✍️شأن عقل در قلمرو دین:
✅ کشف عقل از حکم شرعی دربارهء اصول و عقیده دینی یا فرعی و حقوقی، به معنای آن نیست که عقل از حکم شرعی دربارهء حصول آن مضمون دینی (حکم یا عقیده) مؤثّر و سهیم بوده؛ آنگونه که اجازه و رضایت مالک در بیع فضولی و در حصول و تأثیر عقد سهیم میشود.
✅ عقل صرفاً مضمونی را که به اراده و علم اَزَلی خداوندی جزء دین قرار گرفته ادراک میکند.
✅ عقل مصباح شریعت است و کسانی که آن را میزان دین و شریعت میپندارند، نگاهی افراطی به شأن عقل در قلمرو دین دارند؛ زیرا میزان بودن عقل در ساحت دین، به این معناست که هر چه مطابق و موافق با عقل است، و عقل میتواند بر درستی آن اقامه برهان کند، صحیح بوده و جزء دین محسوب میشود، و هر چه با عقل موافق نبود و عقل از تأیید استدلالی آن برنیامد، ناصحیح است و جزء دین به حساب نمیآید.
🔸عبدالله جوادی آملی
📚منزلت عقل در هندسهء معرفت دینی، فصل دوم: شأن عقل در قلمرو دین؛ ۱. عقل و بُعد معرفتشناختی دین، ص ۵۱، نشر اَسراء، ۱۳۹۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✅ کشف عقل از حکم شرعی دربارهء اصول و عقیده دینی یا فرعی و حقوقی، به معنای آن نیست که عقل از حکم شرعی دربارهء حصول آن مضمون دینی (حکم یا عقیده) مؤثّر و سهیم بوده؛ آنگونه که اجازه و رضایت مالک در بیع فضولی و در حصول و تأثیر عقد سهیم میشود.
✅ عقل صرفاً مضمونی را که به اراده و علم اَزَلی خداوندی جزء دین قرار گرفته ادراک میکند.
✅ عقل مصباح شریعت است و کسانی که آن را میزان دین و شریعت میپندارند، نگاهی افراطی به شأن عقل در قلمرو دین دارند؛ زیرا میزان بودن عقل در ساحت دین، به این معناست که هر چه مطابق و موافق با عقل است، و عقل میتواند بر درستی آن اقامه برهان کند، صحیح بوده و جزء دین محسوب میشود، و هر چه با عقل موافق نبود و عقل از تأیید استدلالی آن برنیامد، ناصحیح است و جزء دین به حساب نمیآید.
🔸عبدالله جوادی آملی
📚منزلت عقل در هندسهء معرفت دینی، فصل دوم: شأن عقل در قلمرو دین؛ ۱. عقل و بُعد معرفتشناختی دین، ص ۵۱، نشر اَسراء، ۱۳۹۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نقدی بر فلسفه دکارت (۹):
در حالی دکارت برای رسیدن به معرفتی یقینی، تمامی معارف پیشین را در بوتهی شک قرار میدهد که در برهان خواب خود، «تقسیم واقعیّت به دو ساحت خواب و بیداری» را امری یقینی دانسته و برهان خود را، با ابتناء بر آن صورتبندی میکند.
چه اینکه گر چنین نبود، دکارت منطقاً مجاز به اظهار جملهی «شاید من در خواب باشم» نبود؛ چرا که مدّعای مذکور (شاید در خواب باشم) متوقّف بر یقینی بودن گزارهی «دو ساحتی بودن واقعیّت و فروکاستن آن به دو ساحت خواب و بیداری» در نظر دکارت است.
✅ بنابراین؛ مدّعای مذکور، مبتنی بر گزارهای است که؛
۱- اگر یقینی و واقعنما باشد؛ آنگاه در بیداری بیان شده؛ چرا که از شروط یقینی و واقعنما بودن یک گزاره در فلسفهی دکارت، شکلگیری آن در بستر بیداری است؛ و چون این گزاره در ساحت بیداری بیان شده است، پس دکارت با یک واسطه، باید علم به بیدار بودن خود داشته باشد؛ و چون علم به بیدار بودن خود دارد؛ پس مدّعای «شاید در خواب باشم» او منطقا باطل و نادرست است.
۲- اگر یقینی و واقعنما نباشد؛ آنگاه اهلیّت و موضوعیّت لازم برای بحث فلسفی واقع شدن را نخواهد داشت.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
در حالی دکارت برای رسیدن به معرفتی یقینی، تمامی معارف پیشین را در بوتهی شک قرار میدهد که در برهان خواب خود، «تقسیم واقعیّت به دو ساحت خواب و بیداری» را امری یقینی دانسته و برهان خود را، با ابتناء بر آن صورتبندی میکند.
چه اینکه گر چنین نبود، دکارت منطقاً مجاز به اظهار جملهی «شاید من در خواب باشم» نبود؛ چرا که مدّعای مذکور (شاید در خواب باشم) متوقّف بر یقینی بودن گزارهی «دو ساحتی بودن واقعیّت و فروکاستن آن به دو ساحت خواب و بیداری» در نظر دکارت است.
✅ بنابراین؛ مدّعای مذکور، مبتنی بر گزارهای است که؛
۱- اگر یقینی و واقعنما باشد؛ آنگاه در بیداری بیان شده؛ چرا که از شروط یقینی و واقعنما بودن یک گزاره در فلسفهی دکارت، شکلگیری آن در بستر بیداری است؛ و چون این گزاره در ساحت بیداری بیان شده است، پس دکارت با یک واسطه، باید علم به بیدار بودن خود داشته باشد؛ و چون علم به بیدار بودن خود دارد؛ پس مدّعای «شاید در خواب باشم» او منطقا باطل و نادرست است.
۲- اگر یقینی و واقعنما نباشد؛ آنگاه اهلیّت و موضوعیّت لازم برای بحث فلسفی واقع شدن را نخواهد داشت.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️اسکندر در دیدهبان قُدما (۱):
و هذِه الآلَةُ عِلم المَنطِق،
مِنه اِلَى جُلّ العُلوم يَرتَقي،
ميراث ذي القرنين لمّا سَألا،
وزيره العالم حتّی يعملا.
۱. یرید «اسکندر المکدوني» بن «فليبس» و وزيره «أرسطو»
🔸الشيخ الرئيس ابوعلي حسین بن عبدالله بن سینا
📚القصیدة المزدوجة فی المنطق، ص ۳۹-۳۸، مؤسّسة هنداوی سی آی سی، ۲۰۱۸.
————————————————
✅ و این عمود، همان علم منطق است که به واسطهی آن، خیمهی تمامی علوم برافراشته میشود.
✅ منطق، میراث ذوالقرنین است؛ هنگامی که از وزیر دانایش (ارسطو) درخواست نمود، به منظور به کار بستن منطق، آن را به او آموزش دهد.
۱. منظور، «اسکندر مقدونی»، فرزند «فیلیپس» و وزیرش «ارسطو» است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
و هذِه الآلَةُ عِلم المَنطِق،
مِنه اِلَى جُلّ العُلوم يَرتَقي،
ميراث ذي القرنين لمّا سَألا،
وزيره العالم حتّی يعملا.
۱. یرید «اسکندر المکدوني» بن «فليبس» و وزيره «أرسطو»
🔸الشيخ الرئيس ابوعلي حسین بن عبدالله بن سینا
📚القصیدة المزدوجة فی المنطق، ص ۳۹-۳۸، مؤسّسة هنداوی سی آی سی، ۲۰۱۸.
————————————————
✅ و این عمود، همان علم منطق است که به واسطهی آن، خیمهی تمامی علوم برافراشته میشود.
✅ منطق، میراث ذوالقرنین است؛ هنگامی که از وزیر دانایش (ارسطو) درخواست نمود، به منظور به کار بستن منطق، آن را به او آموزش دهد.
۱. منظور، «اسکندر مقدونی»، فرزند «فیلیپس» و وزیرش «ارسطو» است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
چنـد بُــت بشکست احـمد در جهان،
تـا کــه یــا رب گــوی گشتند اُمّـتـان،
گــر نبـودی کوشـش احـمـد تـو هــم،
میپـرسـتـیدی چـو اجـدادت صــنـم،
ایـن سـَرَت وارست از سجدهی صنـم،
تـــا بــــدانــی حـــــق او را بر اُمَــــم.
🔸جـلال الـدیـن بـلـخـی
📚مثنوی معنوی/دفتر دوم/ حکایت؛ هلال پنداشتن آن شخص، خیال را در عهد عمر
رضی الله عنه/ یافتن پادشاه باز را به خانهی کمپر پیرهزن.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
تـا کــه یــا رب گــوی گشتند اُمّـتـان،
گــر نبـودی کوشـش احـمـد تـو هــم،
میپـرسـتـیدی چـو اجـدادت صــنـم،
ایـن سـَرَت وارست از سجدهی صنـم،
تـــا بــــدانــی حـــــق او را بر اُمَــــم.
🔸جـلال الـدیـن بـلـخـی
📚مثنوی معنوی/دفتر دوم/ حکایت؛ هلال پنداشتن آن شخص، خیال را در عهد عمر
رضی الله عنه/ یافتن پادشاه باز را به خانهی کمپر پیرهزن.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نقدی بر فلسفه دکارت (۱۰):
مدّعای دکارت آن است که « به منظور نیل به یقین، علیرغم روش پیشینیان و سنّت ارسطوئی، فلسفه میبایست نه از واقعیّت که از فاعلشناسا بیاغازد»؛ و چنانکه مدّعی است، این یکی از وجوه متمایز فلسفه او با سنّت فلسفی پیش از اوست.
امّا آنچه دکارت در نظام معرفت فلسفهیاش، به منظور اصطیاد یقین مشی نموده، کاملا برخلاف مدّعای او در بیان مذکور است.
✅ تقسیم، مبتنی بر لحاظ و جهت است؛ هر چند آن لحاظ و جهت، اعتباری باشد.
تقسیم، از سویی متوقّف بر اذعان به موجودیّت مَقْسَم، و از جهتی فرع بر فهم تمایز و غیریّت اقسام است؛ چه گر چنان اذعان و چنین فهمی نباشد، تقسیم، در مغاک توهّم فروغلتد.
پس طبق قواعد بدیهی مذکور، تقسیم واقعیّت به دو ساحت خواب و بیداری نیز؛ چنانکه دکارت در برهان خواب خود صورتبندی نموده است، از سویی متوقّف بر اذعان به موجودیّت چیزی به نام واقع، و از جهتی فرع بر فهم تمایز و غیریّت فضای خواب از ساحت بیداری و غیریّت هر یک از اقسام است.
✅ حاصل آنکه دکارت، نظام فلسفی خود را، نه از ساحت نفس -چنانکه مدّعی آن است-، که از واقعیّت منحاذ و مستقل از نفسی آغازیده، که آن را به دو ساحت خواب و بیداری فروکاسته است.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
مدّعای دکارت آن است که « به منظور نیل به یقین، علیرغم روش پیشینیان و سنّت ارسطوئی، فلسفه میبایست نه از واقعیّت که از فاعلشناسا بیاغازد»؛ و چنانکه مدّعی است، این یکی از وجوه متمایز فلسفه او با سنّت فلسفی پیش از اوست.
امّا آنچه دکارت در نظام معرفت فلسفهیاش، به منظور اصطیاد یقین مشی نموده، کاملا برخلاف مدّعای او در بیان مذکور است.
✅ تقسیم، مبتنی بر لحاظ و جهت است؛ هر چند آن لحاظ و جهت، اعتباری باشد.
تقسیم، از سویی متوقّف بر اذعان به موجودیّت مَقْسَم، و از جهتی فرع بر فهم تمایز و غیریّت اقسام است؛ چه گر چنان اذعان و چنین فهمی نباشد، تقسیم، در مغاک توهّم فروغلتد.
پس طبق قواعد بدیهی مذکور، تقسیم واقعیّت به دو ساحت خواب و بیداری نیز؛ چنانکه دکارت در برهان خواب خود صورتبندی نموده است، از سویی متوقّف بر اذعان به موجودیّت چیزی به نام واقع، و از جهتی فرع بر فهم تمایز و غیریّت فضای خواب از ساحت بیداری و غیریّت هر یک از اقسام است.
✅ حاصل آنکه دکارت، نظام فلسفی خود را، نه از ساحت نفس -چنانکه مدّعی آن است-، که از واقعیّت منحاذ و مستقل از نفسی آغازیده، که آن را به دو ساحت خواب و بیداری فروکاسته است.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
https://www.youtube.com/watch?v=B2B3U8V3n4E&feature=share
یکی از این کارهای نادرست، همین تاریخسازی برای مردم ایران است که با التجاء به جعل، هویّت و تاریخ یک ملّت را پریشان کرده و بین ملل منطقه اختلاف ایجاد کردهاند.
حقیقت این است که این پوریم است که تمام هستی منطقه ما و جریان پیشرفت انسانی را برای مدّتهای دراز متوقّف کرده است؛
امّا تاریخنویسی میگوید که نه، این اسکندر و اعراب سوسمارخور و ترکها و ... بودند است که آمدند و تمدّن شما را نابود کردند!!.
تمام این کوشش بر این مقدّمه استوار بوده است که ایران پیش از هخامنشیان، فاقد اعتبارهای تمدّنی و تولیدی و هنر و دانش و صنعت بوده و آنچه که ایرانیان میتوانند به آن افتخار کنند، تاریخی است که از هخامنشیان آغاز میشود!!.
شما نمیتوانید در تاریخ برای هخامنشیان امپراتوری معرّفی کنید؛ اینها مسائل رخ نداده در تاریخاند؛ چرا که مرکزی برای آنها ندارید، آثاری از این تسلّط در منطقه ندارند.
بنابراین هر علامتی و هر چه حاکی از این باشد که قبل از هخامنشیان، در ایران، هستی و هویّتی توأم با هنر و صنعت و دانش و ... وجود داشته است، باید محو شود تا هخامنشیان به عنوان آغاز تاریخ یک ملّت معرّفی شود.
برای هخامنشیان نمیتوان سالی را برای حکومت برشمرد؛ فقط جنگ.
هخامنشیان از لحظه ورود به منطقه با مقاومت منطقه رو برو بودند، تا پوریم؛ تصویر این مقاومت در کتیبهی داریوش ثبت است.
اطلاعاتی که درباره تحت جمشید، هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان وجود دارد، غلط و نادرست است.
به سادهگی دربارهی ساسانیان میتوانیم اثبات کنیم که کتیبههایی که در منطقه نقش رستم وجود دارد، کندهکاریهایی است که دانشگاه شیکاگو به وسیلهی برجستهترین استادانش در ۶۵ سال پیش در منطقه انجام داده است.
این اسباب شرمندهگی است برای ما...
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
یکی از این کارهای نادرست، همین تاریخسازی برای مردم ایران است که با التجاء به جعل، هویّت و تاریخ یک ملّت را پریشان کرده و بین ملل منطقه اختلاف ایجاد کردهاند.
حقیقت این است که این پوریم است که تمام هستی منطقه ما و جریان پیشرفت انسانی را برای مدّتهای دراز متوقّف کرده است؛
امّا تاریخنویسی میگوید که نه، این اسکندر و اعراب سوسمارخور و ترکها و ... بودند است که آمدند و تمدّن شما را نابود کردند!!.
تمام این کوشش بر این مقدّمه استوار بوده است که ایران پیش از هخامنشیان، فاقد اعتبارهای تمدّنی و تولیدی و هنر و دانش و صنعت بوده و آنچه که ایرانیان میتوانند به آن افتخار کنند، تاریخی است که از هخامنشیان آغاز میشود!!.
شما نمیتوانید در تاریخ برای هخامنشیان امپراتوری معرّفی کنید؛ اینها مسائل رخ نداده در تاریخاند؛ چرا که مرکزی برای آنها ندارید، آثاری از این تسلّط در منطقه ندارند.
بنابراین هر علامتی و هر چه حاکی از این باشد که قبل از هخامنشیان، در ایران، هستی و هویّتی توأم با هنر و صنعت و دانش و ... وجود داشته است، باید محو شود تا هخامنشیان به عنوان آغاز تاریخ یک ملّت معرّفی شود.
برای هخامنشیان نمیتوان سالی را برای حکومت برشمرد؛ فقط جنگ.
