پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
There is some irony for me in the fact that the man about whose philosophical views I have devoted, over years, a great deal of time to thinking, was, at least at the end of his life, a virulent racist, specifically an anti-semite.

The diary shows Frege to have been a man of extreme right-wing political opinions, bitterly opposed to the parliamentary system, democrats, liberals, Catholics, the French and, above all, Jews, who he thought ought to be deprived of political rights and, preferably, expelled from Germany. When I first read that diary, many years ago, I was deeply shocked, because I had revered Frege as an absolutely rational man, if, perhaps, not a very likeable one.

The diary shows Frege to have been a man of extreme right-wing political opinions, bitterly opposed to the parliamentary system, democrats, liberals, Catholics, the French and, above all, Jews, who he thought ought to be deprived of political rights and, preferably, expelled from Germany. When I first read that diary, many years ago, I was deeply shocked, because I had revered Frege as an absolutely rational man, if, perhaps, not a very likeable one.

I regret that the editors of Frege's Nachlass chose to suppress that particular item. From it I learned something about human beings which I should be sorry not to know; perhaps something about Europe, also.

🔸Michael Dummett

📚Frege; philosophy of language
, preface, p.xii, Harper and Row publishers, London; 1817.
—————————————————
🔹مواجهه با این حقیقت که مردی که سال‌ها عمر خویش را وقف تفکّر دربارهٔ دیدگاه‌های فلسفی او نموده بودم، دست‌کم در اواخر عمرش یک نژاد‌پرست خشن؛ خصوصاً یک یهودی‌ستیز بوده است، برای من بسیار بهت‌آور بود.

🔹این حقیقت، از قسمتی از دفترچه خاطرات باقی مانده از مجموعه یادداشت‌های فرگه آشکار می‌شود که البته پرفسور هانس هرمان آن را با مابقی یادداشت‌های مجموعه آثار فرگه به چاپ نرسانده است.

🔹این دفترچه خاطرات نشان می‌دهد که فرگه فردی با عقاید سیاسی راست افراطی، مخالف شدید ساختار پارلمانی، دموکرات‌ها، لیبرال‌ها، کاتولیک‌ها، فرانسوی‌ها و از همه مهم‌ّتر، یهودیان بوده است که فکر می‌کرد، باید از حقوق سیاسی محروم و ترجیحاً از آلمان اخراج شوند.

🔹هنگامی که سال‌ها پیش، برای نخستین بار دفترچهٔ خاطرات او را خواندم، عمیقاً شوکّه شدم. چرا که فرگه را به عنوان یک شخص کاملاً منطقی؛ گر چه نه خیلی دوست‌ داشتنی، تکریم می‌کردم.

🔹برای ویراستاران مجموعه یادداشت‌های فرگه که به حذف چنین موارد بخصوصی مبادرت ورزیدند، متأسّفم. از موارد مذکور، چیزهایی دربارهٔ انسان‌ها فهمیدم که از دانستن آن‌ها پشیمانم. همچنین شاید چیزهایی دربارهٔ اروپا.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
درست است که گوینده‌ای چون حافظ را که ورای طور شاعری، اهل حکمت و قرآن و سالک طریق مجاهده و ریاضت و تفکّر و شب‌زنده‌داری هم هست، به مجرّد این اشارات، همواره به ارادهٔ ظاهر معانی این الفاظ نمی‌توان منسوب کرد، امّا اشارت وی به عشق و می و ساقی، مخاطب را متوجّه می‌دارد که در سنّت غزل، حتّی آن‌جا که عشق و مستی، در مفهوم ظاهری، منظور نباشد، جز با همان الفاظ و عبارات نمی‌توان آن‌چه را رمز و اشارت عارف ناظر به آن است، در تقریر آورد. چرا که بدون این الفاظ و بدون رایحه‌ای از یک عشق و مستی مجازی، غزل به نوعی شعر تعلیمی صوفیانه تبدیل می‌یابد و لطف و جمال آن؛ که هنر شاعری طالب تحقّق آن است، از بین می‌رود و رجوع به ساقی، برای رفع مشکل عشق هم، در شعر عرفا سابقه دارد.

🔸عبدالحسین زرّین‌کوب

📚نقش بر آب
، ص ۹، الا یا أَیّها الساقی؛ بحثی دربارهٔ اولین غزل دیوان حافظ، انتشارات سخن، ۱۳۸۸.

https://t.me/ReligiousSchool
در بین این رمزها، گروه خمریّات شامل لفظ‌هایی چون می و جام و ساقی و خرابات و دُرد و صاف، ناظر به معرفت روحانی است که بلاواسطه و بدون بحث و درس، به قلب سالک افاضه می‌شود و شرط نیل بدان، رهایی از وسوسه‌های عقل نظری و مصلحت‌نگری‌های خودخواهانهٔ آن است. گروه غرامیّات، مشتمل بر کلماتی مانند معشوق و جمال و روی و چشم و زلف و امثال آن‌هاست که نظر به تجلّی ذات و صفات و آن‌چه بدان مربوط است دارد و جمع هر دو گونه مضمون، غالباً شامل اشارت به این نکته است که نیل به آن‌چه غایت سلوک است، در گرو رهایی از تعلّقاتی است که انسان را پایبند خودی می‌دارد و طالب سالک تا از آن‌ها جدا نشود، به آن‌چه مطلوب است نمی‌رسد و آن‌چه وی را در رهایی از خودی کمک می‌کند عشق است که دیوان حافظ را باید جلوه‌گاه اسرار و لطایف آن خواند.

🔸عبدالحسین زرّین‌کوب

📚نقش بر آب
، ص ۱۶، الا یا أَیّها الساقی؛ بحثی دربارهٔ اولین غزل دیوان حافظ، انتشارات سخن، ۱۳۸۸.

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۷۲)؛

🔹تحقّق تعدّد مراجع در تاریخ سنّت تشیّع سنّتی، از مصادیق اعتقاد به “تقسیم قدرت در بازار رقابت” است.

امری که در برابر “ولایت فقیه”؛ به عنوان یک نگرش سیاسی مدرن، می‌ایستد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۷۳)؛

🔹نسبت شعر و کلام مخیَّل، عند المتأخرین و القدماء، عموم‌ و خصوص من وجه است.

چه این‌که مراد قدماء از شعر، هر گونه کلام مخیَّل، و عند المتأخّرین و المعاصرین، هر گونه کلام موزون، متساوی و مقفّاست؛ بی‌توجّه به منشاء آن.

🔹در حالی موزون بودن کلام، عندالمتأخّرین و المعاصرین، شرط کافی شعری بودن کلام است که عندالقدماء، شرط لازم شعری بودن کلام هم نیست.

شرط کافی شعری بودن یک کلام، عندالقدماء، مَصدَر و منشاء کلام است.

🔹زین‌سان می‌توان به این تقسیم متون مبادرت ورزید؛

۱- متون غیرشعری عند القدماء و شعری عندالمتأخّرین و المعاصرین (منظوم برنامده از قوّهٔ متخیّله)؛ نظیر شرح منظومهٔ سبزواری، الفیهٔ ابن مالک و …

۲- متون شعری عند القدماء و المتأخّرین و المعاصرین (منظوم برخاسته از قوّهٔ متخیّله)؛ نظیر غزلیات سعدی، شاهنامهٔ فردوسی، دیوان شمس، …

۳- متون شعری عند القدماء و غیرشعری عندالمتأخّرین و المعاصرین (غیرمنظوم برخاسته از قوّهٔ متخیّله)؛ نظیر کلیله و دمنه، داستان‌های هزار و یک شب، …

۴- متون غیرشعری عند القدماء و المتأخّرین و المعاصرین (غیرمنظوم برنامده از قوّهٔ متخیّله)؛ نظیر متون تاریخی.

🔹در این تقسیم ناظر به عمدهٔ شاکلهٔ متن، شاید بتوان قدماء را منشاء‌گرا و متأخّرین و معاصرین را صورت‌گرا قلمداد کرد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
اما خبر این لشکرکشی‌ها، مخصوصاً در آن‌چه راجع به شرکت نوادگان رسول خدا (ص) در آن آمده است، محلّ اشکال است و تردیدی که در آن باب شده است ازینجاست.

🔸عبدالحسین زرّین‌کوب

📚تاریخ مردم ایران (کشمکش با قدرت‌ها)
از پایان ساسانیان تا پایان آل بویه، ۵؛ در کرانه‌های خزر، ۱- ولایات ساحلی و جبال خزر در عصر فتوح، ص ۳۴۷-۳۴۶، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۷.

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۷۴)؛

🔹آن‌چه از رانت‌خواری‌ها، جاه‌طلبی‌ها، سهمیه‌بندی‌ها، معافیت‌های مالیاتی‌، قدرت‌پرستی‌ها، پست‌دوستی‌ها، درصدبندی‌ها، تقسیم شهروندان به درجه یک و … بازماندگان جنگ جهانی دوم می‌توان فهمید این‌که، جنگ مذکور، نه نزاعی بر سر حقّ، که کشمکش و مسارعت دنیاطلبانهٔ جنگ‌طلبانی بر سر گروگان‌ گرفتن ملّت‌ها بود، که البته هر چند این لُعبَت با ناکامی هر یک در پیروز نبرد شدن، میسّر نگشت، اما برای آنان دستاوردی بس فربه و ثمین داشت تا به پاس شش سال جنگ، الی الابد آحاد را بدهکار خود دانند و مخارج و هزینه‌های خود را از دسترنج آنان تأمین نمایند.

🔹این از عمیق‌ترین برده‌گیری‌های تاریخ و معنای جنگ مقدّس مدرن است …

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۷۵)؛

🔹آزادی برابر و برابری در آزادی، به عنوان یکی از ارکان لیبرالیسم، مصداقی از “اصل برابری” در سوسیالیسم است که جز با مداخلات دولت، تحقّق‌پذیر نیست.

🔹در بازار آزاد، آزادی‌های افراد برابر نیست و به عبارت دیگر، افراد، در بهره‌مندی از آزادی، نابرابرند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۷۶)؛

🔹 اصالت مالکیّت شخصی، عمدتاً ضامن و بسترساز ظهور شایستگانی است که در مراتب عالیه، اشراف نامیده می‌شوند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۷۷)؛

🔹نخبهٔ بازار انحصاری و دستوری، نسبت به اشرفِ ذوالوجوهِ پختهٔ بازار آزاد، در بهترین حالت، عمدتاً فردی تک‌بُعدی و خام است که به عنوان متخصّص الگو شده است.

🔹سازوکار نظام تعلیم و تربیت بازار آزاد، نسبت به بازار دستوری و انحصاری، در شخصیّت‌ پروری، به مراتب همه‌جانبه‌‌گراتر است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۷۸)؛

🔹 تخصّص‌گرایی در بازار دستوری که با مبنای دکارتی، به عنوان یک ارزش تبلیغ می‌گردد، عمدتاً به معنای ترویج، موجّه و ارزشمند دانستن افرادی با معلومات ذهنی، هر چند عاری از ارزش‌های اخلاقی و منش‌های جوان‌مردی است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۱۷۹)؛

🔹میانگین ابراز صادقانهٔ کفر کافران و ایمان مؤمنان بازار آزاد، به مراتب بیش‌تر از الحاد ملحدان و ایمان مؤمنان بازار دستوری و انحصاری است.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️بالیدگی فارسی در بستر عربی (۱۲)؛

و معانی مُقَفّیٰ آن است که خَواتیم اقوال متشابه باشد بر وجهی که مصطلَح بُوَد.

و شرط تقفیه در قدیم نبوده است، و خاصّ است به عرب، و دیگر اُمم از ایشان گرفته‌اند.

🔸نصیرالدین طوسی

📚اساس الإقتباس
، مقالت نهم؛ در شعر و آن را بیطوریقا خوانند، ص ۵۸۵، انتشارات دانشگاه تهران.

https://t.me/ReligiousSchool