پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
991 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✍️ایران در زمان ساسانیان (۱)؛

پریشانی احوال در آن زمان تا به جایی بوده است که به ضبط و ثبت تاریخ جلوس و مرگ این پادشاهان نیز نمی‌پرداخته‌اند. … یزدگرد از جانب مادر نسبی بلند نداشت و این نیز البته خود بهانه‌ایی دیگر بود که نجبا و بزرگان نسبت به او خونسرد و بی‌اعتنا بمانند. هر چه بود، از کشتارها و خونریزی‌هایی که هرمزد و خسروپرویز و شیرویه در خاندان سلطنت درانداختند، در آن ایام جز او کسی لایق تخت و تاج در بین شاهزادگان ساسانی یافت نمی‌شد.

اما کارها آشفته بود و بزرگان و سرداران بر پادشاه گستاخ گشته بودند. حالی پیش آمده بود که دیگر دولت ساسانیان را امید بقاء و دوام نبود. … همه دستگاه‌ها ویران و تباه شده بود. همهء طبقات، فاسد و عاصی بودند و هیچ‌یک از تشکیلات، جز با زیر و رو شدن و باژگونه گشتن، اصلاح نمی‌پذیرفت. روحانیان و نجبا و واسواران و دبیران، همه در انواع فساد و در بیدادی و ستیزه، غوطه‌ور بودند و راه رهایی نبود.

از این رو هیچ کوششی نمی‌توانست جامعه و دولت را از سرنوشتی که در انتظار آن بود، از سقوط قهری که بدان محکوم بود، نجات دهد و بدینگونه اسلام که آمد، عامّه را از چنگال دولتی پریشان نجات داد و دولت را، از چنگال پریسانی خود رهانید.

🔸عبدالحسین زرّین‌کوب

📚تاریخ ایران بعد از اسلام
، ۲: فرجام روزگار ساسانیان، ص ۱۹۴، موسسه انتشارات امیرکبیر، تهران ۱۳۸۳.
✍️ایران در زمان ساسانیان (۲)؛

سقوط ساسانیان البته از ضربت عرب بود، لیکن در واقع از نیروی عرب نبود. چیزی که مخصوصا آن را از پا درآورد، غلبه ی ضعف و فساد بود. می توان گفت که مقارن هجوم عرب، ایران خود از پای درآمده بود و شقاق و نفاق بین طبقات و اختلافات و رقابت های میان نجبا بعلاوه ی تفرقه و تشتّت در امر دیانت، آن را به کناره ی ورطه ی نیستی کشانیده بود و در چنان حالی، بی آنکه معجزه ای لازم باشد، هر حادثه ای ممکن بود آن را از پای درآورد.

دولت عظیم کهن‌سال ساسانی، در آن روزگار فترت و نکبت، چون سلیمان مرده‌ای بود که تکیه بر عصای، برپا مانده‌ی اما موریانه خوردهء خویش داشت و هر تندبادی که از کران صحرایی برمی‌خاست، می‌توانست آن پیکر فرتوت بی‌رمق را خاک خورد کند و به مغاک هلاک بسپارد.

🔸عبدالحسین زرّین کوب

📚تاریخ ایران بعد از اسلام
،۲:فرجام روزگار ساسانیان، مقدّمه، ص۱۵۸-۱۵۷، مؤسسه انتشارات امیر کبیر، ۱۳۸۲.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️اسکندر در دیده‌بان قُدما (۱۰)؛

ز یأجـوج‌ و مأجوج، گیتـــی بِرَست،
زمین گشت جای نشیم و نشست،

از آن نـامـــور ســَـدّ اســکــنــدری،
جــهــانـــی بــرَست از بـــد داوری،

بـــــر او مــِهـتـران خواندند آفریـن،
کـــه بی‌تـــو مـبادا زمـان و زمـیــن،

ز چـیــزی کــه بود انـدر آن جایگاه،
فــراوان بـبـردنـــــد نزدیـک شـــاه،

نپذرفـــت از ایشان و خرده گرفت،
جهـــان مانده از کار او در شگفت.

🔸 ابوالقاسم فردوسی

📚شاهنامه
، دفتر ششم، اسکندر؛ پادشاهی اسکندر ۱۴ سال بود، گفتار اندر ساختن اسکندر سد یأجوج و مأجوج را، ص ۱۰۰، به کوشش جلال خالقی مطلق- محمود امید سالار، نیویورک؛ ۱۳۸۴.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️انبیاء الهی و منشائیّت شرور (۲)؛

طَــبـلـه‌ها بشکست و جــان‌ها ریـخـتنـد،
نــیــک و بـــد در هــم‌دگـــر آمـیـخـتـنـد،

حـــــق فرسـتــــاد انــبــیــــا را بــــا ورق،
تـــــا گُــزیـد ایـن دانــه‌ها را بــر طــبــق،

پـیش از این مـا امّــت واحـــد بـُــدیـــم،
کــس ندانستی که نـیـک و بــد بُـدیــــم،


قـلـب و نـیـکــو در جَـهــان بــودی روان،
چون همه شب بود و ما چون شب‌روان،

تــــــا بـــــرآمــــد آفــتـــاب انــبــیـــــاء،
گـفـت ای غِــش دور شــو صــافـی بـیــا.

🔸جلال الدین بلخی

📚مثنوی معنوی
، تصحیح؛ رینولد ا. نیکُلسون، دفتر اول، گمان بردن کاروانیان که بهیمهء صوفی رنجور است، ص ۱۹۲، نشر هرمس، چاپ پنجم، ۱۳۹۰. 👇

‏https://t.me/ReligiousSchool/1678

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نقدی بر «اقتدارگرایی نبوی» عبدالکریم سروش (۱)؛

جـهـــد پـیـغـمـبـــر به فتــح مـکّـه هم،
کــــی بُـــوَد در حُــب دنــیــا مـتـّـهـم؟،

آنـکــه او از مـخـــزن هـفــت آسـمــان،
چـشــم و دل بـــر بست روز امـتـحــان،

آن‌چنـــان پـُرگـشـتــــه از اِجــلال حــق،
کـــه در او هــــم ره نـیـابــــد آل حــق،

چونـکـه مـخــزن‌‌های افـلاک و عـقـول،‌
چــون خَـســـی آمــد بر چشـم رسـول،

پــس چــه باشــد مـکّه و شام و عـراق،
کـــه نـمـایـد او‌ نــبــرد و اشـتـیــــاق؟،

آن گـمـــان و ظَـــن مـنـافــــق را بُـوَد،
کـــو قـیـاس از جـــان زشت خود کند،

آبـگـیــنــه زرد چــــون ســازی نــقـاب،
زرد بـیـنـــی جـمـلـــه نـــــور آفـتـــاب،

بـشـکــن آن شیشــهء کـبـــود و زرد را،
تــــا شـنـاســـی گَـــــرد را و مَـــــرد را،

تـا تـو مــی‌بـیــنـی عــزیــزان را بــَشَــر،
دان کــه مــیـراث بلیس است آن نظر،

گـــر نـه فـرزنــد بـلـیسـی ای عـنــیــد،
پـس به تو میراث آن سگ کی رسید؟!.

🔸جلال الدین بلخی


📚مثنوی معنوی
، تصحیح؛ رینولد ا. نیکُلسون، دفتر اول، بیان آنکه فتح طلبیدن پیغامبر (ص) مکّه را و غیرمکّه را جهت دوستی مُلک دنیا نبود؛ چون فرموده است که الدنیا جیفة؛ بلکه به امر او بود، ص ۱۷۴، نشر هرمس، چاپ پنجم، ۱۳۹۰.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️ایران در زمان ساسانیان (۳):

«سقوط دولت ساسانیان که از حمله و هجوم عرب از پای درافتاد، البته شگفت‌انگیز بود؛ امّا چندی قبل از دوران سلطنت قباد و انوشروان نیز این دولت از ضعف و هرج و مرج که داشت مقهور هفتالیان (هیاطله) گشته بود.

پیروز ساسانی به دست آن قوم‌کشته شده بود و ایران خراجگذار آنان شده بود.

لیکن در آن روزگاران، هنوز مثل پایان عهد خسرو پرویز، ایران همه ی نیروی مادّی و معنوی خود را از دست نداده بود.. لیکن در حملهء عرب، اوضاع گونهء دیگر داشت و مخصوصا ضعف و فساد داخلی، این بار سقوط قطعی را سبب می‌گشت.»

🔸عبدالحسین زرّین کوب

📚تاریخ ایران بعد از اسلام
، فصل۲: فرجام سقوط ساسانیان، اسباب سقوط ساسانیان، ص۱۶۰، مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر، ۱۳۸۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️ایران در زمان ساسانیان (۴):

«چنانکه مقارن شروع جنگ شدید و تهاجمی هراکلیوس، خسرو که به شدّت از مسیحی‌ها رنجیده بود و بدانها بدگمان گشته بود یزدین نام واشتربوشانسالار را که مذهب نسطوری هم داشت، به بهانه‌ای واهی، توقیف و اعدام کرد؛ و بدین‌گونه پسر وی؛ شمطای یزدین را، چند سال بعد، در رأس مخالفان و بدخواهان خویش قرار داد.


در حالی‌که خسرو خویشتن را، در بهشت دستگرد در میان زنان و خنیاگران و تملّق‌گویان، غرق در یک زندگی بی‌دغدغه کرده بود، سردارانش در جبهه‌های بیزانس، بعد از بیست سال تاخت و تاز، شاهد جنب و جوش مجدّد سپاهیان هراکلیوس شدند..»

🔸عبدالحسین زرّین کوب

📚تاریخ مردم ایران؛ قبل از اسلام
، میعاد با گذشته؛ خسرو دوم؛ اپرویز، ص ۵۱۸، چاپ سیزدهم، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۷.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️جهان قبل از اسلام (۱):

باید توجّه داشت که تعدّد زوجات، قبل از اسلام، در شبه جزیرهء عربستان و دیگر نقاط جهان سابقه داشته است و اسلام نیز، از سنّت زمان و عصر خود پیروی کرده است.

جالب توجّه است که در دوران قبل از اسلام، و در نتیجهء کشتن دختران، از تعداد زن، به طور محسوسی کاسته شده بود؛ و در نتیجه هر سه یا چهار مرد، ناگزیر بود به یک زن قناعت کند؛ و چون اولادی پیدا می‌کردند، برای تشخیص پدر واقعی، از قیافه‌شان استمداد می‌جُستند، و اولاد به هر پدری شبیه‌تر بود، از آن او محسوب می‌شد.

🔸مرتضی راوندی

📚تاریخ اجتماعی ایران
، جلد دوم، فصل اول؛ علل ظهور و آثار نهضت اسلامی، وضع اجتماعی و اقتصادی عربستان مقارن ظهور اسلام، ص ۳۶، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، ۱۳۵۴.

https://t.me/ReligiousSchool
✍️ایران در زمان ساسانیان (۵):

بدینگونه، بنای چهارصد ساله‌ای که در واقع خسروپرویز با ستیزه‌های بی‌حاصل و خونریزی‌های بدفرجام خویش، پایه‌هایش را به شدّت سست و متزلزل کرده بود، بر سر یزدگرد شهریار که در سن هشت سالگی سرش در زیر مسئولیّت‌هایی که یک تاج لرزان و نامتعادل بر آن تحمیل می‌کرد به شدّت خم گشته بود، فرود آمد.

🔸عبدالحسین زرّین کوب

📚تاریخ مردم ایران؛ بعد از اسلام، جلد دوم
؛ از پایان ساسانیان تا آل بویه، سقوط ساسانیان و پی‌آمدهایش، ص ۱۷، چاپ سیزدهم، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۷.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool