پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✅ مبانی مغالطاتی سوسیالیسم، در آراء اندیشمندان مدرن (۵):

If man is an animal who needs a master, it is because he abuses his freedom in regard to his fellow men. He desires a law, but tends "to except himself when he can." A master must curb the individual's will and compel him to obey the universal will. But the master in turn will always be a man, and so each master will abuse his freedom, unless there stands over him another master endowed with power. The supreme master ought to be just, but he again is only a man. A perfect solution to this problem is impossible. From such crooked wood as that which man is made of nothing straight can be fashioned. The ideal, however, is a just sovereignty with the power to enforce its will, and it is our duty to do our utmost toward realizing that ideal. In practice, freedom and law must go hand in hand. The state must have power to enforce the law against the abuse of freedom.

Where this is the case, Kant speaks of a "republican" order.

🔸KARL JASPERS

📚
KANT: from the great philosophers/ volume I/ VI. Politics and History/ 2. The Ideal of Civil Society/ P. 110/ Edited by Hannah Arendt/ 1887.
—————————————————-
♦️اگر انسان، جانوری است که نیازمند یک ارباب است، دلیلش این است که انسان، از آزادی‌اش در نسبت با هم‌نوعانش سوء‌استفاده می‌کند. اگر چه انسان خواستار قانون است، اما مایل است تا جایی که از دستش بر‌می‌آید، خود را از قانون مستثنیٰ کند. فرمانده‌ای باید باشد تا عنان و افساری بر «اراده‌ی فردی» او بزند و او را وادار به اطاعت از «اراده‌ی جمعی» نماید.

امّا از جهت دیگر، خود همین فرمانده هم بالاخره یک انسان است و اگر فرمانده‌ی دیگری که به او تفویض قدرت شده است، بالای سر او نباشد، می‌تواند از اراده‌ی خود سوء استفاده نماید.

هر چند برترین فرمانده، باید عادل باشد؛ امّا باز او هم یک انسان است. ارائه‌ی یک راه حل تامّ برای این مسئله، غیرممکن است. «از این چوب کجی که انسان از آن ساخته شده است، امر راستی شکل دادن نتوان».

به هر حال، اید‌آل، حاکمیّت و فرمانروای مقتدری است که اراده‌ی خود را به کار بندد، و وظیفه‌ی ما، تلاش برای تحقّق چنین اید‌آلی است. در ساحت عمل، آزادی و قانون باید دست در دست هم نهند. دولت باید قدرت این را داشته باشد، تا قانون را علیه استفاده‌ی ناصحیح از آزادی اِعمال کند.

جایی که چنین وضعی حاکم است، کانت آن را نظام «جمهوری» می‌نامد.


#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️سخنی در نسبت اخلاق و مالکیّت شخصی (۲):

✅ همچنان‌که اصالت مالکیّت، در ساحت ذهن و در مقام اثبات، باید از عهده‌ی نقدها و استدلالات مخالف برآید تا به عنوان نظریه‌ای بی‌بدیل، گوی سبقت از دیگر آراء برباید و‌ از آن‌جایی که این سبقت نظری، بی‌توجّه به دفع استدلالات رقیب، ممکن نیست، و اگر ممکن گردد، منجر به ایجاد بنیان مرصوصی برای سازه‌ی تئوریک آن نخواهد شد، در ساحت عمل و ثبوت نیز چنین است و آنچه نباید مورد اغماض واقع گردد، تمایز بین احترام به مالکیّت در مقام نظر و احترام به مالکیّت در ساحت عمل است.

✅ قابل نفی نیست که مالکیّت شخصی، حقّ است؛ امّا نباید از این غفلت ورزید که تمام ساحت انسان، منحصر در حق نیست و انسان، ساحات دیگری چون اخلاق، انصاف، مروّت، جوانمردی، ... نیز، ورای حق می‌تواند داشته باشد و اتّفاقا با مزیّن شدن هر چه بیشتر به چنین فضایلی است که انسان، تعالی یافته‌تر و انسانی‌تر می‌شود.

✅ از آن‌جایی که حق و اخلاق، در تعامل با همند و اخلاق بی‌لحاظ حق، به تجاوز، و حق بی‌ لحاظ اخلاق، به بی‌لطفی و بی‌مِهری زندگی می‌کشد، و از آن‌جایی که خشک‌تر شدن هر چه بیشتر زندگی، زمینه را برای شکستن حدود و ثغور حقوق انسانی مهیّاتر می‌سازد، نقض اوّلی مستقیما و نقض دوّمی به صورت غیرمستقیم، پایه‌های هر دو را سست و ساختارشان را فرو‌می‌ریزد؛ و این همان نکته‌ای است که برخی قائلان به اصالت سرمایه، حق و مالکیّت از آن غفلت ورزیده‌اند و پنداشته‌اند که در مناسبات انسانی، حق ما را بس!.

✅ اخلاق، انصاف، مروّت، جوانمردی، ...، سقف حق است و حق، پایه‌ی آن. کاربست اخلاق، انصاف، ...، در زندگی، در هر چه مستحکم‌تر کردن پایه‌های حق، نقش بسزایی داشته و نتیجتا، منجر به کم‌تر شدن هزینه‌هایی خواهد شد که بر حقوق فردی تحمیل می‌گردد.

✅ فضای احتمالاتی بزه‌ها و تخطّی‌های فردِ حقوق محورِ غیراخلاقی، عقلا گسترده‌تر از فردِ اخلاقی حقوق‌مدار است؛ چرا که دوّمی از سطح و ستون گذشته است، امّا اوّلی هنوز در سطح مانده.

✅ از سطح و ستون تنها، کاشانه‌ای برای هم‌زیستی بهتر نتوان ساخت، چنانکه بی‌سطح و ستون، سخن از سقف بی‌معناست.

زین‌سان، جامعه‌ی بی‌اخلاق، همان قدری خطرناک است و هزینه‌های گزافی را بر حقوق تحمیل می‌کند که جامعه‌ی بی‌اصل قراردادن سطحی چون حق؛ چرا که بسیاری از بی‌اخلاقی‌ها و بی‌انصافی‌ها، بسترساز شکست حقّند.

❇️ پی‌افکندن بنیانی مستحکم برای یک نظر، لزوما منجر به ایجاد ضمانتی برای تحقّق آن نظر در ظرف خارج نخواهد شد و چشم‌پوشی از این تفاوت، انسان را به مسیری رمانتیک سوق خواهد داد.

✅ آنچه که برخی لیبرالیست‌های راست‌گرا، اعم از کلاسیک و نئولیبرال‌ها و همچنین سوسیالیست‌ها و لیبرال‌های چپ را به توجیه ضرورت وجود دولت کشانده است، نوع نگاه آن‌ها به انسان است؛ چرا که اکثریت قریب به اتّفاق آن‌ها، نظر مثبتی نسبت به اراده و اختیار انسان نداشته، و انسان را موجودی متجاوز بالذات می‌دانند که همواره در جهت کنترل آن باید کوشید.

✅ این متفکّران، با ضمیمه گزاره‌ی «دفع شرّ کثیر با شرّی قلیل» برای دفع حجم مُعظَمی از شرور برخاسته‌ از اراده‌ی چنین موجودی، وجود شر قلیلی چون دولت را امری اخلاقی، موجّه و بلکه ضروری دانسته‌اند.

✅ امّا آنچه که حائز اهمّیّت و قابل توجّه است این است که علیرغم مدّعای آنان، چنانکه شواهد تاریخی دو سده‌ی اخیر نشان می‌دهد، پدیده‌ی دولت مدرن، نه تنها شرّی قلیل نبوده است، بلکه فجایعی را -از فروپاشی نظام خانواده، تخریب محیط زیست، تولید انبوه سلاح‌های کشتار جمعی گرفته تا قتل عام انسان‌ها، در جنگ‌های ناسیونالیستی- به بار آورده است که به ندرت می‌توان کمّاً و کیفاً نظیری را برای آن در بستر تاریخ یافت، و از دیگر سو، عدم‌ وجود چنین فجایع سازماندهی شده و افسارگسیخته‌ای این‌چنین در پهنه‌ی سنّت، مبنای متجاوز بالذّات بودن انسان از سوی آنان را نیز ابطال می‌کند.

✅ بسیاری از مکاتبی که به تعریف انسان پرداخته‌اند و آن را موجودی «تمدّن‌ساز»، «ابزارساز»، ... قلمداد کرده‌اند، از این نکته غافل بوده‌اند که عدم لحاظ ساحت اخلاقی این موجود، در هر تعریفی که برای آن برگزیده‌اند، نه تنها انسانی را در عالم خاکی به دست نخواهد آورد و منجر به هم‌زیستی مسالمت‌آمیز نخواهد شد، بلکه نتیجه‌ای جز بی‌مِهری، جنگ‌افروزی،... روزافزون در بر نخواهد داشت.

✅ انسان بداخلاق، بی‌انصاف، بی‌مروّت، ناجوانمرد، ...، حتّی با رعایت حقوق هم، در مرتبه‌ای از دَرَکات غیرانسانی و بعضا ضدّانسانی است و عقل خودبنیاد، همانقدری می‌تواند فاجعه‌ساز باشد، که عقل مقیّد به اخلاق، شکوه‌آفرین.

🌹و آخر دعوٰنا أن الحمد لله ربّ العالمین

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✅ مبانی مغالطاتی سوسیالیسم، در آراء اندیشمندان مدرن (۶):

The act by which a People is represented as constituting itself into a State, is termed THE ORIGINAL CONTRACT..... According to this representation, all and each of the people give up their external Freedom in order to receive it immediately again as Members of a Commonwealth. The Commonwealth is the people viewed as united altogether into a State. And thus it is not to be said that the individual in the State has sacrificed a part of his inborn external Freedom for a particular purpose: but he has abandoned his wild lawless Freedom wholly, in order to find all his proper Freedom again entire and undiminished..

🔸Immanuel Kant

📚The Philosophy Of Law
/ Public Right/ right of the State and constitutional law/ 47. Dignities in the State and the Original Contract/ P. 169-170/ translated by W. Hastie/ Edinburgh/ 1887.
————————————————
♦️عملی که از طریق آن، مردم خود را به عنوان تشکیل‌دهندگان یک دولت می‌نمایانند، قرارداد طبیعی نامیده می‌شود.

طبق این وکالت، همه و هر یک از افراد مردم، آزادی خارجی خود را از دست می‌دهد، تا دوباره سریعا آن را به عنوان عضو یک کشور مشترک‌ المنافع به دست آورند.

ملّت مشترک المنافع، مردمانی هستند که همه با هم، در قالب یک دولت، متّحد و یک‌پارچه به نظر می‌رسند.

بنابراین صحیح نیست بگوئیم: فرد، برای هدف بخصوصی، بخشی از آزادی خارجی فطری خود را، در دولت قربانی نموده است.

صحیح این است که فرد، به منظور اینکه آزادی مناسب خود را، دوباره به صورت کامل و بی‌کم و کاست به دست آورد، دست از آزادی وحشیانه و هرج و مرج‌گرایانه‌ی خود می‌کشد...

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
به حُسن و خُلق و وفا کس به یار ما نرسد،
تـو را در ایـن سـخـن انکـار کـــار مـا نرسد،

اگــر چه حُسـن فروشان به جلوه آمده‌اند،
کسـی بـه حُسن و ملاحت به یار ما نرسد،

هــزار نقـش برآیـد ز کِـلـک صُنـع و یکـی،
بـــه دلـپـذیـری نـقــش نــگـار مــا نرسد،

هـــزار نــقــد بــه بــــازار کــائـنــات آرند،
یکـی بــه سکّـه‌ی صـاحب عیـار ما نرسد،

چــنان بـِـزی که گر خاک ره شَوی کس را،
غــبــــار خـاطــری از ره‌گــذار مـــا نرسـد.

🔸شمس الدین مـحمّـد حـافظ شیـرازی

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✅ مبانی مغالطاتی سوسیالیسم، در آراء اندیشمندان مدرن (۷):

Hence it follows,that the Supreme Power in the State has only Rights, and no (compulsory) Duties towards the Subject.

further if the Ruler or Regent, as the Organ of the Supreme Power, proceeds in violation of the Laws, as in imposing taxes, recruiting soldiers, and so On,
contrary to the Law of Equality in the distribution of the political burdens, the Subject may oppose complaints and objections (gravamina) to this injustice, but not active resistance.

🔸Immanuel Kant

📚The Philosophy Of Law
/ Public Right/ CONSTITUTIONANLD JURIDICCAOLNSEQUENCAERSISING
FROM THE NATUREOF TEE CIVIL UNION/ 8.RihtoftheSupremePower. Treason; Dethronenient;evolution; Reform/ P. 175/ translated by W. Hastie/ Edinburgh/ 1887.
—————————————————-
♦️بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که این فقط مقام عالی دولتی است که ذی‌حق است و هیچ وظیفه‌ی الزام‌آوری نسبت به شهروندان ندارد.

به علاوه، اگر فرمان‌روا یا جانشین او، به عنوان عضو قدرت عالی دولت، اقدام به نقض قوانین در قالب فشار مالیاتی، سربازگیری، عملی خلاف قانون برابری افراد در توزیع مسئولیّت‌های سیاسی و اموری از این قبیل نماید؛ شهروندان در واکنش به این بی‌عدالتی، شاید اجازه داشته باشند دست به اعتراض و مخالفت‌ زنند، اما اجازه‌ی مقاومت پایدار و مؤثر ندارند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
با این همه، ایران نیکوترین محصول‌های خود را مدیون کارگاه‌های خانوادگی است و آنچه در نزد ایرانی، منشاء مهارت و سلامت ذوق و کمال کار است. تجربه‌ی باستانی و به زبان دیگر برخورداری از تجربه نیاکان است و چنانکه می‌دانیم، این تجربه زاده‌ء پیروی حرفه‌ پدران است....

خانواده، چه روستایی و چه شهرنشین باشد، بدین‌گونه نقشی اساسی در اقتصاد ملّی بازی می‌کند: و این نقش، بیشتر از هر چیز دیگر، از این لحاظ اهمّیّت دارد که گروه خانوادگی، در کشور شاهنشاهی، مرکز اصلی تولید است و صنف‌ها و گروه‌های دیگر اقتصادی نیز، رفته رفته بر مبنای نمونه خانوادگی توسعه یافتند.

🔸علی اکبر مظاهری

📚خانوادهء ایرانی در دوران پیش از اسلام
، بخش سوم؛ روابط خانواده با گروه‌های اجتماعی دیگر، ۲: روابط اقتصادی خانواده با دولت، ص ۳۲۵، ترجمه عبدالله توکّل، نشر قطره، ۱۳۷۷.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
خانوادهء روستایی (که همان خانوادهء دهقان باشد) در زمان قدیم، ستوده‌ترین عامل تولید و یگانه گروهی بود که در آفرینش ثروت نقشی گران‌بها و گران‌مایه داشت.

رئیس خانواده در صورتی می‌توانست در زمینه‌ء تولید، بازدهی بسیار داشته باشد، که از دست‌یاری خویشان و کسان خویشتن که بی‌انقطاع کار می‌کردند و مایهء تغذیه و نگهداری گروه را از خاک درمی‌آوردند برخوردار باشد.

چنین خانواده‌ای آفرینندهء ثروت بود: بیشتر از آنچه می‌گرفت، بازپس می‌داد.

🔸علی اکبر مظاهری

📚خانوادهء ایرانی در دوران پیش از اسلام
، بخش سوم؛ روابط خانواده با گروه‌های اجتماعی دیگر، ۲: روابط اقتصادی خانواده با دولت، ص ۳۱۲، ترجمه عبدالله توکّل، نشر قطره، ۱۳۷۷.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
١٩- حدیث «کنز مخفی»؛ خلقت مردم برای شناخته شدن خدا:

♦️کنت کنزاً مخفیاً فأحببت أن أعرف فخلقت الخلق لأن أعرف

حدیث مزبور و عبارات مشابه آن، در کتب حدیثی متقدّم شیعه و سنّی، اعمّ از کتب اربعه، صحاح ستّه، و دیگر منابع و جوامع روایی، مانند الوافي فیض کاشانی و کتب مختصّ به روایات قدسی مانند الجواهر السنیّة حرّ عاملی، یافت نمی‌شود، بلکه فقط دو بار در بحار الانوار نقل شده است و در هر دو بار، علّامه مجلسی نه به صورت مستقل، که ضمن شرح حدیثی دیگر، به این حدیث قدسی به صورت گذرا و بدون ذکر منبع یا سندی اشاره می‌کند.

ابن عربی قبل از نقل این حدیث بی‌منبع، در بیانی واضح و اعترافی مهمّ می‌گوید: «وَرَد فی الحدیث الصحیح کشفاً، الغیر الثابت نقلاً، أن رسول الله عن ربّه أنّه قال...».

وی می‌گوید معنای حدیث کنز را از طریق مشاهده دریافته است، نه از طریق نقل و منبع و مصدری.

مکاشفه اگر هم معتبر باشد، در استناد و انتساب به معصوم، حجّت نیست.

در هر حال، اولین کتابی که در شیعه عبارت «کنت کنزاً مخفیاً فأحببت أن أعرف فخلقت الخلق لکی أعرف» را نقل کرده است، کتاب ضعیف و مجهول مشارق انوار الیقین، اثر حافظ رجب برسی (متوفّای قرن ۹ه.ق) است که در بین متن با تعبیر «من القدسیّات...» آورده است.

🔸مهدی سیمایی

📚مشهورات بی‌اعتبار
، فصل چهارم؛ روایات تاریخی، ۲- حدیث «کنز مخفی»: خلقت مردم برای شناخته شدن خدا، ص۱۳۴-۱۳۳، انتشارات طه.

#مصطفی_مطهری

‏https://t.me/ReligiousSchool
✅ شــیـراز، مـسـجـد وکــیـل

#مصطفی_مطهری

‏https://t.me/ReligiousSchool