پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
همواره و هر جا سخن از اصلاحات سیاسی در ایران به سبک جدید اروپایی به میان می‌آید، اقدامات میرزا تقی‌خان امیرکبیر در ذهن محقّقان متبادر می‌گردد.

ترجمه و تألیف کتاب دایرة المعارف مانند “جهان نمای جدید” زیر نظر و به ابتکار امیرکبیر صورت گرفت.

مواردی که در این کتاب به آن اشاره شده عبارتند از؛

جدول مالیات و امور اقتصادی، سرشماری جمعیّت و چگونگی آن، نظامات لشکری و نظامی؛ اعمّ از زمینی و دریایی، مدرسه و کتاب‌خانه و نظام آموزشی، بانک، پارلمان، جمهوری، آکادمیا، ملّت در فرهنگ سیاسی غرب، …

از ترجمه و کاربردن این مفاهیم نوین به خوبی برمی‌آید که امیر چه در سر داشته است.

در واقع می‌توان چنین نتیجه گرفت که ورود مفاهیم به سبک و سیاق غربی، نخستین بار از سوی امیرکبیر صورت گرفته و این نخستین سنگ بنای ایجاد فرهنگ سیاسی جدید در ساختار حکومتی و جامعهٔ ایران می‌باشد.

🔸ناصر قراگوزلو

📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار
، اصلاحات سیاسی میرزا تقی‌خان امیرکبیر، ص ۴۳ و ۵۹-۵۸، ۱۳۸۶.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
🔹بیشتر اینان [کلانترها] از میان خانواده‌های محلّی برگزیده می‌شدند … هر چند نظر مردم در انتصاب کلانتر دخالت نداشت، شاه کسی را که مردم به او نظر خوش نداشتند، به آسانی به کار برنمی‌گماشت.

🔹دربارهٔ رؤسای کلانتر محلّی، نظیر کلانترهای شهرها، هر چند شاه ظاهراً در انتخاب آنان آزاد بود، مع هذا کسانی را انتخاب می‌کرد که ساکنان آن شهرها می‌خواستند؛ و گر نه اقتدار حکومت در بوتهٔ تعلیق می‌ماند و درآمد که در ایران جدّاً مدّ نظر است، حاصل نمی‌شد.

🔹مع هذا انسان نباید انتظار داشته باشد که همیشه انتخاب شاه در معرض تائید مردم باشد.

🔸ویلم فلور

📚تاریخ مردم ایران،
جُستاری در تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمهٔ ابوالقاسم سرّی، جلد اول؛ فصل ۱؛ منصب کلانتر در دورهٔ قاجار، ص ۱۳، انتشارات توس، ۱۳۶۶.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
🔹مردم برای حفظ خود به علماء متوسّل می‌شدند، زیرا آنان به تمام مقامات سیاسی در درجات مختلف دست‌رسی داشتند، و اغلب به نفع مردم دست به کار می‌شدند.

🔹اغلب رهبران مذهبی به رقابت با قدرت‌ محلّی می‌پرداختند و تمام علماء قدرتمند مشهد و اصفهان در اهمّیّت شأن و مقام خودشان پافشاری می‌کردند.

🔸ویلم فلور

📚تاریخ مردم ایران،
جُستاری در تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمهٔ ابوالقاسم سرّی، جلد اول؛ فصل ۱؛ منصب کلانتر در دورهٔ قاجار، ص ۲۳، انتشارات توس، ۱۳۶۶.
———————————————
🔸امنیّت باکیفیّت و مرغوب، جز در بستر رقابت محقّق نشود.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۵۹)؛

🔹انسان موجودی است که در عین این‌که می‌تواند حامل و واجد تمامی علوم و ابزارهای پیشرفته باشد، یک احمق تمام عیار باشد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۰)؛

🔹 نسبی‌گرایی معرفت‌شناختی برای اثبات موضع خود، چاره‌ای جز گذر ز پل مطلق‌گرایی معرفت‌شناختی نخواهد داشت.

🔹اعتقاد به نسبی‌گرایی شناخت‌شناسانه، در گرو اعتقاد به نوعی مطلق‌گرایی معرفتی است؛ یعنی باور به عامّ، مطلق، ضروری الصدق و کلّی بودن گزارهٔ سالبهٔ کلّیّهٔ “هیچ شناختی مطلق نیست”.

چه اینکه یک نسبی‌گرای معرفتی، برای اثبات اینکه “شناخت، صرفاً تابع دازاین، زمان، مکان، … است و قابل تسرّی به دیگر امور نیست” چاره‌ای ندارد مگر این‌که دست‌کم به سه امر مطلق و کلّی قائل شود؛

۱- شمولیّت کاربرد استدلال در حوزهٔ معرفت.
۲- کلّی بودن حکم سلبی.
۳- صدق معرفت‌شناختی قضیّه.

🔹نسبی‌گرایی معرفت‌شناختی، موضعی است غیراخلاقی؛ چرا که قائل به آن، در حالی دیگران را به التزام بدان فرا می‌خواند و وجهی از معقولیّت را برای نافیان آن قائل نمی‌شود، که خود، دست‌کم در فضای مدّعا، به آن باور ندارد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
پیداست که این فیلسوفان میان “انسان‌های عادی” زندگی می‌کردند، شیفتهٔ تدریس و بحث فلسفی بودند، حرف‌های تازه یاد مردمان می‌دادند، و با این که بیشتر آن‌ها اهل آتن نبودند، هوادار دموکراسی آتنی بودند.

G.Romeryer-Dherbey, Les Sophistes, Paris, 1985, p.5.

🔸بابک احمدی

📚کتاب تردید
، سوفیست‌ها و شکّ‌آوران، ۱؛ ص ۱۰۹، نشر مرکز، چاپ هشتم، ۱۳۷۴.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️افیون روشنفکری (۴):

🔹رسالت افیون روشنفکری؛ چه دینی و چه غیردینی آن، معلّق داشتن توده در دور باطل انقلاب و تشکیل دولت است.

🔹روشنفکران، بسان سامری، با آرمان‌گرایی‌های دولت پناه خود، همواره در گوسالهٔ منحوسی دمیده‌اند که نتیجهٔ آن، سودازدگی‌هایی شده است که جز “خون به خون شستن” به بار نیاورده است.

سودازدگی‌ها و آرزوهای رمانتیکی که همواره شرِّ اقلّی را برای به واقعیّت نشاندن و تحقّق شرِّ اکثری، در نظر توده، فراتر از شرِّ اکثری نشانده است.

🔹افیون روشنفکری، با وعده‌های سرابی می‌آغازد، و با نقض مالکیّت دولت‌پناه، به وجود منحوس خود تداوم می‌بخشد.

🔹افیون روشنفکری، بیماری‌ خطرناکی است که هر کجا پانهاده است، با نگاه مهندسی سازماندهی شدهٔ سودازدهٔ خود، جز آتش تمدّن‌زدای انسان‌سوز نیفروخته است.

🔹مشروطه، به تأسّی از انقلاب صغیر فرانسه، آغازگر حرکتی شد که برای بقاء دستوری خود، تاکنون از هیچ جنایتی فروگذاری نکرده و نخواهد کرد.

🔹به راستی که بهانهٔ روشنفکران و توده روشنفکرزده، برای به زیر کشاندن ساختار و مدل پادشاهی، بیش از هر چیز، معلول دُمَل‌های چرکین عقده‌ها و عفونت‌های رَیم‌آلودِ حقارت‌های روانی نهفته‌ای بود که در شعار “آزادی و برابری” سربرآورد.

🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۱)؛

گر چه یک مُعرِضِ از دین؛ به نفی الهیات، فرائض، نوافل، الگوها و سایر مقولات دینی می‌نشیند، اما هیچ‌گاه نمی‌تواند منکر لذائذ معنوی‌، فاصله از نیهلیسم و زیست مطهّرانه‌ای شود که در زمان تمسّک به دین و در پیش گرفتن زندگی دین‌ورزانه برای وی دست می‌داده است، و اکنون، در این مسیر، با سؤالات بی‌پایانی در گسترهٔ شناخت عقل مدرن روبروست که تاب، توان و زمان لازم برای پاسخ دادن به تمامی آن‌ها را ندارد و نیک می‌داند، باز هم، در منتهای راه، تنها مشت پر کن دستان او، همچون آغاز راه، جز مشتی از مفاهیم بی‌روحی نخواهد بود که تیه نیستی، در ساحت شناختی و مرداب افسردگی در عرصهٔ روانی را بر وی می‌گشاید.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️سوسیالیسم؛ فرزند خلف لیبرالیسم (۱)؛

🔹برخورد سوسیالیسم با “اصالت مالکیّت” به مراتب صادقانه‌تر از برخورد لیبرالیسم است؛

چه اینکه آنان، صریحاً به نفی و نقض “اصالت مالکیّت” باور دارند و اینان به نحو محافظه‌کارانه و تعارفی.

🔹تاریخ این نوع محافظه‌کاری و تعارف لیبرال‌ها با “اصالت مالکیّت”، تاریخ منشاء شکل‌گیری دولت و “سوسیالیسم” برآمده از تجاوز و انقلاب؛ به عنوان “گسترده‌ترین و مخرّب‌ترین ایدئولوژی سیستماتیک و سازماندهی شدهٔ دولت‌پناه مدرن” است.

🔹در نگرش سوسیالی، “اصالت مالکیّت” متعلَّق نفی، و در دیدگاه لیبرالی، بازیچه و لگدمال لفّاظی‌های آزادی، توسعه‌، پیشرفت‌، … محور است.

🔹سوسیالیسم دولت‌پناه، حاصل همان نقض مالکیّت آزادی‌گرای لیبرالی است؛ امّا به نحو سازماندهی شده، سیستماتیک و گسترده.

🔹لیبرالیسم، با نفی پادشاهی سنّتی، شرّ اکثری؛ یعنی دولت را، جایگزین شرّ اقلّی نمود؛

طغیانی که بیش از هر چیز، مبتنی بر عقده‌گشایی‌های ناشی از حقارت‌ها و حسادت‌هایی بود که چشم دیدن نجباء، بزرگان، اصیل‌زادگان، اشراف، … را نداشت.

🔹سوسیالیسم، فرزند خلف لیبرالیسم است؛

فرزندی که چون پدر، با تمسّک به تجاوز، جنایت و نقض مالکیّت، از بطن و متن انقلاب مدرن برمی‌خیزد.

🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۲)؛

در بین دو تئوری الهی و الحادی؛

در نهایت راه، یکی به خلود نوید می‌دهد، دیگر به نیستی، یکی بین فاجر و طالح با صالح و صادق تفاوت قائل است و دیگری تساوی، یکی بازهٔ هستی را بر تولّد و نیستی قرار می‌دهد و دیگری بر هستی و هستی، یکی تو را به کرامت و ساحتی فرا حیوانی و انسانی دعوت می‌کند و دیگری به سقف مکارم دنیوی، یکی جهان را ذی‌شعور و هدفمند می‌داند و دیگری بی‌هدف، یکی پدر تو را خلیفة الله می‌داند و دیگری بوزینه، یکی بسیاری از مکارم اخلاقی را مطلق می‌داند و دیگری به تمامیّت نسبی، یکی تو را به ایمان و آرامش مثبت می‌کشاند و دیگری به شکّ و اضطراب بی‌پایان منفی، یکی شهسواران ایمان را الگویَت قلمداد می‌کند و دیگری …، یکی در ساحت روانشناختی‌ات امید و گرمی و معنویّت می‌نشاند و دیگری تنهایی و افسردگی و پژمردگی، یکی تو را پر می‌کند و دیگری تهی، …

بر فرض خرافی بودن این دو تئوری، فضای احتمالاتی کدامین قسم، برای تداوم شورمندانهٔ شاعرانهٔ ما در عرصهٔ زندگی بِه است؟

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۳)؛

🔹الحاد، به عنوان نفی ایمان به غیب هم، بسان ایمان، اعتقادی است که مصون از وراثت نیست؛ اولاً، غیرموروثی بودن یک امر، نه تنها لزوماً به معنای بهتری و برتری آن نسبت به یک امر موروثی نیست؛ که می‌تواند معکوس باشد؛ ثانیاً.

🔹وراثت، نه معیار حُسن است، نه قبح، و نه شاخص صدق است، نه کذب؛ تا امری با موروثی نبودن‌اش، ممتاز شود، و امری دِگر با موروثی بودن‌اش، منکوب.

🔹نزد اهل دِها، تمسّک الحادی به موروثی بودن ایمان؛ به عنوان معیار نادرستی یا قبح امور، پیش و بیش از نفْسِ الحاد و هر چیز، خِرَد، تعقّل، … به ارث بردهٔ ابناء ز آباء را نشانه می‌گیرد.

🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool