✍️دُردانههای بیدل (۱)؛
«بیدل آن قرآن که ما درس حضورش خواندهایم،
مـتـــن آیـــاتش تحیّــر دارد و تفسـیــر شــــرم»
«بی عبارت شو که گردد معنی دل روشنت،
رمـــز اين قــرآن ز هـر تفسيـر نتـوان يافتن»
📚غزلیّات میرزا عبدل القادر بیدل دهلوی، به تصحیح خال محمّد خسته و خلیل الله خلیلی، جلد دوم، ۱۰۵۰ و ۱۲۴۶، انتشارات زوّار، ۱۳۸۷ هجری شمسی.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
«بیدل آن قرآن که ما درس حضورش خواندهایم،
مـتـــن آیـــاتش تحیّــر دارد و تفسـیــر شــــرم»
«بی عبارت شو که گردد معنی دل روشنت،
رمـــز اين قــرآن ز هـر تفسيـر نتـوان يافتن»
📚غزلیّات میرزا عبدل القادر بیدل دهلوی، به تصحیح خال محمّد خسته و خلیل الله خلیلی، جلد دوم، ۱۰۵۰ و ۱۲۴۶، انتشارات زوّار، ۱۳۸۷ هجری شمسی.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸ابنیهٔ تاریخی (۱۰)؛
تماشاگه زمان یا موزهٔ ساعت (خانهٔ حسین خداداد)؛
🔹بنای عصر قجر
☘️تهران؛ زعفرانیه- چهارراه پرزین بغدادی.
https://t.me/ReligiousSchool
تماشاگه زمان یا موزهٔ ساعت (خانهٔ حسین خداداد)؛
🔹بنای عصر قجر
☘️تهران؛ زعفرانیه- چهارراه پرزین بغدادی.
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۲۷)؛
سوسیالیسم، دزدی خُرد و کلان را، بیوجود دزد مشخّص، و پاسخگویی برای دزدی، و مسئولی برای پذیرش عواقب آن، به نحو سازماندهی شده، نهادینه میکند.
این، یکی از مصادیق ارزشستیز حکومت دموکراتیک مردم بر مردم، یا دیکتاتوری مخوف توده بر توده است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
سوسیالیسم، دزدی خُرد و کلان را، بیوجود دزد مشخّص، و پاسخگویی برای دزدی، و مسئولی برای پذیرش عواقب آن، به نحو سازماندهی شده، نهادینه میکند.
این، یکی از مصادیق ارزشستیز حکومت دموکراتیک مردم بر مردم، یا دیکتاتوری مخوف توده بر توده است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۲۸)؛
بازار آزاد، نه به معنای یلهگی و رهایی آحاد است، و نه تحقّق و دفاع از هرج و مرج؛ که به معنای حاکمیّت قانون خودجوش طبیعی، به جای حاکمیّت مداخلات مقرّراتسازانهٔ دولت، به نام قانون است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
بازار آزاد، نه به معنای یلهگی و رهایی آحاد است، و نه تحقّق و دفاع از هرج و مرج؛ که به معنای حاکمیّت قانون خودجوش طبیعی، به جای حاکمیّت مداخلات مقرّراتسازانهٔ دولت، به نام قانون است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۲۹)؛
🔹مخالفت با یک دولت میتواند، یک پخمهٔ بیمایه را به واسطهٔ تودهٔ احساساتی، یک قهرمان، و یک قهرمان واقعی را، با تبلیغات، یک پخمهٔ بیمصرف نشان دهد.
🔹بستر پذیرش چنین پخمگان قهرماننما و عدم مقبولیّت قهرمانان مُخفَّف یک شبهای، تودهٔ دولتساز گلّه صفتی است که همچون دولت، حقّانیّت شما را در گرو پذیرش منطق دوقطبی متوهّمانهٔ “یا با ما یا علیه ما” میداند.
🔹دولت، چیزی جز بخشی از همان تودهٔ کور رمانتیک واکنشگرایی نیست، که آرمانهای اتوپیایی خود را، در ساحت نظر، با اصالت جمع، تفسیر، و در وعاء عمل، با انقلاب سوسیالی، مصادره، و نقض مالکیّت پیش میبرد.
🔹دولت، همان تودهٔ بر اریکهٔ قدرت نشسته است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹مخالفت با یک دولت میتواند، یک پخمهٔ بیمایه را به واسطهٔ تودهٔ احساساتی، یک قهرمان، و یک قهرمان واقعی را، با تبلیغات، یک پخمهٔ بیمصرف نشان دهد.
🔹بستر پذیرش چنین پخمگان قهرماننما و عدم مقبولیّت قهرمانان مُخفَّف یک شبهای، تودهٔ دولتساز گلّه صفتی است که همچون دولت، حقّانیّت شما را در گرو پذیرش منطق دوقطبی متوهّمانهٔ “یا با ما یا علیه ما” میداند.
🔹دولت، چیزی جز بخشی از همان تودهٔ کور رمانتیک واکنشگرایی نیست، که آرمانهای اتوپیایی خود را، در ساحت نظر، با اصالت جمع، تفسیر، و در وعاء عمل، با انقلاب سوسیالی، مصادره، و نقض مالکیّت پیش میبرد.
🔹دولت، همان تودهٔ بر اریکهٔ قدرت نشسته است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۳۰)؛
🔹در ساختارهای سوسیالیستی، مؤلّفههای حیات مُلکی انسان، بسته به میزان بازیچه بودن اوست؛
اگر با ساز توده، علیه دولت حاکم، به منظور تحقّق آرمان تخیّلی “دولت خوب” نرقصد، خائن، و اگر در برابر تحمیلها و “مداخلات مالکیّت ستیز دولت” قد علم کند، یاغی است!
🔹منطق سوسیالیسم، بر توهّم خطرناک عینیّت و مساوقت “تودهٔ دولت ساز” با “حق” استوار است.
🔹یک مالکیّت محور، نه دست در دست “تودهٔ دولت ساز” مینهد، و نه “مداخلات مالکیّت ستیز” دولت را محترم میشمارد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹در ساختارهای سوسیالیستی، مؤلّفههای حیات مُلکی انسان، بسته به میزان بازیچه بودن اوست؛
اگر با ساز توده، علیه دولت حاکم، به منظور تحقّق آرمان تخیّلی “دولت خوب” نرقصد، خائن، و اگر در برابر تحمیلها و “مداخلات مالکیّت ستیز دولت” قد علم کند، یاغی است!
🔹منطق سوسیالیسم، بر توهّم خطرناک عینیّت و مساوقت “تودهٔ دولت ساز” با “حق” استوار است.
🔹یک مالکیّت محور، نه دست در دست “تودهٔ دولت ساز” مینهد، و نه “مداخلات مالکیّت ستیز” دولت را محترم میشمارد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۳۱)؛
🔹تودهٔ مدرن، در حالی به اقتداء و تأسّی از روشنفکران و خودنخبهپنداران مالکیّتستیز دانشگاهی، در گسترهٔ نظر و ساحت عمل، قائل به نسبیّت معرفتی و ارزشی تمامی گزارههای اخلاقی است، که در تقابلات و رویاروییهای با مولود خود؛ یعنی دولت، یقینمندانه، احتمالی برای ظالم نبودن آن نمیگذارد!، و در دو قطبی توده-دولت خود، جوازی برای اختیار شما، در انتخاب گزینهای دِگَر قائل نمیشود!
🔹این، نه باور به نسبیگرایی، که استفادهٔ ابزاری از آن، در جهت پیشبُرد منویّات خود، با برخورد یک بام و دو هوایی، توسّط تودهٔ مدرن است.
🔹زینسان، سخن از استبداد، نه صرفاً منحصر به دولت، که تودهٔ مدرن را نیز شامل است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹تودهٔ مدرن، در حالی به اقتداء و تأسّی از روشنفکران و خودنخبهپنداران مالکیّتستیز دانشگاهی، در گسترهٔ نظر و ساحت عمل، قائل به نسبیّت معرفتی و ارزشی تمامی گزارههای اخلاقی است، که در تقابلات و رویاروییهای با مولود خود؛ یعنی دولت، یقینمندانه، احتمالی برای ظالم نبودن آن نمیگذارد!، و در دو قطبی توده-دولت خود، جوازی برای اختیار شما، در انتخاب گزینهای دِگَر قائل نمیشود!
🔹این، نه باور به نسبیگرایی، که استفادهٔ ابزاری از آن، در جهت پیشبُرد منویّات خود، با برخورد یک بام و دو هوایی، توسّط تودهٔ مدرن است.
🔹زینسان، سخن از استبداد، نه صرفاً منحصر به دولت، که تودهٔ مدرن را نیز شامل است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️سوسیالیسم و مهندسی دانایی؛
🔹آنچه به عنوان احترام به علم و ارزشمند بودن تولید محتوا، خصوصاً در گسترهٔ علوم انسانیِ ساختارهای سوسیالیستی وجود دارد، نه حکمتپروری و فهممحوری، که کتابسازی، … است.
🔹کتابسازی، نوعی کتابسوزی است که نه کتاب، که دانایی را به کام حریق جهلی سازماندهی شده کشانده و تعلیم و تعلّم را مبتذل کرده است.
🔹نگاه یارانهای به کاغذ، و نگرش مهندسی به حرفهٔ نشر و صنف ناشران، که روشنفکران دولتگرا آن را، مهمترین رکن ترویج دانایی و ارتقاء فرهنگ در سطح جامعه، با مداخلهگری دولت میدانند، مهمترین عامل چاپ هر توهّمی به نام علم، و قالب نمودن هر پخمهای به عنوان نویسنده و عالم است.
🔹ارزشبخشی به مطلق کثرت نشر و مطالعه، مدّعایی است روشنفکرانه و البته فانتزی؛ که میانهای با تفکّر عمیق نداشته، و صرفاً اظهاری است شومندانه؛ نه محقّقانه.
🔹وجود تعداد کثیری از نویسندگان، در یک جامعه، همچون متعلَّق نقد مذکور، نه لزوماً ارجمند است و نه ذاتاً امری مُستحسَن، بلکه در صورت عدم همراهی با مالکیّت میتواند، از عوامل اصلی وخامتی البته جذّاب و با ظاهری حقّ به جانب گردد.
🔹از آنجا که اختصاص یارانه، در همهٔ زمینهها، عمدتاً با کاهش کیفیّت گره خورده است، با کاغذ یارانهای، حتّی بیمایگان هم نویسندهاند و دست به قلم، و با کتاب سوبسیدی، همه ناشر.
🔹محتوای خرواری از کتابهای زد و بندانه، و خودنماییهای طمعبستگان به شهرت عمدتاً دانشگاهی، تحت ترجمههای سرِ هم بندی شده و شتابزده، تجاری و دستمزدی شبهمترجمان کمبضاعت، یا دانشجویان دربند، البته در خوشبینانهترین حالت، و همچنین خیل کثیر مدرکداران سطحی بیادراک یا بدادراک مدّعی و خودنخبهپندار، در وضعیّت نابسامان این عرصه، مُثبِت تحلیل مذکور است.
🔹مهندسی نشر و نگاه سوبسیدی به موضوع کتاب، محتوا و فهم را لگدمال حجم میکند و فی حدّ نفسه، اقدامی میشود علیه دانایی.
🔹در چنین بستری، بالا بودن تعداد نویسندگان و میزان خواندن کتاب، لزوماً به معنای بالا بودن سطح فهم، دانایی و همچنین فرهیختگی آن جامعه نخواهد بود.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹آنچه به عنوان احترام به علم و ارزشمند بودن تولید محتوا، خصوصاً در گسترهٔ علوم انسانیِ ساختارهای سوسیالیستی وجود دارد، نه حکمتپروری و فهممحوری، که کتابسازی، … است.
🔹کتابسازی، نوعی کتابسوزی است که نه کتاب، که دانایی را به کام حریق جهلی سازماندهی شده کشانده و تعلیم و تعلّم را مبتذل کرده است.
🔹نگاه یارانهای به کاغذ، و نگرش مهندسی به حرفهٔ نشر و صنف ناشران، که روشنفکران دولتگرا آن را، مهمترین رکن ترویج دانایی و ارتقاء فرهنگ در سطح جامعه، با مداخلهگری دولت میدانند، مهمترین عامل چاپ هر توهّمی به نام علم، و قالب نمودن هر پخمهای به عنوان نویسنده و عالم است.
🔹ارزشبخشی به مطلق کثرت نشر و مطالعه، مدّعایی است روشنفکرانه و البته فانتزی؛ که میانهای با تفکّر عمیق نداشته، و صرفاً اظهاری است شومندانه؛ نه محقّقانه.
🔹وجود تعداد کثیری از نویسندگان، در یک جامعه، همچون متعلَّق نقد مذکور، نه لزوماً ارجمند است و نه ذاتاً امری مُستحسَن، بلکه در صورت عدم همراهی با مالکیّت میتواند، از عوامل اصلی وخامتی البته جذّاب و با ظاهری حقّ به جانب گردد.
🔹از آنجا که اختصاص یارانه، در همهٔ زمینهها، عمدتاً با کاهش کیفیّت گره خورده است، با کاغذ یارانهای، حتّی بیمایگان هم نویسندهاند و دست به قلم، و با کتاب سوبسیدی، همه ناشر.
🔹محتوای خرواری از کتابهای زد و بندانه، و خودنماییهای طمعبستگان به شهرت عمدتاً دانشگاهی، تحت ترجمههای سرِ هم بندی شده و شتابزده، تجاری و دستمزدی شبهمترجمان کمبضاعت، یا دانشجویان دربند، البته در خوشبینانهترین حالت، و همچنین خیل کثیر مدرکداران سطحی بیادراک یا بدادراک مدّعی و خودنخبهپندار، در وضعیّت نابسامان این عرصه، مُثبِت تحلیل مذکور است.
🔹مهندسی نشر و نگاه سوبسیدی به موضوع کتاب، محتوا و فهم را لگدمال حجم میکند و فی حدّ نفسه، اقدامی میشود علیه دانایی.
🔹در چنین بستری، بالا بودن تعداد نویسندگان و میزان خواندن کتاب، لزوماً به معنای بالا بودن سطح فهم، دانایی و همچنین فرهیختگی آن جامعه نخواهد بود.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️ نقاب نسبیگرایی بر چهرهٔ ابزارگرایی؛
🔹دست کم در عصر سوفسطائیان و سوسیالیسم مدرن، نسبیگرایی، عمدتاً نقابی بوده است بر نگاه ابزاری به دیگران، که همواره مالکیّت را نشانه رفته است.
🔹پشتپردهٔ بسیاری از توجیهات، پیچیدهگوییهای بیمورد و مدلهای اقتصادی، جامعهشناختی، …، که با تظاهر به دغدغهمندی نسبت به مشکلات بشری و علمیتر بودن مدل، از سوی روشنفکران ارائه میگردد، نیست، مگر سست نمودن پایههای مالکیّت.
🔹ورای نقد شناختشناسانهٔ به نسبیگرایان، که نسبیگرائیشان، متعلَّق یقینشان است، و این به نوبهٔ خود، مصداق نقضِ مدّعای خودمتناقض “نسبی بودن همه چیز” آنان است، و تقسیم صحیح علوم به ظنّی، قطعی و یقینی را نادیده میگیرد، بیش از هر چیز، نسبیگرایی، نه نگاهی محقّقانه، که در بند کشیدن اقسام معرفت، به مسلَخ منفعت است.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹دست کم در عصر سوفسطائیان و سوسیالیسم مدرن، نسبیگرایی، عمدتاً نقابی بوده است بر نگاه ابزاری به دیگران، که همواره مالکیّت را نشانه رفته است.
🔹پشتپردهٔ بسیاری از توجیهات، پیچیدهگوییهای بیمورد و مدلهای اقتصادی، جامعهشناختی، …، که با تظاهر به دغدغهمندی نسبت به مشکلات بشری و علمیتر بودن مدل، از سوی روشنفکران ارائه میگردد، نیست، مگر سست نمودن پایههای مالکیّت.
🔹ورای نقد شناختشناسانهٔ به نسبیگرایان، که نسبیگرائیشان، متعلَّق یقینشان است، و این به نوبهٔ خود، مصداق نقضِ مدّعای خودمتناقض “نسبی بودن همه چیز” آنان است، و تقسیم صحیح علوم به ظنّی، قطعی و یقینی را نادیده میگیرد، بیش از هر چیز، نسبیگرایی، نه نگاهی محقّقانه، که در بند کشیدن اقسام معرفت، به مسلَخ منفعت است.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
It is not from the benevolence of the butcher, the brewer, or the baker that we expect our dinner, but from their regard to their own interest.
🔸Adam Smith
How the Economy Works, ROGER E. A. FARMER, Chapter 2, Classical Economics; p:2.
———————————————-
✅ به دلیل لطف و خیرخواهی قصّاب، آبجو ساز و نانوا نیست که انتظار فراهم آمدن غذایمان را داریم، بلکه آنان در این امور، علاقه و نفع شخصیشان را میبینند.
🔹در عمدهٔ موارد، رفاه انسان، از معبَر نفعشخصی دیگران میگذرد.
پس نفعشخصی، بر خلاف آنچه سوسیالیستها آن را امری منفی نشان میدهند، نیرو محرّکهٔ تولید و افزایش سطح رفاه است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸Adam Smith
How the Economy Works, ROGER E. A. FARMER, Chapter 2, Classical Economics; p:2.
———————————————-
✅ به دلیل لطف و خیرخواهی قصّاب، آبجو ساز و نانوا نیست که انتظار فراهم آمدن غذایمان را داریم، بلکه آنان در این امور، علاقه و نفع شخصیشان را میبینند.
🔹در عمدهٔ موارد، رفاه انسان، از معبَر نفعشخصی دیگران میگذرد.
پس نفعشخصی، بر خلاف آنچه سوسیالیستها آن را امری منفی نشان میدهند، نیرو محرّکهٔ تولید و افزایش سطح رفاه است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۳۲)؛
🔹 کسی که محض عمل بد پیروان یک باور الهی را، دلیلی بر جواز خروج خود از آن باور بداند، به همان میزان از ساحت انسانی خارج است که اِعراض کنندهگان از یک اعتقاد الحادی، با تمسّک به همان دلیل.
🔹این حُکم، در خصوص کسی که صِرف عمل نیک افراد را، دلیلی بر حقّانیّت مسلک آنان و روایی باورمندی خود به مسلک ایشان میداند نیز صادق است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹 کسی که محض عمل بد پیروان یک باور الهی را، دلیلی بر جواز خروج خود از آن باور بداند، به همان میزان از ساحت انسانی خارج است که اِعراض کنندهگان از یک اعتقاد الحادی، با تمسّک به همان دلیل.
🔹این حُکم، در خصوص کسی که صِرف عمل نیک افراد را، دلیلی بر حقّانیّت مسلک آنان و روایی باورمندی خود به مسلک ایشان میداند نیز صادق است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️مالیات و گمرکی در اسلام (۱)؛
سمعت رسول الله (ص) یقول:
«لا یَدخل الجنّة صاحب المکس»
🔸الدّارمی السمرقندی
سنن الدّارَمی، المجلّد الاول، ص ۴۸۲، حدیث؛ ۱۶۶۶، قدیمی کُتُبخانه.
——————————————-
🔹مَكْس (مصدر)؛ الجمع مُكُوس: ماليات بر درآمد، حقوق گمركى و يا عوارض فروش و يا وارد كردن كالا.
🔹عشار؛ گیرندهٔ مالیات
(https://www.almaany.com/fa/dict/ar-fa/%D9%85%D9%83%D8%B3/)
🔹الماکس؛ يطلق اسم المكاس على الرجل الذي يقوم على باب السوق أو يطوف (بگردد) بالتجار الموجودين بالسوق (بازار) و یلزمهم (آنها را مجبور کند) بدفع (به پرداخت) مبلغ معیّن من المال مقابل عرض (عرضهٔ) سلعتهم (کالایشان) بهذا السوق.(
https://al-maktaba.org/book/27107/44738)
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
سمعت رسول الله (ص) یقول:
«لا یَدخل الجنّة صاحب المکس»
🔸الدّارمی السمرقندی
سنن الدّارَمی، المجلّد الاول، ص ۴۸۲، حدیث؛ ۱۶۶۶، قدیمی کُتُبخانه.
——————————————-
🔹مَكْس (مصدر)؛ الجمع مُكُوس: ماليات بر درآمد، حقوق گمركى و يا عوارض فروش و يا وارد كردن كالا.
🔹عشار؛ گیرندهٔ مالیات
(https://www.almaany.com/fa/dict/ar-fa/%D9%85%D9%83%D8%B3/)
🔹الماکس؛ يطلق اسم المكاس على الرجل الذي يقوم على باب السوق أو يطوف (بگردد) بالتجار الموجودين بالسوق (بازار) و یلزمهم (آنها را مجبور کند) بدفع (به پرداخت) مبلغ معیّن من المال مقابل عرض (عرضهٔ) سلعتهم (کالایشان) بهذا السوق.(
https://al-maktaba.org/book/27107/44738)
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️تأمّلی در اصالت شکّ مدرن (۱)؛
🔹تاریخ سیر علمی بشر حاکی است، یکی از مهمترین شاهراههای نیل به علم، جز تقلید، همواره جهل مرکّب بوده است.
نقشی که در نگاه شناختشناسان، علاوه بر مورد غفلت واقع شدن، همواره مطرود واقع شده است.
🔹با غضّ نظر از نگرش اساسپندارانه و تقدّسگرایانهٔ مدرن به مسئلهٔ شکّ، هر چند یکی از اِکسیرهای حرکت از جهلی مرکّب، با نانُمایی بیشتر، به علم یا جهل مرکّبی با واقعنمایی بیشتر، غیر از شهود، مثال نقض، …، همواره شکّ بوده است، امّا؛ علیرغم دیدگاه مدرن، شکّ، نه حلّال تمام مسائل، که تا حدّی رهگشاست.
🔹نگاه مطلقگرایانه به مسئلهٔ شکّ و باور به رهگشایی همه جانبهٔ آن، به خودی خود، مثال نقض نگرش بایستارانهٔ توقّف روایی و صدق هر معرفت، در متعلَّق شکّ واقع شدن آن است.
🔹نگاه مفتخرانهٔ مدرن به موضوع شکّ، عمدتاً به این معناست که وضعیّت پساشکّی شاکّ، نسبت به یک موضوع لزوماً ایقان است!؛ حال آنکه چنین نیست.
چرا که در بسیاری از مواقع، مواضع پساشکّی فاعلشناسا، نه یقین، که شکّی است افراطی که جز بغرنجتر کردن مسئله ندارد.
🔹تالی فاسد اصالت بخشی به مسئلهٔ شکّ و عدم تعیین حدود گسترهٔ کارایی آن، علاوه بر تعطیلی بسیاری از ابواب معرفت و بیبهرگی از فواید آنها، به دلیل محدود بودن فضا و معدود بودن تعداد گزارههای یقینی، در نسبت با قضایای ظنّی و قطعی، جز زندگی بیروحی که ساحت بشری را به محدودهٔ ذهن و مفهوم فرومیکاهد، نخواهد بود.
🔹طریق اصالت شکّ، بیش از آنکه یک منش متفکّرانه باشد، یک پندار بسیار کممناسبت با واقع است.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹تاریخ سیر علمی بشر حاکی است، یکی از مهمترین شاهراههای نیل به علم، جز تقلید، همواره جهل مرکّب بوده است.
نقشی که در نگاه شناختشناسان، علاوه بر مورد غفلت واقع شدن، همواره مطرود واقع شده است.
🔹با غضّ نظر از نگرش اساسپندارانه و تقدّسگرایانهٔ مدرن به مسئلهٔ شکّ، هر چند یکی از اِکسیرهای حرکت از جهلی مرکّب، با نانُمایی بیشتر، به علم یا جهل مرکّبی با واقعنمایی بیشتر، غیر از شهود، مثال نقض، …، همواره شکّ بوده است، امّا؛ علیرغم دیدگاه مدرن، شکّ، نه حلّال تمام مسائل، که تا حدّی رهگشاست.
🔹نگاه مطلقگرایانه به مسئلهٔ شکّ و باور به رهگشایی همه جانبهٔ آن، به خودی خود، مثال نقض نگرش بایستارانهٔ توقّف روایی و صدق هر معرفت، در متعلَّق شکّ واقع شدن آن است.
🔹نگاه مفتخرانهٔ مدرن به موضوع شکّ، عمدتاً به این معناست که وضعیّت پساشکّی شاکّ، نسبت به یک موضوع لزوماً ایقان است!؛ حال آنکه چنین نیست.
چرا که در بسیاری از مواقع، مواضع پساشکّی فاعلشناسا، نه یقین، که شکّی است افراطی که جز بغرنجتر کردن مسئله ندارد.
🔹تالی فاسد اصالت بخشی به مسئلهٔ شکّ و عدم تعیین حدود گسترهٔ کارایی آن، علاوه بر تعطیلی بسیاری از ابواب معرفت و بیبهرگی از فواید آنها، به دلیل محدود بودن فضا و معدود بودن تعداد گزارههای یقینی، در نسبت با قضایای ظنّی و قطعی، جز زندگی بیروحی که ساحت بشری را به محدودهٔ ذهن و مفهوم فرومیکاهد، نخواهد بود.
🔹طریق اصالت شکّ، بیش از آنکه یک منش متفکّرانه باشد، یک پندار بسیار کممناسبت با واقع است.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool