه بحث شد که بین مستعمره شدن ایران و استقلال از نوع کره شمالی کدام را انتخاب می کنی؟ جواب مشخص من بدون لحظه ای تردید این بود: مستعمره شدن!
بماند که باور ندارم این تنها گزینه های پیش رو باشد و چنین دیدگاهی ساده سازی مسئله است، ولی اگر بین این دو بخواهیم دست به انتخاب بزنیم به نظرم انتخابی درست است که حداکثر آسایش را برای مردم عادی از گوشت و پوست و استخوان به ارمغان بیاورد. این اشتباه رایجی است که مفاهیمی مانند "استقلال" و حفظ "سنت" و "هویت" را چنان تقدسی می بخشیم که فراموش می کنیم اصل دراین میان انسان ها هستند، کشوری "مستقل" باشد، ولی مردمش از قحطی بمیرند و بیماری بیداد کند، چه ارزشی دارد؟ بماند که این گفتمان "استقلال" نیز در نهایت به سود عده ای قدرتمند و به زیان مردم عادی تمام شده است.
مثال دیگر از "استقلال" ژاپن قبل از جنگ جهانی بود، خوشبختانه تاریخ گم نشده است، بد نیست شمه ای از توحش امپراتور "مستقل" ژاپن را ببینیم که چگونه برای بیشتر "مستقل" ماندن روی 3000 اسیر جنگی گازهای شیمیایی و میکربی را آزمایش می کردند، در این آزمایش ها عده ای که از عوارض آن به شکل فجیعی کشته شدند، ولی برخی از زنده ها را هم برای بررسی بیشتر کشتند تا پیامدهای آن را بر احشای داخلی هم ببیند! (در آلمان نازی هم این سابقه داشت). در موردی دیگر تعداد زیادی از زنان چینی و کره ای را به بردگی جنسی گرفتند و به صورت سازمان یافته آنها را در روسپی خانه ها جا دادند که داستانی بسیار غم انگیز است. حادثه نانجینگ هم که نیاز به ذکر دوباره ندارد و از آن نوشته ام. حضور ژاپن "مستقل" در جنگ جهانی دوم با بهانه های واهی دفاع از استقلال میهن را هم که می دانیم.
اگر ژاپن اشغال شده بعد از جنگ جهانی دوم "وابسته" است و قبل از آن "مستقل"، به نظر من با کمال میل باید چنین “وابستگی” را پذیرفت. با این حال، اگر تعریف ما از "استقلال" و "وطن پرستی" اینست، آن را بد فهمیده ایم! کار ما این نیست که با بدوی ترین تعریف ممکن و با عبارت های فریبنده، آتش جهالت را شعله ور کنیم و بر رنج ها بیفزاییم. باید مفاهیمی مانند "استقلال" را به گونه ای تعریف کنیم که انسان های متوسط از پوست و گوشت و استخوان رنج کمتری ببرند و خود را در صلح شکوفا کنند، چنین "مستقل" بودنی است که ارزش زیستن و دفاع دارد.
http://goo.gl/e9zhrL
کانال راهبرد
@RahbordChannel
دیروز با دوستی در یک گروه بحث شد که بین مستعمره شدن ایران و استقلال از نوع کره شمالی کدام را انتخاب می کنی؟ جواب مشخص من بدون لحظه ای تردید این بود: مستعمره شدن!
بماند که باور ندارم این تنها گزینه های پیش رو باشد و چنین دیدگاهی ساده سازی مسئله است، ولی اگر بین این دو بخواهیم دست به انتخاب بزنیم به نظرم انتخابی درست است که حداکثر آسایش را برای مردم عادی از گوشت و پوست و استخوان به ارمغان بیاورد. این اشتباه رایجی است که مفاهیمی مانند "استقلال" و حفظ "سنت" و "هویت" را چنان تقدسی می بخشیم که فراموش می کنیم اصل دراین میان انسان ها هستند، کشوری "مستقل" باشد، ولی مردمش از قحطی بمیرند و بیماری بیداد کند، چه ارزشی دارد؟ بماند که این گفتمان "استقلال" نیز در نهایت به سود عده ای قدرتمند و به زیان مردم عادی تمام شده است.
مثال دیگر از "استقلال" ژاپن قبل از جنگ جهانی بود، خوشبختانه تاریخ گم نشده است، بد نیست شمه ای از توحش امپراتور "مستقل" ژاپن را ببینیم که چگونه برای بیشتر "مستقل" ماندن روی 3000 اسیر جنگی گازهای شیمیایی و میکربی را آزمایش می کردند، در این آزمایش ها عده ای که از عوارض آن به شکل فجیعی کشته شدند، ولی برخی از زنده ها را هم برای بررسی بیشتر کشتند تا پیامدهای آن را بر احشای داخلی هم ببیند! (در آلمان نازی هم این سابقه داشت). در موردی دیگر تعداد زیادی از زنان چینی و کره ای را به بردگی جنسی گرفتند و به صورت سازمان یافته آنها را در روسپی خانه ها جا دادند که داستانی بسیار غم انگیز است. حادثه نانجینگ هم که نیاز به ذکر دوباره ندارد و از آن نوشته ام. حضور ژاپن "مستقل" در جنگ جهانی دوم با بهانه های واهی دفاع از استقلال میهن را هم که می دانیم.
اگر ژاپن اشغال شده بعد از جنگ جهانی دوم "وابسته" است و قبل از آن "مستقل"، به نظر من با کمال میل باید چنین “وابستگی” را پذیرفت. با این حال، اگر تعریف ما از "استقلال" و "وطن پرستی" اینست، آن را بد فهمیده ایم! کار ما این نیست که با بدوی ترین تعریف ممکن و با عبارت های فریبنده، آتش جهالت را شعله ور کنیم و بر رنج ها بیفزاییم. باید مفاهیمی مانند "استقلال" را به گونه ای تعریف کنیم که انسان های متوسط از پوست و گوشت و استخوان رنج کمتری ببرند و خود را در صلح شکوفا کنند، چنین "مستقل" بودنی است که ارزش زیستن و دفاع دارد.
http://goo.gl/e9zhrL
کانال راهبرد
@RahbordChannel
Foreign Policy
Hiroshima, My Father, and the Lie of U.S. Innocence
Why Washington hid Japan’s crimes, and its own, in the reckoning of justice after World War II.
حرف دیروز و امروز نیست، از "حاکمان مردمی" بترسید:
راحت ترین راه برای نابود کردن یک کشور، سپردن قدرت به عوام فریبان است.
کانال راهبرد
@RahbordChannel
راحت ترین راه برای نابود کردن یک کشور، سپردن قدرت به عوام فریبان است.
کانال راهبرد
@RahbordChannel
باور کنید این امام زاده حاجت نمی دهد!
می گویند کتان زمانی طلای سفید مصر به شمار می آمد و از قرن 19 به بازارهای کشورهای اروپایی هم صادر می شد. زمان جمال عبدالناصر با آن شعارهای ناسیونالیسم عربی صنعت کتان هم ملی اعلام شد و دولت تلاش کرد تا این صنعت را با حمایت های خودش در داخل توسعه بدهد. ایجاد کارخانه های دولتی کتان در دلتای نیل و سیاست های حمایتی باعث شد که تولید آن بسیار جذاب شود و بسیاری از کشاورزان کشت کتان را به غلات ترجیح دهند (کاری که هر آدم عاقلی انجام می دهد).
خوب ها را صادر می کردند و بقیه هم در داخل مصرف می شد و ارزی هم به دست دولت می رسید که آن را خرج رتق و فتق امور می کرد. با گشوده شدن بازارهای بین المللی و افزایش رقابت به تدریج اوضاع برگشت، وضع صنایع نازپروده خراب شد و پول کم آوردند و این نارضایتی کارگران را به همراه آورد. سال 2008 در شورشی خونین سرکوب شدند و قضیه سال 2011 بهار عربی را هم که می دانید. دولت به نظر کار غیرعاقلانه ای نکرد، صنعتی را که قرن ها در آن مزیت داشت را حمایت کرد، فعالان نورچشمی صنعت کتان هم کار غیرعاقلانه ای نکردند، وقتی حمایت می شدند، لازم نبود خودشان را زیاد به زحمت بیندازند و برای تحول جدی هزینه کنند. اما (و امایی بزرگ) "دور فلکی بر منهج عدل است" و دنیا حساب کتاب خودش را دارد.
کسانی از تجربه های حمایت دولت گفته اند: "حمایت دولتی ایالات متحده از انرژی های سبز و فناوری های نو" یا "حمایت چینی ها از تولید داخلی خود". بماند که هر و حدیث در این باره کم نیست، برخی نتیجه گرفته اند این حمایت ها می تواند کارساز باشد که اولا مزیت نسبی آن کشور را حمایت کند و دوما به جای جهت دهی با بازار، دنبال روی آن باشد و منطق رقابت را زیاد دستکاری نکند.
بسیاری هواداران وطنی حمایت دولت از تولید داخل، هنوز پیچیدگی های سیاست و مناسبات قدرت را نفهمیده اند، فرض کنید دولتی اینقدر خیرخواه و هوشمند در اقتصاد وجود داشته باشد (به ویژه در صحاری خاورمیانه این شوخی بزرگی است)، به محض ورود دولتی ها به بازی حمایت، دیگر نمی توانند از آن خارج شوند. نورچشمی های حمایت شده زود یاد می گیرند که قیمت حمایت از خود را به حامیان پرداخت کنند و خود بخشی از سیاست می شوند و جایشان را سفت می کنند (از نمونه کره جنوبی و شرق آسیا پیشتر گفته ام). البته ایرادی ندارد کسانی طرفدار مداخله های حمایتی دولت باشند، ولی لازم است بگویند چگونه می خواهند زنگوله را گردن گربه بیندازند، باید نشان دهند چه اتفاقی بیفتد دیگر نیازی به حمایت دولتی نیست و در چه زمانی "شرایط حساس کنونی" دیگر موضوعیت ندارد. به نظرم آن زمان حرف های بامزه ای خواهیم شنید، والله اعلم. 😊
http://goo.gl/Z8Vle1
http://goo.gl/iiao1i
کانال راهبرد
@RahbordChannel
می گویند کتان زمانی طلای سفید مصر به شمار می آمد و از قرن 19 به بازارهای کشورهای اروپایی هم صادر می شد. زمان جمال عبدالناصر با آن شعارهای ناسیونالیسم عربی صنعت کتان هم ملی اعلام شد و دولت تلاش کرد تا این صنعت را با حمایت های خودش در داخل توسعه بدهد. ایجاد کارخانه های دولتی کتان در دلتای نیل و سیاست های حمایتی باعث شد که تولید آن بسیار جذاب شود و بسیاری از کشاورزان کشت کتان را به غلات ترجیح دهند (کاری که هر آدم عاقلی انجام می دهد).
خوب ها را صادر می کردند و بقیه هم در داخل مصرف می شد و ارزی هم به دست دولت می رسید که آن را خرج رتق و فتق امور می کرد. با گشوده شدن بازارهای بین المللی و افزایش رقابت به تدریج اوضاع برگشت، وضع صنایع نازپروده خراب شد و پول کم آوردند و این نارضایتی کارگران را به همراه آورد. سال 2008 در شورشی خونین سرکوب شدند و قضیه سال 2011 بهار عربی را هم که می دانید. دولت به نظر کار غیرعاقلانه ای نکرد، صنعتی را که قرن ها در آن مزیت داشت را حمایت کرد، فعالان نورچشمی صنعت کتان هم کار غیرعاقلانه ای نکردند، وقتی حمایت می شدند، لازم نبود خودشان را زیاد به زحمت بیندازند و برای تحول جدی هزینه کنند. اما (و امایی بزرگ) "دور فلکی بر منهج عدل است" و دنیا حساب کتاب خودش را دارد.
کسانی از تجربه های حمایت دولت گفته اند: "حمایت دولتی ایالات متحده از انرژی های سبز و فناوری های نو" یا "حمایت چینی ها از تولید داخلی خود". بماند که هر و حدیث در این باره کم نیست، برخی نتیجه گرفته اند این حمایت ها می تواند کارساز باشد که اولا مزیت نسبی آن کشور را حمایت کند و دوما به جای جهت دهی با بازار، دنبال روی آن باشد و منطق رقابت را زیاد دستکاری نکند.
بسیاری هواداران وطنی حمایت دولت از تولید داخل، هنوز پیچیدگی های سیاست و مناسبات قدرت را نفهمیده اند، فرض کنید دولتی اینقدر خیرخواه و هوشمند در اقتصاد وجود داشته باشد (به ویژه در صحاری خاورمیانه این شوخی بزرگی است)، به محض ورود دولتی ها به بازی حمایت، دیگر نمی توانند از آن خارج شوند. نورچشمی های حمایت شده زود یاد می گیرند که قیمت حمایت از خود را به حامیان پرداخت کنند و خود بخشی از سیاست می شوند و جایشان را سفت می کنند (از نمونه کره جنوبی و شرق آسیا پیشتر گفته ام). البته ایرادی ندارد کسانی طرفدار مداخله های حمایتی دولت باشند، ولی لازم است بگویند چگونه می خواهند زنگوله را گردن گربه بیندازند، باید نشان دهند چه اتفاقی بیفتد دیگر نیازی به حمایت دولتی نیست و در چه زمانی "شرایط حساس کنونی" دیگر موضوعیت ندارد. به نظرم آن زمان حرف های بامزه ای خواهیم شنید، والله اعلم. 😊
http://goo.gl/Z8Vle1
http://goo.gl/iiao1i
کانال راهبرد
@RahbordChannel
The Economist
Picking winners, saving losers
Industrial policy is back in fashion. Have governments learned from past failures?
شاهی که دلش "توسعه" می خواست.
داریوش همایون جایی نوشته بود برنامه پنجم توسعه (از 1352 تا 1357) یک افتضاح تمام عیار بود، بنا بود نیمی از هزینه آن را سرمایه گذاری های دولت تامین کند که کار دشواری بود. اما در همان سال اول به دلیل جنگ اعراب و اسرائیل و آن بحران نفتی معروف اوضاع تغییر کرد و قیمت نفت چند برابر شد.
درآمد دولتی جهش کرد، آنها هم با خیال راحت هزینه های برنامه را به بیش از دو برابر و نیم افزایش دادند، بدون آنکه ظرفیت اقتصاد را در نظر داشته باشند. آدم های کارنابلدی نبودند، ولی وقتی جامعه با حکومت همراه نباشد خیلی نمی توان عاقلانه کار کرد. گفته شده است کسی از سازمان برنامه و بودجه همان زمان گفته بود: این پول را درمملکت تزریق کنید انقلاب می شود!
مملکتی که نیروی انسانی و زیرساخت حمل و نقل درستی نداشت به روزی افتاد که وصفش کرده اند: کشتی ها برای تخلیه بار در بنادر گاه تا شش ماه منتظر می ماندند، انبوه کالاها زیر آفتاب و باران از بین می رفتند یا برای تخلیه محوطه گمرگ زیر بولدوزرها له می شدند، سیمان هایی که آنقدر منتظر کامیون ماندند که سنگ شدند و هزاران کامیونی که به دلیل نداشتن راننده در بیابان ها خاک می خوردند!
پیامد آن برنامه تورم بالا بود که نارضایتی را در جامعه افزود، چنانکه می شود انتظار داشت این تزریق پول نفت، فساد افسار گسیخته ای هم همراه آورد. شاه ایران می خواست بهترین ها را داشته باشد، ولی توجه نداشت که یکشبه نمی شود مملکت را متحول کرد، در طی مدتی کوتاه چهره کشور تغییری اساسی کرده بود و راه قرن ها را رفته بود، ولی ریشه اش را آفت زده بود و فقط با درآمد نفت سرپا مانده بود.
پادشاه ناخوش احوال و دارای کیش شخصیت در همسایگی آن امپراتوری شریر کمونیستی خطاهایی مهلک کرد. کسانی گفته اند به دلیل بیماری می خواست تا زمانی که زنده است کاری کند کارستان، ولی بعید بود در جامعه آن زمان می توانست کاری پیش ببرد. وقتی از دانشگاه های کشوری بیش از اهل علم و کارآفرین، چریک و مخالف سیاسی بیرون بیاید، دیگر آرزوهای پادشاه برای "ژاپن دوم شدن" نمی توانست اهمیتی داشته باشد.
کانال راهبرد
@RahbordChannel
داریوش همایون جایی نوشته بود برنامه پنجم توسعه (از 1352 تا 1357) یک افتضاح تمام عیار بود، بنا بود نیمی از هزینه آن را سرمایه گذاری های دولت تامین کند که کار دشواری بود. اما در همان سال اول به دلیل جنگ اعراب و اسرائیل و آن بحران نفتی معروف اوضاع تغییر کرد و قیمت نفت چند برابر شد.
درآمد دولتی جهش کرد، آنها هم با خیال راحت هزینه های برنامه را به بیش از دو برابر و نیم افزایش دادند، بدون آنکه ظرفیت اقتصاد را در نظر داشته باشند. آدم های کارنابلدی نبودند، ولی وقتی جامعه با حکومت همراه نباشد خیلی نمی توان عاقلانه کار کرد. گفته شده است کسی از سازمان برنامه و بودجه همان زمان گفته بود: این پول را درمملکت تزریق کنید انقلاب می شود!
مملکتی که نیروی انسانی و زیرساخت حمل و نقل درستی نداشت به روزی افتاد که وصفش کرده اند: کشتی ها برای تخلیه بار در بنادر گاه تا شش ماه منتظر می ماندند، انبوه کالاها زیر آفتاب و باران از بین می رفتند یا برای تخلیه محوطه گمرگ زیر بولدوزرها له می شدند، سیمان هایی که آنقدر منتظر کامیون ماندند که سنگ شدند و هزاران کامیونی که به دلیل نداشتن راننده در بیابان ها خاک می خوردند!
پیامد آن برنامه تورم بالا بود که نارضایتی را در جامعه افزود، چنانکه می شود انتظار داشت این تزریق پول نفت، فساد افسار گسیخته ای هم همراه آورد. شاه ایران می خواست بهترین ها را داشته باشد، ولی توجه نداشت که یکشبه نمی شود مملکت را متحول کرد، در طی مدتی کوتاه چهره کشور تغییری اساسی کرده بود و راه قرن ها را رفته بود، ولی ریشه اش را آفت زده بود و فقط با درآمد نفت سرپا مانده بود.
پادشاه ناخوش احوال و دارای کیش شخصیت در همسایگی آن امپراتوری شریر کمونیستی خطاهایی مهلک کرد. کسانی گفته اند به دلیل بیماری می خواست تا زمانی که زنده است کاری کند کارستان، ولی بعید بود در جامعه آن زمان می توانست کاری پیش ببرد. وقتی از دانشگاه های کشوری بیش از اهل علم و کارآفرین، چریک و مخالف سیاسی بیرون بیاید، دیگر آرزوهای پادشاه برای "ژاپن دوم شدن" نمی توانست اهمیتی داشته باشد.
کانال راهبرد
@RahbordChannel
❤1
در باب خواب های یک شاه برای توسعه ایران
از برخی آمارهای ایران در سال 1356 نوشته اند: درآمد سرانه ایران در طی 30 سال حدود سی برابر شده بود، نرخ بیکاری کمتر از 3 درصد و کمبود کارگر ماهر و ساده ایرانی باعث شده بود نه تنها دستمزدها افزایش قابل ملاحظه داشته باشد، بلکه حدود یک میلیون کارگر خارجی از افغانستان و فیلیپین و کره جنوبی در ایران به کار مشغول باشند. چهار سال رشد متوسط ایران حدود 8 درصد بود و سهم رشد بخش غیرنفتی تا 15 درصد هم می رسید.
برخی توسعه یافتگی ایران را با الهام از کشورهای دیگری مثل چین، کره جنوبی، حوزه نوردیک و مانند آن مطرح می کنند، حرف نادرستی نیست، اما به نظرم پیش از آن باید به گذشته خودمان بنگریم. در دوران پهلوی ها رجال استخوانداری مانند فروغی، رزم آرا، داور، تیمورتاش، ابتهاج، همایون و مانند آنها کم نبودند. شنیده ام که شاه پیش از آن مستی نفتی 1352 اینجا و آنجای کشور سر می کشید و عزمی جزم برای صنعتی شدن داشت و چهره کشور هم تغییری اساسی کرد، هرچند نابرابری چنانکه می شود در کشوری مثل ایران انتظار داشت افزایشی چشمگیر داشت و نارضایتی ها مردم به دلایل متعدد رو به افزایش بود.
حکومت پهلوی از نظر آمار اقتصادی عملکرد خوبی داشت و آن به اصطلاح توسعه آمرانه و پروژه مدرنیزاسیون کشور را به سرعت پیش می برد، ولی اقبالی نداشت. اکثریتی از مردم اقدامات شاه خودبزرگ بین و دوروبری هایش نفرت داشتند و خودکامگی او بلای جانش شد. قضاوتی درباره ان دوران ساده نیست، ولی یک ویژگی مهم آن دوران نقش پررنگ دولت در توسعه بود.
حال که توسعه لیبرالی برای بسیاری شبیه ناسزاست و از نقش اساسی دولت در توسعه صحبت می شود، چه تضمینی است تلخی های گذشته تکرار نشود؟ دخالت های دولتی در اقتصاد کم وبیش همه جا مترادف با فساد و به وجود آمدن نورچشمی ها بوده است، بماند که رشد اولیه هم زودگذر است و بعد از یک دوره رونق، رکود نفسگیر فرا می رسد (رشد سریع ژاپن در دهه 90 را به یاد آورید که بنا بود کاری کنند کارستان، حالا دیگر خبری از افسانه بافی ها نیست. گفته می شود همین سرنوشت را باید برای چین و کره جنوبی هم انتظار داشت، نگاهی به نظریه چرخه های تجاری اتریشی ها بیندازید).
از آن طرف هم این سوالی جدی مطرح است: دولت نباشد، کار را به دست کدام "مردم" بسپاریم؟ روی کدام "نهادها" حساب کرده ایم؟ اگر در مملکت توریست نباشی، می دانی که کار در این حوالی بسیار دشوارتر از این حرفهاست. 😊
کانال راهبرد
@RahbordChannel
از برخی آمارهای ایران در سال 1356 نوشته اند: درآمد سرانه ایران در طی 30 سال حدود سی برابر شده بود، نرخ بیکاری کمتر از 3 درصد و کمبود کارگر ماهر و ساده ایرانی باعث شده بود نه تنها دستمزدها افزایش قابل ملاحظه داشته باشد، بلکه حدود یک میلیون کارگر خارجی از افغانستان و فیلیپین و کره جنوبی در ایران به کار مشغول باشند. چهار سال رشد متوسط ایران حدود 8 درصد بود و سهم رشد بخش غیرنفتی تا 15 درصد هم می رسید.
برخی توسعه یافتگی ایران را با الهام از کشورهای دیگری مثل چین، کره جنوبی، حوزه نوردیک و مانند آن مطرح می کنند، حرف نادرستی نیست، اما به نظرم پیش از آن باید به گذشته خودمان بنگریم. در دوران پهلوی ها رجال استخوانداری مانند فروغی، رزم آرا، داور، تیمورتاش، ابتهاج، همایون و مانند آنها کم نبودند. شنیده ام که شاه پیش از آن مستی نفتی 1352 اینجا و آنجای کشور سر می کشید و عزمی جزم برای صنعتی شدن داشت و چهره کشور هم تغییری اساسی کرد، هرچند نابرابری چنانکه می شود در کشوری مثل ایران انتظار داشت افزایشی چشمگیر داشت و نارضایتی ها مردم به دلایل متعدد رو به افزایش بود.
حکومت پهلوی از نظر آمار اقتصادی عملکرد خوبی داشت و آن به اصطلاح توسعه آمرانه و پروژه مدرنیزاسیون کشور را به سرعت پیش می برد، ولی اقبالی نداشت. اکثریتی از مردم اقدامات شاه خودبزرگ بین و دوروبری هایش نفرت داشتند و خودکامگی او بلای جانش شد. قضاوتی درباره ان دوران ساده نیست، ولی یک ویژگی مهم آن دوران نقش پررنگ دولت در توسعه بود.
حال که توسعه لیبرالی برای بسیاری شبیه ناسزاست و از نقش اساسی دولت در توسعه صحبت می شود، چه تضمینی است تلخی های گذشته تکرار نشود؟ دخالت های دولتی در اقتصاد کم وبیش همه جا مترادف با فساد و به وجود آمدن نورچشمی ها بوده است، بماند که رشد اولیه هم زودگذر است و بعد از یک دوره رونق، رکود نفسگیر فرا می رسد (رشد سریع ژاپن در دهه 90 را به یاد آورید که بنا بود کاری کنند کارستان، حالا دیگر خبری از افسانه بافی ها نیست. گفته می شود همین سرنوشت را باید برای چین و کره جنوبی هم انتظار داشت، نگاهی به نظریه چرخه های تجاری اتریشی ها بیندازید).
از آن طرف هم این سوالی جدی مطرح است: دولت نباشد، کار را به دست کدام "مردم" بسپاریم؟ روی کدام "نهادها" حساب کرده ایم؟ اگر در مملکت توریست نباشی، می دانی که کار در این حوالی بسیار دشوارتر از این حرفهاست. 😊
کانال راهبرد
@RahbordChannel
❤1
در باب یک هولوکاست معنوی!
می گویند فروپاشی امپراتوری عثمانی شوکی بزرگ برای مسلمانان بود، تا مدتها باورشان نمی شد آن سیستم قدرتمند با قلمرویی وسیع چنین پاره پاره شود. شاید دهه 1990 و از بین رفتن آن امپراتوری شیطانی سرخ در شمال ایران هم برای برخی چنین بود، هنوز هم متوهمانی هستند که با حسرت از آن دوران باشکوه خلقی! یاد می کنند.
این روزها می بینم که چین مورد علاقه بسیاری قرار گرفته است، کسانی در داخل بر این باورند که چینی ها هنوز در برابر جریان سرمایه داری جهانی وانداده اند و با حفظ هویت خود توانسته اند مقابل ایدئولوژی سرمایه داری یعنی "لیبرال دموکراسی" مقاومت کنند (بماند که اختلاف ها در این باره کم نیست). این روزها سالگرد انقلاب فرهنگی چین است که از سال 1966 تا 1976 ادامه داشت، گردبادی که همه شئون زندگی چینی ها را در نوردید. توصیف جالبی از آن کرده اند: زمانی که دانشجوها استادانشان را شکنجه می کردند، کارمندان خبرچین روسایشان بودند و فرزندان والدینشان را می کشتند!
کسانی از صدها هزار کشته آن دوران گفته اند و جاهای دیگر نوشته اند بر اثر قحطی و مانند آن تا 30 میلیون نفر در چین تلف شدند. همچنین نقل کرده اند از آنجا که بنا به تفسیرحزب کمونیست، آمار علم بورژواها تلقی می شد، در ان دوره درخشان! آمار را کنار گذاشتند و حاصل را هم که دیدیم، بی برنامگی و قحطی.
گفته اند تلاش زیادی شده است خاطره آن دوران ده ساله از ذهن چینی ها جوان زدوده شود و گویا ناموفق هم نبوده اند. اما رئیس جمهور جدید چین گویا سودای تکرار همان دوران را دارد، می بیند که نابرابری زیاد شده است و آرمان ها دارند از دست می روند، به نظر می رسد بدش نمی آید دوباره جامعه را به راه خلقی پیشین برگرداند، اما با شرایط کنونی بعید است. برای برگرداندن عقربه ساعت جهد بی حاصل می کنند. پیش بینی کار متخصصان فال قهوه است، ولی برایم بسیار جالب خواهد بود در صورت بروز تحول بنیادین در چین واکنش هواداران وطنی آنها چیست، همان هایی که دنبال "توسعه بومی" هستند، والله اعلم.
http://goo.gl/3p5NTY
پ.ن: دیدم اکونومیست برای توصیف انقلاب فرهنگی چین از هولوکاست معنوی استفاده کرده است، عنوان را هم تغییر دادم.
کانال راهبرد
@RahbordChannel
می گویند فروپاشی امپراتوری عثمانی شوکی بزرگ برای مسلمانان بود، تا مدتها باورشان نمی شد آن سیستم قدرتمند با قلمرویی وسیع چنین پاره پاره شود. شاید دهه 1990 و از بین رفتن آن امپراتوری شیطانی سرخ در شمال ایران هم برای برخی چنین بود، هنوز هم متوهمانی هستند که با حسرت از آن دوران باشکوه خلقی! یاد می کنند.
این روزها می بینم که چین مورد علاقه بسیاری قرار گرفته است، کسانی در داخل بر این باورند که چینی ها هنوز در برابر جریان سرمایه داری جهانی وانداده اند و با حفظ هویت خود توانسته اند مقابل ایدئولوژی سرمایه داری یعنی "لیبرال دموکراسی" مقاومت کنند (بماند که اختلاف ها در این باره کم نیست). این روزها سالگرد انقلاب فرهنگی چین است که از سال 1966 تا 1976 ادامه داشت، گردبادی که همه شئون زندگی چینی ها را در نوردید. توصیف جالبی از آن کرده اند: زمانی که دانشجوها استادانشان را شکنجه می کردند، کارمندان خبرچین روسایشان بودند و فرزندان والدینشان را می کشتند!
کسانی از صدها هزار کشته آن دوران گفته اند و جاهای دیگر نوشته اند بر اثر قحطی و مانند آن تا 30 میلیون نفر در چین تلف شدند. همچنین نقل کرده اند از آنجا که بنا به تفسیرحزب کمونیست، آمار علم بورژواها تلقی می شد، در ان دوره درخشان! آمار را کنار گذاشتند و حاصل را هم که دیدیم، بی برنامگی و قحطی.
گفته اند تلاش زیادی شده است خاطره آن دوران ده ساله از ذهن چینی ها جوان زدوده شود و گویا ناموفق هم نبوده اند. اما رئیس جمهور جدید چین گویا سودای تکرار همان دوران را دارد، می بیند که نابرابری زیاد شده است و آرمان ها دارند از دست می روند، به نظر می رسد بدش نمی آید دوباره جامعه را به راه خلقی پیشین برگرداند، اما با شرایط کنونی بعید است. برای برگرداندن عقربه ساعت جهد بی حاصل می کنند. پیش بینی کار متخصصان فال قهوه است، ولی برایم بسیار جالب خواهد بود در صورت بروز تحول بنیادین در چین واکنش هواداران وطنی آنها چیست، همان هایی که دنبال "توسعه بومی" هستند، والله اعلم.
http://goo.gl/3p5NTY
پ.ن: دیدم اکونومیست برای توصیف انقلاب فرهنگی چین از هولوکاست معنوی استفاده کرده است، عنوان را هم تغییر دادم.
کانال راهبرد
@RahbordChannel
Foreign Policy
Is China Returning to the Madness of Mao’s Cultural Revolution?
The song most representative of China’s Cultural Revolution — the 10-year period between 1966 and 1976 of anarchy and anti-authority mania, where students tortured their…