پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
204 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَامُ قَالَ:

«صَلَاةٌ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ أَلْفُ صَلَاةٍ، وَصَلَاةٌ فِي الْمَسْجِدِ الْأَعْظَمِ مِائَةُ صَلَاةٍ، وَصَلَاةٌ فِي مَسْجِدِ الْقَبِيلَةِ خَمْسٌ وَعِشْرُونَ صَلَاةً، وَصَلَاةٌ فِي مَسْجِدِ السُّوقِ اثْنَتَا عَشْرَةَ صَلَاةً، وَصَلَاةُ الرَّجُلِ فِي بَيْتِهِ وَحْدَهُ صَلَاةٌ وَاحِدَةٌ.»

📚تهذیب الاحکام، شیخ الطائفهٔ؛ طوسی، الجزء الثالث، کتاب الصلاة، ص ۲۷۹-۲۷۸، دارالکتب الاسلامیة، طهران.
————————————————-
🔹امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمود:

«یک نماز در بیت‌المقدس، برابر با هزار نماز است؛ و یک نماز در مسجد جامع شهر، برابر با صد نماز؛ و یک نماز در مسجدِ محله (یا قبیله)، برابر با بیست و پنج نماز؛ و یک نماز در مسجدِ بازار، برابر با دوازده نماز؛ و نمازِ انسان که به تنهایی در خانه‌اش بخواند، تنها معادل یک نماز است.»

https://t.me/ReligiousSchool
نَقْلُ حَقَائِقِ الدُّنْيَا فَلَا صَحِيحًا إِلَى الْكِتَابَةِ أَوِ الشِّعْرِ، هُوَ أَنْ تَنْتَزِعَهَا مِنَ الْحَيَاةِ فِي أُسْلُوبٍ، وَتُظْهِرَهَا لِلْحَيَاةِ فِي أُسْلُوبٍ آخَرَ يَكُونُ أَوْفَى وَأَدَقَّ وَأَجْمَلَ، يَضَعُ كُلَّ شَيْءٍ فِي خَاصِّ مَعْنَاهُ، وَيَكْشِفُ حَقَائِقَ الدُّنْيَا كَأَنَّهَا تَحْتَ ظَاهِرِهَا الْمُلْتَبِسِ

🔸مصطفی صادق الرافعی

📚وَحْیُ القَلَم،
صَدْرُ کِتابِ البَیانُ، ص ۱۳، دار ابن حزم، القاهرة.
——————————————————
🔹
انتقال صحیح حقایق جهان به عرصهٔ نثر و شعر زمانی صورت می‌گیرد که آن حقایق، به شیوه‌ای از زندگی انتزاع، و به نحو دِگَر؛ به صورت کامل‌تر، دقیق‌تر و زیباتر، به زندگی عَرضه شود و هر چیزی، در معنای خاصّش قرار گیرد و از حقایق به گونه‌ای پرده گرفته شود که گویی زیر ظاهر پوشیدهٔ دنیا نهفته‌اند.

https://t.me/ReligiousSchool
Audio
🔹نوادر من الشیخ مصطفی اسماعیل (۱)

https://t.me/ReligiousSchool
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔹«وَ امْرَأَتُهُ قائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْناها بِإِسْحاقَ وَ مِنْ وَراءِ إِسْحاقَ يَعْقُوبَ»

🔸سورةُ هودٍ/ کریمة ۷۱
————————————————
🔹أَتَبَسَّمَت أَوْ حَاضَت؟

https://t.me/ReligiousSchool
✍️مَن الواضِعُ؟! (۱)؛

🔹أَرَدْنَا بِمَا تَقَدَّمَ الكَلَامُ فِي أَوَّلِيَّةِ هٰذِهِ اللُّغَةِ، وَكَيْفَ نَشَأَتْ وَتَفَرَّعَتْ، وَالقَوْلُ فِي وُجُوهِ المُشَابَهَةِ بَيْنَهَا وَبَيْنَ غَيْرِهَا، لِنَضُمَّ أَطْرَافًا مِنَ التَّارِيخِ تَخُصُّ جِهَةً مُعَيَّنَةً مِنْ جِهَاتِهِ، يَسْتَدِلُّ بِهَا البَاحِثُ عَلَى الوَضْعِ المَكَانِيِّ لِهٰذِهِ اللُّغَةِ فِي التَّارِيخِ العَامِّ؛ إِذْ لَا سَبِيلَ إِلَى تَعْيِينِ مَوْضِعٍ مِنَ المَوَاضِعِ الدَّاثِرَةِ الَّتِي تَرَاكَمَتْ عَلَيْهَا طَبَقَاتُ الزَّمَانِ القَدِيمِ، إِلَّا بِاتِّبَاعِ الآثَارِ الَّتِي تُومِئُ إِلَيْهِ وَلَوْ إِيمَاءً مَعْنَوِيًّا.

🔸پیش‌تر دربارهٔ منشأ این زبان، چگونگی پیدایش و گسترش آن، و نیز شباهت‌ها و تفاوت‌هایش با دیگر زبان‌ها سخن گفتیم. اکنون می‌خواهیم از میان همهٔ مباحث تاریخی، تنها بخشی را برگزینیم که بتوان از آن جایگاه این زبان را در تاریخ عمومی بشر شناخت؛ زیرا برای تعیین جایگاه دقیق آن در گذشته‌های دور -که لایه‌های زمان بر آن انباشته شده است- راهی جز دنبال کردن نشانه‌ها و آثاری که هرچند به‌گونه‌ای غیرمستقیم به آن اشاره دارند، وجود ندارد.

🔹وَالعَرَبُ ـ أَهْلُ هٰذِهِ اللُّغَةِ ـ قَوْمٌ مَلَكُوا الأَرْضَ وَلَمْ يُمَلِّكُوا تَكَلُّمَهُمْ، فَلَمْ يُؤَثِّرْ عَنْهُمْ شَيْءٌ فِي جَاهِلِيَّتِهِمُ الأُولَى مِنْ أَنْوَاعِ الدَّلَالَةِ الثَّابِتَةِ؛ كَالكِتَابَةِ وَالآثَارِ وَنَحْوِهَا، وَلَا دَخَلُوا فِي تَارِيخِ أُمَّةٍ مِنْ أُمَمِ الحَضَارَةِ فَيَكُونَ لَهُمْ نَوْعٌ مِنْ تِلْكَ الدَّلَالَةِ؛ وَعَلَى ذٰلِكَ يَتَعَيَّنُ أَنْ تَكُونَ لُغَتُهُمْ أَيْضًا قَدْ مَلَكَتِ التَّارِيخَ وَلَمْ يُمَلِّكْهَا، وَهِيَ لَا بُدَّ أَنْ تَكُونَ قَدْ تَقَلَّبَتْ مَعَهُمْ عَلَى وُجُوهٍ مِنَ الإِصْلَاحِ وَجَرَتْ عَلَى مَنَاهِجَ مِنَ التَّهْذِيبِ.

🔸اعراب -صاحبان این زبان- قومی بودند که بر زمین فرمان راندند، اما تاریخ خود را ننوشتند. از دوران نخستین زندگی آنان هیچ‌یک از نشانه‌های ماندگار، مانند نوشته‌ها، آثار باستانی و مانند آن، بر جای نمانده است. هم‌چنین آنان چنان وارد عرصهٔ تمدن نشدند که هم‌چون ملّت‌های بزرگ، از خود اسناد و شواهد تاریخی بر جا گذارند. با این همه، چون بعدها خود نیز در تاریخ نقش‌آفرین شدند، ناگزیر باید در میان آنان اصلاح و دگرگونی‌هایی رخ داده باشد و این زبان نیز مراحلی از پالایش و تکامل را پشت سر گذاشته باشد.

🔹وَ تَأریخُ ذٰلِكَ بِالطَّبْعِ غَيْرُ مُحَقَّقٍ بِالنَّصِّ، وَلَا سَبِيلَ إِلَيْهِ إِلَّا تِلْكَ الطَّرِيقَةُ الَّتِي سَلَكْنَاهَا مِنْ قَبْلُ، وَإِنْ كَانَتْ هٰذِهِ الجِهَةُ مِنْهَا قَدْ حَفِظَتْ بَعْضَ الآثَارِ الَّتِي يَتَرَسَّمُهَا البَاحِثُ وَيَرَاهَا كَأَنَّمَا تُرِكَتْ بِالأَمْسِ؛ وَذٰلِكَ لِقُرْبِ عَهْدِ المَرْءِ فِي صَدْرِ الإِسْلَامِ بِقَبَائِلِ العَرَبِ الَّذِينَ خَلَصَتْ مِنْ لَهَجَتِهِمْ هٰذِهِ اللُّغَةُ المُضَرِيَّةُ.

🔸اما تاریخ این تحول، طبعاً به‌صورت مستقیم در دست نیست؛ تنها می‌توان از همان راهی به آن رسید که پیشینیان پیموده‌اند، هرچند از آن دوران فقط اندکی آثار بر جای مانده باشد؛ آثاری که پژوهشگر آن‌ها را هم‌چون نقش‌هایی می‌بیند که گویی دیروز ترسیم شده‌اند. این نزدیکیِ زمانی نیز به سبب آن است که در آغاز اسلام، عرب‌هایی هنوز وجود داشتند که از اختلاط و آمیختگی زبانی مصون مانده بودند.

🔸مصطفی صادق الرافعی

📚وَحْیُ القَلَم
، تَهْذِيبُ العَرَبِيَّةِ الأَوَّلُ، ص ۷۴-۷۳، دار ابن حزم، القاهرة.

https://t.me/ReligiousSchool
✍️مَن الواضِعُ؟! (۲)؛

🔹وَقَبْلَ أَنْ نَأْخُذَ إِلَى القَصْدِ مِنْ هٰذَا التَّارِيخِ، نَأْتِي عَلَى شَيْءٍ مِنْ أَقْوَالِ عُلَمَاءِ العَرَبِ فِي أَمْرِ اللُّغَةِ وَتَهْذِيبِهَا؛ فَهُمْ مُجْمِعُونَ عَلَى أَنَّ إِسْمَاعِيلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ أَصْلُ العَرَبِيَّةِ المُضَرِيَّةِ، وَلِذٰلِكَ قَالَ صَاحِبُ المُخَصَّصِ فِي مَوْضِعٍ مِنْ كِتَابِهِ حِينَ أَرَادَ أَنْ يَدُلَّ عَلَى أَنَّ لُغَةَ أَهْلِ الحِجَازِ هِيَ الأَصْلُ فِي جَمِيعِ لَهَجَاتِ العَرَبِ: «وَإِنَّا صِرْنَا لِنَعْتَقِدُ الأَصْلَ؛ لِأَنَّ العَرَبِيَّةَ أَصْلُهَا إِسْمَاعِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ، وَكَانَ مَسْكَنُهُ مَكَّةَ»

🔸پیش از آنکه به بررسی این تاریخ بپردازیم، مناسب است سخنی از دانشمندان عرب دربارهٔ منشأ و پالایش زبان عربی نقل کنیم. آنان همگی بر این باورند که حضرت اسماعیل علیه‌السلام سرچشمهٔ عربی فصیح است. ازاین‌رو، نویسندهٔ کتاب المخصّص، هنگامی که می‌خواهد ثابت کند زبان مردم حجاز اصل همهٔ گویش‌های عربی است، می‌گوید: «ما بر این عقیده‌ایم که عربی از اسماعیل علیه‌السلام سرچشمه گرفته است، و چون محل اقامت او مکّه بود، پس…»

🔹وَ عِندَهُمْ أَنَّ العَرَبِيَّةَ القَحْطَانِيَّةَ وَحِمْيَرِيَّةَ وَعَرَبِيَّةَ مُضَرٍ هٰذِهِ هِيَ الَّتِي نَزَلَ بِهَا القُرْآنُ، وَقَدِ اتَّفَقَ بِهَا لِسَانُ إِسْمَاعِيلَ، فَقَالُوا: وَعَلَى هٰذَا يَكُونُ تَوْفِيقُ إِسْمَاعِيلَ عَلَى العَرَبِيَّةِ المُحْضَةِ يَحْتَمِلُ أَمْرَيْنِ: إِمَّا أَنْ يَكُونَ اصْطِلَاحًا بَيْنَهُ وَبَيْنَ جُرْهُمَ النَّازِلِينَ عَلَيْهِ بِمَكَّةَ، وَإِمَّا أَنْ يَكُونَ تَوْقِيفًا مِنَ اللَّهِ تَعَالَى، وَهُوَ الصَّوَابُ. ا هـ. وَقَالَ الْجَاحِظُ -يُشِيرُ إِلَى فَلْسَفَةِ هَذَا الْمَعْنَى وَإِنْ لَمْ يَقْصِدْهُ فِی سیاقِ کَلامِه- …

🔸و از نظر آنان، عربیِ قحطانی، حِمیَری و همین عربیِ مُضَری، همان زبانی است که قرآن به آن نازل شده است. همچنین زبان اسماعیل با این زبان موافق و همسان بوده است. ازاین‌رو گفته‌اند: بر این اساس، سازگار شدن اسماعیل با عربیِ خالص، دو احتمال دارد:

نخست: اینکه این زبان بر اثر توافق و قرارداد میان او و قبیلهٔ جُرهُم، که همراه او در مکه ساکن بودند، پدید آمده باشد.

دوم: این‌که این زبان از جانب خداوند متعال به او تعلیم و الهام شده باشد؛ و همین احتمال، درست‌تر است.

جاحظ نیز -هرچند در سیاق سخن خود مستقیماً این معنا را اراده نکرده است- به فلسفهٔ این اندیشه اشاره می‌کند…

🔸مصطفی صادق الرافعی

📚وَحْیُ القَلَم
، تَهْذِيبُ العَرَبِيَّةِ الأَوَّلُ، ص ۷۴-۷۳، دار ابن حزم، القاهرة.

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۳۳۰)؛

🔹عدم رعایت اخلاق جنگ، جنگ را به یک شرارت و جنایت محض تبدیل می‌کند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️معانی امّت در قرآن؛

🔹انسان جامع و کامل؛

إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً لِلَّـهِ حَنِيفاً وَ لَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

نحل/۱۲۰

🔹مشترکان در یک روش زندگی (اعم از جبری، اکراهی، اختیاری)؛

وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلاَّ أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْ‏ءٍ ثُمَّ إِلى‏ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ

انعام/۳۸

وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

آل عمران/۱۰۴

🔹زمان؛

وَ قالَ الَّذِي نَجا مِنْهُما وَ ادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ أَنَا أُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيلِهِ فَأَرْسِلُونِ

یوسف/۴۵

🔹دین؛

بَلْ قالُوا إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى‏ أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلى‏ آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ

🔹جماعت؛

وَ لَمَّا وَرَدَ ماءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ يَسْقُونَ وَ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودانِ قالَ ما خَطْبُكُما قالَتا لا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعاءُ وَ أَبُونا شَيْخٌ كَبِيرٌ

قصص/۲۳

https://t.me/ReligiousSchool
أُمَمٌ: اِعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْءٍ يَضُمُّ إِلَيْهِ سَائِرَ مَا يَلِيهِ، فَإِنَّ الْعَرَبَ تُسَمِّي ذَلِكَ الشَّيْءَ أُمًّا.

🔸خلیل بن احمد فراهیدی

کتابُ العَیْن، الجزء الاول، باب الهمزة، ص ۸۷، دار الکتب العلمیة، بیروت.
—————————————————
🔹اُمَم: بدان که عرب، هر چیزی را که چیزهای دیگر به آن می‌پیوندند، أَمّ می‌نامد.

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۳۳۱)؛

🔹 روند مداخلات دولت در حوزهٔ پوشش، از حجاب اجباری آغاز و به کشف عورت منتهی می‌شود. تا جایی که حتّی می‌تواند به صادرات فاحشه نیز بیانجامد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۳۳۲)؛

🔹رشد و کمال انسان در گرو وجود فطرت الهی، تعالیم انبیاء، تمایلات درونی و وسوسه‌های شیطانی جنّی و انسی است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool