پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✍️مراد جمع و مسلک قدرت؛

🔹علیرغم تمامی نزاع‌های فکری، سنگربندی‌های عقیدتی و صف‌کشی‌های مسلکی، عمدتاً آنچه در پایان مناقشه‌ها تعیین می‌کند که در بدو امر چه کسی بر سریر قدرت تکیه زند و تاج فرمانروایی بر سر نهد، با غض نظر از درستی یا نادرستی آن، نگرش و میلِ توده است.

🔹امری که در عرصهٔ عمل، سیاست‌مدارانی که جز اندیشهٔ سروری بر جمع، هیچ در سر نداشته‌اند، به ادبیات آن نیک واقف‌ و به محوریّتِ رواداریِ پاسِ جمع ملتزم‌اند و در سخنرانی‌‌ها و خطابه‌های خود، در گوی سبقت ربودن از هم‌پالکی‌های‌شان، مسارعت می‌ورزند.

🔹ادبیاتی که بر خلاف جملات قرآن و مولی الموحّدین علی ابن ابی طالب علیه افضلُ صلوات المصلّین، صرفاً نظر به مجد جمع و ستایش توده دارد و مدّعای خود را، منظور مردم قلمداد می‌کند و اکثریّت را مدار حقیقت و معیار صدق و کذب امور می‌داند.

🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۴۲)؛

محتوای برخی الحکایات و التمثیلات منطق الطیر عطّار نیشابوری، نیست مگر منویّات جهلهٔ صوفیّه که می‌تواند مستمسکی گردد، برای ارتکاب به هر رذیله‌ای.

نظر شود به حکایاتی نظیر؛

گفت عبّاسه که «روز رستخیز،
چون ز هیبت خلق افتد در گریز،

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بسط تصوّف، قبض تمدّن؛

🔹گر چه آثار عطّار نیشابوری و برخی شوامخ تصوّف، حائز نکته‌های ادبی و معنوی بدیع، قابل توجّه و رهگشاست، اما آنچه از نگرش حاکم بر آثار قاطبهٔ آنان، نظیر منطق الطیر مشهود است اینکه؛ علاوه بر در پی داشتن ترویج اباحی‌گری و توجیه ارتکاب به ذنوب و جرائم، به عنوان یکی از مهمترین عوامل فروپاشی تدریجی نظام اجتماعی در بُعد ارزش‌ها و گسست بافت‌های مولّد امنیّت، دلیل عدم امتداد مسلک فقه‌ستیز جهلهٔ صوفیه، به عنوان نگرش غالب، تمدّن گریزی و حتّی تمدّن ستیزی آن از منظر عرف بوده است که به وجهی، عملاً، با نقابی دیگر و تکیه بر احادیث جعلی، متروکه و شاذّ، همواره مروّج رهبانیّت مسیحی، هندی یا بودایی بوده است که در بستر مغالطاتی خود، ‘دنیاابزاری’ را ‘دنیاگرایی’، و ‘انسان کامل’ را ‘انسان عاطل’ معنا کرده است.

🔹دین بی‌فقه، معنویّتی است که جایی برای تشخّص، پاسخ‌گویی و التزام به مناسبات اجتماعی و عرفی باقی نمی‌گذارد. چنانکه دین عاری از طریقت نیز، وجهی برای انصاف و رواداری.

🔹این، نه به معنای غیرمنصِف، … بودن اصناف فقهاست؛ چنانکه افیون روشنفکری دولت‌پناه، مغرضانه، آن را مفروض گرفته است.

🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۱)؛

همین‌که یکی از ایرانیان زردشتی به مذهب اسلام می‌‌پیوست، علی القاعده کتاب پهلوی را به طور قطع رها می‌کرد؛ زیرا این خطّ نه تنها بی‌زحمت و ثقیل و در اعلی درجهٔ ابهام است، بلکه مخلوط و ممزوج با کفر و زندقه است.

به علاوه تا موقعی که خطّ پهلوی وسیلهٔ مکاتبه بود، نوشتن و حتّی خواندن در میان ایرانیان، بإستثناء موبدان و دستوران و دبیران از نوادر کمالات محسوب می‌شد.

🔸ادوارد گرنویل براون

📚 تاریخ ادبی ایران، جلد اول؛ از قدیمی‌ارین روزگاران تا زمان فردوسی، باب اوّل؛ فصل اول، علل منسوخ شدن سریع خطّ پهلوی، ص ۱۸-۱۷، ترجمهٔ علی‌پاشا صالح، انتشارات کتابخانهٔ ابن سینا، تهران، ۱۳۳۵.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۲)؛

علوم را از همه‌ سرزمین‌های جهان به زبان عرب‌ها نقل زده‌اند. آن‌ها خود را آراسته‌اند، دل‌پسند شده‌اند و زیبایی‌های زبانی آن‌ها در شریان‌ها و ورید‌ها دویده‌ است.

هر چند هر ملّتی، گویش خود را زیبا می‌پندارد، به آن خو گرفته و به هنگام نیاز، همراه معاشران و امثال خود، آن را به کار می‌برد. من این را با خود قیاس می‌کنم:

اگر علمی به آن زبان [خوارزمی] که مطلوب من است جاودانه شود، چنان بیگانه نماید که شتر بر ناودان و زرّافه در آبراهه. پس به زبان‌های عربی و فارسی پرداختم.

در هر یک از آن‌ها تازه‌واردم، به زحمت آن‌ها را آموختم؛ امّا نزد من، دشنام دادن به زبان عربی، خوش‌تر از ستایش به زبان فارسی است.

درستی سخنانم را کسی در‌می‌یابد که یک کتاب علمی نقل شده به فارسی را بررسی کند.

همین که زرق و برقش ناپدید شد، معنایش در سایه قرار می‌گیرد، سیمایش تار می‌شود و استفاده از آن، از میان می‌رود؛

زیرا این گویش، فقط برای داستان‌های خسروانی و قصّه‌های شب مناسب است.

🔸ابوریحان بیرونی

📚الصیدنة فی الطّب، ترجمه باقر مظفّرزاده، فصل ۴، ص ۱۶۹-۱۶۸، نشر فرهنگستان زبان و ادب پارسی، ۱۳۸۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۳)؛

اجمالاً یک شخص فرانسوی در تعریف سخن بیان معروفی دارد که در مورد خطّ پهلوی نیز ممکن است صادق باشد. فرانسوی می‌گوید: «سخن، صنعت پنهان کردن فکر است»

خطّ پهلوی هیچ‌گونه ارزش ذاتی ندارد جز اینکه در فقه اللّغة معمّایی است منحصر به فرد.

همین‌که خطّ مزبور از حمایت مذهب و رسوم قدیمه و روحانیان محافظه‌کار محروم گشت، دیگر نتوانست در برابر خطّ عربی که بسیار خواناتر و متناسب‌تر بود خود را حفظ کند؛ خاصّه اینکه بر مسلمین با معرفت واجب و ضروری بود تا حدّی خطّ عربی را یاد بگیرند.

🔸ادوارد گرنویل براون

📚 تاریخ ادبی ایران، جلد اول؛ از قدیمی‌ارین روزگاران تا زمان فردوسی، باب اوّل؛ فصل اول، علل منسوخ شدن سریع خطّ پهلوی، ص ۱۹-۱۸، ترجمهٔ علی‌پاشا صالح، انتشارات کتابخانهٔ ابن سینا، تهران، ۱۳۳۵.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مبانی تصوّف (۱)؛

جواز ارتکاب معاصی به عنوان یکی از درون‌مایه‌های بنیادی‌ شعر تصوّف؛

رند کسی است که پروا و پرهیزی از ارتکاب گناه ندارد!

دلیل؛

چون نظر ما صوفیان به پایان کار است و اعمال آدمی در مقابل ‘سابقهٔ لطف ازل’ به هیچ نمی‌ارزد، پس رند هم نمی‌تواند از رحمت حقّ نومید گردد!

🔸محمدرضا شفیعی کدکنی

📚منطق الطیر عطّار نیشابوری
، تعلیقیهٔ ۱۹۲۳، ص ۶۱۳، نشر سخن، تهران، ۱۳۸۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۳)؛

در این صنعت، بین آن‌ها برجسته کسی است که زبان [عربی] را بهتر از همه بداند، زیرا به یاری [زبان] بر [محتوای] کتاب‌ها احاطه می‌یابد و با استقلال خود در آن [زبان] از آن‌ها که دربارهٔ [کتاب‌ها] بر مبنای تخیّلات داوری می‌کنند و آنچه در آن نیست به تصوّر در‌می‌آورند، ممتاز می‌شود …

🔸ابوریحان بیرونی

📚الصیدنة فی الطّب، ترجمه باقر مظفّرزاده، فصل ۴، ص ۱۶۹، نشر فرهنگستان زبان و ادب پارسی، ۱۳۸۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۴)؛

آوازهٔ عیب یا نقص فارسی از آن‌ روز برخاست که گروهی، از جهل یا تعصّب، وجود لغات عربی اصل را در این زبان ناپسند شمردند و خواستند فارسی را پاک و خالص کنند. تا آنجا که این فکر از ایران دوستی بود، بخشودنی و ستودنی است، امّا قصهٔ دوستی خرس را هم البته شنیده‌اید.

🔸پرویز ناتل خانلری

📚نمونه‌هایی از نثر فصیح فارسی معاصر، برگزیدهٔ جلال متینی، جلد اول، دفاع از زبان فارسی، ص ۲۹۳، ۱۳۳۸.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۵)؛

من نمی‌دانم آمیختگی لغاتی از زبانی در زبان دیگر، برای این یک چه ننگ و عاری است؟ زبان خالص مانند نژاد پاک، افسانه‌ای است که خواب می‌آورد. کدام زبان خالص است؟

مگر زبان فرانسه، زبان بازماندگان اقوام گل و سلت و فرانک، شعبه‌ای از زبان لاتینی به شمار نمی‌رود؟ آیا در زبان انگلیسی که نژاد ساکسون به آن سخن می‌گویند، لغاتی که از ریشهٔ لاتینی است کم است! روسی، زبان اقوام اسلاو، مگر مملوّ از لغات خارجی نیست؟ کدام‌یک از این زبان‌ها را ننگین می‌شمارید؟

و اگر گمان می‌کنید که این ننگ گریبان همه را گرفته است، چه شد که علم و هنر را رها کرده، در همین یک راه غیرت نشان می‌دهید و می‌خواهید از همه پیش بیفتید؟

من می‌دانم چرا و می‌گویم اگر انصاف دارید، می‌پذیرید.

این غیرت دروغین، از تنبلی برخاسته است.

🔸پرویز ناتل خانلری

📚نمونه‌هایی از نثر فصیح فارسی معاصر
، برگزیدهٔ جلال متینی، جلد اول، دفاع از زبان فارسی، ص ۲۹۳، ۱۳۳۸.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool