راهبرد
12.1K subscribers
660 photos
137 videos
18 files
1.11K links
يادداشت هاي توسعه ایران

امیرحسین خالقی

تماس:

t.me/AmirHosseinKHQ
و
twitter.com/amirkhaleqi
و
joinclubhouse.com/@amirkhaleqi
و
instagram.com/amirhosseinkhqi

حمایت از راهبرد:

http://hamibash.com/rahbordchannel
Download Telegram
یک قانون اقتصاد به زبان ساده

در اقتصاد قانون معروفی به نام "قانون سه" هست که "عرضه تقاضای خود را به وجود می آورد" و می توان ادعا کرد همواره میان عرضه و تقاضا در اقتصاد تعادل برقرار است. این قانون منسوب به ژان باتیست سه اقتصاددان فرانسوی است. اما معنای آن چیست؟

در یک جامعه که در آن تقسیم کار و مبادله حاکم است، هر فرد چیزی را تولید می کنند که فکر می کند برای بقیه مطلوبیت دارد و امیدوار است دیگران همه چیزهایی را تولید کنند که او خواهان آنهاست. کسی ابریشم تولید می کند تا آن را به کشاورزی که طالب ابریشم است بفروشد و در ازای آن گندم دریافت می کند. در واقع افراد برای مصرف دست به تولید می زنند. ابداع سیستم پولی هدفی جز ساده کردن این مبادله ها نداشته است، قیمت هم سیگنالی برای تشخیص بهتر مطلوبیت های دیگران است.

اما تولید نوعی قمار و خطر کردن است، می دانیم که ارزش امری ذهنی است و اگر مشتری کالایی را مطلوب و ارزشمند تلقی نکند، آن کالا ارزش اقتصادی نخواهد داشت. خود فرایند تولید ارزشی ایجاد نمی کند، بلکه مهم اینست که چه چیزی برای چه کسی تولید شده است. از این رو می توان گفت ارزش کالا و خدماتی نیز که هر فرد یا گروه می تواند خریداری کند، درست برابر با "ارزش بازار" کالا یا خدماتی است که عرضه کرده است.

کسانی ادعا می کنند اگر پس انداز در یک اقتصاد زیاد و مصرف کم باشد، شاهد رکود خواهیم بودیم و محصولات روی دست تولیدکننده ها می ماند و بیکاری افزایش می یابد، پس باید کاری کرد که پس انداز کمتر و مصرف بیشتر شود (تحریک تقاضا) تا اقتصاد از رکود خارج شود. آنها مداخله دولت ها، چاپ پول و وام ارزان را پیشنهادی می کنند. می توان دید که بنا به "قانون سه" چنین استدلالی درست نیست.

تقاضا را ارزش بازار محصولات عرضه شده به بازار تعیین می کند و اگر تقاضا به حد کافی نیست، به این معناست که تولیدکننده ارزیابی درستی از مطلوبیت مصرف کنندگان نداشته است. پس باید موانع را از پیش روی کارآفرینان برداشت و از مهمترین آنها تصحیح قیمت هاست تا بتوانند به ارزیابی واقعی تری از مطلوبیت ها برسند.

https://goo.gl/HvL4S4

کانال راهبرد
@RahbordChannel
سرمایه داری بد نیست!

در 25 سال گذشته هر روز 137 هزار نفر در جهان از وضعیت فقر مطلق بیرون آمده اند.

کانال راهبرد
@RahbordChannel
فروپاشی دلار

کسانی در این حوالی پایان حکومت دلار را پیش بینی می کنند، ولی فروپاشی دلار به چه معناست؟ زمانی که دلار چنان بی ارزش شود که تمام دارندگان بخواهند به هر قیمتی آن را بفروشند و کسی خریدار آن نباشد فروپاشی دلار رخ داده است.

برای فروپاشی دلار سه پیش فرض لازم است؛ نخست تضعیف شدید دلار در مقایسه با دیگر ارزهاست، یعنی همین حالتی که اکنون هم شاهدش هستیم، 19 تریلیون دلار بدهی ملی امریکاست و میزان آن حتی از کل تولید ناخالص داخلی امریکا هم بیشتر است.

دوم، مطرح شدن ارز جایگزین است، دلار ارز رایج در بسیاری از مبادلات بین المللی و ذخیره کشورهاست، ارزی که به عنوان جانشین خود را مطرح کرده است یوآن چینی هاست. این جانشینی ساده نیست، هرگونه کاهش ارزش دلار در درجه نخست به زیان چینی هاست که حدود یک تریلیون دلار از اوراق خزانه امریکا را در اختیار دارند، به نوعی آتش زدن به مال خودی است.

سوم، بزور بحرانی که اعتماد به دلار را از بین ببرد و ارزش آن به شکل جدی افت کند تا کشورهای دیگر و مهمتر از همه ژاپن و چین بخواهند بدهی هایشان را وصول کنند و البته به جای امریکا، بازارهای صادراتی جایگزین داشته باشند. در حال حاضر بزرگترین مشتری چین امریکاست، چرا بخواهد آن را ورشکست کنند؟

در صورت فروپاشی دلار، اقتصاد جهان دچار مشکل می شود و دارندگان آن در صدد جایگزین کردن آن با دیگر ارزها و طلا و مانند آن خواهند شد. نرخ بهره در امریکا بسیار بالا می رود، قیمت کالای وارداتی به شدت افزایش می یابد و انفجار تورمی رخ می دهد.

در همین حال صادرات بالا می رود و یک رونق کوتاه را شاهد هستیم، ولی تورم و نرخ بهره بالا بسیاری از کسب و کارها را تعطیل می کند و بیکاری افزایش می یابد و اقتصاد به رکود می رود.

البته چنین سناریویی بعید است هیچگاه رخ دهد، اگر هم شروع شد به انتها نمی رسد، آن وسط یک جنگ جهانی مختصر هم داریم، والله اعلم.

https://goo.gl/LJssFZ

کانال راهبرد
@RahbordChannel
با بازار هرکه در افتاد ور افتاد!

پیروان مکتب اتریش (اتریشی‌ها) را می‌توان کم وبیش از رادیکال‌ترین هواداران بازار آزاد دانست، آنچه آنان بیش از همه به آن نقد دارند، مداخله‌های دولت در اقتصاد است. تحریک تقاضا، تعیین نرخ بهره، سیاست پولی، بازتوزیع و بسیاری از دیگر از مداخله‌های دولت در مکتب اتریش ناپذیرفتنی است، چیزی که آن را با بسیاری از هواداران اقتصاد رایج متفاوت می‌کند.

اصل در مکتب اتریش بر این است که بازار بهترین فرآیند برای توزیع بهینه منابع در اقتصاد است و مداخله در آن کاهش کارآیی را به همراه دارد. اتریشی‌ها تا آنجا پیش می‌روند که حتی وجود بانک مرکزی به‌عنوان نهادی دولتی برای تنظیم بخش پولی را هم نالازم می‌شمارند. در این یادداشت دنیای اقتصاد به مرور بسیار کوتاهی از دیدگاه های مکتب اتریش در اقتصاد پرداخته ام

لینک یادداشت دنیای اقتصاد:
https://goo.gl/54Mzoa

کانال راهبرد
@RahbordChannel
سهم کشورها در اقتصاد جهان

امریکا حدود یک چهارم و چین 15 درصد کل اقتصاد جهان را تشکیل می دهند، ایران اقتصاد 26 دنیا با کمی بیش از 0.5 درصد کل تولید ناخالص جهانی است.

کانال راهبرد
@RahbordChannel
دولت یاغی ها

استیو بنن استراتژیست ارشد دولت ترامپ توجه بسیاری را برانگیخته است و خیلی ها او را مغز متفکر دولت جدید می دانند که تاثیر زیادی روی رئیس جمهور دارد. زندگی غریبی داشته و از خدمت در نیروی دریایی تا ساختن فیلم مستند فعال بوده است. همکاران سابقش او را ادم باهوش و مطلعی می دانند.

در همین مدت شایعات پشت سر او زیاد بوده است: فاشیست، نژاد پرست، آنارشیست. او را چهره اصلی در وضع محدودیت های اخیر ورود مهاجران به امریکا می دانند. اما آنچه بیشتر در او و دیدگاه هایش پررنگ است ملی باوری (ناسیونالیسم) است. او گفته است که دولت جدید در پی برگرداندن عظمت امریکاست و جهانی شدن را جدی نمی گیرد.

او مخالف ورود گسترده مهاجران به امریکاست، رسانه ها را اهل زد و بند می داند که بیش از منافع ملی کشور به به فکر جیبشان هستند، نگران فرهنگ والایی است که دارد از بین می رود، به دولتی ها به چشم اهل بخیه هایی نگاه می کند که به جای دنبال کردن منافع مردم به فکر پر کردن جیبشان هستند. دنبال حمایت از اقتصاد امریکاست و با برداشتن مرزها و جهانی شدن تجارت مشکل جدی دارد.

از بازگشت به ریشه های یهودی-مسیحی صحبت می کند و این ریشه ها را باید در برابر یک چیز فهمید: اسلام گرایی. حرفش این است که قبلی ها به اندازه کافی به تهدید اسلام گرایی نپرداخته اند و با سیاسی کاری تهدید جدی آن را ندیده گرفته اند. می گویند از 11 سپتامبر به سیاست به طور جدی رو آورده است و عجیب نیست چنین دیدگاهی داشته باشد.

حرفش این است که به جای جهانی شدن و گرفتن نقش همکارانه با دیگر کشورها باید به حاکمیت امریکا فکر کرد، منزوی شدن را پیشنهاد نمی کند، ولی رقابتی عمل کردن را می پسندد، از قرار نظریه برخورد تمدن های هانتینگتون هم روی او اثر گذار بوده است. زمانی خودش را لنینیست توصیف کرده است، به این معنا که می خواهد نظم مستقر را به هم بریزد و طرحی نو در اندازد.

امریکا کشور پیچیده ای است و هر ایده ای امکان عملی شدن پیدا نمی کند، ولی می شود حدس زد که این دولت ملی گرا مماشات کمتری با ایران خواهد داشت؛ کشوری که به قول یکی از تحلیلگران با نفرت همسایگانش احاطه شده است، والله اعلم.

https://goo.gl/wnNM3q

کانال راهبرد
@RahbordChannel
اقتصاد کینزی به زبان آدمیزاد

کینز اقتصاد دان مشهور زمانی گفته بود در طول تاریخ همیشه میل بشر به پس انداز قوی تر از میل به سرمایه گذاری بوده است. حرف او این بود که مردم ترجیح می دهند ثروتی که پس از رفع نیازهای مصرفی شان می مانند را پس انداز کنند تا آنکه خطر کنند و پول بی زبان را برای تولید ثروت بیشتر و خیر جمعی به کار اندازند.

از این رو مرد اقتصاددان استدلال می کرد اینکه ملت به جای مصرف یا سرمایه گذاری سراغ پس انداز می روند، برای اقتصاد خوب نیست. این به معنای کم شدن تقاضا در اقتصاد است و باعث می شود که بخشی از منابع اقتصادی جامعه در سمت عرضه و تولید بیکار بمانند.

او معتقد بود که اگر سرمایه گذاری و مصرف به مقدار کافی بود و تقاضا وجود داشت، آن منابع دیگر بیکار نمی ماندند. پیشنهادش این بود که دولت ها دست به کار شوند و با تحریک تقاضا ریشه این بیکاری را بخشکانند. او می گفت هرچقدر جامعه ثروتمندتر باشد، از آنجا که میزان پس انداز بالاتر می رود، این مشکل حادتر هم می شود.

اهل دل می گفتند اینکه تقاضا پایین است و باید آن را افزایش داد، خیلی مبهم است، بیشتر توضیح می دهید؟ جواب کینز این بود، اگر می بینید تولید به حد کافی نیست و به آن حد "تولید بالقوه" مطلوب نرسیده است و بیکاری هست، به خاطر کمبود تقاضاست.

منتقدان می گفتند اگر تولید و عرضه به حد کافی نیست، شاید قرار بوده چنین باشد، اینها اگر تولیدکننده بودند با همین شرایط محصولی مناسب که خواهان داشته باشد تولید می کردند، وانگهی اگر خیلی مشکل تقاضا دارند، جنس خوب بیرون از کشور هم خریدار دارد، صادر کنند تا مشکل حل شود. اگر نمی توانند شاید عیب از خودشان باشد یا مقرراتی که دست و پایشان را بسته است.

کینز پاسخ می داد: خیر، اگر دولت دست بجنباند و با سیاست های مناسب تقاضا را بالا می برد، می بینید که تولید به حد بالقوه و مطلوب می رسد و مسائل حل می شود. می پرسیدند: آن حد مطلوب را چطور بفهمیم؟ پاسخ می شنیدند: اگر بالا بردید و از جایی به بعد دیدید به جای افزایش تولید و اشتغال به تورم انجامید، بدانید که ظرفیت خالی پر شده است و به حد مطلوب رسیدید.

در عمل چه شد؟ در بسیاری موارد تورم بالا رفت بدون آنکه بیکاری پایین بیاید. در نگاه اول هم به نظر می رسید، دولت مداخله ای می کند و بعد از رفع و رجوع شدن مشکل می تواند کنار بایستد و اقتصاد کار خودش را می کند، ولی هرچقدر جلو رفتیم نیاز به مداخله ها بیشتر و بیشتر شد و کسر بودجه های بالا و ناکارآمدی اقتصاد حاصل این سیاست ها بود. به نظر می رسد مداخله دولت ها در اقتصاد خیلی عاقبت ندارد، والله اعلم.

پ.ن: این متن با الهام از کتاب معرفت شناسی اقتصاد دکتر موسی غنی نژاد نوشته شده است.

کانال راهبرد
@RahbordChannel
اقتصاد از زبان پرزیدنت (برگرفته از یک مصاحبه واقعی)

خبرنگار -بعد از 70 سال کشور ما دچار "کسری" شده است، این شما را اذیت نمی کند آقای رئیس جمهور؟ شما در عمر سیاسی تان بارها به این قضیه اعتراض کرده اید و از پیشرو نبودن ما در تجارت انتقاد کرده اید، حالا راه حل تان چیست؟

ریگان -شما گفتید "کسری"، منظورتان بحث تراز تجاری (تفاوت صادرات و واردات) است؟

خبرنگار -بله، ما برای اولین بار بعد از 1914 (سال شروع جنگ جهانی اول) یک کشور بدهکار شده ایم.

ریگان - فکر نمی کنم، اینکه تصور می کنید "کسری تجاری یعنی بدهکار شدن کشور" درست نیست. دولت نیست که بیشتر از آنچه از صادرات به کشور برمی گردد، صرف واردات کرده است، مردم ما، اهالی کسب و کار، شرکت ها و کارآفرین های ما از آنها استفاده کرده اند.

این طور به قضیه نگاه کنید که مردم امریکا بیش از آنکه بفروشند خرید کرده اند. از قضا، این عدد و رقم های صادارت و واردات همه چیز را به ما نمی گویند، برای مثال در ارقام صادرات سهم بخش خدمات در نظر گرفته نمی شود. البته تفاوت های فنی زیادی بیان این دو رقم هست که اینجا واردش نمی شوم.

اما بگذارید نکته ای را خاطر نشان کنم که "کسری" ای که باید نگرانش باشیم و از همه مهمتر است، کسری هزینه های دولت است، یعنی دولت بیشتر از دخل اش سراغ خرج کردن برود، جای دیگری دنبال مصیبت نگردید.

در مورد کسری در تجارت و بازرگانی هم باید بگویم که از سال 1790 تا 1875 به مدت 85 سال با همین وضعیت روبه رو بودیم و واردات ما از صادراتمان بیشتر بود، از همان سال ها بود که ما بدل به قدرتی شدیم که الان هستیم. همان الان هم می بینید که با وجود این کسری تجاری در 33 ماه گذشته هشت میلیون شغل جدید ایجاد شده است.

درست است از 1979 حدود 1.6 میلیون شغل در بخش تولید از بین رفته است، ولی در عوض 9 میلیون شغل جدید در صنعت گردشگری و حوزه خدمات ایجاد شده است. ما از بازگشت خوبی داشتیم، تورم را پایین آوردیم، نرخ بهره هم در حال کاهش است.

این عملکرد کم نظیر همراه با همین کسری تجاری اتفاق افتاده است، اما در دهه 1930 که نرخ بیکاری به 25 درصد رسیده بود و آن رکود وحشتناک حاکم شده بود تا ده سال تراز تجاری ما مثبت بود تا اینکه جنگ جهانی دوم شروع شد و رکود را پایان داد. برای همین فکر می کنم اغراق است که بگوییم ما یک کشور بدهکار شده ایم.

کانال راهبرد
@RahbordChannel
در باب فساد

رتبه ایران در شاخص برداشت از فساد از سال 2004 (حدود سال 1383) از گزارش دیوان محاسبات کشور

کانال راهبرد
@RahbordChannel
در باب مضرات قانون حداقل دستمزد

حدود دو سال پیش مدیر عامل یک شرکت امریکایی تصمیم گرفت، با کاهش حقوق و مزایای دریافتی‌اش طی سه سال حداقل حقوق سالانه کارکنان را به 70 هزار دلار برساند. این شرکت در سیاتل ایالات متحده قرار دارد و در حوزه خدمات کارت‌های اعتباری فعال است. بسیاری از این تصمیم استقبال کردند و این کار انسان‌دوستانه در رسانه‌ها بسیار صدا کرد.

اما این تصمیم پیامدهای ناخواسته‌ای هم داشت، برخی از مشتریان قدیمی شرکت آن را رها کردند، زیرا فکر می‌کردند در آینده قیمت خدمات آن افزایش خواهد یافت و کسانی هم معتقد بودند این قبیل طرح‌ها سیاسی کاری و خودنمایی است. مهمتر از همه برخی از کارکنان ارزشمند شرکت آن را ترک کردند، حرف این بود که انصاف در پرداخت‌ها رعایت نمی‌شود. اگر یک کارمند کم تجربه حداقل 70 هزار دلار حقوق می‌گیرد، پس باتجربه‌های قدیمی باید رقم بسیار بیشتری دریافت کنند.

در این یادداشت دنیای اقتصاد سعی کرده ام استدلال کنم قانون حداقل دستمزد اجباری برخلاف ادعاها کمکی به نیروی کار نمی کند، اینکه دولت کارفرمایان را اجبار کند که فلان مبلغ را به کارکنان بپردازید در مودبانه ترین تعبیر زبل بازی اهالی سیاست است که می خواهند از جیب دیگران محبوبیت بخرند.

منطق درست کار روشن است، دو طرف با هم توافقی می کنند و کارفرما باید طبق قرارداد تعهدات خود را سر زمان مشخص عملی کند و قانون هم باید در اجرای چنین قراردادی حامی کارکنان باشد، در این میان خوبیت ندارد دولتی ها برای قراردادهای مردم شرط و شروط بگذارند.

لینک یادداشت دنیای اقتصاد:
https://goo.gl/YwViNA

کانال راهبرد
@RahbordChannel
یک خطای رایج در اقتصاد

فرض کنید کسی استدلال می کند این حرف که زمان رانندگی باید کمربند ایمنی ببندیم حرف مفت است، خیلی ها همچنان در تصادفات رانندگی می می میرند و بستن یا نبستن کمربند چندان توفیری در ماجرا ندارد. شاید اگر به او بگوییم قرار نبوده است جلوی همه مرگ و میرها را بگیرد و کاهش آن هم عالی است، باز هم نپذیرد.

به این نوع استدلال ها "مغالطه نیروانا" گفته می شود، در این مغالطه طرف وضعیت فعلی را با یک وضعیت آرمانی و بدون نقص مقایسه می کند و آن را نقد می کند. انگار که یک راه حل نهایی برای مسئله وجود دارد. در اینجا حرف از مقایسه دو گزینه در دسترس و واقعی نیست، بلکه واقعیت با یک آرمان خیالی و دسترس ناپذیر مقایسه می شود و البته با این حربه می توان هرچیزی را نقد کرد.

این مغالطه نام خود را از اقتصاددان نامدار، هارلد دمستز، گرفته است. او گله داشت که اهالی اقتصاد وضعیت نهادی واقعی را با حالت های ایده آل مقایسه می کنند و آن را رد می کنند، در حالیکه باید حالت های واقعی را با هم مقایسه کرد و رویکرد نهادی تطبیقی درست چیزی جز این نیست.

در بحث های اقتصاد بازار آزاد زیاد به این موضوع بر می خوریم که اهل دل می گویند از آنجا که وضع مملکت با حالت رقابت کامل فاصله دارد و "شکست بازار" داریم، پس دولت باید وارد عمل شود. هرچقدر هم شواهد ارائه می کنیم که مداخله دولتی هم گلی به سر اقتصاد نزده است و مصداق های شکست های فاجعه بارش بیشتر است، کسی گوش نمی کند.

در بهترین حالت می گویند در مثال هایتان دولت خوب عمل نکرده و باید آن را اصلاح کرد. صحبت نگارنده که اگر قرار به اصلاح است، بهبود وضع بازار و رقابت راه بهتری است، کمتر خریدار داشته است. اگر قرار به مقایسه است بد نیست گزینه های واقعی را کنار هم بگذاریم، والا ایراد گرفتن به اینکه چرا واقعیت آن طور که ما دوست داریم نیست، کار خیلی سختی نیست. والله اعلم.

https://goo.gl/XVhvOh

کانال راهبرد
@RahbordChannel
دیروز گفته شد!

ژاپن جدید، تایوان، کره جنوبی، سنگاپور و مالزی فقط با "خودباوری" توسعه نیافتند،اگر ارتباط با غرب برای موازنه قدرت منطقه ای نبود در جزایر اتفاقی نمی افتاد!

کانال راهبرد
@RahbordChannel
بیست و دو سال آزادی اقتصادی ایران

مقایسه شاخص آزادی اقتصادی ایران (صورتی) و متوسط منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (خاکستری)
علیرغم پیشرفت خوب امسال باز راه درازی داریم!

کانال راهبرد
@RahbordChannel
نظریه پرداز مداخله

نقل از جان مینارد کینز، اقتصاددان بنام بریتانیایی است که می‌گفت پیشنهاد ایده‌های جدید به اندازه رها شدن از شر قدیمی‌ها سخت نیست. به نظر می‌رسد مرد بریتانیایی تلاش کرده بود این گفته‌اش را با فاصله گرفتن از اقتصاد بازار عملی کند، او را به عنوان کسی می‌شناسند که اندیشه‌هایش دهه‌ها بر سیاست‌گذاری اقتصاد در جهان اثرگذار بود و حتی زمانی نیکسون گفته بود اکنون دیگر ما همه کینزی هستیم.

از سال‌های بعد از نخستین جنگ جهانی تا آغاز دهه 80 را می‌توان کم وبیش دوره اقتصاد کینزی نام نهاد و البته هنوز هم هوادار کم ندارد. دیدگاهی که او نمایندگی می‌کرد واکنشی انتقادی به اقتصاد بازار بود و مداخله دولت‌ها در اقتصاد را لازم می‌شمرد.

در این مقاله دنیای اقتصاد به مرور بسیار کوتاهی از کلیت اندیشه کینز پرداخته ام و برخی نقدها را آورده ام، مایه اصلی این مقاله را وامدار کتاب معرفت شناسی علم اقتصاد نوشته دکتر موسی غنی نژاد ام.

لینک یادداشت دنیای اقتصاد:
https://goo.gl/7OL9km

کانال راهبرد
@RahbordChannel
امنیت غذایی جهان

عربستان، رقیب ایران، در رتبه 31 قرار دارد (از 113 کشور) و عملکردش خوب ارزیابی شده، بزرگترین چالشش پایین بودن هزینه تحقیق و توسعه در کشاورزی است.

کانال راهبرد
@RahbordChannel
اژدهای زرد و فیل خشمگین!

هنری کیسینجر بزرگ، زمانی گفته بود آمریکایی ها معتقدند همه آدم های روی زمین می توانند تغییر کنند و هر انسانی می تواند به ‌صورت بالقوه آمریکایی به حساب آید، چینی ها هم فکر می کنند ارزش هایشان جهانی است، ولی اعتقادی ندارند که کسی بتواند چینی باشد، مگر آنکه در همان سرزمین به دنیا آمده باشد.

پرزیدنت جدید امریکا از همان آغاز نشان داد که غیرقابل پیش بینی است، اهل فن می گویند چالش بزرگ او با چینی هاست، آن هم در حالیکه اقتصاد امریکا چندان قدرتمند نیست و کسانی از به پایان رسیدن عصر امریکا صحبت می کنند. ترامپ کار دشواری دارد، رویارویی مستقیم با چشم بادامی جماعت به صلاح نیست، از طرف ادامه رویکرد منفعل اوباما هم دردی را دوا نمی کند.

در این یادداشت دنیای اقتصاد استدلال کرده ام، دونالد شیردل در یک دوره پرتناقض به قدرت رسیده است و چاره ای جز پیچیده بازی کردن به ویژه در مورد چینی ها ندارد. مرد اهل معامله خوب بلد است، رقیب را گیج کند و تاکنون به عنوان رئیس جمهور هم بد عمل نکرده است. البته پیشگویی کار فالگیرهاست، ولی به نظرم در آینده هم چندان ناموفق نخواهد بود.

برخلاف نظر رایج معتقدم ترامپ یک دیوانه، فاشیست و ... نیست، آدمی است باهوش و عملگرا که می خواهد "پیش بینی ناپذیر" باشد، چیزی که ضرورت زمانه اوست، در دوران بحران برای مرد سیاسی فضیلتی بهتر از "پیش بینی ناپذیر بودن" می شناسید؟

لینک یادداشت دنیای اقتصاد:
https://goo.gl/VTckSw

کانال راهبرد
@RahbordChannel
ادوار فلاکت زدگی در ایران

دولت اصلاحات و مهرورزی به ترتیب روند کاهش و افزایشی را نشان می دهند و مشی دولت اعتدال هم که ثبات است.

کانال راهبرد
@RahbordChannel
داستان کودتاهای نفتی

سال 1977 یعنی یک سال پیش از بحرانی شدن اوضاع در ایران، شاه پیشنهاد افزایش 15 درصدی قیمت نفت برای سال آینده را در اوپک مطرح کرد، شیخ خالد سعودی مخالفت کرد. اما با توجه به نفوذ بالای شاه در اوپک، افزایش قیمت تصویب شد. حکام صحرای حجاز اعلام کردند که اثر این افزایش را خنثی می کنند. آنها با حمایت یانکی ها به نوعی "کودتا نفتی" دست زدند. بسیار بیشتر از سهمیه تعیین شده تولید کردند و قیمت ها کاهش زیادی یافت.

ایران یکباره از درآمدهای پیش بینی شده اش محروم شد و مجبور به استقراض شد، سیاست های ریاضتی در یک اقتصاد متورم نفتی و نارضایتی های سیاسی گسترده چنان بالا گرفت که شاهی که می خواست قدرت اول منطقه باشد و در اقیانوس هند و شاخ آفریقا هم قدرتنمایی کند، مجبور شد تاج و تختش را رها کند. این را همینجا داشته باشید و اجازه دهید سی سال جلوتر برویم.

از سال 2006 به تدریج بروز یک شوک نفتی در افق بازار انرژی پیدا بود، گفته اند سعودی ها برای سال 2007 در بودجه پیش بینی کرده بودند که 9 میلیون بشکه در روز تولید کنند و قیمت از 42 دلار پایین تر نیاید. اما قیمت نفت نه تنها کاهش نیافت، در ماه های پایانی همان سال به 98 دلار رسید، سال 2008 پرزیدنت بوش دست به دامان ملک عبدالله شد تا قیمت نفت را پایین بیاورد.

عرب ها 250 هزار بشکه به عرضه افزودند، کارگر نیفتاد. 500 هزار بشکه دیگر هم اضافه شد، ولی قیمت تا نیمه های سال 2008 به بشکه ای ۱۴۷ دلار هم رسید. محمود احمدی نژاد در آن دوران خوشحالترین مرد زمین بود. اما سعودی ها شیر نفت را بازتر کردند و عرضه افزایش یافت، این بار اوضاع به شکل دیگری گشت، قیمت به 107 دلار رسید.

ایرانی ها که فکر نمی کردند قیمت نفت زیر 90 دلار برسد، خواهان همکاری با سعودی ها برای افزایش قیمت نفت شدند، ملک عبدالله اعتنا نکرد و تا پایان آن سال قیمت به 43 دلار رسید. وقتی در آغاز سال 2009 قیمت به 33 دلار کاهش یافته بود، حکام حجاز تازه شروع به کاهش عرضه کردند.

حکام حجاز می خواستند سناریو قبلی را دوباره تکرار کنند که به دلایل زیادی که مجال گفتن آنها نیست ناموفق ماند. کشورها لزوما نباید در مرزهای سرزمینی هم سرباز پیاده کنند، همین کاهش قیمت ها تفاوت چندانی با اعلان جنگ با ایرانی ها نداشت. به یاد بیاورید طرح هدفمندی یارانه ها در سال 1387 در دولت مهرورزی در قالب لایحه به مجلس تقدیم شد (حدود ماه های آغازین سال 2009)، از منطق درست آن که بگذریم، شوخی است فکر کنیم دولت مهرورزی به دلایل اقتصادی صرف خواست کاری کارستان کند و مثلا سیاست های نئولیبرال! را اجرایی کند. قضیه یک توجیه روشن سیاسی داشت.

بحث ناآرامی های بعد از انتخابات هم سال 2009 روی داد، تصور کنید کشوری درگیر مشکلات اقتصادی جدی ناشی از کاهش قیمت نفت، با یک بحران داخلی گسترده هم روبه رو شود. یک بحران سیاسی-اقتصادی-امنیتی تمام عیار با هزینه های بسیار از سر کشور گذشت، شبیه همان چیزی که در سال 57 باعث سقوط نظام شاهنشاهی شد. به نظرم باید به ایرانی ها برای مدیریت این بحران نمره قبولی داد، والله اعلم.


goo.gl/1m8k0m


کانال راهبرد
@RahbordChannel
دولت چه کند تا تعداد بیشتری سر کار باشند؟

در مملکت آریایی اسلامی منظور بسیاری از مردم از ایجاد اشتغال اینست که دولت جوانان بیشتری را در ادارات به کار بگمارند یا کارخانه و شرکتی تاسیس کند تا جوانان جویای کار از کف خیابان ها جمع شوند و سروسامانی بگیرند. کل حرف این است که دولت پولی را در جایی سرمایه گذاری کند تا ملت در آنجا مشغول شوند.

می دانیم دولت ها از خود درآمدی ندارند، آنها با پول عمومی متعلق به مردم ماجراجویی می کنند. از آنجا که هیچکس ماشین اجاره ای را نمی شوید، غریب نیست که دولتی ها هم برای ثروتی که مالک آن نیستند، آن احتیاط و هوشمندی یک کارآفرین مستقل را به خرج ندهند. در واقع اگر هزینه فرصت را هم در نظر آوریم، مداخله دولتی در اقتصاد در بیشتر موارد تنها سرمایه کشورها را کاهش می دهد.

راه حل بهتر این است که دولت سرعتگیرهای اشتغال را برطرف کند تا خود مردم شغل ایجاد کنند، وقتی ایجاد یک کسب وکار جدید نیازمند ده ها مجوز و صرف وقت و هزینه است، بدیهی است که کسی نخواهد خودش را با یک سیستم اداری دولتی پیچیده درگیر کند. اگر اداره جاتی های دولت اهل پول چایی و زیرمیزی هم باشند که کار سخت تر هم می شود.

تازه اگر از جان گذشته ای همه این مشکلات آغازین را تحمل کرد و کاری راه انداخت، فاز دیگری از مصیبت شروع می شود. اداره کار هزار و یک ترفند را به کار می بندد و با انبوهی از قانون ها و تبصره ها کاری می کند که کارفرما بفهمد مملکت صاحب دارد! دارایی و مالیات و گرفتن اعتبار و وام هم که داستانی است پر ز آب چشم. اگر هم در هر موردی گذارتان به دادگاه افتاد که دچار "اطاله دادرسی" می شوید. بماند که کار ایجاد کردن در کشوری که "از زیر کار در رفتن" و "تظاهر به کار" را نوعی زبلی و افتخار تلقی می کنند، کار ساده ای نیست.

اما چه باید کرد؟ اجازه دهید به یک شاخص بین المللی رجوع کنیم و چند محور را پیشنهاد دهیم. بهبود این شاخص می تواند نشانگر موفقیت حاکمیت در حوزه اشتغال تلقی شود. رتبه ما در سهولت راه اندازی کسب و کار درخشان است! از بین 190 کشور در جای 120 ام قرار داریم. از این شاخص بر می آید که افزایش اشتغال بیش از قوه مجریه بر عهده قوای قضاییه و مقننه است. حرف این است که باید در حوزه های زیر مقررات دست و پاگیر را برداشت و کار را برای اهالی کسب و کار ساده کرد.

1- کاهش و ساده سازی فرایند دریافت مجوزهای ثبت و تاسیس کسب وکار

2- ساده سازی فرایند دریافت مجوزهای ساخت و ساز

3- ساده سازی فرایند دریافت اشتراک برق

4- بهبود فرایند حقوقی ثبت دارایی ها

5- ساده سازی گرفتن اعتبار و وام

6- حمایت قانونی از سرمایه گذاران خُرد و کوچک برای ورود بیشتر سرمایه به کسب و کارها

7- بهبود روال مالیاتی

8- ساده سازی تجارت و ارتباط با دیگر کشورها

9- بهبود شرایط قانونی و حقوقی برای اجرای مناسب قراردادها

10- بهبود مقررات ورشکستگی و تعطیل کسب و کار

پ.ن: استاد گرانقدر جناب دکتر بخشی عزیز به درستی به بحث دردسرهای بیمه و تامین اجتماعی و حسابرسی آنها به عنوان مانعی در ایجاد اشتغال اشاره کرده اند که از جدی ترین عواملی است که باید به آنها پرداخت.

https://goo.gl/182I4y


کانال راهبرد
@RahbordChannel
بدبینی ذاتی بشر!

با وجود کاهش بیسابقه فقر در جهان(تا زیر 10 درصد در سال ۲۰۱۵) در بیست سی سال گذشته هنوز بسیاری به آن باور ندارند. دنیا جای بهتری است، ایمان داشته باشید.

کانال راهبرد
@RahbordChannel