پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
991 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✍️نکته‌ای چند (۴)؛

نسبت «نگاه محاسباتی به علم» با «فهم»، معکوس است، و هر چه علم، محاسباتی‌تر می‌شود، فهم تقلیل یافته، و حد تابع ادراکی انسان، از یک موجود مُستنبِط و مُستنتِج، به یک محاسبه‌گر و عملگر نیل می‌کند.

هندسه، در برابر تبدیل انسان به یک «کارگر محاسباتی» می‌ایستد.

🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️برگی از مصحف قرآن (۴)؛

بر اساس کریمهٔ ۶ سورهٔ مبارکهٔ نساء که؛

«وَ ابْتَلُوا الْيَتامى‏ حَتَّى إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ وَ لا تَأْكُلُوها إِسْرافاً وَ بِداراً أَنْ يَكْبَرُوا وَ مَنْ كانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَ مَنْ كانَ فَقِيراً فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَ كَفى‏ بِاللَّهِ حَسِيباً»

🔹رشد، شرط لازم مالکیّت و جواز تصرّف است؛ نه شرط کافی؛

از منظر قرآن، یتیم، مالک هست، هر چند جواز تصرّف ندارد؛ و قیّم، جواز تصرّف دارد؛ هر چند مالک نیست.

🔹جواز تصرّف، لازمهٔ لاینفک مالکیّت نیست؛ جواز تصرّف، بیش از هر چیز، متوقّف بر رشد است.

🔹نسبت مالکیّت و رشد، عموم و خصوص مِن وجه است؛ نه مطلق.

🔸پس هر مالکی، لزوما رشید نیست، و هر رشیدی، لزوماً مالک؛

برخی رشیدان، مالک، و برخی مالکان، رشیدند.

🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️برگی از مصحف قرآن (۵)؛

🔹در نگاه عرفانی، تمام عالم، مَظهَر اسماء و صفات حضرت حق است. شیطان نیز از این امر مستثنیٰ نیست.

🔹در زبان عرفان، شیطان «کَلبِ مُعلَّم الهی» است؛ یعنی سگ دست‌آموز حق. سگ دست‌آموز، با نامحرمان است که در‌می‌اُفتد؛ گر نه، با اهل خانه و آشنایان حقیقی صاحب خانه، کاری ندارد؛ و اگر گهی با اصحاب صاحب در‌می‌فُتَد، زین سبب است که اهل خانه و آشنایان، به ارتکاب نیّت یا فعلی پرداخته‌اند که میانه‌ای با صاحب‌خانه ندارد.

🔹شیطان، مظهَر اسم «مُضِلّ» حق است و هر که مرتکب فعلی غیرالهی شود، به فراخور ظرفش، مانع نیل او به کمال می‌گردد و ظرف وجودی وی و صیرورت کمالی‌اش را قبض می‌دهد. زین سان، شیطان، مظهر اسم «مانع» حق نیز هست. مانعی که اگر نباشد، تلاش و کوششی، تفاوت بین صالح و
طالحی، و در نهایت، بهشت و جهنّمی نخواهد بود.

🔹عدم خلق شیطان، نقصی در چینش هندسهٔ هستی به بار می‌آورد، که کریمهٔ «و بالعدل قامت السموات و الارض» مصحف کریم را، از کلّیّت حیّز انتفاع ساقط می‌سازد.

🔹امّا باید دانست، جایگاه سگ، حتّی از نوع دست‌آموزش، در اخسّ المراتب و ادنی المراتب خانهٔ عالَم است، که «و کلبُهُم باسط ذراعیه بالوصید؛ و سگ‌شان، دو دستش را بر دهانهٔ غار دراز کرده بود» اوّلا، و به ارادهٔ خود بدین سرمنزل سفلیٰ رسیده است، ثانیا، و حضرت حق هم گمراه کننده است؛ امّا «و ما یُضلّ به إلا الفاسقون»، ثالثا، و هر که را خدا گمراه کند، هادی نخواهد یافت، رابعاً؛ که «و مَن یُضلِل الله فما له مِن هادٍ».

🔸قسمت اول

🌹یا نور المُستَوْحِشین فی الظُّلَم

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️برگی از مصحف قرآن (۶)؛

🔹بُرد اِغوای ابلیس، چنانکه مندرَج در مُصحف کریم است، تا عبادُ الله المخلَصین است؛ که «قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ»؛ و عبادُ الله المخلَصین نیستند، مگر اُوْحدیِّ از ابناء بشر؛ یعنی نائلان به طور عصمت.

🔹ما را توان و یارای مقابله با «کلب معلَّم» نیست؛ زین سان، چنانکه برخی چون قُرطُبی در الجامع لأحکام القرآن، و دیگرانی چون رشید الدین میبدی در کشف الأسرار خود طبق حدیث نبوی «إغلِقوا ابواب المعاصی بالإستعاذة» برآن‌اند، بِه آنکه در انجام امور، خصوصا نماز، پیش از مبادرت، استعاذة کنیم تا خضوع و خلوصمان، دو چندان شود.

🔹امّا، فرق است بین پناه بردن و پناهنده شدن؛ چه اینکه کلب مُعلَّم، به مُقتضای طبیعتش، خستگی ناپذیر است و درگیر شدن با او، حاصلی جز مضرّت و خسران ندارد؛ و پس از پناهندگی ما و اشارت صاحب است که آرام نشسته و تا حد زیادی، دست از حمله می‌کشد.

🔹پس إستعاذة و پناهندگی، استدعا و استعانتی است جوارحی و جوانحی (عملا و نیّتاً)، از صاحب‌، در صدور اشارتی بازدارنده.

🔹امام طالحان و کلب مُعلَّم بلامعارض وادی شرور، همچون جهنّم، در ذیل رحمت رحمانیّهٔ حق است؛ یعنی رحمت عام، نه رحمت رحیمیّه؛ یعنی رحمت خاص؛ پس وجه طریقتی اوست که مُستحسَن است، نه بُعد نفسی‌اش.

🔹این بیان، نه دفاعیه‌ای از تمامیّت ابلیس، و اولیائی است که لَیوحون إلیهِم (شیاطین الجنّ و الإنس)، که توجیه وجه طریقتی‌اش، در هرم هندسهٔ هستی است؛ چه اینکه موجودیّت، گر چه دال بر عبث نبودن است، امّا موجِّه و شرط کافیِ درستی و حقّانیّت مخالیق و مظاهر نیست.

🔸قسمت دوم

🌹یا نور المُستَوْحِشین فی الظُّلَم

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
قال حسین بن علی (روحی فداه):

«إنَّ اَلنّاسَ عَبیدُ الدّنیا، وَ الدّینُ لَعِقٌ عَلی ألسِنَتِهِم یَحوطونَهُ ما دَرَّت معائشِهِم، فَاِذا مُحِصّوا بِالبَلاءِ قَلَّ الدّیانونَ»

مردم بندهٔ دنیایند و دین، لقلقهٔ زبان‌شان است. مدافع آن‌اند، تا زمانى كه زندگى‌شان تأمین شود، و هرگاه در بوتهٔ آزمایش قرار گیرند، دینداران کم‌اند.

🔸ابن شعبة الحرّانی

📚تحف العقول عن آل الرسول (ص)، حِکمُه و مواعظه، ص ۲۴۵، صحّحه و علّق علیه؛ علی اکبر الغفّاری، مؤسّسة النشر الاسلامی،

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
🔸امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (روحی فداه)؛

لَا تَسْتَوْحِشُوا فِی طَرِیقِ الْهُدَی لِقِلَّةِ أَهْلِهِ ..

در طریق هدایت، از کمی رَوَندگان آن مترسید.

📚نهج البلاغة؛ المختار مِن کلام أمیرالمؤمنین (ع)، و مِن کلام له؛ خطبة ۲۰۱، یَعِظ بسلوک الطریق الواضح، لجامعة الشریف الرّضی محمّد بن الحسین بن موسی، العتبة العلویّة المقدّسة، شعبة إحیاء التُّراث و التحقیق، ۱۴۳۷.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
Whosoever will list himself under the banner of Christ, must, in the first place and above all things, make war upon his own lusts and vices.

🔸John Locke

📚tow treatises of Government and A Letter Concerning Toleration/ Edited and with an Introduction by Ian Shapiro/P.215.

✅ هر کس بخواهد خود را ذیل پرچم خـــدا قرار دهد، نخست و بیش از هر چیزی باید با شهوات و رذایل خود مبارزه کند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
The scientist does not study nature because it is useful; he studies it because he delights in it, and he delights in it because it is beautiful. If nature were not beautiful, it would not be worth knowing, and if nature were not worth knowing, life would not be worth living. Of course I do not here speak of that beauty that strikes the senses, the beauty of qualities and appearances; not that I undervalue such beauty, far from it, but it has nothing to do with science; I mean that profounder beauty which comes from the harmonious order of the parts, and which a pure intelligence can grasp.

🔸Henri Poincaré

📚George F. Simons, Differential Equations With Applications and Historical Notes, Suggestions for the Instructor, XX, third edition.

دانشمند، طبیعت را، به خاطر فایده‌اش مطالعه نمی‌کند. او طبیعت را مورد بررسی قرار می‌دهد، چون از آن لذّت می‌برد؛ و از آن لذّت می‌برد، چون زیباست.

اگر طبیعت زیبا نبود، ارزش شناختن نداشت، و اگر طبیعت، ارزش شناختن نداشت، زندگی هم ارزش زیستن.

البته در این‌جا خصوص آن نوع زیبایی صحبت نمی‌کنم که حس را متأثَّر می‌کند؛ یعنی زیبایی اوصاف و ظواهر. نه اینکه چنین زیبایی را دست‌کم گیرم؛ چنین نیست؛ امّا چنین زیبایی، ربطی به علم‌ ندارد.

مقصودم زیبایی عمیق‌تری است که از بطن نظم هماهنگ اجزاء می‌جوشد؛ زیبایی که یک هوش ناب، قادر به فهم آن است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️جعلیّات ادبی (۳)؛

🔸مصلح الدین سعدی شیرازی:


چــو رسـی بــه کـوه سـیـنـا أرِنــی مگو و بگذر،
کـه نَـیَـرزد ایــن تـمـنّـا بـه جواب "لـن ترانـی".

🔸شمس الدین محمد حافظ شیرازی:

چــــو رســی بـه طـور سیـنـا أرنـی بگـو و بـگذر،
تـو صدای دوسـت بشنـو، نـه جواب "لن ترانی”.

🔸جلال الدین بلخی (مولوی):

«أرنی” کسـی بگویــد کــه تــو را ندیـده باشـد،
تو که با منی همیشه چه "تری" چه "لن ترانی”.

🔸علامه طباطبایی:

ســحـر آمـدم به کـویَـت کــه بـبـیـنـمت نهانی،
“أرِنـی” نـگـفتـه گـفـتـی دو هـزار “لَـن تــرانی”.
———————————————————
🔺این ابیات، در نُسَخِ دواوین و مکاتیب به جا مانده از شخصیّت‌های مذکور، وجود نداشته و سندیّتی ندارند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
قالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ تَكُونُ لَنا عِيداً لِأَوَّلِنا وَ آخِرِنا وَ آيَةً مِنْكَ وَ ارْزُقْنا وَ أَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

مائدة، کریمة ۱۱۴

مرحوم شحات محمّد انور

https://t.me/ReligiousSchool
✍️وزن عقل در ترازوی عقل (۱)؛

شاید ساحاتی از مراتب نازلهٔ دین، تن به استدلال و براهین عقلی دهد، امّا گسترهٔ وسیعی از آن، نه.

چه اینکه از مرتبه‌ای، شرط صعود و عروج، تعطیلی عقل است.

مراد از تعطیلی عقل در این خصوص، نه تعطیلی تمام معرفت، که قسم کوچکی از آن، برای نیل به مراتبی اعلی و والاتر است؛ یعنی شهود باطنی.

این صیرورت ربّانی، در تعطیلی عقل خلاصه نشود؛ بلکه تا جایی پیش رَوَد که ورای کوچ از عقل، براهین، استدلالات عقلی و پیوستن به شهود، به نفی خویش نشیند و خود نبیند؛ چه رسد به عقل و شهود خود؛ که این همان مرتبهٔ فناست.

در این ساحت است که انسان، در ابراز گزارهٔ «ایمان دارم، پس می‌فهمم» و تقدّم ایمان بر قسمی از معرفت؛ که همان شناخت استدلالی و برهانی است، مُحِقّ است.

آنانکه قائل به بی‌کرانی معرفت عقلی و براهین ذهنی‌اند، خلاف عقل حکم کرده‌اند؛ چه اینکه عقل بما هو عقل، فی حد نفسه، برآن نبوده، به حدود خویش آگاه است.

🌹«و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
خُذُوا مِنْ أَجْسَادِكُمْ فَجُودُوا بِهَا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَ لَا تَبْخَلُوا بِهَا عَنْهَ»

«از ابدان‌تان بگیرید، خرج روح‌تان کنید؛ و در این امر امساک مورزید»

🔸علی بن ابیطالب (علیه أفضل صلوات المُصلّین)

📚نهج البلاغة؛ المختار مِن کلام أمیرالمؤمنین (ع)، و مِن کلام له؛ خطبة؛ ۱۸۳، فی عجیب صنعة الکون، ص ۳۱۶، لجامعة الشریف الرّضی محمّد بن الحسین بن موسی، العتبة العلویّة المقدّسة، شعبة إحیاء التُّراث و التحقیق، ۱۴۳۷.

🌹ابدان خویش، شمع راه نورانیّت‌تان سازید

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
بارالها؛
به حق عزیزان درگاهت،
قلب ما را،
مملو از عشق و محبّتت کن،
و ظرف وجودی ما را،
برای عبودیّت هر چه بیشترت،
منبسط گردان.

بازخر ما را از ایـن نفـس پلید،
کاردش به استخوان ما رسید.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
«و اتّفقت الإمامیّة علی أنّ کُلّ رسول فهو نبیٌّ و لیس کُلّ نبیّ فهو رسول»

امامیة بالإجماع بر آنند؛ هر رسولی، نبی‌ هست، امّا هر نبیّ‌ای رسول نیست.

🔸شیخ مفید (رضوان الله تعالی علیه)

📚أوائل المقالات، ۸؛ الفرق بین الرُّسل و الأنبیاء علیهم السلام، ص ۴۵، مصنّفات الشیخ المفید، محمد بن محمد بن النعمان ابن المعلّم، أبی عبدالله، العُکبری البغدادی، تحقیق الشیخ ابراهیم الأنصاری.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool