🔹از آن جا که شعار فدائيان اسلام، تشكيل حكومت اسلامى بود و بر همين محور هم تلاش مىكردند، حضرت آيت اللّه بروجردى، به اين نتيجه رسيده بود:
«تشكيل حكومتى كه اينان شعارش را میدهند؛ يعنى درج همه چیز در آن، حتى مرجعیّت!»
از اين روى، به مخالفت با فدائيان اسلام، برخاسته بود.
🔹بالاخره، آن سخنرانى خيلى تند بود. وقتى كه ايشان گفت:
«كسانى كه از اين گروه [فدائیان اسلام] حمايت مى كنند، انسان در عدالت، در اسلامیّت آنان شک مىكند.»
من، به برخى از آقايان كه از فدائيان اسلام، حمايت مىكردند و در جلسه درس حاضر بودند، نگاه كردم و از جمله، چشمم افتاد به شهيد صدوقى، ديدم رنگ چهرهشان مانند زعفران زرد شده است!
🔸محمد واعظزاده خراسانی
📚چشم و چراغ مرجعیّت، ص ۲۳۹-۲۴۰، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۳۷۹.
https://t.me/ReligiousSchool
🔹
🔸نیره سادات احتشامرضوی؛ همسر نواب صفوی
https://irdc.ir
https://t.me/ReligiousSchool
خدمت امام عرض کردم؛ «راه و حرکت آقای نواب به نظر شما چطور بود؟» امام (ره) گفتند: «راه آقای نواب به قدری خالص و بی غل و غش بود که حد و مرز نداشت.»
🔸نیره سادات احتشامرضوی؛ همسر نواب صفوی
https://irdc.ir
https://t.me/ReligiousSchool
🔹برخى از طلاب و فضلاى روشنفکر در اين انديشه بودند که به اوضاع حوزه رسیدگی كنند و نظمى به آن بدهند.
در آغاز، از برنامه اين گروه بود كه مدرسه فيضيه، زير نظر هيأتى اداره بشود و تشكيلات آيت اللّه بروجردى، در امور مدرسه دخالت نكند.
🔹برخى از افراد اين گروه روشنفکر و دلسوز عبارت بودند از:
حضرت امام، رضوان اللّه تعالى عليه، مرحوم آيت اللّه مرتضى حائرى، مرحوم
داماد و ...
🔸محمد واعظزاده خراسانی
📚چشم و چراغ مرجعیّت، ص ۲۳۶، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۳۷۹.
https://t.me/ReligiousSchool
🔹به امامان(ع) بسيار احترام مىگذاشت و محبت داشت. يک روز، در منزلشان مجلسى بود. در آن مجلس، شخصى با صداى بلند گفت: براى سلامتى امام زمان و آيت اللّه بروجردى، صلوات.
در همان حال، ايشان در حياط قدم مىزد. باشتاب و ناراحتی به طرف در بيرونى آمد و با عصا، محكم، به دَرْ زد، به طورى كه آقايانى كه در بيرون بودند، ترسيدند که نكند، جريانى اتفاق افتاده باشد. چندین نفر به طرف دَر اندرونى رفتند که ببينند چه خبر است.
آيت اللّه بروجردى گفتند:
«اين كه بود که اسم مرا در كنار نام مبارک امام زمان(ع) آورد. اين مرد را بیرون كنيد و دوباره به خانه راهش ندهيد.»
🔸شیخ لطفالله صافی گلپایگانی
📚چشم و چراغ مرجعیّت، ص ۱۳۷، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۳۷۹.
https://t.me/ReligiousSchool
🔹حضرت امام، براى كمک به آنان [فدائیان اسلام]، مخصوصاً آزاديشان، خيلى مىكوشيد.
🔹از فدائيان اسلام، پیش آيت اللّه بروجردى، شكايت زيادى مىشد.
مثلاً براى كسى نوشته بودند که: شما بايد فلان مقدار پول بدهيد و به قيام کمک كنيد و الّا سر و کارت با اینها (منظور خنجر يا اسلحهای بود که شكلش را كشيده بودند) خواهد بود.
افراد مىترسيدند و به آيت اللّه بروجردى شكايت مىبردند .
آيت اللّه بروجردى مىفرمودند:
«آخر دعوت به اسلام و مبارزه براى اسلام كه بدين صورت نيست. با تهديد و غصب اموال مردم كه نمىشود مبارزه كرد.»
🔸سید محمدباقر سلطانی طباطبایی
📚چشم و چراغ مرجعیّت، ص ۴۳، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۳۷۹.
https://t.me/ReligiousSchool
یا خودم از ایشان شنیدم که به این مضمون میفرمود:
“من زمانى بودكه مثنوى را مطالعه مىكردم.
روزى صدايى را شنیدم كه میگفت: راه را گم كرده است!
پس از آن مطالعه مثنوى را ترک كردم. به جاى آن، “عُدَّةُ الدَّاعی” ابن فَهَد را براى مطالعه انتخاب كردم.
🔸شیخ لطفالله صافی گلپایگانی
📚چشم و چراغ مرجعیّت، ص ۱۴۲، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۳۷۹.
https://t.me/ReligiousSchool
✍️کشف الأسرار مِن خِلال الأقول (۵۰)؛
پس از شکست کودتای اول در ۲۵ مرداد ۱۳۳۲، هنگامیکه شاه به خارج گریخت، آیتالله بروجردی با این جمله کوتاه واکنش مؤثر و معنیدار نشان داد:
«مملکت شاه میخواهد!»
🔸داریوش بایندر
https://t.me/ReligiousSchool
پس از شکست کودتای اول در ۲۵ مرداد ۱۳۳۲، هنگامیکه شاه به خارج گریخت، آیتالله بروجردی با این جمله کوتاه واکنش مؤثر و معنیدار نشان داد:
«مملکت شاه میخواهد!»
🔸داریوش بایندر
https://t.me/ReligiousSchool
🔹آقای حاج سيد محمّد صادق لواسانى كه از دوران نوجوانى رفیق آقای خمينى بود و كاملاً از جهت قيافه شبيه يكديگر بودند و از وكلاى آيتاللّٰه بروجردى در تهران بود براى من نقل كردند كه یک بار من مىخواستم بروم منزل آيتاللّٰه بروجردى، آقاى خمينى گفتند من هم مدتى است نرفتهام خوب است شما که مىروى من هم به دنبال شما باشم و خيلى با ايشان قهر نباشيم، آقاى لواسانی گفت: دو تایی رفتيم منزل آقاى بروجردى، اتاق بيرونى آقاى بروجردى نشستيم اصحاب آقاى بروجردى داخل بودند، بعد از یک مدتى كه ما نشستيم آقاى آقا محمّدحسن؛ آقازادهٔ آن مرحوم آمد یک نگاهی كرد و رفت، بعد حاج ميرزاابوالحسن آمد يک نگاه و سلام عليكى كرد و رفت، خلاصه هیچكس به ما نگفت بفرماييد برويد پيش آقاى بروجردى -با اينكه مىدانستند آقاى لواسانى گاهی پول و وجوهات مىآورَد- خلاصه ما تا مغرب نشستيم خبرى نشد، آقاى خمينى به من گفت: بلند شو برويم شما هم امروز چوب ما را خوردى! ايشان مىگفت آقاى خمينى در دالان ايستاد و گفت: من دیگر پایم را دَم در اين خانه نمیگذارم! و شاید تا آن وقت كه آقاى بروجردى زنده بود ايشان به آنجا رفت و آمد نكرد؛ …
🔸حسینعلی منتظری
📚بخشی از خاطرات آیت الله العظمی منتظری، جلد نخست، فصل سوم؛ آیت الله بروجردی و مرجعیّت عامّه، ص ۱۶۹، بهار ۱۳۷۹.
https://t.me/ReligiousSchool
🔹در دوران سلطنت الكساندر دوم (١٨٥٥ ٠ ١٨٨١)، اصلاحات عميقى در جهت نوسازى جامعه روس - از جمله، الغاء “سرواژ” و ايجاد شوراهاى محلى، “زمستوا” و تغييرات در سيستم قضائی- صورت گرفت. محرک الكساندر در اين اصلاحات، عوامل اقتصادى و اجتماعى بود و افكار ليبرال شايع در بعضى كشورهاى اروپایی، در اين تغييرات نقشى نداشتند.
🔹امپراطور در آغاز سلطنتش ضمن نطقى در برابر اشراف روسيه سخنى گفت كه شهرت بسيار يافت:
«بهتر است سِرفها را از بالا آزاد كنيم، تا اينکه منتظر بمانيم آنان خود را از پائین آزاد سازند.»
🔸ایرج پزشکزاد
📚مروری در تاریخ انقلاب روسیه، نطفههای انقلاب، ص ۲۱، نشر قطره، ۱۳۸۳.
https://t.me/ReligiousSchool
🔹وقتى الكساندر دوم به تخت نشت، در روسيه ٢٢ ميليون “سِرف” متعلق به مالكان بزرگ و ١٩ ميليون سِرف، متعلق به دولت وجود داشت.
🔹الغاء سِرواژ، دو نتيجه قابل ذكر ببار آورد؛
از یک طرف موجب سرخوردگی دَهقانان شد. زيرا اگر از نظر حقوقى، قيد و بند سرواژ از دست و پای آنها برداشته شد، عملاً در همان وضع وابستگی ماندند. بعد از آن همه انتظار آزادى و مالكيت زمينى كه كشت مىکردند، جز خانه و تکه زمينى كه متصل به آن بود چیزی به دست نياوردند. در حالى كه قرار اين بود که تمام زمينى را که قبلاً كشت مىكردند صاحب شوند. از طرفى دولت بهاى زمين رابه مالک مىپرداخت و به اقساط، از دهقانان وصول مىكرد و این پرداخت اقساط، بابت زمينى كه دهقان آن را مال خود مىدانست، بر او سخت گران مىآمد.
اين حالت سرخوردگی به توسعه جنبش انقلابى كمک كرد.
ضمناً مقرر شده بود که تا وضع مقررات جديد دربارهٔ ميزان زمينى كه بايد به دهقان مىرسيد، در یک حالت “وابستگی موقت” قرار گیرد که اين وابستگی موقت سالها به درازا کشید.
از طرف دیگر، الغاء سرواژ به اقتصاد كشور تكانى داد و موجب یک جهش صنعتى شد که وقتى جنگ ١٩١٣ آغاز شد، قابل ملاحظه بود.
🔹مالكين نيز از اين اصلاحات ناراضى بودند زيرا عايدات آنها را سخت تقليل مىداد.
🔹شاعر روس؛ “نكراسُف” در اين باره نوشت:
«زنجير سنگین پاره شد؛ یک سرش به فرق مالک خورد و سر دیگرش
به فرق دهقان.»
🔹به طور خلاصه با وجود اصلاحات، اکثریت عظيم دهقانان روسى عملاً همان وضع عضو درجه دوم جامعه را حفظ كردند.
🔸ایرج پزشکزاد
📚مروری در تاریخ انقلاب روسیه، نطفههای انقلاب، ص ۲۱-۲۳، نشر قطره، ۱۳۸۳.
https://t.me/ReligiousSchool