“روح و بینش” مشروطه بیش از آنچه تحت تأثیر جهانبینی سیاسی و ایدوئولوژیک اسلام یا شیعه باشد، تحت تأثیر انقلاب کبیر فرانسه است، و این است که میبینیم تنها کار علمی که عالم شیعی در مشروطه میکند، کتاب “تنزیة الملّة و تنبیة الأمّة” نائینی است که آن هم تنها و تنها توجیه فقهی مشروطهی فرنگی است؛ و گر نه نقش اساسی رهبران روحانی ما در مشروطه، تکیه بر اصول کلّی اخلاقی و انسانی، از قبیل؛ عدالت، آزادی، برابری، قانون و محکومیت ظلم و جور و استبداد بوده است، و نقش اساسی اسلام، استخدام ایمان مذهبی در مسیر انقلاب است و نه ارائهی یک فلسفهی سیاسی و فرهنگ انقلابیای که از متن اسلام یا مکتب تشیع بر خاسته باشد.
🔸دکتر علی شریعتی
📚بازشناسی هویّت اسلامی-ایرانی، تولّد دوباره اسلام، روحانیّت شیعه، ص۳۴۱-۳۴۰، مجموعه آثار (۲۷).
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸دکتر علی شریعتی
📚بازشناسی هویّت اسلامی-ایرانی، تولّد دوباره اسلام، روحانیّت شیعه، ص۳۴۱-۳۴۰، مجموعه آثار (۲۷).
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
کار مجلس و فساد و سیاهکاریهای جمع سرشناس وکلاء و تندرویهای بیمورد و موقع جمع دیگر از ایشان و اَعمال بیرویه و ناسالم انجمنها و مندرجات جراید بجایی رسیده بود که اگر محمدعلیشاه مرتکب آن خطای توأم با خریّت نشده بود، دیری نمیگذشت که طبقات مختلف مردم و بازاریان و کسبه و پیشهوران بر ضد مجلس قیام میکردند و آن بساط را برمیچیدند و اگر چنین اتفاق میافتاد، بیگمان تا یک قرن دیگر هم هیچکس و هیچقدرتی جرأت نمیکرد نام رژیم مشروطه را در ایران بر زبان بیاورد.
📚 خاطرات اعتماد السلطنة، بکوشش سید مهدی موسوی، واقعه توپبستن و تعطیل مجلس، ص۶۷۸، انتشارات زوّار، ۱۳۶۷.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
📚 خاطرات اعتماد السلطنة، بکوشش سید مهدی موسوی، واقعه توپبستن و تعطیل مجلس، ص۶۷۸، انتشارات زوّار، ۱۳۶۷.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
♦️پاسخ سید محمد طباطبایی (از رهبران موافق مشروطه) به اعتراض شیخ فضل الله نوری (از رهبران مخالف مشروطه):
«... مشروطه چیزی است که عامّه طعم حرّیّت و آزادی را خواهند چشید. زبان و قلم آزاد خواهند گشت. مردم متّحد خواهند شد.مساوات و مواسات در مملکت پدید خواهد آمد. خلاصه مشروطه چیزی است که تمامی کارهای دولتی و ملّتی و شرع و عرف و زارع و فلّاح و غیره را محدود خواهد کرد که هیچکس بدون امر قانون نتواند سخنی بگوید و کاری بکند.»
🔸میرزا نصر الله خان مستوفی تفرشی
📚تاریخ انقلاب ایران، جلد اول، ص۲۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
«... مشروطه چیزی است که عامّه طعم حرّیّت و آزادی را خواهند چشید. زبان و قلم آزاد خواهند گشت. مردم متّحد خواهند شد.مساوات و مواسات در مملکت پدید خواهد آمد. خلاصه مشروطه چیزی است که تمامی کارهای دولتی و ملّتی و شرع و عرف و زارع و فلّاح و غیره را محدود خواهد کرد که هیچکس بدون امر قانون نتواند سخنی بگوید و کاری بکند.»
🔸میرزا نصر الله خان مستوفی تفرشی
📚تاریخ انقلاب ایران، جلد اول، ص۲۶.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
«هر گامی که در نگارش تاریخ انقلاب مشروطیت برمیداریم به نام نامی مرحوم طباطبایی برمیخوریم زیرا این روحانی بزرگ چنانکه خواهیم دید، یکی از مؤسّسین و رهبران مشروطیت ایران بود که تا آخر عمر برای حفظ اساس حکومت ملّی جانفشانی و پایداری نمود، ولی چون پیش از طلوع مشروطیّت هم قدمهای مهمّی در پیشرفت امور فرهنگی و طرفداری از عدالت اجتماعی برداشته است بناچار نام او را در میان اسامی کسانی که تخم آزادی و عدالت را در افکار کاشتند و زمینه را برای ظهور انقلاب ملّی فراهم کردند به طور اختصار مینگاریم».
🔸مهدی ملک زاده
📚تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۱، ص۱۷۳-۱۷۲، انتشارات سخن، ۱۳۸۳.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸مهدی ملک زاده
📚تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۱، ص۱۷۳-۱۷۲، انتشارات سخن، ۱۳۸۳.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
«پس از مرگش معلوم شد که این عالم روحانی در مجمع فراماسون عضویت داشته و یکی از برجستگان آن جمعیّت بوده و دارای حمایل مخصوص که علامت برگزیدگی در آن حزب است بود... در همان زمان حس ملّت دوستی و عدالتخواهی از او تراوش میکرد ... میتوان گفت که بدون کوشش و حمایت او، آزادیخواهان موفّق به برقراری مشروطیّت نمیشدند...»
🔸مهدی ملک زاده
📚تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۱، ص۱۷۳، انتشارات سخن، ۱۳۸۳.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸مهدی ملک زاده
📚تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۱، ص۱۷۳، انتشارات سخن، ۱۳۸۳.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
اخیرا منگل بیات ادّعا کرده است که بسیاری از رهبران مشروطه که به عنوان روحانیان مسلمان شهرت داشتند، در واقع دگرباوران مذهبی و به خصوص بابیان ازلی بودند که از کرمان، اصفهان و تهران برخاسته بودند.
🔸ژانت آفاری
📚انقلاب مشروطه ایران، ترجمه رضا رضایی، مقدّمه، ص ۱۹، چاپ سوم، نشر بیستون، ۱۳۸۵.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔸ژانت آفاری
📚انقلاب مشروطه ایران، ترجمه رضا رضایی، مقدّمه، ص ۱۹، چاپ سوم، نشر بیستون، ۱۳۸۵.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
دموکراتها امید داشتند که با دولت متمرکز و حکومت پارلمانی، ایران را نوسازی کنند، امّا تلاش آنها در زمینهء تمرکز دادن به امور، قبایل مختلف فارس را که از قدرت فزونتر بختیاریها در تهران نیز ناراضی بودند بر سر خشم آورد. .... مجلس دوم و حکومت، تحت تسلّط زمینداران، رؤسای قبایل، و اشرافزادگانی بود که به تداوم اصلاحات اجتماعی و سیاسی انقلاب علاقهء چندانی نداشتند.
شوق اولیه مردم به مشروطه جای خود را به تردید و بدگمانی نسبت به نسل جدید سیاستمداران داد که ظاهرا به کسی جز خودشان نمیاندیشیدند.... و نیز مالیاتهایی که حکومت دموکرات-بختیاری وضع کرد، باز هم میزان حمایت از دموکراتها را کاهش داد و در اواخر ۱۹۱۰ [۱۳۲۹ه.ق/۱۲۸۹] تقریبا به صفر رساند.
🔸ژانت آفاری
📚انقلاب مشروطه ایران، ترجمه رضا رضایی، مقدّمه، ص ۲۴، چاپ سوم، نشر بیستون، ۱۳۸۵.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
شوق اولیه مردم به مشروطه جای خود را به تردید و بدگمانی نسبت به نسل جدید سیاستمداران داد که ظاهرا به کسی جز خودشان نمیاندیشیدند.... و نیز مالیاتهایی که حکومت دموکرات-بختیاری وضع کرد، باز هم میزان حمایت از دموکراتها را کاهش داد و در اواخر ۱۹۱۰ [۱۳۲۹ه.ق/۱۲۸۹] تقریبا به صفر رساند.
🔸ژانت آفاری
📚انقلاب مشروطه ایران، ترجمه رضا رضایی، مقدّمه، ص ۲۴، چاپ سوم، نشر بیستون، ۱۳۸۵.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
مقرّرات دیگری هم بود که مناسبات میان خود دهقانان را تنظیم میکرد:
«دهقان نمیتواند میزان زراعت مخصوص خود را به زیان دهقان دیگر یا با اخراج او افزایش دهد. یا زمین از آغاز میان همه تقسیم شده است، یا گهگاه به اقتضای شرایط بر اساس توافق عمومی مقرّرات تازهای حاکم شده است؛ و هیچکس نمیتواند خلاف این عمل کند. ولی اگر زارعی بتواند آب تأمین کند میتواند ارضی بایر را در اختیار بگیرد، یا میتواند از کسانی که فروشندهی حق زراعتشان هستند، بر اساس شرایطی که توافق میشود این حق را خریداری کند».
✅ فریزر نوشته است که فشار حکومت و عمّال آن، بسیاری از حقوق سنّتی را بسرعت نابود میکرد. بخصوص اقتدار “ریشسفیدان” که اختلاف بین دهقانان را حل و فصل میکردند به تدریج کاهش مییافت و به زمینداران و صاحبان تیول منتقل میشد.
🔸ژانت آفاری
📚انقلاب مشروطه ایران، ترجمه رضا رضایی، فصل١: در آستانه؛ از وابستگی تا مقاومت، ص ٤٠، چاپ سوم، نشر بیستون، ۱۳۸۵.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
«دهقان نمیتواند میزان زراعت مخصوص خود را به زیان دهقان دیگر یا با اخراج او افزایش دهد. یا زمین از آغاز میان همه تقسیم شده است، یا گهگاه به اقتضای شرایط بر اساس توافق عمومی مقرّرات تازهای حاکم شده است؛ و هیچکس نمیتواند خلاف این عمل کند. ولی اگر زارعی بتواند آب تأمین کند میتواند ارضی بایر را در اختیار بگیرد، یا میتواند از کسانی که فروشندهی حق زراعتشان هستند، بر اساس شرایطی که توافق میشود این حق را خریداری کند».
✅ فریزر نوشته است که فشار حکومت و عمّال آن، بسیاری از حقوق سنّتی را بسرعت نابود میکرد. بخصوص اقتدار “ریشسفیدان” که اختلاف بین دهقانان را حل و فصل میکردند به تدریج کاهش مییافت و به زمینداران و صاحبان تیول منتقل میشد.
🔸ژانت آفاری
📚انقلاب مشروطه ایران، ترجمه رضا رضایی، فصل١: در آستانه؛ از وابستگی تا مقاومت، ص ٤٠، چاپ سوم، نشر بیستون، ۱۳۸۵.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✅ عدّهء قابل توجّهی از اصلاحطلبان مذهبی، در واقع ناراضیان مذهبی؛ یعنی فراماسونها، آزاداندیشان، بابیان ازلی، بهائیان یا حتّی سوسیالیستهایی بودند که در ظاهر خطیب و واعظ بودند و عبا و عمّامه داشتند.
✅ آنها وابستگیهای ایدئولوژیکی خود را مخفی نگه میداشتند؛ چون علماء سنّتی، هر آن که اراده میکردند، میتوانستند مردم را علیه آنها بشورانند.
✅ در عین حال، این ناراضیان مذهبی، با ابراز عقاید ترقّیخواهانهشان در لفاف عقاید سنّتی مذهبی، تلاش میکردند تا مردم را به سوی افکار مترقّی جلب کنند.
✅ این روش همان تاکتیک سیاسی مورد قبول رهبران ملّیگرایی چون ملکم خان و سید جمال الدین اسدآبادی (افغانی) در اواخر دههء قرن نوزدهم بود، که کما کان توسّط ملکالمتکلّمین و سید جمال الدین و واعظ اصفهانی، خطبای بابی ازلی انقلاب مشروطه، ادامه یافت.
✅ این روشنفکران مذهبی معتقد بودند که مشارکت علماء در جنبش ملّی، اهمّیّت محوری دارد و برای جذب علماء به ائتلاف ضد حکومتی و ضد امپریالیستی خود سعی میکردند مواضع تجدّدطلبانه و غیرمذهبی خود را کمرنگ جلوه دهند یا حتّی پنهان کنند.
✅ البته خیلی اوقات علمای سنّتگرا از عقاید و نظرات مذهبی و سیاسی آنها با خبر بودند، ولی تا وقتی که ظواهر حفظ میشد یا تضاد منافع پدید نمیآمد، آزاداندیشان و ناراضیان مذهبی، در چارچوب حرفهای به حال خود وانهاده میشدند.
🔸ژانت آفاری
📚انقلاب مشروطه ایران، ترجمه رضا رضایی، فصل١: در آستانه؛ از وابستگی تا مقاومت، ص ۴۳، چاپ سوم، نشر بیستون، ۱۳۸۵.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✅ آنها وابستگیهای ایدئولوژیکی خود را مخفی نگه میداشتند؛ چون علماء سنّتی، هر آن که اراده میکردند، میتوانستند مردم را علیه آنها بشورانند.
✅ در عین حال، این ناراضیان مذهبی، با ابراز عقاید ترقّیخواهانهشان در لفاف عقاید سنّتی مذهبی، تلاش میکردند تا مردم را به سوی افکار مترقّی جلب کنند.
✅ این روش همان تاکتیک سیاسی مورد قبول رهبران ملّیگرایی چون ملکم خان و سید جمال الدین اسدآبادی (افغانی) در اواخر دههء قرن نوزدهم بود، که کما کان توسّط ملکالمتکلّمین و سید جمال الدین و واعظ اصفهانی، خطبای بابی ازلی انقلاب مشروطه، ادامه یافت.
✅ این روشنفکران مذهبی معتقد بودند که مشارکت علماء در جنبش ملّی، اهمّیّت محوری دارد و برای جذب علماء به ائتلاف ضد حکومتی و ضد امپریالیستی خود سعی میکردند مواضع تجدّدطلبانه و غیرمذهبی خود را کمرنگ جلوه دهند یا حتّی پنهان کنند.
✅ البته خیلی اوقات علمای سنّتگرا از عقاید و نظرات مذهبی و سیاسی آنها با خبر بودند، ولی تا وقتی که ظواهر حفظ میشد یا تضاد منافع پدید نمیآمد، آزاداندیشان و ناراضیان مذهبی، در چارچوب حرفهای به حال خود وانهاده میشدند.
🔸ژانت آفاری
📚انقلاب مشروطه ایران، ترجمه رضا رضایی، فصل١: در آستانه؛ از وابستگی تا مقاومت، ص ۴۳، چاپ سوم، نشر بیستون، ۱۳۸۵.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool