✍️کشف الأسرار مِن خِلال الأقول (۵۸)؛
🔸 امام موسی صدر (در مراسم چهلم شریعتی)
https://t.me/ReligiousSchool
«چون خوب به افق مینگریم میبینیم که مردی به نام دکتر علی شریعتی ظاهر شده است که میتواند به خوبی انقلاب اصیل، افکار اصیل و ایدئولوژی اصیلِ منطقه ما را توضیح دهد. بنابراین، او برای ما ثروتی است که با هیچ قیمتی تعویض نمیشود. از افکار بزرگ و اصیل او استفاده میکنیم و به او احترام میگذاریم. افکار او توانسته تجربه عظیم تاریخی ما را که تاریکیها را به نور و کفرها را به ایمان و پراکندگیها را به هماهنگی تبدیل کرده است، نشانمان دهد. کلمات دکتر علی شریعتی با تمام وضوح ثروت عظیمی در مقابل ما میگذارد.»
«احترام دکتر شریعتی برای اصالت فکریِِ اوست.»
«ما در اینجا به دکتر شریعتی احترام میگذاریم، زیرا دکتر شریعتی مبارزِ نمونه و نماینده مبارزه اصیل و عظیم است و به همین علت نیز تسلی مییابیم، زیرا فکر دکتر شریعتی در بین ما درخشان است و فکر دکتر شریعتی افکارِ مبارزِ جهان را در هر جا که باشند به دور یکدیگر جمع کرده است.»
«دکتر شریعتی در مرگِ خود به ما موهبت دیگری عطا کرد که ما را دور هم جمع کرد و توانستیم با هم و در کنار هم بنشینیم و به دشمنان خود بیندیشیم و سعی کنیم افکار خود را با یکدیگر در میان بگذاریم و وضع بهتری برای خود و مردم خود در نظر بگیریم و ایجاد کنیم.»
🔸 امام موسی صدر (در مراسم چهلم شریعتی)
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۳۴۲)؛
🔹در لسان فلسفی، شیئیّت، مساوق با وجود است و قرآن و روایات، از بکارگیری این دو وصف در خصوص حقّ تعالیٰ امتناع میورزند و وصف موجودٌ و معدومٌ، طبق بسیاری از آیات و روایات، متعلَّق به مخلوقات و اشیاء؛ «هُوَ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ»، «إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ»، «وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ بِالْإِشْرَافِ وَ الْإِحَاطَةِ» ، … است.
🔹بنابراین، شاید بتوان قائل شد:
طرح مسئلهٔ موجودٌ یا معدومٌ در خصوص حقّ سبحانه و تعالیٰ یا اتّصاف او به هر یک از این دو، نگاهی فلسفی به شریعت است که نتیجهاش توصیف حقیقتی وجودبخش و فراوجودی به صفاتی صِرفاً مختصّ خلق است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹در لسان فلسفی، شیئیّت، مساوق با وجود است و قرآن و روایات، از بکارگیری این دو وصف در خصوص حقّ تعالیٰ امتناع میورزند و وصف موجودٌ و معدومٌ، طبق بسیاری از آیات و روایات، متعلَّق به مخلوقات و اشیاء؛ «هُوَ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ»، «إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ»، «وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطٌ بِالْإِشْرَافِ وَ الْإِحَاطَةِ» ، … است.
🔹بنابراین، شاید بتوان قائل شد:
طرح مسئلهٔ موجودٌ یا معدومٌ در خصوص حقّ سبحانه و تعالیٰ یا اتّصاف او به هر یک از این دو، نگاهی فلسفی به شریعت است که نتیجهاش توصیف حقیقتی وجودبخش و فراوجودی به صفاتی صِرفاً مختصّ خلق است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️شریعتی، تئوریسین سوسیالیسم اسلامی؛
🔹شــریعتی آن زمان خیلی معروف بود. من در ســال ۱۳۴۸ وارد دانشگاه تهران شدم. شریعتی سخنرانیهای زیادی در ســالهای ۱۳۴۹ و ۱۳۴۸ داشت. یک بار به یکی از جلسات سخنرانی او در تالار فردوسی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران رفتم. قبلا در حسینیه ارشاد هم سخنرانیهایش را شنیده بودم، اما اولین باری که احساس بدی نسبت به او پیدا کردم در آن سخنرانی دانشگاه تهران بود. دقیقاً به یاد دارم که او یک ساعت و نیم دیر رسید. در هوای گرم خردادماه سالن پر از جمعیت بود و حتی تعدادی از دانشجویان روی زمین نشسته بودند و همه از گرما کلافه بودند. شریعتی وقتی بعد از یک ســاعت و نیم تاخیر وارد شد، اولین جملهای که گفت این بود که علت تاخیر من ترافیک بود و بعد شروع کرد به بد و بیراه گفتن به شهرداری و ترافیک. درحالی که او از وضع ترافیک خبر داشت و باید زودتر راه میافتاد. اولین کاری که یک آدم متمدن در چنین شرایطی می کند، عذرخواهی است، اما او این کار را نکرد و این رفتار بر من اثر خیلی بدی گذاشت و توی ذوقم زد. بعد که به تدریج با نگاه شریعتی بیشتر آشنا شدم، دیدم او یک آدم شعاری است. به هر حال ما با وجود ممنوعیت، کم و بیش کتابهای مارکسیستی را پیدا میکردیم و میخواندیم و من دیدم چیزهایی که شریعتی میگوید خیلی هم به مارکسیسم ربطی ندارد و فقط شعار میدهد. بعدها برای من روشن شد که اصلا داستان شریعتی چیست.
🔹طرز فکر شریعتی یعنی شیعهای که او تبلیغ میکرد، اسلام بدون فقها و بدون روحانیون بود. شاید صریح این را نمیگفت ولی این مضمون در حرفهایش بود. روشنفکران دینی ما که در ۲۵ سال اخیر به خصوص از جریان دوم خرداد به بعد سر برآوردهاند، یعنی دکتر سروش و اعوان و انصارش، طرفدار شریعتی هستند و تقریباً همین حرف ها را میزنند. در حالی که بخش دنیوی اسلام که می تواند بسیار مدرن و برای زندگی امروزی ما کارساز باشد بخش فقه و حقوق اسلام است. اما روشنفکران دینی، فقه را کاملاً کنار میگذارند. شریعتی از منظر مارکسیســتی آن را رد میکرد چون معتقد بود فقها از این طریق سرمایهداری را توجیه میکنند. حالا روشــنفکران دینی هم به صورت دیگری همان کار شریعتی را میکنند؛ مثلا سروش معتقد است فقها انحصار قدرت سیاسی را به دست گرفتهاند و از این منظر فقه را رد میکند و البته از شریعتی هم همیشه در کل دفاع میکند.
🔸موسی غنینژاد
📚گفتگو با تجارت فردا
https://t.me/ReligiousSchool
🔹شــریعتی آن زمان خیلی معروف بود. من در ســال ۱۳۴۸ وارد دانشگاه تهران شدم. شریعتی سخنرانیهای زیادی در ســالهای ۱۳۴۹ و ۱۳۴۸ داشت. یک بار به یکی از جلسات سخنرانی او در تالار فردوسی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران رفتم. قبلا در حسینیه ارشاد هم سخنرانیهایش را شنیده بودم، اما اولین باری که احساس بدی نسبت به او پیدا کردم در آن سخنرانی دانشگاه تهران بود. دقیقاً به یاد دارم که او یک ساعت و نیم دیر رسید. در هوای گرم خردادماه سالن پر از جمعیت بود و حتی تعدادی از دانشجویان روی زمین نشسته بودند و همه از گرما کلافه بودند. شریعتی وقتی بعد از یک ســاعت و نیم تاخیر وارد شد، اولین جملهای که گفت این بود که علت تاخیر من ترافیک بود و بعد شروع کرد به بد و بیراه گفتن به شهرداری و ترافیک. درحالی که او از وضع ترافیک خبر داشت و باید زودتر راه میافتاد. اولین کاری که یک آدم متمدن در چنین شرایطی می کند، عذرخواهی است، اما او این کار را نکرد و این رفتار بر من اثر خیلی بدی گذاشت و توی ذوقم زد. بعد که به تدریج با نگاه شریعتی بیشتر آشنا شدم، دیدم او یک آدم شعاری است. به هر حال ما با وجود ممنوعیت، کم و بیش کتابهای مارکسیستی را پیدا میکردیم و میخواندیم و من دیدم چیزهایی که شریعتی میگوید خیلی هم به مارکسیسم ربطی ندارد و فقط شعار میدهد. بعدها برای من روشن شد که اصلا داستان شریعتی چیست.
🔹طرز فکر شریعتی یعنی شیعهای که او تبلیغ میکرد، اسلام بدون فقها و بدون روحانیون بود. شاید صریح این را نمیگفت ولی این مضمون در حرفهایش بود. روشنفکران دینی ما که در ۲۵ سال اخیر به خصوص از جریان دوم خرداد به بعد سر برآوردهاند، یعنی دکتر سروش و اعوان و انصارش، طرفدار شریعتی هستند و تقریباً همین حرف ها را میزنند. در حالی که بخش دنیوی اسلام که می تواند بسیار مدرن و برای زندگی امروزی ما کارساز باشد بخش فقه و حقوق اسلام است. اما روشنفکران دینی، فقه را کاملاً کنار میگذارند. شریعتی از منظر مارکسیســتی آن را رد میکرد چون معتقد بود فقها از این طریق سرمایهداری را توجیه میکنند. حالا روشــنفکران دینی هم به صورت دیگری همان کار شریعتی را میکنند؛ مثلا سروش معتقد است فقها انحصار قدرت سیاسی را به دست گرفتهاند و از این منظر فقه را رد میکند و البته از شریعتی هم همیشه در کل دفاع میکند.
🔸موسی غنینژاد
📚گفتگو با تجارت فردا
https://t.me/ReligiousSchool
✍️ریشه های فکری غربستیزی در احمد فردید و تبعات فقر فلسفی؛
🔹چیزی که ما به شکل یک جریان فکری ضد غرب میبینیم از دهه 1320 به این طرف شکل گرفت. در این دوران و همزمان با اینکه تعدادی از احزاب چپگرا از جمله حزب توده ایران تاسیس شدند، جریانهای ضد غرب که در واقع در آن زمان به معنای جریان ضد سرمایهداری بودند در میان روشنفکران رواج یافت. هرچند در میان روشنفکران قبل از این دهه هم افراد چپگرا حضور داشتند؛ مثلا در دوران رضاشاه 53 نفر زندانیان معروف چپگرا و ضد سرمایهداری بودند ولی به معنای خاص ضد غرب نبودند. مثلا حزب توده که مارکسیستی بود ضد سرمایهداری بود نه ضد غرب به معنای کلیت غرب؛ چراکه خود مارکسیسم یک پدیده غربی است و ایدئولوژی آن از غرب آمده است. روشنفکران این گروه از آن رو با دولتهای غربی مخالفت میکردند که غرب نماینده سرمایهداری جهانی تلقی میشد. در دهه 1320 که آمریکا سیاستهای امپریالیستی خود را هنوز گسترش نداده بود در میان مردم و افکار عمومی جایگاه خوبی داشت. البته نسبت به دولت انگلیس همیشه بدبینی و سوء ظن بود. اما همان زمان حزب توده شدیداً از آمریکا انتقاد میکرد چراکه آمریکا در آن زمان به عنوان ابر قدرت در جبهه مقابل شوروی قرار داشت. این دو نیروی بزرگ سیاسی و نظامی آن زمان بودند و از آنجا که چپها طرفدار شوروی بودند طوطیوار از آمریکا انتقاد میکردند. آنها در دوره اول مصدق هم این کار را ادامه دادند و مدعی بودند دکتر مصدق آلت دست آمریکا است. خلاصه اینکه تبلیغات ضد غربی به معنای ضد سرمایهداری از 1320 وجود داشت اما غربستیزی به معنای خاص کلمه به دهه 1340 و کتاب «غرب زدگی» جلال آل احمد برمیگردد، اصطلاحی که البته ابداع احمد فردید بود. این کتاب به قول رضا براهنی به مانیفست روشنفکران ایرانی بدل شد؛ درحالی که اگر یک جوان امروزی الان کتاب غربزدگی را بخواند متوجه سطح نازل و بیمایگی آن میشود. با این کتاب، مساله دیگر تنها ضدیت با سرمایهداری نبود بلکه کل فرهنگ غربی مورد انتقاد بود.
🔸موسی غنینژاد
گفتگو با هفتهنامه تجارت فردا، شماره ۳۷۲، اول شهریور ۱۳۹۹.
https://t.me/ReligiousSchool
🔹چیزی که ما به شکل یک جریان فکری ضد غرب میبینیم از دهه 1320 به این طرف شکل گرفت. در این دوران و همزمان با اینکه تعدادی از احزاب چپگرا از جمله حزب توده ایران تاسیس شدند، جریانهای ضد غرب که در واقع در آن زمان به معنای جریان ضد سرمایهداری بودند در میان روشنفکران رواج یافت. هرچند در میان روشنفکران قبل از این دهه هم افراد چپگرا حضور داشتند؛ مثلا در دوران رضاشاه 53 نفر زندانیان معروف چپگرا و ضد سرمایهداری بودند ولی به معنای خاص ضد غرب نبودند. مثلا حزب توده که مارکسیستی بود ضد سرمایهداری بود نه ضد غرب به معنای کلیت غرب؛ چراکه خود مارکسیسم یک پدیده غربی است و ایدئولوژی آن از غرب آمده است. روشنفکران این گروه از آن رو با دولتهای غربی مخالفت میکردند که غرب نماینده سرمایهداری جهانی تلقی میشد. در دهه 1320 که آمریکا سیاستهای امپریالیستی خود را هنوز گسترش نداده بود در میان مردم و افکار عمومی جایگاه خوبی داشت. البته نسبت به دولت انگلیس همیشه بدبینی و سوء ظن بود. اما همان زمان حزب توده شدیداً از آمریکا انتقاد میکرد چراکه آمریکا در آن زمان به عنوان ابر قدرت در جبهه مقابل شوروی قرار داشت. این دو نیروی بزرگ سیاسی و نظامی آن زمان بودند و از آنجا که چپها طرفدار شوروی بودند طوطیوار از آمریکا انتقاد میکردند. آنها در دوره اول مصدق هم این کار را ادامه دادند و مدعی بودند دکتر مصدق آلت دست آمریکا است. خلاصه اینکه تبلیغات ضد غربی به معنای ضد سرمایهداری از 1320 وجود داشت اما غربستیزی به معنای خاص کلمه به دهه 1340 و کتاب «غرب زدگی» جلال آل احمد برمیگردد، اصطلاحی که البته ابداع احمد فردید بود. این کتاب به قول رضا براهنی به مانیفست روشنفکران ایرانی بدل شد؛ درحالی که اگر یک جوان امروزی الان کتاب غربزدگی را بخواند متوجه سطح نازل و بیمایگی آن میشود. با این کتاب، مساله دیگر تنها ضدیت با سرمایهداری نبود بلکه کل فرهنگ غربی مورد انتقاد بود.
🔸موسی غنینژاد
گفتگو با هفتهنامه تجارت فردا، شماره ۳۷۲، اول شهریور ۱۳۹۹.
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۳۴۳)؛
🔹اصرار بر هدر دادن منابع کشور به پای انرژی هستهای و دستاوردهای آن طیّ چندین دههٔ اخیر، به همان اندازه در روشن کردن چراغ یک دستشویی موفّق بود که در تأمین مشروعیّت سیاسی داخلی و خارجی و حفظ جان سران کشور از کشته شدن.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹اصرار بر هدر دادن منابع کشور به پای انرژی هستهای و دستاوردهای آن طیّ چندین دههٔ اخیر، به همان اندازه در روشن کردن چراغ یک دستشویی موفّق بود که در تأمین مشروعیّت سیاسی داخلی و خارجی و حفظ جان سران کشور از کشته شدن.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️در ایران مصلحت ملّی تعریف نشده است؛
🔹چرا ما همهاش از مصلحت نظام حرف میزنیم؟! پس مصلحت مردم کجاست؟! چرا مصلحت مردم را تعریف نکردهایم؛ ولی تأکید میکنیم مصلحت نظام اوجب واجبات است؟! بله، در جایی مصلحت نظام و مردم رابطهٔ تنگاتنگی دارند که با فروپاشی نظام، مردم آسیب میبینند. اما باید منافع مردم را هم تعریف کنیم و ببینیم به چه معناست.
🔹آن تعارضها به این دلیل است که در منافع ملّی، فهم مشترکی وجود ندارد. یکی منافع ملّی را در این میبیند که پوشش حتماً باید اجباری باشد؛ که البته یک نگاه ایدئولوژیک است، نه منافع ملّی. یکی هم میگوید فشار را زیاد نکنید. فشار را زیاد نکنید یعنی چی؟! بالاخره ما باید به این نتیجه برسیم که باید پوشش را اجباری کنیم یا نه. پشت سر همهٔ اینها در نرسیدن به توافق، یکی نگاه ایدئولوژیک است و دیگری منافع. اما الان به وضوح میبینیم ایدئولوژی کمرنگ شده و بهانه است و بحث منافع مطرح است. یک عدّه از ادامهٔ وضع موجود ذینفعاند. نه جنگ نه صلح به نفعشان است و نمیخواهند تغییر کند … اینها دشمن مردماند و در مقابل مردم ایستادهاند که خواستار تداوم وضع موجودند.
🔸موسی غنینژاد
📚موسی غنینژاد و مسعود نیلی: راهکارهای خروج از شرایط “نه جنگ، نه صلح”
https://t.me/ReligiousSchool
🔹چرا ما همهاش از مصلحت نظام حرف میزنیم؟! پس مصلحت مردم کجاست؟! چرا مصلحت مردم را تعریف نکردهایم؛ ولی تأکید میکنیم مصلحت نظام اوجب واجبات است؟! بله، در جایی مصلحت نظام و مردم رابطهٔ تنگاتنگی دارند که با فروپاشی نظام، مردم آسیب میبینند. اما باید منافع مردم را هم تعریف کنیم و ببینیم به چه معناست.
🔹آن تعارضها به این دلیل است که در منافع ملّی، فهم مشترکی وجود ندارد. یکی منافع ملّی را در این میبیند که پوشش حتماً باید اجباری باشد؛ که البته یک نگاه ایدئولوژیک است، نه منافع ملّی. یکی هم میگوید فشار را زیاد نکنید. فشار را زیاد نکنید یعنی چی؟! بالاخره ما باید به این نتیجه برسیم که باید پوشش را اجباری کنیم یا نه. پشت سر همهٔ اینها در نرسیدن به توافق، یکی نگاه ایدئولوژیک است و دیگری منافع. اما الان به وضوح میبینیم ایدئولوژی کمرنگ شده و بهانه است و بحث منافع مطرح است. یک عدّه از ادامهٔ وضع موجود ذینفعاند. نه جنگ نه صلح به نفعشان است و نمیخواهند تغییر کند … اینها دشمن مردماند و در مقابل مردم ایستادهاند که خواستار تداوم وضع موجودند.
🔸موسی غنینژاد
📚موسی غنینژاد و مسعود نیلی: راهکارهای خروج از شرایط “نه جنگ، نه صلح”
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظام حکمرانی ما یک نظام دستوری است؛
🔹اینکه در تعریف منافع ملّی مشکل داریم به این دلیل است که نظام حکمرانی ما، به جای آنکه استوار بر قاعده باشد، استوار بر دستور است. نظام حکمرانی ما یک نظام دستوری است. نه مبتنی بر قاعده و نظم. در این نظام همه فکر میکنند با دستور میشود همه چیز را حل کرد!
🔸موسی غنینژاد
📚موسی غنینژاد و مسعود نیلی: راهکارهای خروج از شرایط “نه جنگ، نه صلح”
https://t.me/ReligiousSchool
🔹اینکه در تعریف منافع ملّی مشکل داریم به این دلیل است که نظام حکمرانی ما، به جای آنکه استوار بر قاعده باشد، استوار بر دستور است. نظام حکمرانی ما یک نظام دستوری است. نه مبتنی بر قاعده و نظم. در این نظام همه فکر میکنند با دستور میشود همه چیز را حل کرد!
🔸موسی غنینژاد
📚موسی غنینژاد و مسعود نیلی: راهکارهای خروج از شرایط “نه جنگ، نه صلح”
https://t.me/ReligiousSchool
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹دست از سر اسلام بردارید. اسلام یک دین است. رهایش کنید. اسلام را ابزار سیاسی نکنید. وقتی اسلام را ابزار سیاسی میکنند، میشود همینی که الان هست. جوانها فوج فوج از آن بیرون میآیند. این یک واقعیّت است. اسلام سیاسی یعنی چی؟! کجای اسلام سیاسی است؟! اسلام سیاسی کجای داستان قرار دارد؟!
🔸موسی غنینژاد
https://t.me/ReligiousSchool
🔸موسی غنینژاد
https://t.me/ReligiousSchool
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔹سالهای چهل و پنجاه، ایدئولوژیای که در ایران شکل میگیرد، ربطی به دین ندارد. دین برای ایدئولوژی آنها یک ابزار است. کاری که علی شریعتی، جلال آل احمد، … میکنند.
🔹انقلاب ۵۷ به منصّهٔ ظهور میرسد و در اصل ۴۴ قانون اساسی، اثری از دین و اسلام نیست؛ بلکه ایدئولوژی خالص چپ است. ایدئولوژی مارکسیستی و راه رشد غیرسرمایهداری و … است. ما گرفتار این ایدئولوژی هستیم.
🔹اتفاقاً باید دین را از این ایدئولوژیای که گرفتارش شده است آزاد و رها کنیم. این گفتاری که الان بعضی از مبلّغین دینی ما در خصوص پیشرفت و توسعه میکنند چه ربطی به دین دارد؟!
🔸موسی غنینژاد
https://t.me/ReligiousSchool
🔹انقلاب ۵۷ به منصّهٔ ظهور میرسد و در اصل ۴۴ قانون اساسی، اثری از دین و اسلام نیست؛ بلکه ایدئولوژی خالص چپ است. ایدئولوژی مارکسیستی و راه رشد غیرسرمایهداری و … است. ما گرفتار این ایدئولوژی هستیم.
🔹اتفاقاً باید دین را از این ایدئولوژیای که گرفتارش شده است آزاد و رها کنیم. این گفتاری که الان بعضی از مبلّغین دینی ما در خصوص پیشرفت و توسعه میکنند چه ربطی به دین دارد؟!
🔸موسی غنینژاد
https://t.me/ReligiousSchool
✍️آیا مهدی بازرگان لیبرال بود؟
🔹برچسب لیبرال بودن را هم حزب توده به بازرگان میزند و در مرحله بعد هم، رادیکالهای اسلامی و انقلابیون که مخالف بازرگان بودند، از این برچسب استفاده میکنند. لیبرالیسم در آن زمان تبدیل میشود به یک ناسزای سیاسی و هرکس که میخواست یک گروه و جناحی را از صحنه خارج کند، کافی بود به آن، برچسب لیبرال بزند.
🔹اگر به خطبههای نماز جمعه آن دوران هم مراجعه کنید، اغلب امامان جمعه و سخنرانان قبل و بعد از نماز، بخشی از سخنان خود را به انتقاد از لیبرالیسم اختصاص داده بودند که اسلام با لیبرالیسم سازگار نیست. البته این هم برچسب نادرستی بود و بازرگان علیرغم اینکه آزادمنش و آزادیخواه بود، به هیچ وجه لیبرال به معنی خاص کلمه نبود و کاملا با لیبرالیسم که اساساً ناظر بر جدایی دین از سیاست است، مخالف بود.
🔹بازرگان خود از کسانی بود که در طول زندگیاش، دین را داخل در سیاست کرده بود و از آن دفاع میکرد. بنابراین برچسب لیبرال از نظر سیاسی به هیچ وجه به بازرگان نمیچسبید و از نظر اقتصادی هم، او گرچه مخالف صریح اقتصاد دولتی بود، ولی موافق سرمایهداری به معنای رایج آن در دنیا، نبود.
🔹از نظر اقتصادی، دیدگاههای مهندس بازرگان به دیدگاههای طالقانی؛ از دیگر رهبران نهضت آزادی، نزدیک بود. آنها علیرغم اینکه مالکیت خصوصی را قبول داشتند، ولی سرمایهداری به معنای متعارف کلمه در دنیای غرب را نمیپذیرفتند و با آن زاویه داشتند. آنها خیلی موافق سرمایههای بزرگ نبودند و در حد متعارف از مالکیت خصوصی دفاع میکردند.
🔹البته دیدگاههای اقتصادی مهندس بازرگان و طالقانی چندان روشن نیست. به خصوص که مهندس بازرگان اصلاً وارد بحثهای تئوریک در این حوزه نشده است. اما طالقانی در کتاب «مالکیت در اسلام» خود از اشتراکات و تفاوتهای اسلام و سرمایهداری سخن گفته است.
🔸موسی غنینژاد
📚برچسب ناچسب، گفتگویی درباره اندیشه اقتصادی مهدی بازرگان، هفتهنامه تجارت فردا، شماره ۴۱۱، پنجم تیرماه ۱۴۰۰.
https://t.me/ReligiousSchool
🔹برچسب لیبرال بودن را هم حزب توده به بازرگان میزند و در مرحله بعد هم، رادیکالهای اسلامی و انقلابیون که مخالف بازرگان بودند، از این برچسب استفاده میکنند. لیبرالیسم در آن زمان تبدیل میشود به یک ناسزای سیاسی و هرکس که میخواست یک گروه و جناحی را از صحنه خارج کند، کافی بود به آن، برچسب لیبرال بزند.
🔹اگر به خطبههای نماز جمعه آن دوران هم مراجعه کنید، اغلب امامان جمعه و سخنرانان قبل و بعد از نماز، بخشی از سخنان خود را به انتقاد از لیبرالیسم اختصاص داده بودند که اسلام با لیبرالیسم سازگار نیست. البته این هم برچسب نادرستی بود و بازرگان علیرغم اینکه آزادمنش و آزادیخواه بود، به هیچ وجه لیبرال به معنی خاص کلمه نبود و کاملا با لیبرالیسم که اساساً ناظر بر جدایی دین از سیاست است، مخالف بود.
🔹بازرگان خود از کسانی بود که در طول زندگیاش، دین را داخل در سیاست کرده بود و از آن دفاع میکرد. بنابراین برچسب لیبرال از نظر سیاسی به هیچ وجه به بازرگان نمیچسبید و از نظر اقتصادی هم، او گرچه مخالف صریح اقتصاد دولتی بود، ولی موافق سرمایهداری به معنای رایج آن در دنیا، نبود.
🔹از نظر اقتصادی، دیدگاههای مهندس بازرگان به دیدگاههای طالقانی؛ از دیگر رهبران نهضت آزادی، نزدیک بود. آنها علیرغم اینکه مالکیت خصوصی را قبول داشتند، ولی سرمایهداری به معنای متعارف کلمه در دنیای غرب را نمیپذیرفتند و با آن زاویه داشتند. آنها خیلی موافق سرمایههای بزرگ نبودند و در حد متعارف از مالکیت خصوصی دفاع میکردند.
🔹البته دیدگاههای اقتصادی مهندس بازرگان و طالقانی چندان روشن نیست. به خصوص که مهندس بازرگان اصلاً وارد بحثهای تئوریک در این حوزه نشده است. اما طالقانی در کتاب «مالکیت در اسلام» خود از اشتراکات و تفاوتهای اسلام و سرمایهداری سخن گفته است.
🔸موسی غنینژاد
📚برچسب ناچسب، گفتگویی درباره اندیشه اقتصادی مهدی بازرگان، هفتهنامه تجارت فردا، شماره ۴۱۱، پنجم تیرماه ۱۴۰۰.
https://t.me/ReligiousSchool
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹راهحلهای کاملاً نبوغآمیز، مدبّرانه، بسیار ابتکاری، پوپولیستی، کمونیستی و فقهستیزانهٔ سران قوا برای جبران فضاحتهای دولت از جیب موجران.
🔹بنابر روایات صحیح، انجام هر گونه اعمال عبادی مکلَّف در این املاک، به دلیل عدم رضایت مالک و غصبی شدن مِلک، باطل خواهد بود.
🔹اینکه چرا چنین تصمیمات مخرّب ناشی از منطق کمونیستیای که تحت عنوان حمایت از مستأجر، جهت مالهکشی فضاحتهای دولت، تمتّع از مِلک موجر را به اشتراک میگذارد، اما بنا بر همان منطق کمونیستی خود، قابلیّتهای جنسی زنان متأهّل با افراد مجرّد را به اشتراک نمیگذارد، حاکی از یک تناقض آشکار است.
🔹شاید منطق کمونیستی دولتی که به اسم اسلام، همواره کمونیسم را کامیاب نموده است، فشار جنسی را در برابر فشار بیمسکنی، ناچیز میشمارد!
🔹وای بر تودهای که همواره چشم خود را به دست پوپولیستی دولت دوخته است و با ذوقزده شدن از پس هر اقدام عوامفریبانهای تحت عنوان حمایت، آیندهٔ سیاهتری را برای خود رقم میزند.
https://t.me/ReligiousSchool
🔹بنابر روایات صحیح، انجام هر گونه اعمال عبادی مکلَّف در این املاک، به دلیل عدم رضایت مالک و غصبی شدن مِلک، باطل خواهد بود.
🔹اینکه چرا چنین تصمیمات مخرّب ناشی از منطق کمونیستیای که تحت عنوان حمایت از مستأجر، جهت مالهکشی فضاحتهای دولت، تمتّع از مِلک موجر را به اشتراک میگذارد، اما بنا بر همان منطق کمونیستی خود، قابلیّتهای جنسی زنان متأهّل با افراد مجرّد را به اشتراک نمیگذارد، حاکی از یک تناقض آشکار است.
🔹شاید منطق کمونیستی دولتی که به اسم اسلام، همواره کمونیسم را کامیاب نموده است، فشار جنسی را در برابر فشار بیمسکنی، ناچیز میشمارد!
🔹وای بر تودهای که همواره چشم خود را به دست پوپولیستی دولت دوخته است و با ذوقزده شدن از پس هر اقدام عوامفریبانهای تحت عنوان حمایت، آیندهٔ سیاهتری را برای خود رقم میزند.
https://t.me/ReligiousSchool