هایدگر مرتکب حماقت شد.
اما آیا میتوان همچون آدورنو فلسفهٔ او را به دلیل این حماقت، «سر تا پا فاشیستی» ارزیابی کرد؟ آیا این جهالت، دلیل بسندهای است تا با بوردیو و هابرماس همنظر شویم که هستیشناسی هایدگر سیاسی است.
ممکن است که پاسخ شما به این پرسشها منفی باشد؛ اما باید گفت که از سوی دیگر نمیتوان با شماری از «پیروان» هایدگر نیز همزبان شد که هر گونه رابطه میان اندیشههای فلسفی و اندیشهها و کنشِ سیاسی او را منکر میشوند.
🔸بابک احمدی
📚هایدگر و تاریخ هستی، کتاب سوم؛ امر سیاسی و آزادی؛ هایدگر و نازیسم، ۳: هایدگرِ نازی، ص ۴۴۸، نشر مرکز، ۱۳۸۱.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
اما آیا میتوان همچون آدورنو فلسفهٔ او را به دلیل این حماقت، «سر تا پا فاشیستی» ارزیابی کرد؟ آیا این جهالت، دلیل بسندهای است تا با بوردیو و هابرماس همنظر شویم که هستیشناسی هایدگر سیاسی است.
ممکن است که پاسخ شما به این پرسشها منفی باشد؛ اما باید گفت که از سوی دیگر نمیتوان با شماری از «پیروان» هایدگر نیز همزبان شد که هر گونه رابطه میان اندیشههای فلسفی و اندیشهها و کنشِ سیاسی او را منکر میشوند.
🔸بابک احمدی
📚هایدگر و تاریخ هستی، کتاب سوم؛ امر سیاسی و آزادی؛ هایدگر و نازیسم، ۳: هایدگرِ نازی، ص ۴۴۸، نشر مرکز، ۱۳۸۱.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹اگر بیخبری از برنامههای آیندهٔ هیتلر (برنامهها و نقشههایی که با یک بار خواندن “نبرد من” روشن میشدند) برای شخص عادیای از مردم کوچه و بازار، توجیهپذیر باشد (هر چند به هیچ رو از بار مسئولیّتهای رأی دادن به نازیها در انتخابات نمیکاهد)، چگونه میتوان از فیلسوفی که اندیشیدن را رسالت سرآمدان فکر فلسفی دانسته بود، و همواره از باخبری خویش دَم زده بود، و بر اساس آن به فعّالیّت سیاسی روی آورده بود، چنین توجیهی را پذیرفت؟ هایدگر یکی از افراد متعلّق به اکثریّت خاموش نبود، بل خود از همکاران رژیم بود. کسی که در مقام ریاست دانشگاه بزرگ و مشهور فرایبورگ به دانشجویان توصیه میکرد که فکر کردن را به پیشوا بسپارید و خود فقط آمادهٔ دفاع از خاک میهن باشید.
🔹به گمان من هرگونه کوشش برای توجیه همکاری هایدگر با نازیها کاری است از نظر اخلاقی زشت و زیانآور.
🔹تنها کسی میتواند به هر شکل و بهانهای کار هایدگر را توجیه کند که خود تا حدّی و به شکلی، دستکم از جنبههایی، با آن ایدئولوژی فاشیستی همراهی داشته باشد. خواه این را اعلام کند، یا پنهاناش کند.
🔸بابک احمدی
📚هایدگر و تاریخ هستی، کتاب سوم؛ امر سیاسی و آزادی؛ هایدگر و نازیسم؛ ۳: هایدگرِ نازی، ص ۴۴۷، نشر مرکز، ۱۳۸۱.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹به گمان من هرگونه کوشش برای توجیه همکاری هایدگر با نازیها کاری است از نظر اخلاقی زشت و زیانآور.
🔹تنها کسی میتواند به هر شکل و بهانهای کار هایدگر را توجیه کند که خود تا حدّی و به شکلی، دستکم از جنبههایی، با آن ایدئولوژی فاشیستی همراهی داشته باشد. خواه این را اعلام کند، یا پنهاناش کند.
🔸بابک احمدی
📚هایدگر و تاریخ هستی، کتاب سوم؛ امر سیاسی و آزادی؛ هایدگر و نازیسم؛ ۳: هایدگرِ نازی، ص ۴۴۷، نشر مرکز، ۱۳۸۱.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۶۵)؛
🔹نفی یک امر غلط، لزوماً به معنای درستی “محتوای آن نفی” نیست.
🔹الف ب نیست به دلیل ج؛ دست کم حائز دو مدّعاست؛
۱-ب نبودن الف.
۲- ب نبودن الف به دلیل ج.
صدق قضیّهٔ ۱، ضامن صدق قضیّهٔ ۲ نیست.
چه اینکه صدق منطقی ۲، متوقّف بر درستی دلیلی است که مستشکل ارائه میدهد.
هر چند، نادرستی ۲ نیز لزوماً به معنای صدق منطقی ۱ نخواهد بود.
🔹نقد هایدگر به «میاندیشم پس هستم» دکارت از این دست است.
🔹هایدگر، با مضامینی نادرست؛ که البته مبتنی بر مبانی نادرست فلسفهٔ اوست، به نفی مدّعای باطل دکارت نشست.
🔹مدّعای باطل دکارت، بر “تقدّم اندیشه، بر منِ اندیشنده” نشست، چنانکه نقد باطل هایدگر، بر نفی ساحت سوبجکتیو انسان، و به تبع آن، نفی “تطبیق” به عنوان یکی از معیارهای شناخت.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹نفی یک امر غلط، لزوماً به معنای درستی “محتوای آن نفی” نیست.
🔹الف ب نیست به دلیل ج؛ دست کم حائز دو مدّعاست؛
۱-ب نبودن الف.
۲- ب نبودن الف به دلیل ج.
صدق قضیّهٔ ۱، ضامن صدق قضیّهٔ ۲ نیست.
چه اینکه صدق منطقی ۲، متوقّف بر درستی دلیلی است که مستشکل ارائه میدهد.
هر چند، نادرستی ۲ نیز لزوماً به معنای صدق منطقی ۱ نخواهد بود.
🔹نقد هایدگر به «میاندیشم پس هستم» دکارت از این دست است.
🔹هایدگر، با مضامینی نادرست؛ که البته مبتنی بر مبانی نادرست فلسفهٔ اوست، به نفی مدّعای باطل دکارت نشست.
🔹مدّعای باطل دکارت، بر “تقدّم اندیشه، بر منِ اندیشنده” نشست، چنانکه نقد باطل هایدگر، بر نفی ساحت سوبجکتیو انسان، و به تبع آن، نفی “تطبیق” به عنوان یکی از معیارهای شناخت.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
Karl Jaspers:
«Wie soll ein so ungebildeter Mensch wie Hitler Deutschland regieren?»
Martin Heidegger:
«Bildung ist ganz gleichgültig", antwortete er, sehen Sie nur seine wunderbaren Hände an!»
🔸Karl Jaspers
📚Philosophische Autobiographie، München; 1977. p.101,
————————————————
🔹کارل یاسپرس:
چگونه قرار است چنین فرد اُمُّل بیسوادی چون هیتلر بر آلمان حکومت کند؟!
🔹مارتین هایدگر:
سواد مهم نیست. نگاه کن؛ چه دستان زیبایی دارد!
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
«Wie soll ein so ungebildeter Mensch wie Hitler Deutschland regieren?»
Martin Heidegger:
«Bildung ist ganz gleichgültig", antwortete er, sehen Sie nur seine wunderbaren Hände an!»
🔸Karl Jaspers
📚Philosophische Autobiographie، München; 1977. p.101,
————————————————
🔹کارل یاسپرس:
چگونه قرار است چنین فرد اُمُّل بیسوادی چون هیتلر بر آلمان حکومت کند؟!
🔹مارتین هایدگر:
سواد مهم نیست. نگاه کن؛ چه دستان زیبایی دارد!
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
در بین فلاسفهٔ غرب مدرن،
به ندرت میتوان فیلسوفی را یافت،
که مشکلات خانوادگی یا اجتماعی،
اختلالات روانی یا انحرافات اخلاقی نداشته باشد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
به ندرت میتوان فیلسوفی را یافت،
که مشکلات خانوادگی یا اجتماعی،
اختلالات روانی یا انحرافات اخلاقی نداشته باشد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
پیش از ورود به فلسفهٔ حکماء مسلمان،
سالها مُمَحَّضِ در فلسفهٔ غرب بودهام.
بخش مُعظَمِ مکتوبات فلسفهٔ غرب مدرن،
خصوصاً متعلَّقات اعاظم آن،
که عمدتاً بر سه محور “نسبیگراییِ منفی، شکّاکیّتِ نافرجام و پوچگرایی”جمعی سودازدهٔ سفسطهگر قرار دارد،
و همواره به عنوان نسخهای نجاتبخش،
توسّط افیونروشنفکری دولتپناه مدرن،
تبلیغ و به خورد جوامع دیگر داده میشود،
و از طریق دولتها،
به سنّت جوامع تحمیل میگردد،
به عنوانِ منابعی مشحون از سفسطه،
در کارگاه مغالطهشناسی،
بسیار قابل استفاده است.
عمدهٔ ابعاد و حوزههای فلسفهٔ غرب مدرن،
در ساحت معرفتشناختی،
مروّج نسبیگرایی منفی، شکّاکیّت و پوچگرایی،
و در عرصهٔ روانشناختی،
مولّد افسردگی و معناباختگی است.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
سالها مُمَحَّضِ در فلسفهٔ غرب بودهام.
بخش مُعظَمِ مکتوبات فلسفهٔ غرب مدرن،
خصوصاً متعلَّقات اعاظم آن،
که عمدتاً بر سه محور “نسبیگراییِ منفی، شکّاکیّتِ نافرجام و پوچگرایی”جمعی سودازدهٔ سفسطهگر قرار دارد،
و همواره به عنوان نسخهای نجاتبخش،
توسّط افیونروشنفکری دولتپناه مدرن،
تبلیغ و به خورد جوامع دیگر داده میشود،
و از طریق دولتها،
به سنّت جوامع تحمیل میگردد،
به عنوانِ منابعی مشحون از سفسطه،
در کارگاه مغالطهشناسی،
بسیار قابل استفاده است.
عمدهٔ ابعاد و حوزههای فلسفهٔ غرب مدرن،
در ساحت معرفتشناختی،
مروّج نسبیگرایی منفی، شکّاکیّت و پوچگرایی،
و در عرصهٔ روانشناختی،
مولّد افسردگی و معناباختگی است.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۶۶)؛
رشتهٔ آمار، مولود انحرافات ریاضی و انگیزههای شیطانیای است که همواره، خصوصاً از سوی دولتها، ابزار کنترل، مهندسی انسان و استعمار آن قرار گرفته است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
رشتهٔ آمار، مولود انحرافات ریاضی و انگیزههای شیطانیای است که همواره، خصوصاً از سوی دولتها، ابزار کنترل، مهندسی انسان و استعمار آن قرار گرفته است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
In the interviews with de Beauvoir he said that at the age of thirteen he had spent three weeks in hospital, and his mother slept in a bed made up next to him; he admitted pretending to be asleep in order to watch her undress.
🔸Nigel Rodgers and Mel Thompson
📚Philosophers Behaving Badly/ 7; Jean-Paul-Sartre/ P.184.
———————————————-
🔹ژان پل سارتر در گفتگو با سیمون دو بوار گفت:
در سنّ سیزده سالگی، سه هفته را در بیمارستان گذرانده است، و مادرش در کنار تخت مرتّبشدهای که کنار او قرار داشته، میخوابیده است.
🔹سارتر اعتراف میکند که تظاهر به خوابیدن میکرده، تا نظارهگر لباس درآوردن و دیدن بدن لخت مادرش باشد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸Nigel Rodgers and Mel Thompson
📚Philosophers Behaving Badly/ 7; Jean-Paul-Sartre/ P.184.
———————————————-
🔹ژان پل سارتر در گفتگو با سیمون دو بوار گفت:
در سنّ سیزده سالگی، سه هفته را در بیمارستان گذرانده است، و مادرش در کنار تخت مرتّبشدهای که کنار او قرار داشته، میخوابیده است.
🔹سارتر اعتراف میکند که تظاهر به خوابیدن میکرده، تا نظارهگر لباس درآوردن و دیدن بدن لخت مادرش باشد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۱۰)؛
نیازی نیست از پایگاه بلند تفسیرها و ترجمههائی که از قرآن کریم به جای مانده است، سخنی به میان آورم.
پیداست نوشتههائی از این دست، تا چه پایه به رسا گردانیدن زبان فارسی مدد رسانیده است.
🔸محمّد روشن
📚بخشی از تفسیری کُهَن؛ با یادداشتی از استاد مجتبی مینوی، مقدّمه و تصحیح؛ محمّد روشن، انتشارات فرهنگ ایران، چاپخانهٔ داورپناه، ۱۳۵۱.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
نیازی نیست از پایگاه بلند تفسیرها و ترجمههائی که از قرآن کریم به جای مانده است، سخنی به میان آورم.
پیداست نوشتههائی از این دست، تا چه پایه به رسا گردانیدن زبان فارسی مدد رسانیده است.
🔸محمّد روشن
📚بخشی از تفسیری کُهَن؛ با یادداشتی از استاد مجتبی مینوی، مقدّمه و تصحیح؛ محمّد روشن، انتشارات فرهنگ ایران، چاپخانهٔ داورپناه، ۱۳۵۱.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۶۷)؛
سیاوش، در حال بردن جیران به کوهسار:
از حرمسرا انداختنت بیرون؛ مهم نیست. عدّهات که تموم بشه خودم نوکریت رو میکنم.
جیران پس از اخراج از حرمسرا در راه کوهسار:
سیاوش، من به زور زن شاه شدم. شاه عاشقم بود؛ اما الان پیش زنان حرمسرا گفته دیگه نمیخوامش. اما الان توفیر داره؛ من میخوامش.
اجازه بده برم تو اردو پیش شاه.
سیاوش، اگه تو قراول باشی نمیذاری برم؛ اما اگه …
سیاوش: بسّه؛ بسّه دیگه.
سیاوش: تا الان حرمت خودت و دلت رو نگه داشتم، از این به بعدم نگه میدارم. رحمت، بذار بره.
سیاوش: صبر کن؛ این هم نامهٔ ننه آشوبه به ضمیمهٔ طلسم [طلسمی که قراره جیران باهاش دل شاه رو بیشتر ببره!]
جیران؛ این لطفت رو فراموش نمیکنم؛ جبرانش میکنم. وقتی تو عروسی ملکزاده پشت اون طرف رو مالیدی زمین خیلی بهت افتخار کردم—————————————————
🔹جدای از اینکه در تاریخ عهد ناصری، شخصیّتی به نام سیاوش در جریان جیران تجریشی وجود نداشته و حاصل جعل غیرواقعگرایانهٔ فیلمنامهنویس از کانتکست حاکم بر سنّته؛ از مهمترین پیامهای فیلم جیران، در سکانسهای مشابه همین سکانس هم یعنی؛
سیاوش جان؛ خر خوبم؛ در حدّ یه عاشق پشتم باش تا من به عشق و عاشقیم با شاه بپردازم. به خاطر عشق من با شاه، غیرتت رو بذار کنار و برام نقش یه گونی سیبزمینی رو بازی کن.
🔹نتیجهٔ فیلم جیران؛ عاشقی خوبه؛ حتی اگه به قیمت این باشه که مرد، شخصیّتش رو در حدّ یه گونی سیبزمینی مستهجن کنه و تنزّل بده، و وقتی پای عشق یکی در میونه، تأهّل یه زن نباید خیلی محلّیّتی از اعراب داشته باشه.
فمنیسم دولتپناه، یکی از علل معناباختگی جهان امروز است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
سیاوش، در حال بردن جیران به کوهسار:
از حرمسرا انداختنت بیرون؛ مهم نیست. عدّهات که تموم بشه خودم نوکریت رو میکنم.
جیران پس از اخراج از حرمسرا در راه کوهسار:
سیاوش، من به زور زن شاه شدم. شاه عاشقم بود؛ اما الان پیش زنان حرمسرا گفته دیگه نمیخوامش. اما الان توفیر داره؛ من میخوامش.
اجازه بده برم تو اردو پیش شاه.
سیاوش، اگه تو قراول باشی نمیذاری برم؛ اما اگه …
سیاوش: بسّه؛ بسّه دیگه.
سیاوش: تا الان حرمت خودت و دلت رو نگه داشتم، از این به بعدم نگه میدارم. رحمت، بذار بره.
سیاوش: صبر کن؛ این هم نامهٔ ننه آشوبه به ضمیمهٔ طلسم [طلسمی که قراره جیران باهاش دل شاه رو بیشتر ببره!]
جیران؛ این لطفت رو فراموش نمیکنم؛ جبرانش میکنم. وقتی تو عروسی ملکزاده پشت اون طرف رو مالیدی زمین خیلی بهت افتخار کردم—————————————————
🔹جدای از اینکه در تاریخ عهد ناصری، شخصیّتی به نام سیاوش در جریان جیران تجریشی وجود نداشته و حاصل جعل غیرواقعگرایانهٔ فیلمنامهنویس از کانتکست حاکم بر سنّته؛ از مهمترین پیامهای فیلم جیران، در سکانسهای مشابه همین سکانس هم یعنی؛
سیاوش جان؛ خر خوبم؛ در حدّ یه عاشق پشتم باش تا من به عشق و عاشقیم با شاه بپردازم. به خاطر عشق من با شاه، غیرتت رو بذار کنار و برام نقش یه گونی سیبزمینی رو بازی کن.
🔹نتیجهٔ فیلم جیران؛ عاشقی خوبه؛ حتی اگه به قیمت این باشه که مرد، شخصیّتش رو در حدّ یه گونی سیبزمینی مستهجن کنه و تنزّل بده، و وقتی پای عشق یکی در میونه، تأهّل یه زن نباید خیلی محلّیّتی از اعراب داشته باشه.
فمنیسم دولتپناه، یکی از علل معناباختگی جهان امروز است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۶۸)؛
🔹پیام دیگری که میشه از سریال جیران گرفت اینکه؛
آثار منظوم و منثور فارسی، عمدتاً ناظر به ظلم پادشاه و حاکم سروده شده و در آنها غالباً از روحیات رعایا و استبداد مردم حرفی به میان نیومده.
این سریال نشون میده که وقتی دست رعیّت به قدرت میرسه، عمدتاً به مراتب مخوفتر، بدتر و مستبدّانهتر از شاه و حاکم عمل میکنه.
حاکمیّت و حکومت رعیّت؛ خصوصاً از نوع پلیدترش که دموکراسی باشه یعنی؛
رسیدن عناصر تودهٔ ندیدبدید به قدرت؛ که قراره با ذات نوکیسگی، نقش سرمایهدار رو بازی کنند.
🔹سرمایه و قدرت روی زمین نمیمونه و بالاخره یکی برش میداره؛ سخن “اصالت مالکیّت” اینه که اگر نیل و دستیابی به قدرت، سرمایه و مالکیّت، از مسیر نظم خودجوش، رقابت و قانون طبیعی حاصل از کُنش انسانی نگذره و تابع حکم دستوری و انشائی دولت؛ تحت عنوان قانون مدرن باشه، سنگ روی سنگ بند نمیشه و پول سیاه (نوکیسه، نوکرزاده، ندیدبدید، …) ادای طلا (اشرافزاده، بزرگزاده، نجیبزاده، …) رو درمیاره.
در این حالته که خشم (از عناصر همیشه همراه جوامع بشری) رو، باید از سوی نوکیسگان تازه به دوران رسیده تحمّل کنیم، نه خشمی که از سوی نُجباء و بزرگزادگان صادر میشه.
خیلی هم فرقه؛ بین خشم بیمایگان با خشم اصیلزادگان.
🔹در جهان امروز، همه به دنبال این هستند که هر طوری شده، قلّابشون رو تحت هر عنوانی به ساختار دولت وصل کنند!؛ چرا؟!؛ چون هیچ دیّاری توان تضمین نقض مالکیّت خصوصی رو تا این حدّ نداره که با تمسّک بهش، بشه درآمد رو از فضای احتمالاتی، وارد فضای قطعیّت کرد.
🔹ایمان امّت موسوی، در گروِ گفتن لای نظری و عملی به فراعنه و سَحَرِهٔ آنان بود؛ چنانکه ایمان مردمان جهان مدرن امروز هم در گرو لایی به دولتگرایی و جادوگران آن؛ یعنی افیون روشنفکری دولتپناه.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹پیام دیگری که میشه از سریال جیران گرفت اینکه؛
آثار منظوم و منثور فارسی، عمدتاً ناظر به ظلم پادشاه و حاکم سروده شده و در آنها غالباً از روحیات رعایا و استبداد مردم حرفی به میان نیومده.
این سریال نشون میده که وقتی دست رعیّت به قدرت میرسه، عمدتاً به مراتب مخوفتر، بدتر و مستبدّانهتر از شاه و حاکم عمل میکنه.
حاکمیّت و حکومت رعیّت؛ خصوصاً از نوع پلیدترش که دموکراسی باشه یعنی؛
رسیدن عناصر تودهٔ ندیدبدید به قدرت؛ که قراره با ذات نوکیسگی، نقش سرمایهدار رو بازی کنند.
🔹سرمایه و قدرت روی زمین نمیمونه و بالاخره یکی برش میداره؛ سخن “اصالت مالکیّت” اینه که اگر نیل و دستیابی به قدرت، سرمایه و مالکیّت، از مسیر نظم خودجوش، رقابت و قانون طبیعی حاصل از کُنش انسانی نگذره و تابع حکم دستوری و انشائی دولت؛ تحت عنوان قانون مدرن باشه، سنگ روی سنگ بند نمیشه و پول سیاه (نوکیسه، نوکرزاده، ندیدبدید، …) ادای طلا (اشرافزاده، بزرگزاده، نجیبزاده، …) رو درمیاره.
در این حالته که خشم (از عناصر همیشه همراه جوامع بشری) رو، باید از سوی نوکیسگان تازه به دوران رسیده تحمّل کنیم، نه خشمی که از سوی نُجباء و بزرگزادگان صادر میشه.
خیلی هم فرقه؛ بین خشم بیمایگان با خشم اصیلزادگان.
🔹در جهان امروز، همه به دنبال این هستند که هر طوری شده، قلّابشون رو تحت هر عنوانی به ساختار دولت وصل کنند!؛ چرا؟!؛ چون هیچ دیّاری توان تضمین نقض مالکیّت خصوصی رو تا این حدّ نداره که با تمسّک بهش، بشه درآمد رو از فضای احتمالاتی، وارد فضای قطعیّت کرد.
🔹ایمان امّت موسوی، در گروِ گفتن لای نظری و عملی به فراعنه و سَحَرِهٔ آنان بود؛ چنانکه ایمان مردمان جهان مدرن امروز هم در گرو لایی به دولتگرایی و جادوگران آن؛ یعنی افیون روشنفکری دولتپناه.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️از نیهلیسم معرفتی تا نیهلیسم وجودی؛
🔹دکارت، کانت و هوسرل، نگران بودند؛
دکارت به دنبال تأسیس بنایی محکم و یقینی برای علم و ایمان بود، و کانت در صدد برپایی بنیادی رزین برای علم، ایمان و اخلاق؛ و هوسرل هم به دنبال پایهریزی پیای قویم برای علم و فلسفه؛
و نیچه، سورن کییِرکگور و هایدگر هم، نگرانِ نگرانی.
🔹کگور، دفع و رفع این نگرانی نشأت گرفته از نیهلیسم را، در گرو اتصال به امر مطلق و ایمان به آن میدانست، و نیچه، در زندگی و تجربهٔ مستقیم آن، و هایدگر، در پرسش از وجود و نفی جهان تکنیکزده.
🔹دکارت، کانت و هوسرل، بیش از هر چیز، حلّ دغدغهٔ خود را در گذر از معبر اپیستِمولوژیک و شناختشناسی میدانستند، و حال آنکه رفع دغدغهٔ کگور؛ با ایمان، نیچه؛ با زندگی و هایدگر؛ با بررسی وجود، آنهم از نوع اگزیستانسیالیستی آن، میسّر میشد.
🔹فلسفهٔ دکارت و کانت، فرار از شکّاکیّت، نسبیگرایی و الحاد بود، چنانکه فلسفهٔ هوسرل، از دو قسم نخست، و فلسفهٔ کگور، نیچه و هایدگر، فرار از مدرسه؛ آنهم از نوع پوزیتیویستی و گریز از نیهلیسم.
🔹فلسفهٔ دکارت، در برابر جامعهٔ شکّزده، اعادهٔ حیثیّتی بود از یقین، که به ایدههای مرتکزٌ فی الذهن مجهّز بود، و فلسفهٔ کانت، سنگربندیای در برابر نسبیگرایی، با سلاح دستگاه استعلائی، و هوسرل هم دلبستهٔ شناخت پدیدارگرا؛ که هر سه در ساحت معرفتشناسی صورتبندی شد.
🔹گر چه سرکنگبین صفراء فزود، اما شاید دکارت، کانت و هوسرل، متفطّن این وخیمه گشته بودند که شکّاکیّت منحط و نسبیگرایی منفی اپیستمولوژیک، پیشقراولان شکّاکیّت و نسبیگرایی روانشناختیاند!
🔹علیرغم پیامدهای ناگواری که داشتهاند، شاید بتوان فلسفهٔ دکارت، کانت و هوسرل را، صفآراییای معرفتشناختی، در تقابل با نیهلیسم معرفتی (شکّاکیّت منحط، پوچگرایی و نسبیگرایی منفی) و فلسفهٔ کگور، نیچه و هایدگر را، جبههگیریای وجودشناختی، در تواجه با نیهلیسم وجودی (معناباختگی) قلمداد کرد.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹دکارت، کانت و هوسرل، نگران بودند؛
دکارت به دنبال تأسیس بنایی محکم و یقینی برای علم و ایمان بود، و کانت در صدد برپایی بنیادی رزین برای علم، ایمان و اخلاق؛ و هوسرل هم به دنبال پایهریزی پیای قویم برای علم و فلسفه؛
و نیچه، سورن کییِرکگور و هایدگر هم، نگرانِ نگرانی.
🔹کگور، دفع و رفع این نگرانی نشأت گرفته از نیهلیسم را، در گرو اتصال به امر مطلق و ایمان به آن میدانست، و نیچه، در زندگی و تجربهٔ مستقیم آن، و هایدگر، در پرسش از وجود و نفی جهان تکنیکزده.
🔹دکارت، کانت و هوسرل، بیش از هر چیز، حلّ دغدغهٔ خود را در گذر از معبر اپیستِمولوژیک و شناختشناسی میدانستند، و حال آنکه رفع دغدغهٔ کگور؛ با ایمان، نیچه؛ با زندگی و هایدگر؛ با بررسی وجود، آنهم از نوع اگزیستانسیالیستی آن، میسّر میشد.
🔹فلسفهٔ دکارت و کانت، فرار از شکّاکیّت، نسبیگرایی و الحاد بود، چنانکه فلسفهٔ هوسرل، از دو قسم نخست، و فلسفهٔ کگور، نیچه و هایدگر، فرار از مدرسه؛ آنهم از نوع پوزیتیویستی و گریز از نیهلیسم.
🔹فلسفهٔ دکارت، در برابر جامعهٔ شکّزده، اعادهٔ حیثیّتی بود از یقین، که به ایدههای مرتکزٌ فی الذهن مجهّز بود، و فلسفهٔ کانت، سنگربندیای در برابر نسبیگرایی، با سلاح دستگاه استعلائی، و هوسرل هم دلبستهٔ شناخت پدیدارگرا؛ که هر سه در ساحت معرفتشناسی صورتبندی شد.
🔹گر چه سرکنگبین صفراء فزود، اما شاید دکارت، کانت و هوسرل، متفطّن این وخیمه گشته بودند که شکّاکیّت منحط و نسبیگرایی منفی اپیستمولوژیک، پیشقراولان شکّاکیّت و نسبیگرایی روانشناختیاند!
🔹علیرغم پیامدهای ناگواری که داشتهاند، شاید بتوان فلسفهٔ دکارت، کانت و هوسرل را، صفآراییای معرفتشناختی، در تقابل با نیهلیسم معرفتی (شکّاکیّت منحط، پوچگرایی و نسبیگرایی منفی) و فلسفهٔ کگور، نیچه و هایدگر را، جبههگیریای وجودشناختی، در تواجه با نیهلیسم وجودی (معناباختگی) قلمداد کرد.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
و تو ای معنابخشِ جان و جهان،
فِدای رهَت،
که جان و جهان با تو معنادار و شورانگیز میشود.
https://t.me/ReligiousSchool
فِدای رهَت،
که جان و جهان با تو معنادار و شورانگیز میشود.
https://t.me/ReligiousSchool