پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✍️نقش معماری در تأمین امنیّت (۱)؛

Bruges circa 1 500, from a painting in the Town Hall, Bruges;

Historically, the relative illegibility to outsiders of some urban neigh­ borhoods (or of their rural analogues, such as hills, marshes, and forests) has provided a vital margin of political safety from control by outside elites.

A simple way of determining whether this margin exists is to ask if an outsider would have needed a local guide (a native tracker) in order to find her way successfully. If the answer is yes, then the com­ munity or terrain in question enjoys at least a small measure of insula­ tion from outside intrusion.

🔸James C. Scott

📚 SeeingLike a State
/ How Certain Schemes to Improve the Human Condition Have Failed/ Chapter 2; Cities, People, and Language/ p.54.
————————————————-
🔹نقشهٔ شهر بروژ در بلژیک، سال ۱۵۰۰ میلادی، از یکی از نقاشی‌های تالار شهر.

🔹از نظر تاریخی، ناخوانایی نسبی [نقشهٔ ساخت و ساز شهری] برای بیگانگان، در برخی محلّه‌های شهری (یا مشابه‌های روستایی آن‌ها، مانند تپه‌ها، مرداب‌ها و جنگل‌ها)، یک حاشیه حیاتی از امنیّت سیاسی را در برابر کنترل نخبگان بیگانه فراهم کرده است.

🔹یک روش ساده برای تعیین اینکه آیا برای یک شهر، حاشیهٔ امنیّت وجود داشته است یا نه این است که بپرسیم؛ آیا یک فرد خارجی، برای یافتن موفقیّت‌آمیز راه خود، نیازمند یک راهنمای محلّی (یک ردیاب بومی) هست یا نه؟

اگر پاسخ مثبت باشد، آنگاه جامعه یا منطقهٔ مورد نظر، از حدّاقلّ مقادیر ایمنی و مصونیّت [شرط لازم] در برابر نفوذ عوامل خارجی برخوردار است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نقش معماری در تأمین امنیّت (۲)؛

Coupled with patterns of local solidarity, this insulation has proven politically valuable in such disparate con­texts as eighteenth- and early nineteenth-century urban riots over bread prices in Europe, the Front de Liberation Nationale's tenacious resistance to the French in the Casbah of Algiers, and the politics of the bazaar that helped to bring down the Shah of Iran.

Illegibility, then, has been and remains a reliable resource for political autonomy.

Stopping short of redesigning cities in order to make them more legible (a subject that we shall soon explore), state authorities endeav ored to map complex, old cities in a way that would facilitate policing and control.

Most of the major cities of France were thus the subj ect of careful military mapping (reconnaissances militaires), particularly after the Revolution. When urban revolts occurred, the authorities wanted to be able to move quickly to the precise locations that would enable them to contain or suppress the rebellions effectively.

🔸James C. Scott

📚 Seeing Like
a State/ How Certain Schemes to Improve the Human Condition Have Failed/ Chapter 2; Cities, People, and Language/ p.54-55.
————————————————-
🔹ارزش و کارایی این نوع مصونیّت امنیّتی ناشی از نوع معماری، همراه با الگوهای هم‌بستگی محلّی، از نظر سیاسی، در زمینه‌های متفاوتی مانند “شورش‌های شهری قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم بر سر قیمت نان در اروپا”، “مقاومت سرسختانهٔ جبههٔ آزادی ملّی در برابر فرانسوی‌ها در محلّه‌های قدیمی الجزایر” و “سیاست بازار که به سرنگونی محمدرضا پهلوی کمک کرد” مشخّص و به اثبات رسیده است.

🔹زین‌سان، همواره ناخوانایی (نقشهٔ معماری خودجوش شهری)، منبع قابل اعتمادی برای خودمختاری سیاسی [مردمی] بوده و هست.

🔹توقّفی کوتاه در ادامهٔ بازطرّاحی [خودجوش] شهرها، به منظور خواناتر نمودن آن‌ها (موضوعی که به زودی به برّرسی آن‌ خواهیم پرداخت) صورت گرفت و مقامات دولتی، با نقشه‌برداری مجموعهٔ شهرهای کُهَن، به نحوی که به تسهیل تدابیر دولتی و کنترل سازمانی بیانجامد، تلاش کردند.

🔹بنابراین، اکثر شهرهای فرانسه، خصوصاً پس از انقلاب، مشمول نقشه‌برداری دقیق نظامی (توسّط تیم شناسایی نظامی) شدند؛ تا هنگامی که شورش‌های شهری رخ داد، مأموران دولتی بتوانند به سرعت به مکان‌های دقیقی بروند که آن‌ها را قادر سازد، شورش‌ها را به طور مؤثّری مهار یا سرکوب کنند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
و اندر حکایات یافتم که اعرابیی از بادیه درآمد.

حسن بن علی (ع) بر در سرای خود نشسته بود اندر کوفه. اعرابی وی را دشنام داد و مادر و پدرش را.

وی برخاست و گفت: «یا اعرابی، اگر گرسنه‌ای تا نانت آرند و یا تشنه‌ای تا آبت آرند، یا ترا چه رسیده است؟»

و وی می‌گفت: «تو چنین، و مادر و پدرت چنین و چنین.»

حسن بن علی (ع) فرمود غلام را تا یک بدرهٔ دینار بیرون آوَرَد و گفت: «یا اعرابی، معذور دار، که اندر خانهٔ ما بیش از این نمانده است والّا از تو دریغ نداریمی.»

چون اعرابی این سخن بشنید، گفت: «أَشهد أَنّکَ ابنُ رسول الله (ص) و من این‌جا به تجربت حِلم تو آمدم.»

و این صفت محقّقان مشایخ باشد –رضوان‌الله علیهم– که مدح و ذمّ خلایق به نزدیک ایشان یکسان شده باشد و به جفا گفتن متغیّر نشوند.

🔸علی ابن عثمان جلّابی هجویری غزنوی

📚کشف‌المحجوب
، باب فی ذکر اهل البیت (ع)، ص ۹۴، سَمَن پبلیکیشنز، لاهور، آبان‌ماه ۱۳۵۰.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
إنّ المأمون لمّا أراد أن یستعمل الرضا (ع)، جُمَع بنی هاشم؛ فقال لهم: إنّی أرید أن أستعمل الرضا علی هذا الأمر مِن بعدی. فحسَدَه بنو هاشم و قالوا: أتولّی رجُلاً جاهلاً لیس له بصر بتدبیر الخلافة؟ فابعث إلیهِ رجُلاً یأتِنا، فتری مِن جهله ما تستدلّ به علیه فبعث إلیه. فأتاه. فقال له بنوا هاشم: یا أبالحسن إصعد المنبر، انصب لنا علماً نعبد الله علیه. فصعد (ع) المنبر، فقعد ملیاً لا یتکلّم مطرقاً. ثُمّ انتفض إنتفاضة واستوی قائماً و حمد الله تعالی، و اثنی علیه، و صلّ علی نبیّه و أهل بیته، ثُمّ قال:

إنَّ أوَّلَ عِبادَةِ اللّه ِمَعرِفتُهُ، و أصلُ مَعرِفتِهِ تَوحيدُهُ، و نِظامُ تَوحيدِهِ نَفيُ الصِّفاتِ عَنهُ؛ لِشَهادَةِ العُقولِ أنَّ كُلَّ صِفَةٍ و مَوصوفٍ مَخلوقٌ، و شَهادَةِ كُلِّ مَخلوقٍ أنَّ لَهُ خالِقا …

🔸شیخ صدوق

📚عیون اخبار الرضا (ع)
، الجزء الاوّل، خطبة الرضا (ع) فی التوحید، ص ۱۳۵، منشورات الشریف الرضی، ۱۳۷۸.
———————————————
هنگامی که مأمون خواست حضرت رضا (ع) را ولی‌عهد خود کند، بنی‌هاشم را جمع کرد و به آن‌ها گفت: می‌خواهم حضرت رضا (ع) را ولی‌عهد خود کنم تا بعد از من، متصدّی امر خلافت باشد.

بنی‌هاشم حسد بردند و گفتند:

مرد جاهلی را متولّی این امر می‌کنی که بصیرتی در تدبیر امر خلافت ندارد؟! پس کسی را نزد او بفرست بیاید تا نادانی او را ببینی و بدانی بصیرت ندارد. مأمون فرستاد آن جناب آمد. بنی‌هاشم گفتند: یا ابالحسن؛ بالای منبر رو و برای وحدانیّت حق تعالی نشانه‌ای تقریر کن، تا خدا را به آن علامت عبادت کنیم.

حضرت بالای منبر رفت … و فرمود:

«همانا سر آغاز بندگى خدا، شناختن اوست و بنياد شناخت او، يگانه دانستن‌اش، و سرچشمهٔ يگانگى او، نفى صفات از اوست؛ چه این‌که خردها گواه‌اند هر صفت و موصوفى، آفريده است و هر آفريده‌اى گواهى دهد كه او را آفريدگارى است …»

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
🔹در نتیجه عبّاس‌میرزا برای تأمین هزینه‌های فزاینده‌اش مجبور بود از یک‌ سو هزینه‌ها و مقرّری درباریّون و وظیفه‌بگیران را در تبریز کاهش دهد و از سویی دیگر فشار بیشتری بر گردهٔ مالیات دهندگان در آذربایجان وارد آورد.

🔹به علاوه بسیاری از رؤسای طوایف و قبایل، نسبت به “نظام جدید” و ایجاد ارتش نظر خوبی نداشتند.

🔹ناخشنودی آنان از نیروی جدید نیز کاملاً قابل فهم بود؛ زیرا برای نخستین بار، نیروی نظامی‌ای در شُرُف تکوین بود که مستقلّ از طوایف و نیروهای نامنظّم متّکی به عشایر صحرانشین عمل می‌نمود.

🔹اگر چه فعلاً این نیرو برای رویارویی با دشمن، قدری به نام امپراطوری روسیه تزاری ترکیب یافته بود، ولی هیچ تضمینی وجود نداشت که فردا همین نیرو علیه قبایل و عشایر به کار گرفته نشود.

🔹بنابراین، قوای نظامی سنّتی، به قوای نظامی مدرنی که عبّاس میرزا در صدد تأسیس‌اش بود، به چشم تهدید و خطری بالقوّه نگریسته و نگران پای‌گرفتن جدّی آن بودند.

🔸ناصر قراگوزلو

📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار
، اصلاحات و اقدامات عبّاس‌میرزا، ص ۲۷-۲۶، زمستان ۱۳۸۶.
——————————————-
🔺توسعهٔ مدرن و تشکیل دولت، در آغاز و تداوم، همواره مبتنی بر نقض مالکیّت بوده است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
🔹از طرفی دیگر، مسافرت‌های امیرکبیر به عثمانی و روسیه، او را تا حدود بسیاری با مفهوم “دولت” به تعبیر اروپایی آشنا کرده بود.

🔹لیدی شیل در این‌ باره می‌گوید:

«میرزا تقی‌خان همواره در خصوص “سیستم حکومت” کشورهای ژرمنی با اروپاییان گفت و گوی داشت».

🔹در واقع امیر کبیر، با آگاهی و دانش، به سمت ایجاد دولت به سبک اروپایی گرایش داشت و حکومت بر پایهٔ اصول را در نظر می‌گرفت.

🔸ناصر قراگوزلو

📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار
، اصلاحات سیاسی میرزا تقی‌خان امیرکبیر، ص ۵۳، زمستان ۱۳۸۶.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
همواره و هر جا سخن از اصلاحات سیاسی در ایران به سبک جدید اروپایی به میان می‌آید، اقدامات میرزا تقی‌خان امیرکبیر در ذهن محقّقان متبادر می‌گردد.

ترجمه و تألیف کتاب دایرة المعارف مانند “جهان نمای جدید” زیر نظر و به ابتکار امیرکبیر صورت گرفت.

مواردی که در این کتاب به آن اشاره شده عبارتند از؛

جدول مالیات و امور اقتصادی، سرشماری جمعیّت و چگونگی آن، نظامات لشکری و نظامی؛ اعمّ از زمینی و دریایی، مدرسه و کتاب‌خانه و نظام آموزشی، بانک، پارلمان، جمهوری، آکادمیا، ملّت در فرهنگ سیاسی غرب، …

از ترجمه و کاربردن این مفاهیم نوین به خوبی برمی‌آید که امیر چه در سر داشته است.

در واقع می‌توان چنین نتیجه گرفت که ورود مفاهیم به سبک و سیاق غربی، نخستین بار از سوی امیرکبیر صورت گرفته و این نخستین سنگ بنای ایجاد فرهنگ سیاسی جدید در ساختار حکومتی و جامعهٔ ایران می‌باشد.

🔸ناصر قراگوزلو

📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار
، اصلاحات سیاسی میرزا تقی‌خان امیرکبیر، ص ۴۳ و ۵۹-۵۸، ۱۳۸۶.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool