پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
✍️کشف الأسرار مِن خِلال الأقول (۱۷)؛

🔹اگر خواتین حرم فتحعلی‌شاه را، جز ظاهر و صورت، مشاعرهٔ با سلطان نیز به کار دلبری می‌آید؛ تاج‌السلطنه را هم تظاهر فلسفی-اجتماعی، در جلب توجّه و کسب تشخیص، مفید می‌افتد.

🔹آنجا که کسب معارف را انگیزه‌ای باشد از این‌دست، پُر مسلَّم که مکتسِب را جز ثمری اندک، سطحی و بی‌ریشه، طَرْف نمی‌بندد؛ چنان‌که تاج‌السلطنه را نیز طَرْفی نبسته است و به کاری نیامده است جز سبقت از سایر نسوان.

🔸منصوره اتحادیه

https://t.me/ReligiousSchool
🔹ناصرالدین‌شاه از هر دستی ناراضی می‌پَروَرَد؛ به خصوص واگذاری امتیازات بی‌حساب و کتاب و بی‌طرح و ترتیب صحیح به خارجیان. آزمندی و سودپرستی شاه و درباریان، روندی درازدامن پیدا می‌کند و گروه‌هایی از جامعه را بر ضدّ عمل‌کَرد شاه و درباریان، به خصوص امین‌السلطان صدر اعظم، هم‌آوا می‌نماید که در امتیاز‌نامه تنباکو به اوج خود می‌رسد و البته این ماجرا هم زائیدهٔ درازدستی و فزون‌خواهی شاه و درباریان است. در این ماجرا، سربسته و آشکار، دستگاه سلطنت آماج حملات ناراضیان و مخالفان قرار می‌گیرد و خلأیی ژرف بین ملّت و دولت پدید می‌آورَد …

🔸یعقوب آژند

📚تجدّد ادبی در دورهٔ مشروطه
، پارهٔ اول؛ احوال سیاسی دورهٔ ناصری، ناشر؛ مؤسّسهٔ تحقیقات و توسعهٔ علوم انسانی، ۱۳۸۴.

https://t.me/ReligiousSchool
🔹بعد از این‌که من به اطّلاع آن‌ها دادم که در میان تمام طبقات مردم حرف و هم‌همه است، بلوا و شورش خواهند کرد. برای مسئلهٔ تنباکو قبلاً علاج بکنید، به نایب السلطنه هم گفتم تو دل‌سوز پادشاهی، تو پسر پادشاهی؛ وارث سلطنتی.

کشتی دولت به سنگ خواهد خورد و این سقف به سر تو پائین خواهد آمد. دور نیست خطری به سلطنت چندین هزار سالهٔ ایران وارد شود. یک‌دفعه این امّت اسلامیه از میان خواهد رفت.

🔹آن‌وقت قَسَم خورد که من غرضی ندارم؛ مقصود من اصلاح است. تو یک کاغذ به این مضمون بنویس:

«که ای مؤمنین و ای مسلمین. امتیاز تنباکو داده شد. بانک ایجاد شد. تراموه در مقابل مسلمین به راه افتاد. امتیاز راه اهواز داده شد. معادن داده شد. قندسازی و کبریت‌سازی داده شد. ماها مسلمانان به دست اجنبی خواهیم افتاد. رفته‌رفته دین از میان خواهد رفت. حالا که شاه به فکر ما نیست، خودتان غیرت کنید. اتّفاق و اتّحاد نمائید، همّت کنید و در صدد مدافعه برآیید ...

🔹تقریباً مضمون کاغذ همین است. چنین کاغذی به من دستورالعمل داد و گفت همین مطالب را بنویس. ما به شاه نشان خواهیم داد و می‌گوئیم در مسجد شاه بود؛ پیدا کردیم. تا در صدد اصلاح برآئیم. و نایب السلطنه هم قسم خورد که از نوشتن این کاغذ، برای تو خطری نخواهد داشت …

🔸میرزارضا کرمانی

📚تاریخ بی‌دروغ
، تألیف علی‌خان ظهیرالدوله، ص ۸۲-۸۳، انتشارات؛شرق، ۱۳۶۲.

https://t.me/ReligiousSchool
🔹درآمد حکومت، عمدتاً از مالیات زمین بود. در طول قرن نوزدهم، تأثیر غرب در شکل تقاضا برای کالاهای غربی، کالاهای تجمّلی و اسلحه برای دفاع، احساس می‌شد. امین‌الضرب از این تقاضاها به وسیلهٔ وارد کردن کالاهای تجمّلی و اسلحه سود می‌برد. ولی این تقاضا، به احتیاجات دولت برای درآمد بیش‌تر می‌افزود.

🔹برای برطرف کردن این نیاز، مقامات دولتی و از جمله مقامات حکومتی، به بالاترین پیشنهاددهنده فروخته می‌شد که این امر، چرخهٔ وحشیانه‌ای را به ضرر روستائیان ایجاد می‌کرد.

حکّام در طیّ حکومت‌شان مجبور می‌شدند پول کافی برای پرداخت قیمت مقام‌شان تهیّه کرده و علاوه بر آن، درآمد بالایی نیز برای خود به دست آورند.

🔹امین‌الضرب همانند بسیاری از تجّار ثروتمند، اغلب به منصوبین به مقامات بالا، به منظور کمک به پرداخت بهای مقام‌شان، وام زیادی می‌داد؛ آن‌ها هم به نوبت، جمع‌آوری مالیات محلّی را به افرادی اجاره می‌دادند که آن‌ها خود نیز به دنبال به دست آوردن سود بودند.

🔹بالاخره بار همهٔ این‌ها بر دوش روستائیانی بود که مجبور به پرداخت مالیات به نقد و نه مثل سابق به صورت جنس بودند.این امر باعث می‌شد روستائیان نیز مقروض شوند؛ چون آن‌ها مجبور بودند برای پرداخت مالیات نقد، با بهرهٔ بالا پول قرض کنند.

🔸شیرین مهدَوی

📚زندگی‌نامهٔ حاج محمدحسن کمپانی؛ امین دارالضرب،
مقدّمه، ص ۳۰، ترجمهٔ منصوره اتّحادیّه و فرح‌ناز امیرخانی، نشر تاریخ ایران.

https://t.me/ReligiousSchool
🔹 مخالفت علیه امتیاز رویتر و امتیاز انحصاری تنباکو، غیر از اهمّیّت سیاسی، جنبهٔ اجتماعی نیز دارد که ندرتاً ذکر می‌شود و آن نقش مهمّی است که زنان در پشت صحنه ایفا کردند.

🔹انیس‌الدوله؛ سوگلی شاه، به عنوان مرکز این اعتراضات علیه امتیاز رویتر، نقش مهمّی بازی کرد و زمانی که زنان شاه استفاده از تنباکو را تحریم کردند، ناصرالدین‌شاه، قدرت ملّی و مخالفت‌های عمومی علیه امتیاز انحصاری تنباکو را فهمید.

🔸شیرین مهدَوی

📚زندگی‌نامهٔ حاج محمدحسن کمپانی؛ امین دارالضرب،
مقدّمه، ص ۲۶، ترجمهٔ منصوره اتّحادیّه و فرح‌ناز امیرخانی، نشر تاریخ ایران.

https://t.me/ReligiousSchool
🔹از اواسط قرن به بعد، تورّم شایع شد و قیمت‌ها به دو تا سه برابر سایر زمان‌ها افزایش یافت. این وضع در نتیجهٔ عوامل مربوط به هم و مختلفی بود. نتیجهٔ کسری دائمی در توازن تجاری در سراسر دوره و کاهش سریع ارزش پول جاری که مهم‌ّترین دلیل آن، سقوط بهای نقره بود.

🔹… درگیری‌های اجتماعی‌ای وجود داشت که … الگوهای مصرف و شیوهٔ زندگی را تغییر داده بود.

این تغییر، هزینه‌های دولت مرکزی و طبقهٔ حاکمه را افزایش داد. این هزینه‌ها شامل هزینه‌های مسافرت‌های مختلف ناصرالدین شاه و مظفرالدین‌شاه به اروپا و افزایش حقوق و مستمرّی‌های اعضای خاندان سلطنتی و دولت‌مردان بود …

🔹مهمّ‌ترین شکل مالیات مستقیم، مالیات از زمین و مالیات غیرمستقیم، شامل عمدتاً پیش‌کش‌ها، جریمه، رشوهٔ مصادرهٔ اموال و فعّالیّت‌های مشابه آن بودند.

امین‌الضرب در این فعّالیّت‌ها درگیر بوده و به تناسب پیش‌کش به شاه می‌داد یا به شکل مستقیم، در شکل اعطای جواهرات یا اشیای دیگر و غیرمستقیم مثل زمانی که بخشی از هزینه‌های عروسی ملیجک (عزیزالسلطان)؛ درباری محبوب شاه را به عهده گرفت.

🔹… حکّام ایالات، همهٔ مالیات‌هایی را که متعلّق به حکومت مرکزی بود را ارسال نمی‌کردند … به مرور که موقعیّت حکومت مرکزی بدتر شد، کوشش‌هایی برای افزایش درآمد از سایر راه‌ها، از جمله افزایش فروش مقامات، اعطای امتیازات؛ هم به ایرانی‌ها و هم به خارجیان و تقاضای بیش‌تر برای دریافت پیش‌کش، صورت گرفت.

این اقدامات باعث به وجود آمدن نارضایتی در میان گروه‌های مختلف مردم؛ به خصوص تجّار بزرگ شد.

🔹برای اصلاح، حکومت مجبور بود هزینه‌ها را پایین بیاورد یا قرض کند. چون راه حلّ غیرممکن بود، مذاکراتی جهت استقراض از دولت‌های خارجی صورت گرفت.

این قرض‌ها در کوتاه‌مدّت چاره‌ساز بودند، ولی تا قرن بیستم هم ادامه یافته و باعث ضعف بیش‌تر موقعیّت حکومت مرکزی شد.

🔸شیرین مهدَوی

📚زندگی‌نامهٔ حاج محمدحسن کمپانی؛ امین دارالضرب
، مقدّمه، ص ۳۳-۳۴، ترجمهٔ منصوره اتّحادیّه و فرح‌ناز امیرخانی، نشر تاریخ ایران.

https://t.me/ReligiousSchool
✍️کشف الأسرار مِن خِلال الأقول (۱۸)؛

🔹در ایران به واسطهٔ سلطنت مستقلّه، اختیار دین و دولت به دست پادشاه است و اختیار پادشاه به دست امین‌السلطان.

🔸عبّاس‌میرزا مُلک‌آرا

https://t.me/ReligiousSchool
🔹تقاضای تجّار [از طریق دو فقره نامهٔ امین‌الضرب در سال ۱۳۰۲ به ناصرالدین‌شاه] مبنی بر امنیّت مالکیّت، نشان‌دهندهٔ مصادرهٔ دل‌خواه اموال مردم است.

🔹تقاضای‌شان برای عدم جعل اسناد؛ برای این‌که وارثین حقیقی صاحب آن شوند، نشان می‌دهد که بعد از مرگ اشخاص، وصیّت‌نامه‌ها، برای گرفتن مالکیّت از وارثین حقیقی، جعل می‌شده است … اعمالی که بازرگانان آرزوی جلوگیری از آن‌ها را داشتند، منافع گروه‌های مختلف را تهدید کرده و مقادیری از سود آنان را نیز از بین می‌بُرد.

🔸شیرین مهدَوی

📚زندگی‌نامهٔ حاج محمدحسن کمپانی؛ امین دارالضرب
، فصل پنجم؛ فعّالیّت‌های سیاسی و صنعتی ایران، ص ۱۷۳، ترجمهٔ منصوره اتّحادیّه و فرح‌ناز امیرخانی، نشر تاریخ ایران.

https://t.me/ReligiousSchool
🔹امین‌الضرب به توسعهٔ منابع درآمد کشور بسیار علاقمند بود. به همین خاطر او در نامه‌ای به شاه، ایجاد بانک ملّی را پیشنهاد کرده بود. نظر او این بود که پس از تأسیس بانک، دولت باید با استفاده از سرمایهٔ بانک و سرمایهٔ افراد خصوصی، دست به کارهای عمرانی زَنَد.

🔸شیرین مهدَوی

📚زندگی‌نامهٔ حاج محمدحسن کمپانی؛ امین دارالضرب
، فصل پنجم؛ فعّالیّت‌های سیاسی و صنعتی ایران، ص ۱۸۰، ترجمهٔ منصوره اتّحادیّه و فرح‌ناز امیرخانی، نشر تاریخ ایران.

https://t.me/ReligiousSchool