هخامنشیان از لحظه ورود به منطقه با مقاومت منطقه رو برو بودند، تا پوریم؛ تصویر این مقاومت در کتیبهی داریوش ثبت است.
اطلاعاتی که درباره تحت جمشید، هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان وجود دارد، غلط و نادرست است.
به سادهگی دربارهی ساسانیان میتوانیم اثبات کنیم که کتیبههایی که در منطقه نقش رستم وجود دارد، کندهکاریهایی است که دانشگاه شیکاگو به وسیلهی برجستهترین استادانش در ۶۵ سال پیش در منطقه انجام داده است.
این اسباب شرمندهگی است برای ما...
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
YouTube
- YouTube
✍️اسکندر در دیدهبان قُدما (۲):
اسکندر رومی را پرسیدند: دیار مشرق و مغرب بِچِه گرفتی که ملوک پیشین را خزاین و عمر و ملک و لشکر بیش از این بوده است و ایشان را چنین فتحی میسّر نشده.
گفتا: بعَوْن خدای عزَّ و جلَّ، هر مملکتی را که گرفتم، رعیّتش نیازردم و نام پادشاهان جز بنکوئی نبردم.
بزرگش نخوانند اهل خِرَد،
که نام بزرگـان بزشتی بَرَد.
🔸مصلح الدّین سعدی شیرازی
📚گلستان، باب اول، در سیرت پادشاهان، حکایت ۴۱، ص ۱۴۰، بکوشش دکتر خلیل رهبر، انتشارات صفی علیشاه، ۱۳۷۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
اسکندر رومی را پرسیدند: دیار مشرق و مغرب بِچِه گرفتی که ملوک پیشین را خزاین و عمر و ملک و لشکر بیش از این بوده است و ایشان را چنین فتحی میسّر نشده.
گفتا: بعَوْن خدای عزَّ و جلَّ، هر مملکتی را که گرفتم، رعیّتش نیازردم و نام پادشاهان جز بنکوئی نبردم.
بزرگش نخوانند اهل خِرَد،
که نام بزرگـان بزشتی بَرَد.
🔸مصلح الدّین سعدی شیرازی
📚گلستان، باب اول، در سیرت پادشاهان، حکایت ۴۱، ص ۱۴۰، بکوشش دکتر خلیل رهبر، انتشارات صفی علیشاه، ۱۳۷۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نقدی بر فلسفه دکارت (۱۱):
دکارت در برهان خواب خود، به عنوان یکی از براهین اقامه شده در بستر شک دستوری و برای رسیدن به سر منزل گزارهی یقینی «میاندیشم پس هستم» میگوید: «شاید من در خواب باشم».
وضعیّت اظهار این جمله در نسبت با یقین از دو حال خارج نیست؛ یا دکارت یقین به گفتن بیان مذکور از جانب خود دارد یا ندارد.
اگر ندارد، که محل بحث نیست و اگر دارد، لازمهی آن، وقوع اظهار چنین جملهای در فضای بیداری است؛ چرا که دکارت، یکی از شروط و مناط درستی، معناداری و واقعنمایی یک تصور یا یک جمله را، وقوع آن در ساحت بیداری میداند.
نتیجه اینکه دکارت، پیش از اظهار جملهی «شاید من در خواب باشم» خود، واقف به بیدار بودن خود است؛ چه اینکه گر نباشد، یا باید تن به دور دهد یا توهّم.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
دکارت در برهان خواب خود، به عنوان یکی از براهین اقامه شده در بستر شک دستوری و برای رسیدن به سر منزل گزارهی یقینی «میاندیشم پس هستم» میگوید: «شاید من در خواب باشم».
وضعیّت اظهار این جمله در نسبت با یقین از دو حال خارج نیست؛ یا دکارت یقین به گفتن بیان مذکور از جانب خود دارد یا ندارد.
اگر ندارد، که محل بحث نیست و اگر دارد، لازمهی آن، وقوع اظهار چنین جملهای در فضای بیداری است؛ چرا که دکارت، یکی از شروط و مناط درستی، معناداری و واقعنمایی یک تصور یا یک جمله را، وقوع آن در ساحت بیداری میداند.
نتیجه اینکه دکارت، پیش از اظهار جملهی «شاید من در خواب باشم» خود، واقف به بیدار بودن خود است؛ چه اینکه گر نباشد، یا باید تن به دور دهد یا توهّم.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
Without gold، the world is destined to stumble into one accelerated monetary crisis after another.
🔸Murray N. Rothbard
📚Economic Controversies, 40
Gold vs. Fluctuating Fiat Exchange Rates, p. 753
————————————————-
✅ بدون استاندارد طلا، سرنوشت مردم دنیا این است که پیاپی در ورطهی «بحران پولی روز افزون» فروغلتند.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸Murray N. Rothbard
📚Economic Controversies, 40
Gold vs. Fluctuating Fiat Exchange Rates, p. 753
————————————————-
✅ بدون استاندارد طلا، سرنوشت مردم دنیا این است که پیاپی در ورطهی «بحران پولی روز افزون» فروغلتند.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
و قال [أبوالحسن] فی بعض کتبه فی صفة الباری:
«ظهوره منع مِن إدراکه، لا خفاؤه. أنظر إلی الشمس؛ هل منعک مِن مقابلة قرصها إلّا سلطان شعاعها و إنتشار نورها!؟.»
📚صِوان الحکمة، ابوسلیمان المنطقی السجستانی، ص ۳۱۰، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، طهران ۱۹۷۴.
—————————————————
✅ابوالحسن عامری در برخی از کتب خود در وصف خداوند گفته است:
«آنچه ما را از ادراک خداوند ناتوان میسازد، روشنی اوست، نه نهان بودنش.
به خورشید بنگر؛ آیا چیزی جز شعاع و گستردگی نورش، تو را از نگاه مستقیم به آن باز میدارد؟!».
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
«ظهوره منع مِن إدراکه، لا خفاؤه. أنظر إلی الشمس؛ هل منعک مِن مقابلة قرصها إلّا سلطان شعاعها و إنتشار نورها!؟.»
📚صِوان الحکمة، ابوسلیمان المنطقی السجستانی، ص ۳۱۰، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، طهران ۱۹۷۴.
—————————————————
✅ابوالحسن عامری در برخی از کتب خود در وصف خداوند گفته است:
«آنچه ما را از ادراک خداوند ناتوان میسازد، روشنی اوست، نه نهان بودنش.
به خورشید بنگر؛ آیا چیزی جز شعاع و گستردگی نورش، تو را از نگاه مستقیم به آن باز میدارد؟!».
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸سنت توماس آکویناس:
✅«مادامی که گرسنگی و برهنگی حیات فرد را به خطر نینداخته است، حق متوسّل شدن به دزدی برای رفع نیاز هایش را ندارد.
هر چند که ثروتمندان باید خود را اخلاقا ملزم به «واگذاری کالا و امکانات مازادشان» برای رفع نیاز دیگران ببینند.»
🔸دیوید هیوم:
✅ «مرد توانگر به سبب الزامی اخلاقی، موظّف است تا بخشی از دارایی مازاد خود را به نیازمندان واگذار کند.»
🔸گروتیوس:
✅ «توانگر باید از دست اندازی بر همهی «ما یملک ناچیز» بدهکار تنگ دستاش پرهیز کند.»
----------------------
❓با این همه اگر مرد توانگر نتواند به تعهّدات مزبور عمل کند، آیا عدالت را نقض کرده است؟.
📚 تاریخ مختصر عدالت توزیعی، ساموئل فلای شاکر، ترجمهی مجید امینی، فصل اول: از ارسطو تا آدام اسمیت، ص۴۷، نشر مرکز.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✅«مادامی که گرسنگی و برهنگی حیات فرد را به خطر نینداخته است، حق متوسّل شدن به دزدی برای رفع نیاز هایش را ندارد.
هر چند که ثروتمندان باید خود را اخلاقا ملزم به «واگذاری کالا و امکانات مازادشان» برای رفع نیاز دیگران ببینند.»
🔸دیوید هیوم:
✅ «مرد توانگر به سبب الزامی اخلاقی، موظّف است تا بخشی از دارایی مازاد خود را به نیازمندان واگذار کند.»
🔸گروتیوس:
✅ «توانگر باید از دست اندازی بر همهی «ما یملک ناچیز» بدهکار تنگ دستاش پرهیز کند.»
----------------------
❓با این همه اگر مرد توانگر نتواند به تعهّدات مزبور عمل کند، آیا عدالت را نقض کرده است؟.
📚 تاریخ مختصر عدالت توزیعی، ساموئل فلای شاکر، ترجمهی مجید امینی، فصل اول: از ارسطو تا آدام اسمیت، ص۴۷، نشر مرکز.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✅ خصلت بخشش، خصلتی زورکی نیست. امّا قوانین حمایت از تهیدستان در تلاشاند تا انسانها را به زور وادار به ترحّم کنند.
این عمل نیک (کمک به تهی دستان) هم برای او که میبخشد عافیت میآورد و هم برای او که میستاند.
✅ امّا «قانون حمایتی» به نفرین هر دو میانجامد؛
یکی اسیر نارضایتی و بیملاحظهگی میشود، و دیگری گرفتار غرولند و رفتارناخوشایندِ غالبا تکرار شونده.
به مالیات دهندهای بنگرید که نام مأمور دارایی را میشنود. نه شاهد برق چشمی هستیم از شعفی که او را فراگیرد، و نه از لطافت صدایی که خبر از حس محبّت دهد. در عوض تنها نظارهگر چهرهای درهمرفته، جبینی مکدَّر و ناپدید شدن ناگهانی هر آنچه ممکن است از ناپدید شدن مهربانی معمول در لحن کلام و حالت چهره به چشم آید خواهید بود.
آیا در این ماجرا چیزی هست که ما را به یاد فضیلتی بیندازد که «دو چندان متبرّک» شده است؟.
✅ بنگرید که چگونه این نیکوکاری حاصل کار پارلمان بیوقفه جایگزین احساسات برتر انسانی میشود.
حال شهروند محترمی را در نظر بگیرید که برای بخشنده بودن به قدر کافی متمکّن است.
مردی آشنا با عواطف، آزادمنش به هنگام نیاز و سخاوتمند.
با گدایی بر در خانه اش میکوبد، یا با خانه به دوشی که به هنگام پیادهروی راه را بر او میبندد چه میکند؟. آیا عمدتا گوش می دهد و پرس و جو میکند و ...؟. نه!. معمولا قصّه را با یک جمله کوتاه میکند و میگوید:
شرمندهام دوست عزیز. باید به مقامات بخش خودت مراجعه کنی.
✅ به این ترتیب، آگاهی از این که معاشی قانونی برای مستمندان وجود دارد، همچون آرامبخشی افیونی، آتش اشتیاق به اِبراز همدردی را فرو مینشاند.
🔸ساموئل فلای شاکر
📚 تاریخ مختصر عدالت توزیعی، ترجمه ی مجید امینی، فصل ۳، از بابوف تا رالز، ۱- واکنش، ص۱۳۰-۱۲۹، نشر مرکز.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
این عمل نیک (کمک به تهی دستان) هم برای او که میبخشد عافیت میآورد و هم برای او که میستاند.
✅ امّا «قانون حمایتی» به نفرین هر دو میانجامد؛
یکی اسیر نارضایتی و بیملاحظهگی میشود، و دیگری گرفتار غرولند و رفتارناخوشایندِ غالبا تکرار شونده.
به مالیات دهندهای بنگرید که نام مأمور دارایی را میشنود. نه شاهد برق چشمی هستیم از شعفی که او را فراگیرد، و نه از لطافت صدایی که خبر از حس محبّت دهد. در عوض تنها نظارهگر چهرهای درهمرفته، جبینی مکدَّر و ناپدید شدن ناگهانی هر آنچه ممکن است از ناپدید شدن مهربانی معمول در لحن کلام و حالت چهره به چشم آید خواهید بود.
آیا در این ماجرا چیزی هست که ما را به یاد فضیلتی بیندازد که «دو چندان متبرّک» شده است؟.
✅ بنگرید که چگونه این نیکوکاری حاصل کار پارلمان بیوقفه جایگزین احساسات برتر انسانی میشود.
حال شهروند محترمی را در نظر بگیرید که برای بخشنده بودن به قدر کافی متمکّن است.
مردی آشنا با عواطف، آزادمنش به هنگام نیاز و سخاوتمند.
با گدایی بر در خانه اش میکوبد، یا با خانه به دوشی که به هنگام پیادهروی راه را بر او میبندد چه میکند؟. آیا عمدتا گوش می دهد و پرس و جو میکند و ...؟. نه!. معمولا قصّه را با یک جمله کوتاه میکند و میگوید:
شرمندهام دوست عزیز. باید به مقامات بخش خودت مراجعه کنی.
✅ به این ترتیب، آگاهی از این که معاشی قانونی برای مستمندان وجود دارد، همچون آرامبخشی افیونی، آتش اشتیاق به اِبراز همدردی را فرو مینشاند.
🔸ساموئل فلای شاکر
📚 تاریخ مختصر عدالت توزیعی، ترجمه ی مجید امینی، فصل ۳، از بابوف تا رالز، ۱- واکنش، ص۱۳۰-۱۲۹، نشر مرکز.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️تعارض عقل و نقل:
✅ گر چه عقل تجریدی برخی از اصول حسّاس و مهم ادلّهٔ عقل تجربی را تأمین میکند و بنیان مرصوصی برای بناهای تجربی است، و از این جهت پیوندی ناگسستنی میان تجرید و تجربه برقرار است؛ لیکن هیچیک از این دو، در حوزهء اختصاصی دیگران، ورود ندارد؛
یعنی کار تجریدی محض را به عقل تجربی سپردن، عجز است، و عمل تجربی صرف را به عقل تجریدی دادن، فلج شدن است؛ بلکه برای هر یک، رسالتی است که نباید دیگری عهدهدار آن گردد؛ چه اینکه نباید از تعهّد درونمرزی خود، إدهان و ایهان نشان دهد.
✅ برخی که مدّعی تمدّناند و گفتار و رفتار و نوشتار غیرعالمانه را خرافه میدانند، هر چند در این اصل کلّی صائباند؛ لیکن تمام امور بود و نبود از یکسو، و باید و نباید را از سوی دیگر، در قلمرو حس و تجربه منحصر کردن و دربارهی امور غیرمحسوس و تجربهناپذیر فتوا دادن، صنفی از خرافه است که دامنگیر حسّگرایان و تجربهزدگان شده و میشود.
🔸عبدالله جوادی آملی
📚منزلت عقل در هندسهء معرفت دینی، بخش اول؛ منزلت عقل، فصل چهارم: تعارض عقل و نقل، اشارات؛ سوم، ص ۸۰، نشر اَسراء، ۱۳۹۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✅ گر چه عقل تجریدی برخی از اصول حسّاس و مهم ادلّهٔ عقل تجربی را تأمین میکند و بنیان مرصوصی برای بناهای تجربی است، و از این جهت پیوندی ناگسستنی میان تجرید و تجربه برقرار است؛ لیکن هیچیک از این دو، در حوزهء اختصاصی دیگران، ورود ندارد؛
یعنی کار تجریدی محض را به عقل تجربی سپردن، عجز است، و عمل تجربی صرف را به عقل تجریدی دادن، فلج شدن است؛ بلکه برای هر یک، رسالتی است که نباید دیگری عهدهدار آن گردد؛ چه اینکه نباید از تعهّد درونمرزی خود، إدهان و ایهان نشان دهد.
✅ برخی که مدّعی تمدّناند و گفتار و رفتار و نوشتار غیرعالمانه را خرافه میدانند، هر چند در این اصل کلّی صائباند؛ لیکن تمام امور بود و نبود از یکسو، و باید و نباید را از سوی دیگر، در قلمرو حس و تجربه منحصر کردن و دربارهی امور غیرمحسوس و تجربهناپذیر فتوا دادن، صنفی از خرافه است که دامنگیر حسّگرایان و تجربهزدگان شده و میشود.
🔸عبدالله جوادی آملی
📚منزلت عقل در هندسهء معرفت دینی، بخش اول؛ منزلت عقل، فصل چهارم: تعارض عقل و نقل، اشارات؛ سوم، ص ۸۰، نشر اَسراء، ۱۳۹۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool