✍️نظری به معنای محارب (۱)؛
و اما المحاربون فإنما يَقتلون لأخذ أموال الناس، فضررهم عامٌّ بمنزلة السُّرّاق فكان قتلهم حدّاً لله، و هذا متّفقٌ علیه بین الفقهاء.
و امّا محاربان که مردم را به خاطر أخذ اموال میکُشند، بسان راهزنان، زیانشان عامّ است؛ قتل و کشته شدنشان، حدّی است الهی و متّفقٌ علیه بین الفقهاء.
🔸احمد بن عبدالحلیم (إبن تَیمیَة حَرّانی)
📚السّیاسة الشّرعیّة؛ فی اصلاح الراعی و الرعیّة، ص ۱۰۰، تحقیق؛ محمد بن محمد العمران، دار عالم الفوائد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
و اما المحاربون فإنما يَقتلون لأخذ أموال الناس، فضررهم عامٌّ بمنزلة السُّرّاق فكان قتلهم حدّاً لله، و هذا متّفقٌ علیه بین الفقهاء.
و امّا محاربان که مردم را به خاطر أخذ اموال میکُشند، بسان راهزنان، زیانشان عامّ است؛ قتل و کشته شدنشان، حدّی است الهی و متّفقٌ علیه بین الفقهاء.
🔸احمد بن عبدالحلیم (إبن تَیمیَة حَرّانی)
📚السّیاسة الشّرعیّة؛ فی اصلاح الراعی و الرعیّة، ص ۱۰۰، تحقیق؛ محمد بن محمد العمران، دار عالم الفوائد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به معنای محارب (۲)؛
فراز «و یَسعَون فی الأرض فساداً» معنای مراد را مشخّص مینماید که همان فساد در زمین، از طریق اخلال در امنیّت و راهزنی است که غیر از مطلق محاربه با مسلمین است؛ جدای از آنکه پیامبر (ص) بعد از پیروزی بر کفّار، به نحو محاربه با آنان تعامل نکرد؛ نظیر قتل، اعدام، مثله و نفی بلد.
استثنای آیهٔ بعد قرینهای است بر اینکه مراد از محاربه، إفساد مذکور است؛ چه اینکه ظاهر آن استثناء، توبه از محاربه است، نه شرک و نظیر آن.
بنابراین مراد از محاربه و إفساد، چنانکه مستفاد از ظاهر آیه است، اخلال امنیّت عمومی است و امنیّت عمومی، مختل نشود، مگر با ایجاد رعب و وحشت کلّی که طبعاً، جز با بکارگیری سلاح محقَّق نشود.
🔸سیّد محمّد حسین الطباطبائی (علّامة)
📚المیزان فی تفسیر القرآن، الجزء الخامس، سورة المائدة؛ ۴۰-۳۰، ص ۳۲۷-۳۲۶، جامعة المدرّسین فی القم المقدّسة.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
فراز «و یَسعَون فی الأرض فساداً» معنای مراد را مشخّص مینماید که همان فساد در زمین، از طریق اخلال در امنیّت و راهزنی است که غیر از مطلق محاربه با مسلمین است؛ جدای از آنکه پیامبر (ص) بعد از پیروزی بر کفّار، به نحو محاربه با آنان تعامل نکرد؛ نظیر قتل، اعدام، مثله و نفی بلد.
استثنای آیهٔ بعد قرینهای است بر اینکه مراد از محاربه، إفساد مذکور است؛ چه اینکه ظاهر آن استثناء، توبه از محاربه است، نه شرک و نظیر آن.
بنابراین مراد از محاربه و إفساد، چنانکه مستفاد از ظاهر آیه است، اخلال امنیّت عمومی است و امنیّت عمومی، مختل نشود، مگر با ایجاد رعب و وحشت کلّی که طبعاً، جز با بکارگیری سلاح محقَّق نشود.
🔸سیّد محمّد حسین الطباطبائی (علّامة)
📚المیزان فی تفسیر القرآن، الجزء الخامس، سورة المائدة؛ ۴۰-۳۰، ص ۳۲۷-۳۲۶، جامعة المدرّسین فی القم المقدّسة.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به معنای محارب (۳)؛
منظور از «محاربهٔ با خدا و پیامبر (ص)» آن چنانی که در احادیث اهل بیت (علیهم السلام) وارد شده و شأن نزول آیه نیز کم و بیش به آن گواهی میدهد این است که کسی با تهدید به وسیلهٔ اسلحه به جان یا مال مردم تجاوز کند؛ اعم از اینکه به صورت دزدان گردنهها در بیرون شهرها چنین کاری کند و یا در داخل شهر.
بنابراین افراد چاقوکشی که به جان و مال و نوامیس مردم حمله میکنند نیز مشمول آن هستند.
جالب توجه است که محاربه و ستیز با بندگان خدا در این آیه، به عنوان محاربهٔ با خدا معرّفی شده و این، تأکید فوق العادهٔ اسلام دربارهٔ حقوق انسانها و رعایت امنیّت آنان را ثابت میکند.
یعنی اگر افراد محارب دست به کشتن انسانهای بیگناهی زدهاند، مجازات قتل برای آنها انتخاب میشود.
اگر اموال مردم را با تهدید به اسلحه بردهاند، انگشتان دست و پای آنها قطع میشود.
اگر هم دست به آدمکشی و سرقت اموال زده باشند، اعدام میشوند و جسد آنها برای عبرت مردم، مدّتی به دار آویخته میشود.
و اگر هم تنها اسلحه به روی مردم کشیدهاند، بدون اینکه خونی ریخته شود و یا سرقتی انجام گیرد، به شهر دیگری تبعید خواهند شد.
این تفسیر به حقیقت نزدیکتر و در چند حدیث که از أئمّه اهل بیت (ع) نقل شده به چشم میخورد.
🔸ناصر مکارم شیرازی و جمعی از نویسندگان
📚تفسیر نمونه، جلد چهارم، سورهٔ مائده؛ کریمهٔ ۳۳، کیفر آنها که به جان و مال مردم حمله میبرند، ص ۴۵۹-۴۵۸، چاپ سی و ششم، ۱۳۷۸.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
منظور از «محاربهٔ با خدا و پیامبر (ص)» آن چنانی که در احادیث اهل بیت (علیهم السلام) وارد شده و شأن نزول آیه نیز کم و بیش به آن گواهی میدهد این است که کسی با تهدید به وسیلهٔ اسلحه به جان یا مال مردم تجاوز کند؛ اعم از اینکه به صورت دزدان گردنهها در بیرون شهرها چنین کاری کند و یا در داخل شهر.
بنابراین افراد چاقوکشی که به جان و مال و نوامیس مردم حمله میکنند نیز مشمول آن هستند.
جالب توجه است که محاربه و ستیز با بندگان خدا در این آیه، به عنوان محاربهٔ با خدا معرّفی شده و این، تأکید فوق العادهٔ اسلام دربارهٔ حقوق انسانها و رعایت امنیّت آنان را ثابت میکند.
یعنی اگر افراد محارب دست به کشتن انسانهای بیگناهی زدهاند، مجازات قتل برای آنها انتخاب میشود.
اگر اموال مردم را با تهدید به اسلحه بردهاند، انگشتان دست و پای آنها قطع میشود.
اگر هم دست به آدمکشی و سرقت اموال زده باشند، اعدام میشوند و جسد آنها برای عبرت مردم، مدّتی به دار آویخته میشود.
و اگر هم تنها اسلحه به روی مردم کشیدهاند، بدون اینکه خونی ریخته شود و یا سرقتی انجام گیرد، به شهر دیگری تبعید خواهند شد.
این تفسیر به حقیقت نزدیکتر و در چند حدیث که از أئمّه اهل بیت (ع) نقل شده به چشم میخورد.
