شیرشاه KFP

⚡رفراندوم خیالی آیت‌الله در سایه «کرونا»

هواداران نیم‌بند رژیم می‌توانند آن را به مسیری بکشانند که سرانجامی جز سرنگونی نداشته باشد

انتخابات در جمهوری اسلامی ایران. در نخستین نگاه، این عبارت ممکن است بسیار نامعقول یا سورآلیستی به نظر آید. برچسب «اسلامی» در این عبارت نشان می‌دهد که اگر هم انتخاباتی در کار باشد، طبیعت مسلکی نظام از آغاز و یک بار برای همیشه تعیین شده است و بدین‌سان، هیچ انتخاب واقعی دیگری نمی‌تواند در کار باشد. بر اساس این برآورد، می‌توان انتخابات در جمهوری اسلامی ایران را در حد یک نمایش پوچ، و حتی توهین‌آمیز به مردم، تلقی کرد.

با این حال، حتی این نمایش پوچ و احیانا توهین‌آمیز می‌تواند به درک ما از حال و هوای کنونی ایران، هم در داخل نظام حاکم و هم فراتر از آن، کمک کند. البته اگر واژه خاصی برای توصیف این نمایش، که هم انتخابات هست و هم نیست، می‌داشتیم، کار تجزیه و تحلیل آسان‌تر می‌شد. در بعضی زبان‌ها، مثلا انگلیسی یا آلمانی، چنین واژه‌هایی وجود دارد و بدین سان فورا می‌توان فهمید که آیا با «انتخابات» روبه‌رو هستیم یا به شبه‌انتخابات. بعضی نویسندگان ایرانی، با لحنی طنز‌آلود، از واژه «انتصخابات»، ترکیب انتخابات و انتصاب، استفاده می‌کنند. این واژه طنزآلود، معرف طبیعت نمایشی است که در آن، نامزدها هم پیش از انتخابات و هم پس از آن، بایستی از سوی «مقامات»، و در تحلیل نهایی، از دفتر «رهبر» مورد تایید قرار گیرند. خود مجلس شورای اسلامی ایران نیز از مشروعیت پارلمان‌هایی که به‌راستی انتخابی‌اند، برخوردار نیست. هیچ یک از سیاست‌های راهبردی کشور در این مجلس مورد بحث و بررسی و سرانجامی قانونمند، قرار نمی‌گیرد. بدین سان، مجلس شورای اسلامی ایران را بایستی در حد یک مُهر لاستیکی برای تایید تصمیمات «رهبر» دانست.

انتخابات مجلس در جمهوری اسلامی ایران، حتی در مقایسه با انتخابات در اتحاد جماهیر شوروی سابق یا رژیم بعثی عراق، سربلند بیرون نمی‌آید. در اتحاد جماهیر شوروی، رای‌دهنده در آغاز می‌دانست که همه نامزدها عضو حزب کمونیست هستند و مجلسی که از آنان تشکیل می‌شود، وظیفه‌ای جز تایید تصمیمات دفتر سیاسی حزب ( پولیت بورو) ندارد. با این حال، دو مجلس که به اتفاق پارلمان اتحاد شوروی را تشکیل می‌دادند، از دو نظر اهمیت داشتند: نخست، عرضه نظرات و خواست‌های اقوام و ملل گوناگونی که «اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی» را تشکیل می‌دادند، و دوم، ایفا کردنِ نقشِ سرندی برای یافتن با استعدادترین اعضای حزب کمونیست و قرار دادن آنان بر پلکان ترقی.

در عراق دوران بعث، انتخابات وسیله‌ای بود برای تایید ائتلافی که به ظاهر، حزب بعث را با ناسیونالیست‌های ناصری، احزاب کردی و گروههای چپگرا موتلف می‌کرد. از سوی دیگر، انتخابات دوران حکومت حزب بعث به رهبری نظام حاکم بر عراق امکان می‌داد که قبایل عرب را دستکم به ظاهر، در برخی از تصمیم‌گیری‌ها شرکت دهد.

انتخابات در جمهوری اسلامی ایران ویژگی‌های خود را دارد. نخستینِ این ویژگی‌ها، نشان دادن توازن قوا در داخل هیات حاکمه است. در ۴۰ سال گذشته شاهد تغییر این توازن بین دو نیروی اصلی نگاه دارنده رژیم، یعنی سازمان‌های امنیتی و نظامی از یک سو و شبکه‌های روحانی از سوی دیگر، بوده‌ایم. در بعضی مجالس، حضور نظامیان و امنیتی‌ها پر‌رنگ‌تر از عمامه به‌سران بود، و در بعضی دیگر، عمامه به‌سران نقش اول را داشتند.

در انتخابات امروز، مسئله برتری عمامه بر کلاه نظامی چندان مطرح نیست. مسئله‌ای که مطرح است، این است که آیا رژیم ناچارست که خود را جمع و جور کند و هویت واقعی‌اش را به عنوان یک «امامت» یا یک نظام ولایی بپذیرد، یا همچنان می‌تواند روی دو تابلو، ولایت از یک سو و جمهوریت از سوی دیگر، به بازی ادامه دهد.

پیش‌بینی نتیجه این بحث کار آسانی نیست. از یک سو، اطلاعاتی که به ما می‌رسد نشان می‌دهد که گرایش برتر در داخل هیات حاکمه به سوی «ولایت» است. اکثریت کسانی که نامزدی‌شان تایید شده است، خواستار تاکید بر هویت واقعی رژیم هستند و این دوگانگی، یا دودوزه بازی، می‌تواند رژیم را با تکیه به اقلیت هواداران واقعی خود مستحکم‌تر سازد. در اصطلاح نظامی، این روش را «سنگربندی» می‌نامند: رژیم می‌بایست از هواداران نیم‌بند خود دور شود و نقاط قوت خود را تحکیم کند. هواداران نیم‌بند هر رژیم می‌توانند آن را به مسیری بکشانند که سرانجامی جز سرنگونی نداشته باشد.

بنابراین، نخستین پرسش این است: چه کسانی ترکیب مجلس شورای اسلامی جدید را تعیین خواهند کرد؟ در همان حال، انتخابات میان دوره‌ای مجلس خبرگان نیز می‌تواند مورد توجه قرار گیرد، زیرا احتمال تغییر در سطح «رهبر» با توجه به سن آیت‌الله علی خامنه‌ای، روز به روز بیشتر می‌شود.

IndependentPersian

@AmirTaheri4

🌿@simorgh_atash

Telegraph

رفراندوم خیالی آیت‌الله در سایه «کرونا»

رفراندوم خیالی آیت‌الله در سایه «کرونا» هواداران نیم‌بند رژیم می‌توانند آن را به مسیری بکشانند که سرانجامی جز سرنگونی نداشته باشد جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸ برابر با ۲۱ فِورِیه ۲۰۲۰

195 views23:53