پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
993 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
🔸سیّد حسین نصر

📚دین و نظام طبیعت، ترجمه دکتر محمّدحسن غفوری، ص ۵۵۰، انتشارات حکمت، سال ۱۳۸۶.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
Forwarded from دیانویا
اگر انسانی معتقد باشد که برخی کارها ذاتا "خیر" است. او برای وادار کردن دیگران به انجام آن‌ها تردید نخواهد کرد. اگر او باور کند که منفعت انسان و یا آسیب ناشی از چنین کارهایی از اهمیت خاصی برخوردار نیست به دریای خون همچون چیزی بی اهمیت خواهد نگریست. اگر او بر این عقیده باشد که ذی‌نفعان این کارها غیرمرتبط‌اند (دست‌وپا گیر یا تغییرپذیرند) او کشتار دسته‌جمعی را به عنوان وظیفه اخلاقی خود در خدمت یک خیر "والاتر" تلقی خواهد کرد. لذا، از درون نظریه ذاتی ارزش‌هاست که روبسپیر، لنین، استالین یا هیتلر بیرون می‌آیند. پس، این اتفاقی نیست (اگر بگوئیم شیوه) آیشمن نیز [برآیند نظریه وظیفه گرایانه] کانتی بود.

Ayn Rand, Capitalism: Unknown Ideal, 1967.

برگرفته از «کپیتلیزم؛ آرمان ناشناخته» اثر سترگ #آین_رند فیلسوف آزادی‌گرای سده بیستم

پی‌نوشت: #اینستاگرام این پست را بدلیل خشونت آمیز بودن و نقض قوانین‌اش حذف کرد!
✍️نقدی بر تحلیل مذکور 👆

نقد اول: نسبت بینش و گرایش در صحّت و سقم، لزومی نیست. چه اینکه نه درستی نظری، ضامن لاینفک صدق عملی است و نه بالعکس آن.

شاهد مدّعی اینکه بسیاری از انسان‌های معتقد به حسن ذاتی برخی اعمال؛ نه تنها آمر دیگران و عامل بدان امور نیستند، که در ساحت عمل خلاف آن امور را مرتکب‌اند؛ چه جاهلاً قاصراً و چه جاهلاً مقصّراً.

نقد دوم: بر خلاف پیش‌فرض ماتن، آمریّت به امور، نه فی حد نفسه صحیح است و نه غلط؛ آنچه که یک آمریّت را به عرصه‌ی حسن یا ورطه‌ی قبح می‌کشاند، متعلّق آمریّت است.

نقد سوم: نفی واداری و آمریّت، به نحو مطلق، فرزند نامشروع نسبی‌گرایی و آبستن توالی فاسدی است که یکی از ولد خلف آن، مقبولیّت‌بخشی است به تجاوز، در هر کسوتی و به هر بهانه‌ای و رواج پخمگی و انفعال محض.

نقد چهارم: سوء استفاده‌ی دیگران از یک امر (نظیر آمریّت)، نه تنها دلیل تامّی برای کنار گذاشتن یک امر نیست، بلکه دلیلی نیست؛ چه اینکه سرسپردن به خلافش، چیزی جز حکم به تعطیل و تعلیق در استفاده‌، بکارگیری و بهره‌مندی از مواهب بسیاری امور نخواهد بود.

نقد پنجم: اعتقاد به خلاف مدّعای ماتن (عدم حسن ذاتی برخی کارها) نیز مندرج تحت اعتقاد است و حالِ حکم ماتن این سخن که بر سکّوی شرط ابطال مقدّم (حسن ذاتی اعمال) از طریق فساد تالی (بی‌اهمّیّتی در روایی خون کثیری از ابناء بشر) ایستاده است از دو حال خارج نیست؛

یا حسن ذاتی مدّعایش را می‌پذیرد، یا نه؛

اگر بپذیرد، مدّعایش نافی خود، پارادوکسیکال و حائز تناقض است، و اگر نپذیرد، وجهی از حقّانیّت برای معتقدان به حسن ذاتی برخی کارها را پذیرفته است.

نقد ششم: نظریه‌ی نفی مطلق ارزش ذاتی امور نیز، مبتلای به همان امری است که ماتن، آن را نادرست پنداشته است.

نقد هفتم: در ظرف عصر مدرن، در حالی شاهد بیشترین قتل عام‌ها در طول تاریخ هستیم، که سایه‌ی شوم نسبی‌گرایی، پیش‌زمینه‌ی غالب امور است.

نقد هشتم: ماتن، بین نفی ارزش ذاتی کالا، که بحثی است اقتصادی، و نفی ارزش ذاتی اعمال، که موضوعی است اخلاقی، خلط کرده و آن‌ها را یکی پنداشته است.

بر این تحلیل، نقدهای دیگری نیز وارد است، که بیش از این، در ظرف وقت و پیام بنده نمی‌گنجد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️طهارت، شرط محرمیّت با قرآن؛

❇️شمس تبریزی:

قرآن همچون عروسی است که دست هر نامحرم به آن نرسد. تا آنکه چادر او کِشی، او روی به تو بنماید..

🔹فیه ما فیه، متن ۳۲۲.

❇️سنائی غزنوی:

عــروس حـضـرت قــــرآن نقـاب آن گـه براندازد،
کـه دارالـملـک ایـمـان را مـجـرّد بـیند از غــوغـا،
عجب نبود گر از قرآن نصیبت نیست جز نقشی،
کـه از خورشــیـد جـز گـرمی نـیـابـد چشم نابینا.

🔹دیوان حکیم سنائی غزنوی، قصیده‌ی ۷.

❇️علّامه طباطبائی:

مراد از مَس قرآن، بساویدن خطوط آن نیست، بلکه علم به معارف قرآن است که جز پاکان خلق بدان راهی ندارند.

🔹تفسیر المیزان، جلد ۱۹، ص۲۳۸.

❇️سلطان محمّد گنابادی:

تنها کسانی به حریم قرآن درآیند که از پلیدی گناه و خودبینی پاک باشند.

🔹بیان‌ السعادة فی مقامات العبادة

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند (۱)؛

✅ هر عملکرد و حرکت جمعی، لزوما سوسیالیستی نیست.

نظیر دفاع مردمان یک سرزمین، در برابر سرزمین دیگر.

✅ هر برابری، لزوما برابری سوسیالیستی نیست.

بسان برابری مالکان، در حق مالکیّت.

✅ لازمه‌ی هر تفکر کل‌گرایانه‌ و کلّی‌گرایی، نه لزوما منجر به نگاه ماشینی در ساحت نظر می‌شود و نه لزوما منتهی به دولت‌گرایی در عرصه‌ی عمل.

بسان صدها قاعده‌ی فلسفی و جامعه‌شناختی نظیر «کل ممکن زوج ترکیبی من ماهیة و وجود»، «انسان موجودی است مدنی بالطبع».

✅ هر کمک‌رسانی متمرکزی، لزوما به معنای کمک‌رسانی سوسیالیستی نیست.

نظیر موارد مصرف خمس، زکات و صدقات اعطایی به یک مجتهد یا یک معتمد که برخاسته از رضایت پیروان یا ارادتمندان اوست.

✅ هر حب الوطنی، لزوما مندرج تحت ناسیونالیسم نیست.

✅ نسبت عدل با برابری، عموم و خصوص من وجه است؛ چنین است با نابرابری.

برخی برابری‌ها و برخی نابرابری‌ها، مندرج تحت عدل‌اند، و برخی، مندرج تحت ظلم.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
و فی حدیث آخر عن صاحب الزمان (عج):

«لاَ یحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ یتَصَرَّفَ فِی مَالِ غَیرِهِ بِغَیرِ إِذْنِهِ»

📚شیخ حر عاملی،
وسائل الشیعة ، جلد۲۵ ، ص۳۸۶.
—————————————————
✅ تصرّف در مال هیچ‌کس بدون اجازه او جایز نیست.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
قرآن، الهی الایجاد و محمّدی الابلاغ است.

🔸عبدالله الجوادي الآملي

📚الوحي و النبوّة، الصّلة الرابعة و العشرون؛ في أنّ القرآن إلهي الإيجاد و محمّدي الإبلاغ، ص ١٦٩، المطبعة، دار الإسراء.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
اندر رمـضــان خاک تو زر می‌گردد..

وان صـبر که کرده‌ای نظر می‌گردد.

🔸جلال الدّین بلخی

📚دیوان شمس، رباعی ۵۳۷.
✍️نقش مسلمانان در سپهر دانش (۱)؛

When portions of the writings of Avicenna were translated into Latin in the twelfth century, the Christian world found itself faced for the first time with a closely knit system which was bound to exercise a strong attraction on certain minds.

🔸 Fredrick Copleston

📚History of philosophy/ Volume II/
CHAPTER IV: Islamic and Jewish philosophy/ P: 194.
————————————————-
✅ هنگامی که پاره‌ای از آثار ابن سینا در قرن دوازدهم میلادی به زبان لاتین ترجمه شد، جهان مسیحی برای نخستین بار خود را مواجه با ساختار منسجمی یافت که مصمّم بود، تأثیر شگرفی را بر اذهان اِعمال کند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نقش مسلمانان در سپهر دانش (۲)؛

Without going any further into the question of Avicenna’s influence, which would require a distinct monograph, one can say that he influenced Latin Scholastisim in regard to at least three themes, that of knowledge and illumination, that of the relation of essence and existence, and that of matter of the principle of individuation.

Criticism of Avicenna by a Latin Scholastic dose not mean, of course, that the Scholastic learnt nothing from the Avicenna.

For instance St. Thomas found it necessary to criticize the Muslim philosopher's treatment of possibility, but that doesn't mean that St. Thomas didn't develope his own position partly through a consideration of Avicenna's doctrine, ...

🔸 Fredrick Copleston

📚History of philosophy/ Volume II/
CHAPTER IV: Islamic and Jewish philosophy/ P: 195.
————————————————-
✅ بدون غور بیشتر در مسئله‌ی تأثیر ابن سینا، که محتاج رساله‌ای است دگر، توان گفت که او، حداقل در سه موضوع بنیادی، بر فلسفه‌ی مدرسی تأثیر گذاشت؛ معرفت و اشراق، ماهیّت و وجود، و مادّه به عنوان اصل منشاء تشخّص و فردیّت.

محقّقاً، نقد اسکولاستیک لاتینی بر ابن سینا، به معنای عدم تعلّم اصحاب اسکولاستیک از او نیست.

به عنوان نمونه، سنت توماس آکویناس، پی به لزوم نقد رساله‌ی این فیلسوف مسلمان از امکان برده بود؛ امّا این بدان معنا نیست که سنت توماس، موضع فلسفی خود را، تا حدّی بر مبنای افق فکری ابن سینا بسط نداده بود.


#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نقش مسلمانان در سپهر دانش (۳)؛

Avicenna's Sbifa and Qanun mark the apex of medieval thought, and constitute one of the major syntheses in the history of the mind. Much of it followed the lead of Aristotle and al-Farabi, as much of Aristotle followed Plato; only lunatics can be completely original.

🔸Will Durant

📚A History of Civilization
/ in Italy from I304-I576 A.D./ THE AGE OF FAITH/ CHAPTER XII/ THOUGHT AND ART IN EASTERN ISLAM/ p.256-257.
————————————————
✅ شفاء و قانون ابن سینا که در تاریخ عقل بشر، ترکیب شگرفی پدید آورده‌اند، نشانگر اوج تفکّر قرون‌ وسطایند. بیشتر مطالب آن، پیرو رهگشایی ارسطو و فارابی است؛ چنانکه ارسطو بیشتر متأثّر از افلاطون بود.

تنها سِفلگان و مجانین‌اند که از نظر فکری می‌توانند کاملاً مستقل و بی‌تأثیر از دیگران باشند.


#مصطفی_مطهری

‌‏https://t.me/ReligiousSchool
✍️نقش مسلمانان در سپهر دانش (۴)؛

نقش The Arabian philosophy was one of the principles channels whereby the complete Aristotle was introduced to the West; But the great philosophers of medieval Islam, men like Avicenna and Averroes were more than mere transmitters or even commentators;

🔸 Fredrick Copleston

📚History of philosophy/ Volume II/
CHAPTER IV: Islamic and Jewish philosophy/ P: 186.
————————————————-
✅ یکی از شریان‌های اصلی‌ شناسایی کامل ارسطو به جهان غرب، فلسفه‌ی اسلامی بود؛

امّا باید دانست که بزرگترین فیلسوفان مسلمان قرون وسطا؛ شخصیّت‌هایی نظیر ابن سینا و ابن رشد، چیزی بیش از یک انتقال دهنده‌ی صرف یا حتّی یک مفسّر تمام‌عیار محض بودند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool