پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
993 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✍️نظری به معنای محارب (۳)؛

منظور از «محاربهٔ با خدا و پیامبر (ص)» آن‌ چنانی که در احادیث اهل بیت (علیهم السلام) وارد شده و شأن نزول آیه نیز کم و بیش به آن گواهی می‌دهد این است که کسی با تهدید به وسیلهٔ اسلحه به جان یا مال مردم تجاوز کند؛ اعم از اینکه به صورت دزدان گردنه‌ها در بیرون شهرها چنین کاری کند و یا در داخل شهر.

بنابراین افراد چاقوکشی که به جان و مال و نوامیس مردم حمله می‌کنند نیز مشمول آن هستند.

جالب توجه است که محاربه و ستیز با بندگان خدا در این آیه، به عنوان محاربهٔ با خدا معرّفی شده و این، تأکید فوق العادهٔ اسلام دربارهٔ حقوق انسان‌ها و رعایت امنیّت آنان را ثابت می‌کند.

یعنی اگر افراد محارب دست به کشتن انسان‌های بی‌گناهی زده‌اند، مجازات قتل برای آن‌ها انتخاب می‌شود.

اگر اموال مردم را با تهدید به اسلحه برده‌اند، انگشتان دست و پای آن‌ها قطع می‌شود.

اگر هم دست به آدم‌کشی و سرقت اموال زده‌ باشند، اعدام می‌شوند و جسد آن‌ها برای عبرت مردم، مدّتی به دار آویخته می‌شود.

و اگر هم تنها اسلحه به روی مردم کشیده‌اند، بدون اینکه خونی ریخته شود و یا سرقتی انجام گیرد، به شهر دیگری تبعید خواهند شد.

این تفسیر به حقیقت نزدیک‌تر و در چند حدیث که از أئمّه اهل بیت (ع) نقل شده به چشم می‌خورد.

🔸ناصر مکارم شیرازی و جمعی از نویسندگان

📚تفسیر نمونه، جلد چهارم، سورهٔ مائده؛ کریمهٔ ۳۳، کیفر آنها که به جان و مال مردم حمله می‌برند، ص ۴۵۹-۴۵۸، چاپ سی و ششم، ۱۳۷۸.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️ادبیات پارسی در نگاه متفکّران (۱)؛

استاد بی‌همتای ایرانی، پروفسور هلموت ریتر، با احاطهٔ شگرفی که به مسائل عرفان ایرانی و اسلامی داشته و با احاطه‌ای که بر منابع اندیشهٔ عطّار در طول سالیان به دست آورده بوده است، نظر دیگری دارد و معتقد است که عطّار ‘کلانْ پیرنگ’ یا طرح عمومی مصیبت‌نامه را از حدیثی از احادیث حضرت رسول (ص) گرفته است.

بسیار به جا و مناسب خواهد بود اگر آنچه را که او دربارهٔ مصیبت‌نامه و طرح کلّی آن نوشته است، به عین عبارت در اینجا نقل کنیم؛

🔸محمّدرضا شفیعی کدکنی

📚مصیبت‌نامه عطّار نیشابوری
، مقدّمه و تصحیح و تعلیقات، محمدرضا شفیعی کدکنی، ص ۸۴-۸۳؛ نظر استاد هلموت ریتر، انتشارات سخن، چاپ سوم، ۱۳۸۶.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به معنای محارب (۴)؛

المروی عن أهل البیت (علیهم السلام)؛ أنّ المُحارب هو کُلّ مَن شهر السلاح، و أخاف الطریق، سواء کان فی المصر أو خارج المصر. فإنّ اللصّ المحارب فی المصر و خارج المصر سواء. و هو مذهب الشافعی و الأوزاعی و مالک.

و ذهب أبوحنیفة و أصحابه إلی، أنّ المُحارب هو قاطع الطریق فی غیر المصر …

🔹از اهل بیت (ع) روایت است؛ محارب کسی است که سلاح بردارد و در شهر یا خارج شهر، در راه‌ها ایجاد ناامنی کند؛ چراکه دزد مسلّح چه در شهر باشد و چه غیر شهر، تفاوتی ندارد.

مذهب شافعی و اوزاعی و مالک نیز همین است. ابوحنیفة و اصحابش برآنند: محارب کسی است که در بیرون شهر راه‌زنی کند. از عطاء خراسانی نیز چنین روایت شده است.


🔸أمین الإسلام فضل بن الحسن الطبرسی

📚مجمع البیان فی تفسیر القرآن
، الجزء الثالث، سورة المائدة، آیة ۳۴-۳۳، ص ۲۶۸، دار المرتضی، بیروت-لبنان، ۲۰۰۶ میلادیة.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️اسلام و مسئلهٔ برده‌داری (۱)؛

وَ الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْ نِسائِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِما قالُوا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا ذلِكُمْ تُوعَظُونَ بِهِ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»

🔹سوره مُجادِلَة؛ کریمهٔ ۳

و آنان که با زنان خود ظِهار کنند آن‌گاه از گفته خود برگردند، پیش از مجامعت، باید برده‌ای آزاد کنند. به این عمل، پند و موعظه می‌شوید (تا دیگر به این کار حرام اقدام نکنید) و خدا به تمام کردار شما آگاه است.
——————————————————
ظِهار؛ اینکه مرد، همسرش را، به زنی که بر او حرام ابدی است، تشبیه کند؛ نظیر مادر، خواهر یا دختر.

مرد به همسرش بگوید: أنت علیَّ کظهر اُمّی.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به معنای محارب (۵)؛

و مذهب مالک و جماعة: أنّ المحارب هو مَن حمَل السلاح علی الناس فی مصر …

و مذهب أبي حنيفة و جماعة: أنّ المحاربين هم قطاع الطريق في خارج مصر …

🔸أبی حیّان الأندلسی (محمّد بن یونس)

📚تفسیر البحر المحیط
، الجزء الثالث، سورة المائدة، آیات۳۰-۲۷، ص ۴۸۴، دار الکتب العلمیة، بیروت-لبنان، ۱۹۹۳م.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️اشکالات صوری مقالات پژوهشگاه علوم انسانی (۱)؛

درج کلمهٔ «لیکن» به جای «لکن» در کریمهٔ ۲۳۵ سورهٔ مبارکهٔ بقرة!!

بسی جای تعجّب که این مقاله، در مجلّهٔ ذهن نیز، همین‌گونه به چاپ رسیده است!.

http://ensani.ir/file/download/article/1567409049-9772-78-8.pdf
✍️سیری در عرفان نظری (۱)؛

با ابتنای بر کریمهٔ «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولاً» توان گفت: جمیع ما سوی الله ذی‌شعور است.

چه اینکه عرضهٔ امانت، متوقّف است بر شاعریّت پذیرنده، چنانکه امتناع از پذیرش امانت متوقّف است بر ادراک امتناع کننده.

🔸سید حیدر آملی

📚جامع الاسرار و منبع الانوار؛ به انضمام رسالهٔ نقد النقود فی معرفة واجب الوجود
، تصحیح هانری کوربن و اسماعیل یحیی، مقدّمة مشتملة علی کتمان الاسرار، ص ۲۱، ترجمهٔ مقدّمه؛ سید جواد طباطبایی،
انتشارات علمی-فرهنگی، ۱۳۹۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند (۵)؛

گر دست‌کم، برخی اشیاء پیرامون ما، محصول طرح ذهنی و عرصهٔ خَیال ما باشند؛ که البته هستند و پیش از آنکه کِسوَت عینیّت خارجی به بَر کُنند، که کرده‌اند، پیش‌تر، کالبَد وجود نفسی داشته‌، رِدای ذهنی اجمالی و لباس خَیالی تفصیلی بَر کَرده‌اند، که کَنده‌اند؛ آنگاه گزارش فیض اقدس و فیض مقدّس عرفا، در تبیین تجلّی عالَم و مظهریّت حقّی آن ثابت است.

کف اثباتی این بیان، مبیِّن جعل صدق چنین گزارشی، در بوتهٔ امکان است.

🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند (۶)؛

🔹اصالت سرمایه، چنانکه سرمایه‌داری بر آن است، توالی فاسدی نظیر؛

۱- در تعارض مالکیّت و سرمایه، این مالکیّت است که باید سر خم کند و به نفع سرمایه کنار رود؛ که این، به خودی خود، مصداقی از تجاوز است.

۲- به نحو سرمایه‌دار شدن فرد، به دلیل مساوقت اصالت و سرمایه، سرمایه‌دار، از هر راهی که سرمایه را کسب کرده باشد، مُحِقّ است؛ نظیر نوکیسه‌گانی که در ابتدای امر، جهت انتقال قدرت و ثروت به خود، بر طبل سوسیالیسم می‌کوبیدند، و اکنون برای حفظ سرمایه‌های به دست آورده از محل رانت، امتیاز، شهروند درجه یک، … بودن، در شیپور سرمایه‌داری می‌دمند، دارد.

این نوع از اصالت، تئوریزه نمودن مصادره، نقض مالکیّت، … از سوی غاصبان است.

🔹صرف دم زدن از اصالت مالکیّت و حقّانیّت آن به نحو موجبهٔ کلّیه نیز در تعارض با مالکیّت است. چنانچه محض نفی آن، به نحو سالبهٔ کلّیّه.

اعتقاد به حقّانیّت مالکیّت به نحو موجبهٔ کلّیه، که هر مالکی، لزوماً مُحِقّ است، مُثبِت حقّانیّت غاصبانی است که از هر طریقی به مالکیّت رسیده‌اند؛ چه اینکه هر طریقی برای کسب مالکیّت، لزوماً به معنای حقّانیّت و درستی آن روش نیست.

نفی حقّانیّت مالکیّت، به نحو سالبهٔ کلّیّه نیز، محصول همان تفکّر اشتراکی است که در انتهاء، کمونیسم جنسی را، بر حقّ و ثابت می‌کند.

زین سان، نسبت مالکیّت و سرمایه، با حقّانیّت، نه سالبهٔ و نه موجبهٔ کلّیه، که عموم و خصوص مِن وجه است.

پس، برخی سرمایه‌دار‌ها، ذی‌حقّ‌اند و برخی نه؛ چنانکه برخی مالکان.

🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
﷽

✅ اطاعت مطلق از «حاکم» یکی از مبانی قطعی تمامی مذاهب اهل سقیفه است. حتی اگر حاکم فاسق، ظالم، جنایت‌کار و ... باشد.

🔺 دلیل این مطلب هم این است که برخی خلفا و بزرگان آن‌ها این ویژگی‌ها را داشته‌اند.

🔺 به طور مثال اگر بخواهند بگویند حاکم اهل قوم لوط نمی‌تواند خلیفه شود، باید مشروعیت برخی از بزرگان‌شان را منکر شوند که این مطلب شدنی نیست و اساس مذهب آن‌ها را باطل می‌کند.

به همین دلیل هر کس بر آن‌ها حاکم شود، از نظر اهل سقیفه مشروعیت دارد.

✔️ به قول این مفتی سلفی، حتی اگر روزی نیم ساعت در برنامه زنده زنا کند …

عمر گفت: «از حاکم اطاعت کن و گوش به فرمان او باش، حتّی اگر تو را کتک زد و مالت را غارت کرد»!.

https://t.me/ReligiousSchool

🆔 @smyazdani
🆔 @kalemetayebe
مرتـبـت‌ها هـست بــر طِــبـق عـقـول،
در مــیـان هــر ولــــی و هــر رســـول،

ای بــرادر نـوع انــسـان بـی‌حـد است،
در حقیقت نوعش افزون از صد است،

اهــل دانــش را شــده ظاهر حـجـاب،
ور نه انسان هست نوعش بی‌حسـاب،

🔸صدر الدین محمّد قوام شیرازی
(صدر المتألّهین؛ ملّاصدرا)

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند (۷)؛

آنچه از خلال سریال روشن‌تر از خاموشی و همچنین آثار صدرالمتألّهین و طعنه‌های متکبّرانهٔ وی به شیخ الرئیس و … خصوص ملاصدرا استنباط می‌شود اینکه، شخصیّت ایشان گر چه از نظر فلسفی و تقوایی، بسیار محترم و ممدوح است، امّا از نظرگاه اجتماعی و پختگی همه جانبه، در مناسبات عرفی، رمانتیک، خام، غیرواقع‌گرا و تا حدّی خودنمایانه است.

جای انکار نیست که شاه عباس صفوی نیز کما ملوک پیشین خطاها و جفاهایی داشته، اما علم دوستی و تمایلات وی به معماری، احداث ابنیه، تجارت، بازرگانی، رونق اقتصادی و ساخت صدها چاپارخانه جهت برقراری امنیّت اقتصادی، … او در بین هم‌پیاله‌های سلطانی خود، بی‌بدیل و کم از نقش میرداماد، میرفندرسکی، شیخ بهاء و دیگر اساتید ملاصدرا، با فراهم نمودن چنین فضایی، در نشو و رشد تفکّر علمی، فلسفی و … آن عصر و مصر نبوده است.

ناپختگی و خامی شخصیّت اجتماعی صدرا از تخفیف شغل پدر، نحوهٔ برخورد وی با علما سابق و زمان خود و نوع نگاهش به شخص شاه، و تذکّرات مکرّر پدر، مادر، اساتید مشفق در خصوص اصلاح رفتار خودنمایانه و جنجال‌طلب او، مصدِّق مطلب است.

خامی و ناپختگی همیشگی‌ای که اصرار وی، آن‌هم بدان نحو، در خصوص دو قاعدهٔ فلسفی نه چندان درست «جسمانیة الحدوث بودن نفس» و «معاد جسم مثالی»، کار را به جایی می‌کشاند که تحمّل بار بی‌خانمانی و نفی از هر بلدی را به خانوادهٔ خود تحمیل می‌کند.

نخبگی علمی و بالا بودن سطح هوشی افراد، لزوماً به معنای پختگی اجتماعی شخصیّت آنان نیست.

شاید اگر ثروت به جای مانده از ابراهیم قوام نبود، بُعد اجتماعی صدرا نیز، بسان بُعد فلسفی‌اش، پخته و واقع‌گرا می‌شد.

🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️ذات اقدس إلٰه و صدور شرور (۱)؛

۱- شرّ، امری است نسبی و صدور شرّ از یک موجود، لزوماً دال بر شَرور بودن آن موجود نیست.

بسان تنبیه مادر، که در دیده‌بان «خیر فعلی» فرزند بازی‌گوش، شرّ و در نظرگاه «خیر استقبالی» مادر، خیر است.

۲- صدور شرّ، به شرط اندراجش، ذیل حکمت یا مصلحت، مجاز است.

۳- صدور شرّ، توسّط ذات اقدس باری، مندرج ذیل حقّ و عدل الهی است.

نظیر «فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً»، «يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً»، … که گر چه در نسبت با مُغرِض و فاسق و …، شرّ قلمداد می‌گردند، امّا فی حدّ نفسه، در مقام استحقاق، خیرند؛ اولاً، مندرج ذیل عدل الهی‌اند؛ ثانیاً.

زین‌سان، علیرغم آنچه بسیاری از فلاسفه و حکما، در مقام رفع و دفع شرور عالم، از ذات اقدس باری برآمده‌اند و به زعم خود، خلق شُرور را، صرفاً مندرج ذیل شرّیّت مولِّد آن قلمداد کرده‌اند، و بر این اساس، در صدد زُدایش دامان پاک حق از شُرور همّت نموده‌اند، ذات اقدس ربوبی، صادر و خالق شُرور نسبی هم هست اوّلاً، خلق شُرور نسبی توسّط حضرتش، عین حقّ و عدل و خیر است، ثانیاً.

🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
بِنفْسی أنْت، بِنفْسی أنْت، بِنفْسی أنْت، یا طیبب نفوسنا
🔸ابنیهٔ تاریخی (۱)؛

مسجد حکیم یا جورجیر؛ میراث اصفهان عصر صفوی


https://t.me/ReligiousSchool