🔸ناصر مکارم شیرازی و جمعی از نویسندگان
📚تفسیر نمونه، جلد چهارم، سورهٔ مائده؛ کریمهٔ ۳۳، کیفر آنها که به جان و مال مردم حمله میبرند، ص ۴۵۹-۴۵۸، چاپ سی و ششم، ۱۳۷۸.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️ادبیات پارسی در نگاه متفکّران (۱)؛
استاد بیهمتای ایرانی، پروفسور هلموت ریتر، با احاطهٔ شگرفی که به مسائل عرفان ایرانی و اسلامی داشته و با احاطهای که بر منابع اندیشهٔ عطّار در طول سالیان به دست آورده بوده است، نظر دیگری دارد و معتقد است که عطّار ‘کلانْ پیرنگ’ یا طرح عمومی مصیبتنامه را از حدیثی از احادیث حضرت رسول (ص) گرفته است.
بسیار به جا و مناسب خواهد بود اگر آنچه را که او دربارهٔ مصیبتنامه و طرح کلّی آن نوشته است، به عین عبارت در اینجا نقل کنیم؛
🔸محمّدرضا شفیعی کدکنی
📚مصیبتنامه عطّار نیشابوری، مقدّمه و تصحیح و تعلیقات، محمدرضا شفیعی کدکنی، ص ۸۴-۸۳؛ نظر استاد هلموت ریتر، انتشارات سخن، چاپ سوم، ۱۳۸۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
استاد بیهمتای ایرانی، پروفسور هلموت ریتر، با احاطهٔ شگرفی که به مسائل عرفان ایرانی و اسلامی داشته و با احاطهای که بر منابع اندیشهٔ عطّار در طول سالیان به دست آورده بوده است، نظر دیگری دارد و معتقد است که عطّار ‘کلانْ پیرنگ’ یا طرح عمومی مصیبتنامه را از حدیثی از احادیث حضرت رسول (ص) گرفته است.
بسیار به جا و مناسب خواهد بود اگر آنچه را که او دربارهٔ مصیبتنامه و طرح کلّی آن نوشته است، به عین عبارت در اینجا نقل کنیم؛
🔸محمّدرضا شفیعی کدکنی
📚مصیبتنامه عطّار نیشابوری، مقدّمه و تصحیح و تعلیقات، محمدرضا شفیعی کدکنی، ص ۸۴-۸۳؛ نظر استاد هلموت ریتر، انتشارات سخن، چاپ سوم، ۱۳۸۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به معنای محارب (۴)؛
المروی عن أهل البیت (علیهم السلام)؛ أنّ المُحارب هو کُلّ مَن شهر السلاح، و أخاف الطریق، سواء کان فی المصر أو خارج المصر. فإنّ اللصّ المحارب فی المصر و خارج المصر سواء. و هو مذهب الشافعی و الأوزاعی و مالک.
و ذهب أبوحنیفة و أصحابه إلی، أنّ المُحارب هو قاطع الطریق فی غیر المصر …
🔹از اهل بیت (ع) روایت است؛ محارب کسی است که سلاح بردارد و در شهر یا خارج شهر، در راهها ایجاد ناامنی کند؛ چراکه دزد مسلّح چه در شهر باشد و چه غیر شهر، تفاوتی ندارد.
مذهب شافعی و اوزاعی و مالک نیز همین است. ابوحنیفة و اصحابش برآنند: محارب کسی است که در بیرون شهر راهزنی کند. از عطاء خراسانی نیز چنین روایت شده است.
🔸أمین الإسلام فضل بن الحسن الطبرسی
📚مجمع البیان فی تفسیر القرآن، الجزء الثالث، سورة المائدة، آیة ۳۴-۳۳، ص ۲۶۸، دار المرتضی، بیروت-لبنان، ۲۰۰۶ میلادیة.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
المروی عن أهل البیت (علیهم السلام)؛ أنّ المُحارب هو کُلّ مَن شهر السلاح، و أخاف الطریق، سواء کان فی المصر أو خارج المصر. فإنّ اللصّ المحارب فی المصر و خارج المصر سواء. و هو مذهب الشافعی و الأوزاعی و مالک.
و ذهب أبوحنیفة و أصحابه إلی، أنّ المُحارب هو قاطع الطریق فی غیر المصر …
🔹از اهل بیت (ع) روایت است؛ محارب کسی است که سلاح بردارد و در شهر یا خارج شهر، در راهها ایجاد ناامنی کند؛ چراکه دزد مسلّح چه در شهر باشد و چه غیر شهر، تفاوتی ندارد.
مذهب شافعی و اوزاعی و مالک نیز همین است. ابوحنیفة و اصحابش برآنند: محارب کسی است که در بیرون شهر راهزنی کند. از عطاء خراسانی نیز چنین روایت شده است.
🔸أمین الإسلام فضل بن الحسن الطبرسی
📚مجمع البیان فی تفسیر القرآن، الجزء الثالث، سورة المائدة، آیة ۳۴-۳۳، ص ۲۶۸، دار المرتضی، بیروت-لبنان، ۲۰۰۶ میلادیة.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️اسلام و مسئلهٔ بردهداری (۱)؛
وَ الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْ نِسائِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِما قالُوا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا ذلِكُمْ تُوعَظُونَ بِهِ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»
🔹سوره مُجادِلَة؛ کریمهٔ ۳
و آنان که با زنان خود ظِهار کنند آنگاه از گفته خود برگردند، پیش از مجامعت، باید بردهای آزاد کنند. به این عمل، پند و موعظه میشوید (تا دیگر به این کار حرام اقدام نکنید) و خدا به تمام کردار شما آگاه است.
——————————————————
ظِهار؛ اینکه مرد، همسرش را، به زنی که بر او حرام ابدی است، تشبیه کند؛ نظیر مادر، خواهر یا دختر.
مرد به همسرش بگوید: أنت علیَّ کظهر اُمّی.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
وَ الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْ نِسائِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِما قالُوا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا ذلِكُمْ تُوعَظُونَ بِهِ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ»
🔹سوره مُجادِلَة؛ کریمهٔ ۳
و آنان که با زنان خود ظِهار کنند آنگاه از گفته خود برگردند، پیش از مجامعت، باید بردهای آزاد کنند. به این عمل، پند و موعظه میشوید (تا دیگر به این کار حرام اقدام نکنید) و خدا به تمام کردار شما آگاه است.
——————————————————
ظِهار؛ اینکه مرد، همسرش را، به زنی که بر او حرام ابدی است، تشبیه کند؛ نظیر مادر، خواهر یا دختر.
مرد به همسرش بگوید: أنت علیَّ کظهر اُمّی.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به معنای محارب (۵)؛
و مذهب مالک و جماعة: أنّ المحارب هو مَن حمَل السلاح علی الناس فی مصر …
و مذهب أبي حنيفة و جماعة: أنّ المحاربين هم قطاع الطريق في خارج مصر …
🔸أبی حیّان الأندلسی (محمّد بن یونس)
📚تفسیر البحر المحیط، الجزء الثالث، سورة المائدة، آیات۳۰-۲۷، ص ۴۸۴، دار الکتب العلمیة، بیروت-لبنان، ۱۹۹۳م.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
و مذهب مالک و جماعة: أنّ المحارب هو مَن حمَل السلاح علی الناس فی مصر …
و مذهب أبي حنيفة و جماعة: أنّ المحاربين هم قطاع الطريق في خارج مصر …
🔸أبی حیّان الأندلسی (محمّد بن یونس)
📚تفسیر البحر المحیط، الجزء الثالث، سورة المائدة، آیات۳۰-۲۷، ص ۴۸۴، دار الکتب العلمیة، بیروت-لبنان، ۱۹۹۳م.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️اشکالات صوری مقالات پژوهشگاه علوم انسانی (۱)؛
درج کلمهٔ «لیکن» به جای «لکن» در کریمهٔ ۲۳۵ سورهٔ مبارکهٔ بقرة!!
بسی جای تعجّب که این مقاله، در مجلّهٔ ذهن نیز، همینگونه به چاپ رسیده است!.
http://ensani.ir/file/download/article/1567409049-9772-78-8.pdf
درج کلمهٔ «لیکن» به جای «لکن» در کریمهٔ ۲۳۵ سورهٔ مبارکهٔ بقرة!!
بسی جای تعجّب که این مقاله، در مجلّهٔ ذهن نیز، همینگونه به چاپ رسیده است!.
http://ensani.ir/file/download/article/1567409049-9772-78-8.pdf
✍️سیری در عرفان نظری (۱)؛
با ابتنای بر کریمهٔ «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولاً» توان گفت: جمیع ما سوی الله ذیشعور است.
چه اینکه عرضهٔ امانت، متوقّف است بر شاعریّت پذیرنده، چنانکه امتناع از پذیرش امانت متوقّف است بر ادراک امتناع کننده.
🔸سید حیدر آملی
📚جامع الاسرار و منبع الانوار؛ به انضمام رسالهٔ نقد النقود فی معرفة واجب الوجود، تصحیح هانری کوربن و اسماعیل یحیی، مقدّمة مشتملة علی کتمان الاسرار، ص ۲۱، ترجمهٔ مقدّمه؛ سید جواد طباطبایی،
انتشارات علمی-فرهنگی، ۱۳۹۳.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
با ابتنای بر کریمهٔ «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولاً» توان گفت: جمیع ما سوی الله ذیشعور است.
چه اینکه عرضهٔ امانت، متوقّف است بر شاعریّت پذیرنده، چنانکه امتناع از پذیرش امانت متوقّف است بر ادراک امتناع کننده.
🔸سید حیدر آملی
📚جامع الاسرار و منبع الانوار؛ به انضمام رسالهٔ نقد النقود فی معرفة واجب الوجود، تصحیح هانری کوربن و اسماعیل یحیی، مقدّمة مشتملة علی کتمان الاسرار، ص ۲۱، ترجمهٔ مقدّمه؛ سید جواد طباطبایی،
انتشارات علمی-فرهنگی، ۱۳۹۳.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند (۵)؛
گر دستکم، برخی اشیاء پیرامون ما، محصول طرح ذهنی و عرصهٔ خَیال ما باشند؛ که البته هستند و پیش از آنکه کِسوَت عینیّت خارجی به بَر کُنند، که کردهاند، پیشتر، کالبَد وجود نفسی داشته، رِدای ذهنی اجمالی و لباس خَیالی تفصیلی بَر کَردهاند، که کَندهاند؛ آنگاه گزارش فیض اقدس و فیض مقدّس عرفا، در تبیین تجلّی عالَم و مظهریّت حقّی آن ثابت است.
کف اثباتی این بیان، مبیِّن جعل صدق چنین گزارشی، در بوتهٔ امکان است.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
گر دستکم، برخی اشیاء پیرامون ما، محصول طرح ذهنی و عرصهٔ خَیال ما باشند؛ که البته هستند و پیش از آنکه کِسوَت عینیّت خارجی به بَر کُنند، که کردهاند، پیشتر، کالبَد وجود نفسی داشته، رِدای ذهنی اجمالی و لباس خَیالی تفصیلی بَر کَردهاند، که کَندهاند؛ آنگاه گزارش فیض اقدس و فیض مقدّس عرفا، در تبیین تجلّی عالَم و مظهریّت حقّی آن ثابت است.
کف اثباتی این بیان، مبیِّن جعل صدق چنین گزارشی، در بوتهٔ امکان است.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool