پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✍️برگی از مصحف قرآن (۱۶)؛

🔹به تصریح مصحف کریم، شب قدر، در ادبیات شریعت و سپهر سالکان ظرف وقوع وقایعی خاصّ است.

🔹لیل را به علّت سیاهی، لیل گویند و شاید علّت مذکّر مجازی بودن‌اش، پوشانندگی آن باشد که؛ «وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها»

🔹و لِیلی همان لَیلی است که رنگ زلف مشکین‌اش‌ بر گوش و‌ چشم عاشق پرده می‌فکند؛ تا جایی که علاوه بر تضعیف قوّهٔ دوراندیشی وی، توان شنیدن تبعات روندی که در پیش گرفته است را هم از او سلب می‌کند.

🔹لَیل، لفظی کلّی است با مصادیقی بی‌شمار. امّا در لیلة، موضوعٌ له نیز بسان وضع خاصّ است.

🔹در لیلة، بیش از هر امر، ظرفیّت و خاصّ بودن مطرح است؛ یعنی شبی که آبستن و ظرف وقایعی خاصّ است.

بسان واقعهٔ «وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى‏ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً» شریعت موسوی، که در ظرف آن، ده فرمان تورات رقم می‌خورد، و إحدی لیالی شهر رمضان؛ یعنی لیلة القدرِ موصوف به مبارکة، که وجه تأنیث آن‌ها، شاید همین آبستن وقایع عظیم بودن‌شان بوده باشد؛ از نزول تورات در آن شب‌های خاصّ، و نزول قرآن، ملائکة الله، تا روح، در این شب مبارک.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️تو چه آیتی خدا را؟!

🔹نه مراست قدرت آنکه دَم،
زنم از جلال تو یا علی (ع)،
نه مرا زبان که بیان کنم،
صفتِ کمال تو یا علی (ع)،
شده مات عقل موحّدین،
همه در جمالِ تو یا علی (ع)،
چو نیافت غیر تو آگهی،
ز بیانِ حالِ تو یا علی (ع)،
نبَرَد به وصف تو ره کسی،
مگر از مقالِ تو یا علی (ع)،

🔹هله ‌ای مُجلّیِ عارفان،
تو چه مَطلَعی تو چه منظری،
که ندیده‌ام به دو دیده‌ام،
چو تو گوهری، چو تو جوهری،
هله ‌ای مولّه عاشقان،
تو چه شاهدی، تو چه دل بَری؟!
چه در انبیاء چه در اولیاء،
نه تو را عدیلی و هم-سَری،
به کدام کس مَثلت زنم،
که بُوَد مثالِ تو یا علی (ع)؟!

🔹توئی آنکه غیر وجود خود،
به شهود و غیب ندیده‌ای،
فَقرات نفس شکسته‌ای،
سُبُحاتِ وَهم دریده‌ای،
همه دیده‌ای نه چنین بَوَد،
شه من تو دیدهٔ دیده‌ای،
ز حدودِ فصل گذشته‌ای،
به صعودِ وصل رسیده‌ای،
ز فنای ذات به ذاتِ حقّ،
بُوَد اتّصال تو یا علی (ع)،

🔹چو عقول و افئده را نشد،
ملکوتِ سرّ تو مُنکشف،
همه گفته‌اند و نگفته شد،
ز کتابِ فضل تو یک الف،
ز بیانِ وصف تو هر کسی،
رقم گمان زده مختلف،
فُصحای دهر به عجز خود،
ز ادایِ وصف تو معترف،
بُلغای عصر به نطقِ خود،
شده‌اند لالِ تو یا علی (ع)،

🔹تویی آن که در همه آیتی،
نگری به چشم خدای بین،
شده از وجودِ مقدّس‌ات،
همه سرّ کَنزِ خفا مبین،
تویی آن که از کُشِفَ الغطاء،
نَشَوَد ترا زیاده یقین،
ز چه رو دَم از أنا ربکّم،
نزنی، بزن به دلیل این،
که به نورِ حق شده منتهی،
شرفِ کمال تو یا علی (ع)،

🔹تو همان درخت حقیقتی،
که در این حدیقهٔ دنیوی،
أنا ربّکم تو زنی و بس،
به لسان تازی و پهلوی،
ز بروق نورِ تو مُشتعل،
شده نارِ نخلهٔ موسوی،
ز تو در لسانِ موحّدین،
بُوَد این ترانهٔ معنوی،
که أنا الحقّ است به حقِّ حقّ،
ثمرِ نهالِ تو یا علی (ع)،

🔹تویی آن تجلّی ذوالمِنَن،
که فروغ عالم و آدمی،
هله ‌ای مشیّتِ ذاتِ حق،
که به ذات خویش مُسلّمی،
ز بروز جلوهٔ ما‌ خلق،
به مقام و رتبه مقدّمی،
به جلالِ خویش مُجلّلی،
ز نوالِ خویش مُنعّمی،
همه گنج ذاتِ مقدّس‌ات،
شده مُلک و مالِ تو یا علی (ع)،

🔹تو چه بنده‌ای که خدائی‌ات،
ز خداست منصب و مرتبت،
احدی نیافت ز اولیاء،
چو تو این شرافت و منزلت،
رسَد‌َت ز مایهٔ بندگی،
که رسی به پایهٔ سلطنت،
همه خاندانِ تو در صفت،
چو تواند مشرقِ معرفت،
شده ختم دورهٔ عِلم و دین،
به کمالِ آل تو یا علی (ع)،

🔹تو همان مَلیکِ مُهیمنی،
که بهشت و جنّت و نه فلک،
پیِ جستجوی تو سالکان،
به طریقت آمده یک به یک ،
شده ذکرِ نام مقدّس‌ات،
همه وِردِ اَلسنهٔ مَلَک،
به خدا که احمدِ مصطفی(ص)،
به فلک قدم نزد از سَمَک،
مگر آن‌که داشت در این سفر،
طلبِ وصالِ تو یا علی (ع)،

🔹تویی آن که تکیهٔ سلطنت،
زده‌ای به تخت مؤبّدی،
ز شکوه شأن تو بر مَلا،
جَلَواتِ عِزِّ ممجّدی،
به فرازِ فرقِ مبارکت،
شده نصب تاج مُخلّدی،
متصرّف آمده در یَدَ‌ت،
ملکوتِ دولتِ سرمدی،
تو نه آن شهی که ز سلطنت،
بُوَد اعتزالِ تو یا علی (ع)،
🔹به می خُمِ تو سِرشته شد،
گِل کأس جانِ سبوکِشان،
به پیالهٔ دلِ عارفان،
شده ترکِ چشمِ تو می‌فشان،
ز رَحیقِ جام تو سرگران،
سِر سرخوشان، دل بی‌هُشان،
نه منم ز بادهٔ عشق تو،
هله مست و بی‌دل و بی‌نشان،
همه کس چشیده به قدرِ خود،
ز میِ زُلالِ تو یا علی (ع)،

🔹منم آن مجرّد زنده دل،
که دم از ولای تو می زنم،
ره کوه و دشت گرفته‌ام،
قدم از برای تو می‌زنم،
به همین نفس که تو داده‌‌ای،
نفس از ثنای تو می‌زنم،
شب و روز حلقهٔ التجاء،
به در سرای تو می‌زنم،
نروم اگر بکُشی مرا،
ز صف نِعال تو یا علی (ع)،

🔹تویی آن‌که سِدرهٔ مُنتهی،
بُودَت بلندیِ آشیان،
به مکان نیائی و جلوه‌ات،
به مکان ز مشرقِ لا‌مکان،
رسد استغاثهٔ قدسیان،
به درت ز لانهٔ بی‌نشان،
چو به اوج خویش رسیده‌ای‌، ‌
ز عِلوّ قدر و سُمَوِّشان،
همه هفت کرسی و نُه طبق،
شده پایمال تو یا علی (ع)،

🔹نه همین بس است که گویمت،
به وجودِ جود مکرّمی،
تو مُنزّهی ز ثناء من،
که در اوجِ قُدس قدم نَهی،
نه همین بس است که خوانم‌ات،
به ظهورِ فیض مقدّمی،
به کمال خویش معرّفی،
به جلالِ خویش مُسلّمی،
نه مراست قدرت آنکه دم،
زنم از جلال تو یا علی (ع)،

🔹تویی آن که میم مشیّت‌ات،
زده نقشِ صورتِ کاف و نون،
به کتابِ عِلم تو مُندرَج،
بُوَد آن چه کان و ما‌ یکون،
فلک و زمین به اراده‌ات،
شده بی‌‌سکون شده با سکون،
تویی آن مُصوّرِ ما‌ خَلَق،
که مِن الظّواهر و البطون،
بُوَد این عوالم کُن فکان،
اثرِ فعال تو یا علی (ع)،

🔹تویی آن که ذات کسی قرین،
نشده است با احدیتّ‌ات،
نرسیده فردی و جوهری،
به مقام مُنفردیّت‌ات،
تویی آن که بر احدیّت‌ات،
شده مُستند صمدیّت‌ات،
نشناخت غیر تو هیچ‌کس،
ازّلیت‌ات ابدّیت‌ات،
تو چه مبدئی که خبر نشد،
کسی از مآلِ تو یا علی (ع)،

🔹تو که از علایق جان و تن،
به کمالِ قُدس مُجرّدی،
تو که فانی از خود و مُتّصف،
به صفاتِ ذاتِ محمّدی،
تو که بر سرائرِ معرفت،
به جمالِ اُنس مُخلّدی،
به شؤنِ فانیِ این جهان،
نه مُعطّلی نه مقیّدی،
بود این ریاست دنیوی،
غم و ابتهالِ تو یا علی (ع)،

🔹تو همان تجلّیِ ایزدی،
که فراز عرشی و لا مکان،
خبری ز گردش چشم تو،
حرکات گردش آسمان،
دهد آن فؤاد و لسان تو،
ز فروغ لوح و قلم نشان،
تو که ردّ شمس کُنی عیان،
به یکی اشارهٔ ابرَوان،
دو مُسخّر آمده مِهر و مَه،
هله بر هلالِ تو یا علی (ع)،

🔹هله‌ ای موحّدِ ذاتِ حق،
که به ذات، معنی وحدتی،
به تو گشت خِلقتِ کُن فکان،
که ظهورِ نورِ مشیّتی،
هله ای ظهورِ صفاتِ حق،
که جهان فیضی و رحمتی،
چو تو در مدائنِ علمِ حقّ،
ز شرف مدینهٔ حکمتی،
سَیَلانِ رحمت حق بُوَد،
همه از جِبال تو یا علی (ع)،

🔹بنگر [فؤاد] شکسته را،
به دَرَت نشسته به التجاء،
اگرش بِرانی از آستان،
کُند آشیان به کدام جا،
به سخا و بذل تواش طمع،
به عطا و فضلِ تواش رجاء،
ز پناهِ ظلِّ وسیع تو،
هم اگر رود برود کجا،
که محیط کون و مکان بُوَد،
فلکِ ظلالِ تو یا علی (ع).

🔸فؤاد سهیلی
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۵۳)؛

🔹علیٰ رغم قلب وقایع و تاریخ‌سازی‌های مدرن، تغییر اعتقادات آحاد در طول تاریخ، به ندرت با تمسّک به زور صورت گرفته‌ است.

🔹چه این‌که شاید بتوان امری را با ابزار زور به دست آورد، امّا عمدتاً برای همیشه نمی‌توان آن را با زور نگه داشت.

🔹از شواهد مدّعیٰ هم، رشد روزافزون اسلام در غرب مسیحی، بدون در میان بودن پای زور، در حال حاضر است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۵۴)؛

🔹ملحدانِ مخالف حکومت دینی، در اظهارات خود علیه حکومت دینی، در حالی بر آن‌اند که «با زور نمی‌شود مردم را مؤمن نمود و دین امری زوری نیست» که قائل‌اند «ورود اسلام به ایران و گسترش آن، معلول زور شمشیر بوده است»!!

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۵۵)؛

🔹اهل الحاد در حالی به جایگاه نفی دین، به علّت قدسانیّت آن تکیه زده و به آن حمله‌ می‌کنند که حداقلّ در عرصهٔ عمل نشان داده‌اند، نسبت به متعلَّقات باورهای خود؛ نظیر “اصالت آزادی” و “اصالت جمع” برخوردی مقدّسانه داشته و در تقدیس باورهای خود، دست‌کمی از باورمندان به قدسانی بودن دین ندارند.

🔹نفی قدسانیّت دین و تقدّس‌زدایی از اصول و فروع آن، که همواره از موضوعات ثابت دورهمی‌های الحادی است، نه نفی نَفْسِ تقدّس بما هو تقدّس، که تعویض متعلَّق تقدیس است؛ هر چند در ظاهر، تحت عنوان نفی نفْسِ قدسانیّت ارائه می‌شود.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۵۶)؛

🔹بسیاری از مباحث الحادی، گر چه در ظاهر با محوریّت نفی تقدّس و نفْسِ ساحت قُدسانی، از سوی اهل الحاد صورت‌بندی می‌شود، اما به نحو ضمنی، معتقد به صفت “مقدّس” و در صدد تملّک آن برای اتّصاف باورهای ضدّدینی خود به آن است.

🔹اعتقاد به گزارهٔ «همه چیز نقدپذیر است» و «امر “نقدناپذیر” وجود ندارد» که از شاه بیت‌های به جا مانده از عصر روشن‌گری‌اند، فی حدّ نفْسه، از آن‌جا که خود را هم شامل است، حُکمی خودمتناقض است.

🔹آن‌چه منطقاً معقول است و ضرورت صدق دارد، باور اهل ایمان به این حقیقت است که امور، قابل قسمت به ”نقدپذیر” و “ورای نقد و نقدناپذیر”اند.

یعنی تقسیم امور به مقدّس و نامقدّس.

🔹بر این مبنا، اهل ایمان، صادقانه؛ چنان‌که در باطن، در ظاهر نیز، بر خلاف پیروان الحاد، قائل به مقدّس بودن برخی اموراند، و این همان اندراج اعتقاد ایمانی، در ذیل اخلاق، و غیراخلاقی بودن الحاد، دست‌کم در ساحت مباحث نظری “برون دینی” است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۵۷)؛

قِوام تحقّق “فردِ لیبرالی” و “جمع سوسیالی” در ظرف خارج، دولت است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️برگی از مصحف قرآن (۱۷)؛

🔹در سنّت الهی، رسیدن به عزّت، لزوماً از طریق عزّت نیست.

«اللَّـهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ …»

چه این‌که یوسف نبی (ع) از ذلّت مهیّا شده به وسیلهٔ برادران غیور، به اوج عزّت رسید.

🔹در مسیر کمال، حقّ سبحانه، موانع و آلام را وسیلهٔ رشد و تعالی سالک قرار می‌دهد.

🔹بی‌شکّ، تعالی برآمده از موانع و سختی‌ها، به مراتب، متعالی‌تر، افتخارآمیزتر و لذّت‌بخش‌تر از تعالی‌های برآمده از غیر آن‌ها است.

🔹شاید بتوان، رواداری، توجیه و حتّی ضرورت حضور شرور در عالَم را، از لوازم این بیان دانست و قائل شد:

بسیاری از شرور، مسبّبات خیرات‌اند و تحقّق بسیاری از خیرات، متوقّف بر تحقّق شرور.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۵۸)؛

🔹از آن‌جا که جمع، نه همیشه بر صواب و نه همواره برخطاست، بنابراین، “درستی حرکت با جمع”، به نحو بالجمله، و “نادرستی همراهی با آن”، به وجه مطلق، مرام سفسطه‌گران است.

🔹تحقّق یک هم‌زیستی درست در کنار جامعه، در گرو پذیرش این است که جامعه، نه همیشه در درستی بوده است، و نه همیشه در اشتباه.

🔹تصمیمات، کنش‌ها و واکنش‌های جوامع، چنان‌که تاریخ نشان داده است، همواره لا بشرط از درست و غلط بوده است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
اللهُمَّ تَقبَّل دُعاءنا و نَوِّر قلوبَنا و اشْفِ مَرضانا و ارحَم مَوتانا و اجعَلْ عواقبَ اُمورِنا خیراً بِحُرمَةِ کتابِکَ المُنزَل و نبیّک المَرسَل و آله الطیّبین الطاهرین.

عید سعید فطر مبارک 🙏🌹

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۵۹)؛

🔹تقلیل معارف بشری به ساحت ذهن، علوم عقلی و استدلالات برهانی، نادیده گرفتن بخش مُعظَمی از جهان، ویژگی‌ها و دستاوردهای انسان، و محروم نمودن خویش از آن‌هاست.

🔹نشاندن عقل در جایگاه مجلس آرای بلامعارض فهم انسان، جهان و خدا، نوعی عقل‌ستیزی مغرورانه است که تحت عنوان عقل‌گرایی ترویج می‌شود.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
سارتر برخی از آثار خود را تحت تأثیر خیالات مالیخولیایی نوشته است. از این قبیل است داستان گوشه‌گیران آلتونا …

🔸مهرداد مهرین

📚مکتب فلسفی اگزیستانسیالیسم
، فصل اول؛ ژان پل سارتر، ص ۱۹، انتشارات آسیا، تهران، ۱۳۴۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
از خصوصیّات اگزیستانسیالیست‌ها، اغراق‌گویی و آگراندیسمان مصائب و بدبختی است.

عدّه‌ای از اگزیستانسیالیست‌ها زندگی را در تنگناها و خطرگاه‌های عظیم و فاجعه‌آمیز آن نمایش می‌دهند و ما را به بن‌بست‌های زندگی می‌کشانند و از ترسیدن و ترساندن لذّت می‌برند.

🔸مهرداد مهرین

📚مکتب فلسفی اگزیستانسیالیسم
، اگزیستانسیالیسم چیست؟، ص ۱۷، انتشارات آسیا، تهران، ۱۳۴۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۶۰)؛

حتّی جهانی با حاکمیّت فضای احتمالاتی نیز نیازمند واضعی برای وضع قوانین احتمالات است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
“جمشید کفرپیشهٔ” این ماجرا، هنوز آن‌قدر بد نشده است که در ما، وجهی برای توجیه و ترجیح “ضحاک زمان” نسبت به وی وجود داشته باشد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۶۱)؛

🔹با غضّ نظر از این‌که پیش‌رفت و پس‌رفت، لابشرط از امور حسَن و قبیح‌اند، اقتضائات زمانی و مکانی نیز مَقسَم انواع پیش‌رفت و پس‌رفت‌اند.

🔹زین‌سان، عدم تطبیق یک منظومهٔ اخلاقی، فکری، دینی، … با مقتضیّات زمانی و مکانی، لزوماً به معنای نادرستی و ناکارآمدی آن منظومه نبوده؛ بلکه می‌تواند ناشی از افول ارزش‌ها و ویژگی‌های مثبت آن زمان و مکان خاصّ باشد.

🔹بنابراین، قرار دادن “سازگاری با شرایط زمانی و مکانی” به عنوان معیار صدق و کذب یا کارامدی و ناکارامدی منظومه‌ها؛ آن‌هم به نحو بالجمله، باطل است.

🔹مقتضیّات زمانی و مکانی، نه امری مافوق نقد، بلکه در ذیل داوری و بررسی است.

🌹«حَقِيقٌ عَلى‏ أَنْ لا أَقُولَ عَلَى اللَّـهِ إِلاَّ الْحَقَّ»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool