پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۲)؛

علوم را از همه‌ سرزمین‌های جهان به زبان عرب‌ها نقل زده‌اند. آن‌ها خود را آراسته‌اند، دل‌پسند شده‌اند و زیبایی‌های زبانی آن‌ها در شریان‌ها و ورید‌ها دویده‌ است.

هر چند هر ملّتی، گویش خود را زیبا می‌پندارد، به آن خو گرفته و به هنگام نیاز، همراه معاشران و امثال خود، آن را به کار می‌برد. من این را با خود قیاس می‌کنم:

اگر علمی به آن زبان [خوارزمی] که مطلوب من است جاودانه شود، چنان بیگانه نماید که شتر بر ناودان و زرّافه در آبراهه. پس به زبان‌های عربی و فارسی پرداختم.

در هر یک از آن‌ها تازه‌واردم، به زحمت آن‌ها را آموختم؛ امّا نزد من، دشنام دادن به زبان عربی، خوش‌تر از ستایش به زبان فارسی است.

درستی سخنانم را کسی در‌می‌یابد که یک کتاب علمی نقل شده به فارسی را بررسی کند.

همین که زرق و برقش ناپدید شد، معنایش در سایه قرار می‌گیرد، سیمایش تار می‌شود و استفاده از آن، از میان می‌رود؛

زیرا این گویش، فقط برای داستان‌های خسروانی و قصّه‌های شب مناسب است.

🔸ابوریحان بیرونی

📚الصیدنة فی الطّب، ترجمه باقر مظفّرزاده، فصل ۴، ص ۱۶۹-۱۶۸، نشر فرهنگستان زبان و ادب پارسی، ۱۳۸۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۳)؛

اجمالاً یک شخص فرانسوی در تعریف سخن بیان معروفی دارد که در مورد خطّ پهلوی نیز ممکن است صادق باشد. فرانسوی می‌گوید: «سخن، صنعت پنهان کردن فکر است»

خطّ پهلوی هیچ‌گونه ارزش ذاتی ندارد جز اینکه در فقه اللّغة معمّایی است منحصر به فرد.

همین‌که خطّ مزبور از حمایت مذهب و رسوم قدیمه و روحانیان محافظه‌کار محروم گشت، دیگر نتوانست در برابر خطّ عربی که بسیار خواناتر و متناسب‌تر بود خود را حفظ کند؛ خاصّه اینکه بر مسلمین با معرفت واجب و ضروری بود تا حدّی خطّ عربی را یاد بگیرند.

🔸ادوارد گرنویل براون

📚 تاریخ ادبی ایران، جلد اول؛ از قدیمی‌ارین روزگاران تا زمان فردوسی، باب اوّل؛ فصل اول، علل منسوخ شدن سریع خطّ پهلوی، ص ۱۹-۱۸، ترجمهٔ علی‌پاشا صالح، انتشارات کتابخانهٔ ابن سینا، تهران، ۱۳۳۵.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مبانی تصوّف (۱)؛

جواز ارتکاب معاصی به عنوان یکی از درون‌مایه‌های بنیادی‌ شعر تصوّف؛

رند کسی است که پروا و پرهیزی از ارتکاب گناه ندارد!

دلیل؛

چون نظر ما صوفیان به پایان کار است و اعمال آدمی در مقابل ‘سابقهٔ لطف ازل’ به هیچ نمی‌ارزد، پس رند هم نمی‌تواند از رحمت حقّ نومید گردد!

🔸محمدرضا شفیعی کدکنی

📚منطق الطیر عطّار نیشابوری
، تعلیقیهٔ ۱۹۲۳، ص ۶۱۳، نشر سخن، تهران، ۱۳۸۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۳)؛

در این صنعت، بین آن‌ها برجسته کسی است که زبان [عربی] را بهتر از همه بداند، زیرا به یاری [زبان] بر [محتوای] کتاب‌ها احاطه می‌یابد و با استقلال خود در آن [زبان] از آن‌ها که دربارهٔ [کتاب‌ها] بر مبنای تخیّلات داوری می‌کنند و آنچه در آن نیست به تصوّر در‌می‌آورند، ممتاز می‌شود …

🔸ابوریحان بیرونی

📚الصیدنة فی الطّب، ترجمه باقر مظفّرزاده، فصل ۴، ص ۱۶۹، نشر فرهنگستان زبان و ادب پارسی، ۱۳۸۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۴)؛

آوازهٔ عیب یا نقص فارسی از آن‌ روز برخاست که گروهی، از جهل یا تعصّب، وجود لغات عربی اصل را در این زبان ناپسند شمردند و خواستند فارسی را پاک و خالص کنند. تا آنجا که این فکر از ایران دوستی بود، بخشودنی و ستودنی است، امّا قصهٔ دوستی خرس را هم البته شنیده‌اید.

🔸پرویز ناتل خانلری

📚نمونه‌هایی از نثر فصیح فارسی معاصر، برگزیدهٔ جلال متینی، جلد اول، دفاع از زبان فارسی، ص ۲۹۳، ۱۳۳۸.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۵)؛

من نمی‌دانم آمیختگی لغاتی از زبانی در زبان دیگر، برای این یک چه ننگ و عاری است؟ زبان خالص مانند نژاد پاک، افسانه‌ای است که خواب می‌آورد. کدام زبان خالص است؟

مگر زبان فرانسه، زبان بازماندگان اقوام گل و سلت و فرانک، شعبه‌ای از زبان لاتینی به شمار نمی‌رود؟ آیا در زبان انگلیسی که نژاد ساکسون به آن سخن می‌گویند، لغاتی که از ریشهٔ لاتینی است کم است! روسی، زبان اقوام اسلاو، مگر مملوّ از لغات خارجی نیست؟ کدام‌یک از این زبان‌ها را ننگین می‌شمارید؟

و اگر گمان می‌کنید که این ننگ گریبان همه را گرفته است، چه شد که علم و هنر را رها کرده، در همین یک راه غیرت نشان می‌دهید و می‌خواهید از همه پیش بیفتید؟

من می‌دانم چرا و می‌گویم اگر انصاف دارید، می‌پذیرید.

این غیرت دروغین، از تنبلی برخاسته است.

🔸پرویز ناتل خانلری

📚نمونه‌هایی از نثر فصیح فارسی معاصر
، برگزیدهٔ جلال متینی، جلد اول، دفاع از زبان فارسی، ص ۲۹۳، ۱۳۳۸.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۶)؛

تحصیل علم و کسب هنر دشوار است و دیر می‌توان از این راه شهرت یافت. امّا سنگ لغت و زبان را به سینه زدن و به جای کلمه‌ای معمول و متداول که محتمل است اصل عربی داشته باشد، لفظی ساختگی و اغلب نادرست از خود درآوردن، کار آسانی است و از هر شاگرد مکتبی ساخته است.

وقتی که شوق خودنمایی با تنبلی و بی‌مایگی درآمیخت، چنین نتیجه‌ای از آن حاصل می‌شود.

🔸پرویز ناتل خانلری

📚نمونه‌هایی از نثر فصیح فارسی معاصر
، برگزیدهٔ جلال متینی، جلد اول، دفاع از زبان فارسی، ص ۲۹۳، ۱۳۳۸.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۷)؛

گناه فرهنگستان- هر چند چهل پنجاه سال است که این‌ کار در ایران باب شده، امّا گناه انتشار این “ولنگاری” را به گردن فرهنگستان باید دانست … به ظاهر و بر حسب دعوی خود برای جلوگیری از تصرّفاتی که مردم نادان در زبان فارسی می‌کردند به وجود آمد.

امّا این مدّعیان دانش، از همان کسانی که نادان می‌شمردند شیوهٔ کار را آموختند … به جای همهٔ این‌ها یک‌مشت لغت ساختند و به فرمان دولت [پهلوی] همه را به استعمال آن‌ها مجبور کردند … بعد هم از طعن این و آن هراسیدند و آمادهٔ آن شدند که بر هنرهای چند سالهٔ خود قلم بطلان بکشند!

🔸پرویز ناتل خانلری

📚نمونه‌هایی از نثر فصیح فارسی معاصر
، برگزیدهٔ جلال متینی، جلد اول، دفاع از زبان فارسی، ص ۲۹۴-۲۹۳، ۱۳۳۸.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مبانی تصوّف (۲)؛

🔹ضلالت، لازمهٔ هدایت، و هدایت، لازمهٔ ضلالت است، و این یک راز است!

🔹علّت طرد شدن ابلیس از درگاه الهی، علمِ به راز مذکور بود!

🔸محمدرضا شفیعی کدکنی

📚منطق الطیر عطّار نیشابوری
، تعلیقیهٔ ۳۲۷۲، ص ۷۰۵، نشر سخن، تهران، ۱۳۸۳.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool