✔️ همزمان با روز جهانی صلح چهارمین شماره نشریه محیط زیستی چند زبانه بلوط منتشر شد

در این شماره می خوانید:

🔹 استراتژی جنبش محیط زیستی برای عبور از «بازی های شیطانی» در فلات ایران


🔹 نقدی بر ساختار شبکه تشکل‌های محیط‌زیستی سراسر کشور

🔹 آب و امنیت در افغانستانِ پس از طالبان

🔹 افغانستان و موضوع حقابه‌های ایران

🔹 17سال تشنگی در محاصره سد کارون 3

🔹 واژه‌ها و ریشه‌ها؛ نقدی بر مفهوم ورشکستگی آب

🔹 مساله آب زیرزمینی در ایران و مواجهه دولت با آن
فراز و نشیب اجتماعی مالکیت آب در ایران

🔹 روایت گفتمان توسعه‌ای ناپایدار سدسازی در هورامان ژاوه‌رود

🔹A brief introduction to the necessity of proposing the idea of a water parliament

🔹 Keynote Speech Water and National Security: Water for Regional Peace


🔹 Navigating trade-offs between dams and river conservation


🔹 اخبار محيط زيستي ايران به شش زبان فارسی، انگلیسی، عربی، لری، ترکی، کردی

📌 بلوط آمادگی دارد به عنوان تریبون مستقل جنبش محیط زیستی مطالب انتقادی فعالان و تشکل های محیط زیستی کشور را منتشر کند.

@sedayepayeab1

🆔 @RuralWomenIssues

اول مهر از سال ۱۳۴۰ در تقویم ایرانی روز دهقان و یا کشاورز بود. روزی برای ارج نهادن به کشاورزان.این روز بعد از انقلاب اما از تقویم ایرانی حذف شد و به جای آن ۱۴دی روز جهاد کشاورزی نام‌گذاری شد.

منطق انتخاب روز کشاورز در تقویم ایرانی، تلاقی آن با جشن مهرگان بود. مهرگان با اعتدال پاییزی با نظام زندگیِ مبتنی بر کشاورزیِ ایرانیان بستگیِ کامل دارد.

در ایران زمین سال زراعی از اول پاییز آغاز و در پایان تابستان دیگر خاتمه می‌پذیرد و کشت و زرع و برداشت میوه ها در این فصل است.

قاعده‌ای که هنوز هم در میان کشاورزان متداول است و در بسیاری از نواحی ایران جشن‌های فراوان و گوناگونی به مناسبت فرارسیدن مهرگان و پایان فصل زراعی برگزار می‌شود.

🆔 @RuralWomenIssues 👨‍🌾

🔻هشدار مرکز پژوهش‌های مجلس: "تنش‌های آبی با شکاف‌های قومی گسترش خواهد یافت"

مرکز پژوهش‌های مجلس گزارشی درباره وضعیت تنش آب شرب در کشور منتشر کرده و در آن هشدار داده «وقوع تنش آب شرب در مناطق مختلف کشور محتمل به نظر می‌رسد و برخی از این نارضایتی‌ها و تنش‌های اجتماعی از هم‌اکنون شروع شده است.

به دلیل کاهش چشمگیر بارش‌ها و همچنین زیرساخت‌های نامطلوب تامین آب شرب، به احتمال زیاد شهرهای زیادی در تابستان و حتی پاییز سال ۱۴۰۰ دچار تنش آبی خواهند شد و امکان بروز نارضایتی‌های مشابه سال ۹۷ وجود دارد».

بنابر این گزارش، در تابستان ۱۳۹۷ از کل جمعیت شهری ۶۱/۶ میلیون نفری کشور حدود ۳۴/۵ میلیون نفر، که بیش از ۵۰ درصد جمعیت شهری کشور را شامل می‌شود، تحت تنش آب شرب قرار گرفته بودند.

گزارش مرکز پژوهش‌ها می‌گوید «پروژه‌های پایداری و ارتقای کیفی آب شرب شهرهای مختلف کشور از سال ۱۳۹۷ آغاز شده است» و هم‌زمان خواستار این شده که «متولیان بخش آب شرب راهکارهای موضوعه را از هم‌اکنون در دستور کار قرار دهند و برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام دهند».

با وجود آنچه درباره بحران آبی سال ۹۷ در این گزارش مورد اشاره قرار گرفته، به نظر می‌رسد در طول سه سال گذشته نیز تغییری در شرایط زیرساختی به‌وجود نیامده و پروژه‌های آبی طبق روال گذشته اجرایی می‌شوند، آنچنان که مرکز پژوهش‌ها خواستار «برنامه‌ریزی‌های لازم» در این زمینه شده است.

در این پیش‌بینی آمده که در حوضه آبریز مرکزی ۱۰۴ شهر دچار تنش آبی می‌شوند و ۳۸ درصد شهرها تنش آبی قرمز را تجربه خواهند کرد. در حوضه آبریز خلیج‌فارس و دریای عمان نیز وضعیت «بحرانی» توصیف شده و گفته شده ۹۳ شهر دچار تنش آبی خواهند شد./اسکان نیوز

🆔 @RuralWomenIssues

در وبینار «جامعه مدنی و تاب‌آوری» نگاهی به وضعیت جامعه مدنی در سه دهه اخیر می‌اندازیم و با رویکرد «تاب‌آوری» در فعالیت‌های مدنی و فرصت‌ها و چالش‌های آن آشنا می‌شویم.
این وبینار از طریق نرم‌افزار گوتومیتینگ برگزار می‌شود و شرکت در آن رایگان است.

برای حضور در وبینار از طریق لینک زیر ثبت‌نام کنید:

https://docs.google.com/forms/d/1_uOPVjGk1n8RgeSrg_3IWmo8ca6waoPT25oefLlerc0/edit

@Parto_School

روستای اورامان تخت ، استان کردستان

سبدبافی ، هنری رو به انقراض

رویش درخت “بید” در کناره رود برای مردم اورامان، این امکان را فراهم می کند تا از ساقه های آن در سبد بافی استفاده بکنند. علاوه بر این از برگ درخت “بید” در رفع پاره ای از دردهای مفاصل بهره می گیرند سبد بافی از زمره کارهای مردان اورامان است. ترکه ها را در هنگامی که انعطاف لازم دارند از تنه درخت جدا و به شیوه ای بسیار کهن به فرم ها و شکل های گوناگون و هر یک را جهت استفاده در کاری معین می بافند.
📸 : @mohsenmohamadkhaniphoto

#mr_tourist



🆔 @RuralWomenIssues 👩‍🌾

‍ ‍ روستاها قربانی سوداگران و دلالان، خواجه در بند نقش ایوان : روستای آهار


از نظر پایگاه بسیج شهید دستغیب روستای آهار، تصرف زیستگاه ها و تغییر کاربری اراضی کشاورزی و تخلف گسترده و بلند مرتبه سازی مخالف شئون اسلامی نیست. فقط بدحجابی اسلام را به خطر می اندازد! متاسفانه این نگاه نادرست و غیر اخلاقی بسیج آهار را تقریبا در تمام روستاها و شهرهای کوهستانی پر آب مشاهده می کنیم و تاسف بازتر این که هیچ کدام از ائمه جماعت این روستاها و شهرها اصلا و ابدا کوچک ترین اشاره ای به این تصرفات ویران گر نمی کنند چرا که در کسری از ثانیه توسط هیات امنای بومی مساجد این مناطق برکنار می شوند!

روستای آهار از جمله روستاهای بسیار قدیمی بخش رودبارقصران از شهرستان شمیران است که روزگاری بسیار بکر و زیبا بود ولی در حال حاضر به سرعت علاوه بر تخریب ارزش های زیستی در حال تبدیل شدن به سکونتگاهی زشت و بدقواره و چندین و چند طبقه با تردد سنگین موتورهای روستاییان و گرد و خاک مانند دیگر روستاهای منطقه می باشد.

نام روستا از ریشه ” آه ” به معنی آسمان آمده است. مفهوم کلی آن ” بلند زندگی بخش” است.

بسیاری از مردم آهار مانند بسیاری از مردم روستاهای بخش رودبارقصران و لواسانات با حفظ ملک و املاک و باغات خود به تهران مهاجرت کرده اند و روزهای تعطیل برای تفکیک و تغییرکاربری و ساخت و ساز به روستا مراجعه می کنند. متاسفانه در یکی دو دهه اخیر این روستا نیز مانند تمام روستاهای کوهستانی و پر آب این سرزمین. گرفتار تفکر نابودکننده تصرف زیستگاه ها و تغییرکاربری اراضی کشاورزی و بلند مرتبه سازی شده است. دیگر تولید و کار خیلی معنا ندارد و تقریبا تمام مردم توجه خود را به تفکیک و تغییرکاربری و ساخت و ساز و خصوصی کردن روستا با بستن راه های ورودی معطوف کرده اند. در واقع دوستان روستایی ما علاوه بر تصرف زیستگاه ها و بی توجه ای کامل به حق و حقوق دیگر زیستمندان، محیط های کوهستان را هم ملک شخصی خود فرض می کنند.

در چنین شرایطی طرح تقویت امنیت غذایی، دقیقا بر ضد خود و ضد محیط زیست و ضد اتحاد و همبستگی ملی عمل کرده و مانند خوره تمام ارزش های زیستی این سرزمین را نابود خواهد کرد./ نادرضرابیان. فعال محیط زیست



🆔 @RuralWomenIssues

ژاپنیها رسمی دارند به اسم «تسوکی می» یعنی «ماه بینی». طبق این رسم، ژاپنیها در آخر پاییز یعنی دسامبر، زمانیکه قرص ماه کامل میشه، به ماه نگاه میکنن و خوراکیهای خاص این ایام از جمله «اودانگو» که عمدتا به شکل قرص ماه درست میشه رو میخورن.

پیشینه این رسم از دوره هیآن برمیگرده. ولی در آن زمان این رسم خاص طبقه اشراف بوده. ولی در گذر زمان، این رسم بین مردم عادی هم رواج پیدا میکنه. بخصوص کشاورزان به شکرانه برداشت محصول، در چنین روزی با خوردن محصولات کشاورزی، این روز رو جشن میگرفتن.

امروزه ولی این رسم خیلی فراگیر نیست. برخی خانواده ها اون رو بجا میارن، برخی هم نه/ پیچ اینستاگرام
a reasercher_s_life_in_ jopan


🆔 @RuralWomenIssues 👩‍🌾

شبانه🌙
یک ترانه طنز کمتر شنیده شده استاد شجریان درباره «همسر ناخلف» از دسته خراسانیات استاد. 😅😂

🆔 @RuralWomenIssues

در رثای آب : این بارسیب ضایعاتی

این روزها عکس و خبر تابلوهایی با عنوان خرید سیب ضایعاتی، در کنار برخی از جاده های کشور بویژه در آذربایجان غربی دیده می شود.

کوهی از سیب هایی که با قیمت ناچیز از باغداران خریده شده و به مصارف صنعتی می رسد. اما جور دیگر که در مفهوم عنوان سیب ضایعاتی تامل کنيم، می بینیم که در رثای آب از دست رفته برای تهیه این زباله ها باید خون گریست.

در استان آذربایجان غربی که همه نگران کاهش آب دریاچه ارومیه هستند، هزاران تن سیب، یعنی میلیونها متر مکعب آب با قیمت بسیار ناچیز کیلویی 3000 تا 1000 تومان در حال تبدیل شدن به کنستانتره و زباله اند!!!

همه مسئولین برای این سیب‌ها دلشان بدرد آمده و در مورد ایجاد بستر خرید اظهار نظر می کنند، اما دریغا و درد که حتی یک نفر در مورد آب گرانبهایی که خرج تهیه این سیب‌ها شده کلمه ای نمی‌گوید.

در کشوری که همین سال آبی اخیر از بیم کم آبی چه مصائبی را تحمل کرد، میلیون‌ها متر مکعب آب جلو چشم متولیان آب کشور تبدیل به زباله می‌شود، آیا سیب ضایعاتی یک محصول استراتژیک است که به خاطرش این همه آب هدر رود؟ نمی شود دخل و خرج آب را سنجید؟

🆔@RuralWomenIssues

چهارمین یک‌شنبه ماه سپتامبر که امسال مصادف است با ۲۶ سپتامبر #روز_جهانی_رودخانه‌ها است. روزی برای حفظ رودخانه‌ها و آب‌های روان. مارک آنجلو، نویسنده و فعال محیط زیست کانادایی روز رودخانه‌ها را در سال ۲۰۰۵ پیشنهاد داد.

خوب است مسئولان و متولیان آب و محیط زیست اگر وقت دارند به وجدان و اعمالشان تأمل کنند که چه بر سر رودخانه های ایران، از زاینده رود و کارون خشکانده شده گرفته تا کشف رود آلوده بيانديشند که چه برسر نعمت های الهی که خداوند بر این سرزمین عطا کرده، آورده اند. 😔


🆔 @RuralWomenIssues

‍ سازگاری با کم آبی ؛ طنز تلخ سیاستگذاری آب

افزایش کشت برنج در مناطقی از استان فارس در شرایطی که منابع آبی به شدت درحال از دست رفتن است نشان می‌دهد که کاهش بیش از ۵۰ درصدی بارندگی‌ها و از دست رفتن بخش عمده‌ای از منابع آبی به جای اینکه منجر به کاهش کشت برنج شود، در سال های اخیر باعث افزایش کشت این محصول شده است.


بعنوان مثال در همین سالهایی که استان فارس با تنش آبی شدید مواجه بوده و دهها روستای پایین دست رودخانه کر، تالابهای طشک و بختگان و انجیرستانهای بی نظیر دیم در استهبان آسیبهای شدید دیده اند، سطح ۸ هزار هکتاری کشت برنج در بالادست کر 4 برابر افزایش داشته و به بیش از سی و یک هزار هکتار رسیده است!!!!

این درحالی است که کشت برنج در بالادست حوزه آبی براساس مصوبات قانونی در خارج از شمال کشور ممنوع شده بود. از سال گذشته مجلس براساس قانونی که تصویب کرد اختیار کشت یا عدم کشت را به کارگروه سازگاری با کم آبی استان ها سپرد و در فارس براساس تصمیم کارگروه، کشت برنج در استان ممنوع اعلام شد. اگرچه در کارگروه سازگار با کم آبی استان تصویب شد که کشت برنج در استان فارس ممنوع باشد اما در طول چند سال گذشته افزایش کشت برنج در بالادست حوزه آبخیز طشک و بختگان بلای جان پایین دست شده و دشت کربال شاهد فاجعه انسانی و محیط زیستی است. کشت برنج در شهرستان نورآباد فارس حتی با آبهای زیرزمینی ادامه دارد!!

این بلایای انسان ساز که با زیرکی به دوش طبیعت و خشکسالی انداخته می شود، با تغییر کاربری در بین سد ملاصدرا و سد درودزن تشدید شده است.

سد ملاصدرا با هدف کنترل سیلاب و تامین حقابه تالابهای پایین دست احداث شد، اما اکنون با دستاویز قرار دادن «اشتغالزایی و خودکفایی» از آب سد برای کشاورزی و کشت برنج و توسعه باغات سیب استفاده می شود. گویی فقط مردم بالادست حق حیات و اشتغال دارند و مهم نیست که مردم پایین دست و محیط زیست درحال نابودی اند. از نظر تاریخی، کشاورزان و تالابها در پایین دست از گذشته حقابه داشتند و با این برداشت بی رویه آب و توسعه کشت برنج در بالادست جوامع محلی معیشتشان و تالابها حقابه شان را از دست می دهند.


این نابرابری و تضعیف جوامع محلی و تالابهایی که نقش تعیین کننده ای در پایداری سرزمینی و منابع آب ایفا می کنند؛ از ثمره سدسازی و نفوذ گعده های سیاسی است که وضعیت کشور را در جای جای ایران تحت تاثیر مخرب و درک ناقص و کوتاه مدت خود قرار داده و موجب ویرانی تالابها و روستاهای پایین دست رودخانه ها و سدها شده است.


سیاستگذاری و درک ناقص و سوءبرداشت نهادهای مسئول (از جهادکشاورزی و صمت گرفته تا وزرات نیرو) از اشتغالزایی ، که علیرغم اینکه آنها نقش مهمی در تخریب جوامع محلی ، تالابها و رودخانه داشته اند و به هیچ وجه مسئولیت آن را نیزگردن نگیرند در عوض آن را به گردن خشکسالی می اندازند. به نظر می رسد که توجه به تشدید فقر و نابرابری پیامد سدسازی ها؛ هیچ جایگاهی در مطالعات سدها و سیاستگذاری آب نداشته و اساسا سیستم فکری سازه سازان و گعده های سیاسی تصمیم گیر آن را عامدانه حذف کرده اند.

محیط زیست و جوامع محلی از فارس تا خوزستان، از گیلان تا مازندران همه و همه قربانیان خاموش سدسازی هایی هستند که نابرابری و فقر را تشدید کرده و یک جا موجب انباشت ثروت و قدرت شده و جایی دیگر موجب فلاکت و نابودی معیشت مردم و تالابها و موجودات زبان بسته اش شده است. شوربختانه این سیاست همچنان دنبال شده و علی رغم هشدارهای مکرر همچنان به ویرانگری خویش ادامه میدهد.

حوزه بختکان و طشک و دشت کربال نمونه بارزی از این نابرابری و تحمیل فقر و نابودی به علت اهمالکاری در سیاست های سدسازی بی رویه در استان نیمه خشک فارس، عدم رعایت عدالت در توزیع عادلانه منابع آب، درک ناقص سازگاری با کم آبی و اهمالکاری و مماشات در برخورد با متخلفان است. / مهتا بذرافکن


🆔 @RuralWomenIssues 👩‍🌾💧

📸تالاب کمجان واقع در دشت کربال شهرستان خرامه زیست بومی بسیار غنی و ارزشمند و تکیه گاهی بر اکوسیستم های ستمدیده طشک و بختگان میباشد که برنجکاران بی مهابا آن را هم خشکاندند.
@bakhteganlake.campaign

یه کار خوب

کتاب دماب، کار قشنگی در معرفی روستای دماب


🆔 @RuralWomenIssues 👩‍🌾

📌انجمن علمی توسعه روستایی ایران

@RuralDevelopment

🟡 متن کامل کتاب "آموزش روزنامه نگاری برای توسعه پایدار"؛ از مجموعه کتاب های یونسکو
@GroundWaterResources

✋🏻 کارگاه میراثک
🧒🏻 ویژه کودکان مقطع دبستان
💡شرط ورود: فقط کافیست به تاریخ و هنر ایران علاقه‌مند باشند

🌹 در این گروه هرماه یکی از قصه‌های میراثک برای بچه‌ها بارگذاری میشه، در مورد موضوع محوری قصه با بچه‌ها صحبت میشه و بعد بر اساس اون به بچه‌ها فعالیت داده میشه

🇮🇷 حالا اگر مایل بودید با میراثک و قصه‌های اون همراه بشید به کارگاه میراثک بپیوندید.

📅 مهلت عضویت: ۷ مهر
⏰ بعد از این تاریخ لینک عضویت بسته خواهد شد.

لینک ورود به کارگاه: 👇
https://chat.whatsapp.com/GpvHXPKJp5SFVypPJIqN1H