👩‍🌾 زنان روستایی و عشایری

#یادداشت

🔻زاگرس قربانی اولویت‌های اشتباه سازمان منابع طبیعی

✍️رحیم ملک‌نیا
استاد منابع طبیعی دانشگاه لرستان

🔹سوختن بلوط‌های زاگرس دیگر داستانی غیرمنتظره و رخدادی عجیب نیست، اتفاق تکراری سالیان اخیر است که با تلاش مردمان زاگرس و نگاه توام با افسوس سایر مردمان این سرزمین همراه شده است.

🔹این سطور نیز همانند این آتش تکراری، فاقد سخنی تازه در باب آتش سوزی زاگرس است؛ زیرا هرآنچه باید گفته و شنیده میشد، بارها و بارها توسط کارشناسان و دلسوزان بیان شده است. این نوشتار، اما تلاشی ناامیدانه برای بازگشت سازمان منابع طبیعی به اولویتهای واقعی خود در مدیریت جنگلها و اولویت‌بندی بایسته در راهکارهای مدیریت حریق است.

🔹در بحران آتش‌سوزی جنگلهای زاگرس، ریشه و راه حل دو مسیر متفاوت را طی می‌کنند.

🔹در حالی که با استناد به سخنان مدیران و تحقیقات، تقریبا تمام آتش‌سوزی‌های زاگرس دارای منشا انسانی است، اما در این سال‌ها تمرکز مدیریت حریق بر گلایه به حق از نبود ابزار مناسب اطفا بوده است و توجهی در خور به برنامههای پیشگیری نشده است.

🔹 اگر سازمان متولی جنگل‌ها ادعا کند که برنامه مدون برای وضعیت زاگرس دارد، تکرار حریق و عملیات اطفا بدون تجهیزات و طرح مشخص، حاکی از ناموفق بودن این برنامه است. وضعیت کنونی که نادیده گرفتن اصل مقدم بودن پیشگیری بر درمان است، هر سال خسارت بیشتر ایجاد می‌کند.

🔹خرید تجهیزات اگر چه اقدامی ضروری برای اطفا حریق است، اما راه‌حل بحران انسانی آتش سوزی در زاگرس نیست.

🔹 سهل انگاری گردشگران، بی‌توجهی زارعان به ممنوعیت آتش زدن پسماند مزارع، وجود تضاد بین مردم محلی در استفاده از عرصه‌های طبیعی، تضاد بین مردم و سازمان منابع طبیعی و بی‌توجهی گاه‌به‌گاه سایر سازمان‌ها و ادارات به حفاظت جنگل در پروژه‌ها، از دلایل اصلی سهوی و عمدی در وقوع آتش است.

🔹 راه حل پیشگیری این بحران، آموزش، تعامل و اجرای قوانین بازدارنده متناسب با اهمیت زاگرس است. آموزش همگانی گسترده از طریق رسانه‌ها، نصب علائم هشدار دهنده در نقاط بحرانی، اجباری شدن آموزش راهنمایان تورهای گردشگری و نیروهای سایر سازمان‌ها یا ادارات که در محدوده جنگل فعالیت دارند و تمرکز بر آموزش و ترویج جوامع محلی، می‌تواند بر وقوع حریق های سهوی تاثیرگذار باشد.

🔹تعارضات بین مردم محلی بر سر استفاده از منابع یا تعارض بین مردم و سازمان منابع طبیعی، از دلایل مهم در وقوع حریق عمدی است.

🔹حل چنین تعارضاتی نیازمند اقدام جدی از طرف سازمان منابع‌طبیعی با همکاری سایر سازمان‌های مسئول در این زمینه است.

🔹تلفیقی از اقدامات ترویجی، مشارکت و وضع و اعمال قوانین بازدارنده، از راهکارهای مهم کاهش حریقهای عمدی است. در کنار اشتباه سازمان منابع طبیعی مبتنی بر اولویت بخشیدن به تامین تجهیزات و رها کردن ریشه حریق، اولویت‌بندی اشتباه در رسالت و وظایف سازمان نیز این بحران را تشدید کرده است.

🔹در حالی که از زمستان سال گذشته و در پی وضعیت بارشی مناسب زاگرس، پیش‌بینی وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده می‌شد، اما سازمان جنگلهای سابق، زمان طلایی پیشگیری از حریق و آمادگی برای مقابله را صرف جلسات کاشت میلیاردی نهال کرد.

🔹 رها کردن حفاظت از جنگل‌های طبیعی و امید بستن به کاشت نهال بدون توجه به شرایط فنی، اشتباه استراتژیک از سوی سازمان منابع طبیعی است که ناشی از گم کردن اولویتهای مدیریتی، رها کردن حفاظت و توجه بیش از حد به پروژه‌ای که است که بخش اصلی آن، خارج از وظایف سازمان منابع طبیعی است.

🔹وعده جایگزینی درختان قربانی حریق در کردستان با نهال‌های پروژه کاشت میلیاردی خود گواهی بر درک اشتباه سازمان منابع طبیعی از اهمیت جنگل‌های طبیعی با خدمات بی‌شمار و دل بستن به کاشت نهال‌هایی است که نتیجه پروژه‌های مشابه پیشین، به روشنی مشخص نیست.

🔹چنان‌که در سطور ابتدایی بیان شد، امیدوارم مدیریت جنگل‌های کشور بر اساس اولویت‌های واقعی که تلاش برای تهیه و اجرای طرح جنگلداری است، صورت گیرد و اولویت مدیریت حریق نیز فاز اطفا به اقدامات مدون برای پیشگیری تغییر رویه دهد.

@payamema

👍2

233 viewsM. Bazrafkan, 05:21