🔹از طرفی دیگر، مسافرتهای امیرکبیر به عثمانی و روسیه، او را تا حدود بسیاری با مفهوم “دولت” به تعبیر اروپایی آشنا کرده بود.
🔹لیدی شیل در این باره میگوید:
«میرزا تقیخان همواره در خصوص “سیستم حکومت” کشورهای ژرمنی با اروپاییان گفت و گوی داشت».
🔹در واقع امیر کبیر، با آگاهی و دانش، به سمت ایجاد دولت به سبک اروپایی گرایش داشت و حکومت بر پایهٔ اصول را در نظر میگرفت.
🔸ناصر قراگوزلو
📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار، اصلاحات سیاسی میرزا تقیخان امیرکبیر، ص ۵۳، زمستان ۱۳۸۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹لیدی شیل در این باره میگوید:
«میرزا تقیخان همواره در خصوص “سیستم حکومت” کشورهای ژرمنی با اروپاییان گفت و گوی داشت».
🔹در واقع امیر کبیر، با آگاهی و دانش، به سمت ایجاد دولت به سبک اروپایی گرایش داشت و حکومت بر پایهٔ اصول را در نظر میگرفت.
🔸ناصر قراگوزلو
📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار، اصلاحات سیاسی میرزا تقیخان امیرکبیر، ص ۵۳، زمستان ۱۳۸۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
همواره و هر جا سخن از اصلاحات سیاسی در ایران به سبک جدید اروپایی به میان میآید، اقدامات میرزا تقیخان امیرکبیر در ذهن محقّقان متبادر میگردد.
ترجمه و تألیف کتاب دایرة المعارف مانند “جهان نمای جدید” زیر نظر و به ابتکار امیرکبیر صورت گرفت.
مواردی که در این کتاب به آن اشاره شده عبارتند از؛
جدول مالیات و امور اقتصادی، سرشماری جمعیّت و چگونگی آن، نظامات لشکری و نظامی؛ اعمّ از زمینی و دریایی، مدرسه و کتابخانه و نظام آموزشی، بانک، پارلمان، جمهوری، آکادمیا، ملّت در فرهنگ سیاسی غرب، …
از ترجمه و کاربردن این مفاهیم نوین به خوبی برمیآید که امیر چه در سر داشته است.
در واقع میتوان چنین نتیجه گرفت که ورود مفاهیم به سبک و سیاق غربی، نخستین بار از سوی امیرکبیر صورت گرفته و این نخستین سنگ بنای ایجاد فرهنگ سیاسی جدید در ساختار حکومتی و جامعهٔ ایران میباشد.
🔸ناصر قراگوزلو
📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار، اصلاحات سیاسی میرزا تقیخان امیرکبیر، ص ۴۳ و ۵۹-۵۸، ۱۳۸۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
ترجمه و تألیف کتاب دایرة المعارف مانند “جهان نمای جدید” زیر نظر و به ابتکار امیرکبیر صورت گرفت.
مواردی که در این کتاب به آن اشاره شده عبارتند از؛
جدول مالیات و امور اقتصادی، سرشماری جمعیّت و چگونگی آن، نظامات لشکری و نظامی؛ اعمّ از زمینی و دریایی، مدرسه و کتابخانه و نظام آموزشی، بانک، پارلمان، جمهوری، آکادمیا، ملّت در فرهنگ سیاسی غرب، …
از ترجمه و کاربردن این مفاهیم نوین به خوبی برمیآید که امیر چه در سر داشته است.
در واقع میتوان چنین نتیجه گرفت که ورود مفاهیم به سبک و سیاق غربی، نخستین بار از سوی امیرکبیر صورت گرفته و این نخستین سنگ بنای ایجاد فرهنگ سیاسی جدید در ساختار حکومتی و جامعهٔ ایران میباشد.
🔸ناصر قراگوزلو
📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار، اصلاحات سیاسی میرزا تقیخان امیرکبیر، ص ۴۳ و ۵۹-۵۸، ۱۳۸۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹بیشتر اینان [کلانترها] از میان خانوادههای محلّی برگزیده میشدند … هر چند نظر مردم در انتصاب کلانتر دخالت نداشت، شاه کسی را که مردم به او نظر خوش نداشتند، به آسانی به کار برنمیگماشت.
🔹دربارهٔ رؤسای کلانتر محلّی، نظیر کلانترهای شهرها، هر چند شاه ظاهراً در انتخاب آنان آزاد بود، مع هذا کسانی را انتخاب میکرد که ساکنان آن شهرها میخواستند؛ و گر نه اقتدار حکومت در بوتهٔ تعلیق میماند و درآمد که در ایران جدّاً مدّ نظر است، حاصل نمیشد.
🔹مع هذا انسان نباید انتظار داشته باشد که همیشه انتخاب شاه در معرض تائید مردم باشد.
🔸ویلم فلور
📚تاریخ مردم ایران، جُستاری در تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمهٔ ابوالقاسم سرّی، جلد اول؛ فصل ۱؛ منصب کلانتر در دورهٔ قاجار، ص ۱۳، انتشارات توس، ۱۳۶۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹دربارهٔ رؤسای کلانتر محلّی، نظیر کلانترهای شهرها، هر چند شاه ظاهراً در انتخاب آنان آزاد بود، مع هذا کسانی را انتخاب میکرد که ساکنان آن شهرها میخواستند؛ و گر نه اقتدار حکومت در بوتهٔ تعلیق میماند و درآمد که در ایران جدّاً مدّ نظر است، حاصل نمیشد.
🔹مع هذا انسان نباید انتظار داشته باشد که همیشه انتخاب شاه در معرض تائید مردم باشد.
🔸ویلم فلور
📚تاریخ مردم ایران، جُستاری در تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمهٔ ابوالقاسم سرّی، جلد اول؛ فصل ۱؛ منصب کلانتر در دورهٔ قاجار، ص ۱۳، انتشارات توس، ۱۳۶۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹مردم برای حفظ خود به علماء متوسّل میشدند، زیرا آنان به تمام مقامات سیاسی در درجات مختلف دسترسی داشتند، و اغلب به نفع مردم دست به کار میشدند.
🔹اغلب رهبران مذهبی به رقابت با قدرت محلّی میپرداختند و تمام علماء قدرتمند مشهد و اصفهان در اهمّیّت شأن و مقام خودشان پافشاری میکردند.
🔸ویلم فلور
📚تاریخ مردم ایران، جُستاری در تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمهٔ ابوالقاسم سرّی، جلد اول؛ فصل ۱؛ منصب کلانتر در دورهٔ قاجار، ص ۲۳، انتشارات توس، ۱۳۶۶.
———————————————
🔸امنیّت باکیفیّت و مرغوب، جز در بستر رقابت محقّق نشود.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹اغلب رهبران مذهبی به رقابت با قدرت محلّی میپرداختند و تمام علماء قدرتمند مشهد و اصفهان در اهمّیّت شأن و مقام خودشان پافشاری میکردند.
🔸ویلم فلور
📚تاریخ مردم ایران، جُستاری در تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمهٔ ابوالقاسم سرّی، جلد اول؛ فصل ۱؛ منصب کلانتر در دورهٔ قاجار، ص ۲۳، انتشارات توس، ۱۳۶۶.
———————————————
🔸امنیّت باکیفیّت و مرغوب، جز در بستر رقابت محقّق نشود.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۵۹)؛
🔹انسان موجودی است که در عین اینکه میتواند حامل و واجد تمامی علوم و ابزارهای پیشرفته باشد، یک احمق تمام عیار باشد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹انسان موجودی است که در عین اینکه میتواند حامل و واجد تمامی علوم و ابزارهای پیشرفته باشد، یک احمق تمام عیار باشد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۶۰)؛
🔹 نسبیگرایی معرفتشناختی برای اثبات موضع خود، چارهای جز گذر ز پل مطلقگرایی معرفتشناختی نخواهد داشت.
🔹اعتقاد به نسبیگرایی شناختشناسانه، در گرو اعتقاد به نوعی مطلقگرایی معرفتی است؛ یعنی باور به عامّ، مطلق، ضروری الصدق و کلّی بودن گزارهٔ سالبهٔ کلّیّهٔ “هیچ شناختی مطلق نیست”.
چه اینکه یک نسبیگرای معرفتی، برای اثبات اینکه “شناخت، صرفاً تابع دازاین، زمان، مکان، … است و قابل تسرّی به دیگر امور نیست” چارهای ندارد مگر اینکه دستکم به سه امر مطلق و کلّی قائل شود؛
۱- شمولیّت کاربرد استدلال در حوزهٔ معرفت.
۲- کلّی بودن حکم سلبی.
۳- صدق معرفتشناختی قضیّه.
🔹نسبیگرایی معرفتشناختی، موضعی است غیراخلاقی؛ چرا که قائل به آن، در حالی دیگران را به التزام بدان فرا میخواند و وجهی از معقولیّت را برای نافیان آن قائل نمیشود، که خود، دستکم در فضای مدّعا، به آن باور ندارد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹 نسبیگرایی معرفتشناختی برای اثبات موضع خود، چارهای جز گذر ز پل مطلقگرایی معرفتشناختی نخواهد داشت.
🔹اعتقاد به نسبیگرایی شناختشناسانه، در گرو اعتقاد به نوعی مطلقگرایی معرفتی است؛ یعنی باور به عامّ، مطلق، ضروری الصدق و کلّی بودن گزارهٔ سالبهٔ کلّیّهٔ “هیچ شناختی مطلق نیست”.
چه اینکه یک نسبیگرای معرفتی، برای اثبات اینکه “شناخت، صرفاً تابع دازاین، زمان، مکان، … است و قابل تسرّی به دیگر امور نیست” چارهای ندارد مگر اینکه دستکم به سه امر مطلق و کلّی قائل شود؛
۱- شمولیّت کاربرد استدلال در حوزهٔ معرفت.
۲- کلّی بودن حکم سلبی.
۳- صدق معرفتشناختی قضیّه.
🔹نسبیگرایی معرفتشناختی، موضعی است غیراخلاقی؛ چرا که قائل به آن، در حالی دیگران را به التزام بدان فرا میخواند و وجهی از معقولیّت را برای نافیان آن قائل نمیشود، که خود، دستکم در فضای مدّعا، به آن باور ندارد.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
پیداست که این فیلسوفان میان “انسانهای عادی” زندگی میکردند، شیفتهٔ تدریس و بحث فلسفی بودند، حرفهای تازه یاد مردمان میدادند، و با این که بیشتر آنها اهل آتن نبودند، هوادار دموکراسی آتنی بودند.
G.Romeryer-Dherbey, Les Sophistes, Paris, 1985, p.5.
🔸بابک احمدی
📚کتاب تردید، سوفیستها و شکّآوران، ۱؛ ص ۱۰۹، نشر مرکز، چاپ هشتم، ۱۳۷۴.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
G.Romeryer-Dherbey, Les Sophistes, Paris, 1985, p.5.
🔸بابک احمدی
📚کتاب تردید، سوفیستها و شکّآوران، ۱؛ ص ۱۰۹، نشر مرکز، چاپ هشتم، ۱۳۷۴.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️افیون روشنفکری (۴):
🔹رسالت افیون روشنفکری؛ چه دینی و چه غیردینی آن، معلّق داشتن توده در دور باطل انقلاب و تشکیل دولت است.
🔹روشنفکران، بسان سامری، با آرمانگراییهای دولت پناه خود، همواره در گوسالهٔ منحوسی دمیدهاند که نتیجهٔ آن، سودازدگیهایی شده است که جز “خون به خون شستن” به بار نیاورده است.
سودازدگیها و آرزوهای رمانتیکی که همواره شرِّ اقلّی را برای به واقعیّت نشاندن و تحقّق شرِّ اکثری، در نظر توده، فراتر از شرِّ اکثری نشانده است.
🔹افیون روشنفکری، با وعدههای سرابی میآغازد، و با نقض مالکیّت دولتپناه، به وجود منحوس خود تداوم میبخشد.
🔹افیون روشنفکری، بیماری خطرناکی است که هر کجا پانهاده است، با نگاه مهندسی سازماندهی شدهٔ سودازدهٔ خود، جز آتش تمدّنزدای انسانسوز نیفروخته است.
🔹مشروطه، به تأسّی از انقلاب صغیر فرانسه، آغازگر حرکتی شد که برای بقاء دستوری خود، تاکنون از هیچ جنایتی فروگذاری نکرده و نخواهد کرد.
🔹به راستی که بهانهٔ روشنفکران و توده روشنفکرزده، برای به زیر کشاندن ساختار و مدل پادشاهی، بیش از هر چیز، معلول دُمَلهای چرکین عقدهها و عفونتهای رَیمآلودِ حقارتهای روانی نهفتهای بود که در شعار “آزادی و برابری” سربرآورد.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹رسالت افیون روشنفکری؛ چه دینی و چه غیردینی آن، معلّق داشتن توده در دور باطل انقلاب و تشکیل دولت است.
🔹روشنفکران، بسان سامری، با آرمانگراییهای دولت پناه خود، همواره در گوسالهٔ منحوسی دمیدهاند که نتیجهٔ آن، سودازدگیهایی شده است که جز “خون به خون شستن” به بار نیاورده است.
سودازدگیها و آرزوهای رمانتیکی که همواره شرِّ اقلّی را برای به واقعیّت نشاندن و تحقّق شرِّ اکثری، در نظر توده، فراتر از شرِّ اکثری نشانده است.
🔹افیون روشنفکری، با وعدههای سرابی میآغازد، و با نقض مالکیّت دولتپناه، به وجود منحوس خود تداوم میبخشد.
🔹افیون روشنفکری، بیماری خطرناکی است که هر کجا پانهاده است، با نگاه مهندسی سازماندهی شدهٔ سودازدهٔ خود، جز آتش تمدّنزدای انسانسوز نیفروخته است.
🔹مشروطه، به تأسّی از انقلاب صغیر فرانسه، آغازگر حرکتی شد که برای بقاء دستوری خود، تاکنون از هیچ جنایتی فروگذاری نکرده و نخواهد کرد.
🔹به راستی که بهانهٔ روشنفکران و توده روشنفکرزده، برای به زیر کشاندن ساختار و مدل پادشاهی، بیش از هر چیز، معلول دُمَلهای چرکین عقدهها و عفونتهای رَیمآلودِ حقارتهای روانی نهفتهای بود که در شعار “آزادی و برابری” سربرآورد.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۶۱)؛
گر چه یک مُعرِضِ از دین؛ به نفی الهیات، فرائض، نوافل، الگوها و سایر مقولات دینی مینشیند، اما هیچگاه نمیتواند منکر لذائذ معنوی، فاصله از نیهلیسم و زیست مطهّرانهای شود که در زمان تمسّک به دین و در پیش گرفتن زندگی دینورزانه برای وی دست میداده است، و اکنون، در این مسیر، با سؤالات بیپایانی در گسترهٔ شناخت عقل مدرن روبروست که تاب، توان و زمان لازم برای پاسخ دادن به تمامی آنها را ندارد و نیک میداند، باز هم، در منتهای راه، تنها مشت پر کن دستان او، همچون آغاز راه، جز مشتی از مفاهیم بیروحی نخواهد بود که تیه نیستی، در ساحت شناختی و مرداب افسردگی در عرصهٔ روانی را بر وی میگشاید.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
گر چه یک مُعرِضِ از دین؛ به نفی الهیات، فرائض، نوافل، الگوها و سایر مقولات دینی مینشیند، اما هیچگاه نمیتواند منکر لذائذ معنوی، فاصله از نیهلیسم و زیست مطهّرانهای شود که در زمان تمسّک به دین و در پیش گرفتن زندگی دینورزانه برای وی دست میداده است، و اکنون، در این مسیر، با سؤالات بیپایانی در گسترهٔ شناخت عقل مدرن روبروست که تاب، توان و زمان لازم برای پاسخ دادن به تمامی آنها را ندارد و نیک میداند، باز هم، در منتهای راه، تنها مشت پر کن دستان او، همچون آغاز راه، جز مشتی از مفاهیم بیروحی نخواهد بود که تیه نیستی، در ساحت شناختی و مرداب افسردگی در عرصهٔ روانی را بر وی میگشاید.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️سوسیالیسم؛ فرزند خلف لیبرالیسم (۱)؛
🔹برخورد سوسیالیسم با “اصالت مالکیّت” به مراتب صادقانهتر از برخورد لیبرالیسم است؛
چه اینکه آنان، صریحاً به نفی و نقض “اصالت مالکیّت” باور دارند و اینان به نحو محافظهکارانه و تعارفی.
🔹تاریخ این نوع محافظهکاری و تعارف لیبرالها با “اصالت مالکیّت”، تاریخ منشاء شکلگیری دولت و “سوسیالیسم” برآمده از تجاوز و انقلاب؛ به عنوان “گستردهترین و مخرّبترین ایدئولوژی سیستماتیک و سازماندهی شدهٔ دولتپناه مدرن” است.
🔹در نگرش سوسیالی، “اصالت مالکیّت” متعلَّق نفی، و در دیدگاه لیبرالی، بازیچه و لگدمال لفّاظیهای آزادی، توسعه، پیشرفت، … محور است.
🔹سوسیالیسم دولتپناه، حاصل همان نقض مالکیّت آزادیگرای لیبرالی است؛ امّا به نحو سازماندهی شده، سیستماتیک و گسترده.
🔹لیبرالیسم، با نفی پادشاهی سنّتی، شرّ اکثری؛ یعنی دولت را، جایگزین شرّ اقلّی نمود؛
طغیانی که بیش از هر چیز، مبتنی بر عقدهگشاییهای ناشی از حقارتها و حسادتهایی بود که چشم دیدن نجباء، بزرگان، اصیلزادگان، اشراف، … را نداشت.
🔹سوسیالیسم، فرزند خلف لیبرالیسم است؛
فرزندی که چون پدر، با تمسّک به تجاوز، جنایت و نقض مالکیّت، از بطن و متن انقلاب مدرن برمیخیزد.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹برخورد سوسیالیسم با “اصالت مالکیّت” به مراتب صادقانهتر از برخورد لیبرالیسم است؛
چه اینکه آنان، صریحاً به نفی و نقض “اصالت مالکیّت” باور دارند و اینان به نحو محافظهکارانه و تعارفی.
🔹تاریخ این نوع محافظهکاری و تعارف لیبرالها با “اصالت مالکیّت”، تاریخ منشاء شکلگیری دولت و “سوسیالیسم” برآمده از تجاوز و انقلاب؛ به عنوان “گستردهترین و مخرّبترین ایدئولوژی سیستماتیک و سازماندهی شدهٔ دولتپناه مدرن” است.
🔹در نگرش سوسیالی، “اصالت مالکیّت” متعلَّق نفی، و در دیدگاه لیبرالی، بازیچه و لگدمال لفّاظیهای آزادی، توسعه، پیشرفت، … محور است.
🔹سوسیالیسم دولتپناه، حاصل همان نقض مالکیّت آزادیگرای لیبرالی است؛ امّا به نحو سازماندهی شده، سیستماتیک و گسترده.
🔹لیبرالیسم، با نفی پادشاهی سنّتی، شرّ اکثری؛ یعنی دولت را، جایگزین شرّ اقلّی نمود؛
طغیانی که بیش از هر چیز، مبتنی بر عقدهگشاییهای ناشی از حقارتها و حسادتهایی بود که چشم دیدن نجباء، بزرگان، اصیلزادگان، اشراف، … را نداشت.
🔹سوسیالیسم، فرزند خلف لیبرالیسم است؛
فرزندی که چون پدر، با تمسّک به تجاوز، جنایت و نقض مالکیّت، از بطن و متن انقلاب مدرن برمیخیزد.
🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۶۲)؛
در بین دو تئوری الهی و الحادی؛
در نهایت راه، یکی به خلود نوید میدهد، دیگر به نیستی، یکی بین فاجر و طالح با صالح و صادق تفاوت قائل است و دیگری تساوی، یکی بازهٔ هستی را بر تولّد و نیستی قرار میدهد و دیگری بر هستی و هستی، یکی تو را به کرامت و ساحتی فرا حیوانی و انسانی دعوت میکند و دیگری به سقف مکارم دنیوی، یکی جهان را ذیشعور و هدفمند میداند و دیگری بیهدف، یکی پدر تو را خلیفة الله میداند و دیگری بوزینه، یکی بسیاری از مکارم اخلاقی را مطلق میداند و دیگری به تمامیّت نسبی، یکی تو را به ایمان و آرامش مثبت میکشاند و دیگری به شکّ و اضطراب بیپایان منفی، یکی شهسواران ایمان را الگویَت قلمداد میکند و دیگری …، یکی در ساحت روانشناختیات امید و گرمی و معنویّت مینشاند و دیگری تنهایی و افسردگی و پژمردگی، یکی تو را پر میکند و دیگری تهی، …
بر فرض خرافی بودن این دو تئوری، فضای احتمالاتی کدامین قسم، برای تداوم شورمندانهٔ شاعرانهٔ ما در عرصهٔ زندگی بِه است؟
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
در بین دو تئوری الهی و الحادی؛
در نهایت راه، یکی به خلود نوید میدهد، دیگر به نیستی، یکی بین فاجر و طالح با صالح و صادق تفاوت قائل است و دیگری تساوی، یکی بازهٔ هستی را بر تولّد و نیستی قرار میدهد و دیگری بر هستی و هستی، یکی تو را به کرامت و ساحتی فرا حیوانی و انسانی دعوت میکند و دیگری به سقف مکارم دنیوی، یکی جهان را ذیشعور و هدفمند میداند و دیگری بیهدف، یکی پدر تو را خلیفة الله میداند و دیگری بوزینه، یکی بسیاری از مکارم اخلاقی را مطلق میداند و دیگری به تمامیّت نسبی، یکی تو را به ایمان و آرامش مثبت میکشاند و دیگری به شکّ و اضطراب بیپایان منفی، یکی شهسواران ایمان را الگویَت قلمداد میکند و دیگری …، یکی در ساحت روانشناختیات امید و گرمی و معنویّت مینشاند و دیگری تنهایی و افسردگی و پژمردگی، یکی تو را پر میکند و دیگری تهی، …
بر فرض خرافی بودن این دو تئوری، فضای احتمالاتی کدامین قسم، برای تداوم شورمندانهٔ شاعرانهٔ ما در عرصهٔ زندگی بِه است؟
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool