علوم اجتماعی،مسائل روز
24.6K subscribers
6.12K photos
2.54K videos
227 files
2.93K links
👇اینستاگرام علوم اجتماعی،مسائل روز👇

🆔 Social.Sciences1

یا لینک مستقیم⬇️

🌐 http://instagram.com/social.sciences1
Download Telegram
Forwarded from جامعه و فرهنگ
زيست جهان

World life

http://telegram.me/chamk

نظریة کنش ارتباطی (جهان زیست و سیستم)
و نقد اجتماعی- سیاسی
دکتر محمود شفیعی*
چکیده: نقد حوزه‌های مختلف جامعة مدرن با استخدام دو مفهوم «جهان زیست» و «سیستم»، از مؤلفه‌های جامعه‌شناختی نظریة کنش ارتباطی، مهم‌ترین تلاش فلسفی- اجتماعی هابرماس در دهة هفتاد میلادی است. استدلال این است که هر نظام اجتماعی به انسجام نیاز دارد و بدون آن با بحران روبه‌رو خواهد شد؛ امّا انسجام اجتماعی، نه صرفاً برآیند الزامات سیستم که امری زبانی- فرهنگی است. گسترش سیستم در حوزه‌های مختلف اجتماعی چنین انسجامی را متزلزل کرده است. پیام مقاله این است که با تغییراتی در نظریة فوق جامعة ایران معاصر را نیز می‌توان به شکلی انتقادی مطالعه کرد.
کلیدواژه: کنش ارتباطی، جهان زیست، سیستم، جامعه، پول، قدرت

کنش ارتباطی نظریه‌ای زبان‌شناختی (linguistic) در بارة نظامهای اجتماعی است که در سطوح مختلف خرد و کلان، ابعاد گوناگون یک رابطة اجتماعی مطلوب را توضیح می‌دهد. این نظریه که در ذیل یکی از حوزه‌های مختلف زبان‌شناختی قرار می‌گیرد، زبان را نه به عنوان سیستم معنایی یا نحوی، بلکه در حالت کاربرد و سخن (speech) در نظر می‌گیرد. در این معنا کنش ارتباطی نظریه‌ای خاص در علم بیان شمرده می‌شود. علم بیان دانشی جهان‌شمول و همگانی است و اختصاص به زبان خاصی ندارد.
این علم مانند دانش فلسفه فراتر از زبان یک ملت خاص کاربرد دارد (احمد اشرف، صص1-6)؛ از این رو، کنش ارتباطی در جستجوی اصولی است که در سطحی عمومی و کلی حاکم بر کاربرد بیانی زبان هستند. زبان بُعدی کلی دارد که در بارة شرایط صوری امکان ادای سخن است. هابرماس، نظریه‌پرداز کنش ارتباطی، به «شرایط مندرج در فرایند تولید کلام و سخن» علاقه‌مند است. در این راستا و در توضیح قواعد حاکم بر کنش ارتباطی، وی مفهوم محوری «بیان عمومی یا کاربرد همگانی» (universal pragmatics) را استخدام کرده است. هر ارتباط زبانی در سه جهان بین طرفهای سخن ارتباط ایجاد می‌کند. آنان در این ارتباط ادعاهای معتبری را (صداقت، حقیقت و صحت) بیان می‌کنند که تعمیم‌پذیر بودن آنها یا باید مفروض آنها باشد و یا لازم است در این فرآیند به استدلال پرداخته به اثبات معتبر بودن ادعاها بپردازند (Habermas, 1979, pp.66-7). معتبر بودن کنش ارتباطی (صداقت، حقیقت و صحت معطوف به سه جهان درونی، بیرونی و بین‌الاذهانی) به این است که کنش کلامی در شرایط آرمانی (آزاد از محدودیت و سلطة درونی روان‌شناختی و بیرونی ساختاری) صورت گرفته (Habermas, 1979, pp.66-7) از تناقض رفتاری گوینده به دور باشد تا صداقت روشن شود و آزمون‌پذیر باشد تا حقیقت اثبات شود و مهم‌تر اینکه انتقاد‌پذیر باشد تا صحت آن تضمین شود (هولاب، 1375؛ ص39). به این ترتیب، کنش ارتباطی در مقابل کنش استراتژیک قرار می‌گیرد که بر اساس آن کنشگر نه در صدد رسیدن به منافع یکجانبه (کنش استراتژیک) که در جستجوی رسیدن به تفاهم است (پیوزی، 1378؛ ص105). از این رو، کنش ارتباطی صرفاً یک عمل گفتاری نیست بلکه شیوه‌ای برای بازآفرینی جامعه است. هابرماس در بازآفرینی جامعه از طریق کنش ارتباطی، به استخدام دو مفهوم «جهان زیست» و «سیستم» پرداخته است.
مفاهیم «جهان زیست» و «سیستم» در نظریة کنش ارتباطی، ضمن گشودن نظریه به سمت تبیین جامعه‌شناختی، دو چشم‌انداز درونگرا و برونگرا را به هم پیوند می‌دهد (همان، ص143). البته تعامل بین فرهنگ، اخلاق و آگاهی (چشم‌انداز درونگرا) و ساختارهای اجتماعی عینی (چشم‌انداز برونگرا) در زیست جهان تجلی می‌یابد (همان، ص75). همة فرایندها و رویدادهای برجستة اجتماعی، مستقیم یا غیرمستقیم در زیست جهان بازتاب دارند و بنابراین، باید از دو چشم‌انداز ارزیابی و درک شوند. در وهلة اول باید از طریق تفسیر «جهان‌بینیها»ی مردمی که می‌خواهیم زندگیشان را درک کنیم، از «بالا» وارد واقعیت اجتماعی شویم. در وهلة دوم، هر تبیینی از بالا با تبیینی از پایین در قالب زمینه ساختاری زیست جهان تکمیل شود. دانشمند علوم اجتماعی باید پا را از حد تفسیر فراتر نهد و تبیین کند که چگونه محیط عینی و مادی- اقتصادی، اجتماعی، فیزیکی ـ این یا آن تغییر یا اختلال را در زیست جهان ایجاد می‌کنند
سیستم و جهان زیست به مثابه الگوی نظری برای شناخت اجتماعی و نقد روابط حاکم بر آن، مهم‌ترین دستاورد هابرماس در جلد دوم کتاب «نظریة کنش ارتباطی» با عنوان «زیست جهان و سیستم: نقدی بر خرد عملگرا»
«زیست جهان» به مثابه یکی از عناصر کلیدی «کنش ارتباطی» وسیله‌ای است که از طریق آن کنش ارتباطی در سه جهان طبیعت، جامعه و خود تحقق می‌یابد
(TCA, vo1. 2, p.119). زیست جهان در سطح ارتباط اجتماعی بین فردی یا چند فردی با به کارگیری گفتار- کنشها در روند کنش ارتباطی مورد بحث قرار می‌گیرد. در مواردی
Forwarded from جامعه و فرهنگ
زیست جهان به عنوان پس‌زمینه (background) دانش به کار رفته است (Ibid, vol.1, pp.335-37). گاهی هم این اصطلاح به مثابه دیدگاهی در بارة
آنچه که باید باشد، در مقابل مباحث هستی‌شناختی (ontology) استفاده می‌شود
(Ibid, vol. 1, pp.82-84). چنین کاربردهایی عمدتاً در جلد اول کتاب در توضیح فلسفی نظریة ارتباطی وجود دارند و فعلاً محل تأکید در مقاله حاضر نیست.
در جلد دوم، زیست جهان در کنار سیستم برای ساختن الگوی نظری جامعه‌شناختی، برای پیوند دادن نگاههای درونگرا و رهیافتهای برونگرا به کار رفته است. نظریة زیست جهان و سیستم تبیینهای کاهشی (reductive) و تکسویه را نقد کرده آنها را اصلاح می‌کند. هدف آرمانی این است که ساختارهای شیئی انگاشته شده سیستم از طریق کنش ارتباطی بار دیگر به زیست جهان بازگردانده شود و از این طریق سرمایه‌داری متأخر از بحرانها خلاصی یابد. سرمایه‌داری متأخر یا سازمان‌یافته اصطلاحی است که هابرماس بر وضعیت کنونی سرمایه‌داری بعد از شکل‌گیری دولت رفاه به کار گرفته است. در سرمایه‌داری متأخر، دولت در راستای بقای سرمایه‌داری و بر طرف شدن بحرانهای آن، وظایف اقتصادی معینی بر عهده گرفته است. در چنین وضعیتی ادعا این است که سرمایه‌داری متأخر در وضعیت کنونی با اصول سازمانی اقتصاد ـ دولت با واسطهای پول و قدرت، زیست جهان را استعمار کرده است.
زیست جهان، الگوهای تفسیری است که از طریق عناصر فرهنگی انتقال یافته و با منبع زبانی سازمان گرفته است (Maccarthy in: TCA, vol. 1, p. xxvi)؛ زبان و فرهنگ از اجزا و عناصر مقوم و سازندة جهان زیست به شمار می‌روند (نوذری، 1381، ص383). جهان زیست آن چنان افق معنایی است که در فرایند کنشهای ارتباطی شکل گرفته و اکنون به صورت پس‌زمینه در هر کنش ارتباطی عمل می‌کند؛ افراد نمی‌توانند پای خود را از زیست جهان بیرون بگذارند (Ibid, p.xxvi)؛ جهان زیست، ماحصل ذخایر انباشتة تجربة ماقبل علمی است (هولاب، 1375، ص58). جهان زیست همان حوزة فراعلمی است که وفاق و اجماع در کنشهای ارتباطی مبتنی بر هنجارهای برگرفته‌شده از آن به دست می‌آید (همان، ص63).
جهان زیست عرصه‌ای استعلایی، هرچند غیرمتافیزیکی، است که در آن گوینده و شنونده همدیگر را ملاقات می‌کنند و می‌توانند به گونه‌ای دوسویه استدلالهایی بر اعتبار پاره‌گفته‌ها با جهان (عینی، اجتماعی و ذهنی) اقامه کنند و نیز به انتقاد و نفی یا تصدیق ادعاهای همدیگر پردازند، اختلافات خود را حل کنند و به توافق برسند (نوذری، 1381، صص383-384).
نمودار (TCA, vol. 2, p.127) «روابط جهانی اعمال ارتباطی» (world relation of communicative acts (CA)) جایگاه جهان زیست در نظریة کنش ارتباطی را نشان می‌دهد.

كانال جامعه، فرهنگ و توسعه

http://telegram.me/chamk
Forwarded from مهران صولتی
🔹 جامعه ی بی نشان ، جامعه ی بی نشانه !! 🔹

🌱 مهران صولتی /در روزهای اخیر وقتی به تلاش برخی نویسندگان کانال های تلگرامی توجه می کردم که چگونه نشانی کانال خود را در لابلای مطلب می گنجانند تا مگر توسط مخاطبان حذف نشود دریافتم که به سوی جامعه ای بی نشان سیر می کنیم . جامعه ای که بخش قابل توجهی از آن به دنبال تلاش برای نفی مالکیت دیگران یا بی نشان کردن دستاوردهای دیگران هستند. دانلود غیر مجاز آهنگ ، فیلم ، کتاب های الکترونیکی و سپس به اشتراک گذاشتن آن ها ، خراشیدن و تخریب میراث فرهنگی ، کتمان گذشته قومی و هویتی و ... نمونه هایی از ساخت یک جامعه " بی نشان " است. شاید بگویید عدم وجود کپی رایت ( قانون مالکیت معنوی ) موجب تمامی این آسیب ها است و در صورت وجود ، ما شاهد به رسمیت شناخته شدن مالکیت بر آثار فرهنگی هستیم ، ولی واقعیت این است که ؛ هیچ جامعه ای با قانون گذاری صرف به پیشرفت و توسعه یافتگی نرسیده است ، چرا که قانونی که مبتنی بر اخلاق و تعالی فرهنگی نباشد ، فقط ابزاری محدود کننده است که بعد از مدتی بی اعتبار شده و توسط مردم دور زده می شود.جامعه "بی نشان "، علائم دیگری هم دارد ؛ معماری شهرهای بزرگ آن چنان در مسیر بی هویتی پیش می رود که گویا هیچ گاه تاریخی را پشت سر نداشته است ، اگرچه موزه های بسیاری داریم ولی در انتقال راه گشای میراث فرهنگی خود به نسل های آتی عاجز مانده ایم . روشنفکران ما سنت را به دین ، و دین را نیز به حکومت تقلیل داده و از آن عبور کرده اند ، لذا از پتانسیل بازخوانی سنت در جامعه پرتلاطم امروز غافل مانده اند.غربیان امروزه و به دنبال گذار خردمندانه از توهم حذف و به حاشیه راندن سنت ، به جد در پی خوانش های جدید از افلاطون ، ارسطو و ... در افق مدرنیته هستند تا مگر بتوانند برای بهره برداری از سنت عقلانی خود در گذار به توسعه ای پایدار و متوازن نشان و پشتوانه ای فراهم کنند( از همین رو می توان غرب را سنتی ترین جوامع امروز دنیا تلقی کرد ) . به عکس ایران امروز، مدرن ترین جامعه موجود محسوب می شود چرا که از داشتن یک سنت زاینده محروم مانده و آن را یک سره به کناری نهاده است . توجه به سنت هم در کشور ما عمدتا متاثر از گسترش روند کالایی شدن است. جلوه های سخت افزاری سنت همچون ظروف ، تابلوها ، پارچه ها و ... به مد زمانه تبدیل و زینت بخش خانه ایرانیان شده است ولی نرم افزار آن یعنی اندیشه و فلسفه سنت هم چنان مهجور و دست نیافتنی باقی مانده است .
جامعه ی " بی نشان " ، جامعه ی" بی نشانه " نیز هست. مراجع اخلاقی در روندی فرسایشی از عرصه جامعه حذف می شوند ، نشانه های اجتماعی -سیاسی هویت بخش و انسجام آفرین ( شخصیت های سیاسی ) آماج حملات و تندروی ها قرار گرفته و بی اعتبار می شوند. نشانه های اخلاقی به دنبال هجوم قدرت سیاسی متلاشی و حذف می شوند و جامعه ایران به کویری بایر می ماند که از نشانه ها و تک درخت های راهنما تهی می شود . هر جامعه ای برای زنده ماندن نیاز به " نشان " هایی برای استوار ماندن و از جای نلغزیدن ، و " نشانه " هایی برای حرکت در مسیر صحیح دارد. جامعه ای که فاقد این دو است راهی جز سرگردانی و پریشانی پیش رو ندارد...

Telegram.me/solati_mehran
تا آنجايي كه می توان تشخيص داد،
هدف اصلی موجودیت بشر،
روشن كردن چراغي در دنیای تاریک "بودن" است ....!

#کارل_یونگ

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
از خواندن یک کتاب دو هدف برآورده می‌شود؛
یکی اینکه از آن لذت می‌برید،
دیگر آنکه می‌‌توانید درباره‌اش لاف بزنید ....!

#برتراند_راسل


👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
@SocialSciences1
🔴 #گردونه_ی_خرد_کننده:

استعاره ی #گیدنز درباره ی #جهان_مدرن است که آن را یک نیروی گسترده می داند که به صورت بی امان و بدون اینکه وقعی به چیزی در راهش بگذارد به پیش می رود. مردم این گردونه ی خرد کننده را می رانند، اما همیشه این احتمال وجود دارد که آن از کنترل خارج شود.

از میان عواملی که می توانند موجب شوند گردونه ی خرد کننده ی مدرنیته از کنترل خارج شود می توان از خطاهای طراحی، خطای کارگزار، پیامدهای ناخواسته و استفاده از دانش جدیدی که این گردونه ی خرد کننده را به مسیرهای پیش بینی ناشده می فرستد،نام برد.

📚 #مبانی_نظریه_ی_جامعه_شناختی_معاصر_و_ریشه_های_کلاسیک_آن
نویسند: #جرج_ریتزر
مترجمان: #خلیل_میرزایی_و_علی_بقایی_سرابی
انتشارات: #جامعه_شناسان
@KhalilMirzaei

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
@SocialSciences1
🔵 #ساختمان_ذهنی:

#بوردیو بیشتر به دلیل مفهوم ساختمان ذهنی خود آوازه دارد. ساختمان ذهنی ساختار ذهنی یا ساختی ای است که مردم از طریق آن به جهان اجتماعی می پردازند. مردم مجهز به یک رشته از طرح های درونی شده ای هستند که از طریق آن ها جهان اجتماعی را درک می کنند، می فهمند ارج می نهند و ارزیابی می کنند. از طریق چنین طرح هایی است که مردم هم عملکردهایشان را تولید می کنند و هم آن ها را درک و ارزیابی می نمایند.
از نظر دیالکتیکی، ساختمان ذهنی محصول درونی شدن ساختارهای جهان اجتماعی است. ما می توانیم ساختمان ذهنی را همان ساختارهای اجتماعی ای در نظر بگیریم که درونی شده اند؛ ساختمان ذهنی ساختارهای اجتماعی تجسم یافته است. آن تقسیم بندی های عینی در زمینه ساختار طبقاتی ،مانند گروههای سنی، جنسیت ها و طبقات اجتماعی را منعکس می سازد. ساختمان ذهنی در نتیجه ی اشتغال بلند مدت یک جایگاه درون جهان اجتماعی کسب می گردد. بنابراین ساختمان ذهنی بسته به ماهیت جایگاه فرد در آن جهان تغییر می پذیرد؛ و هیچ فردی دارای ساختمان ذهنی مشابه نیست. اما، آن هایی که جایگاه مشابه ای را در جهان اجتماعی اشغال می کنند، می توانند از ساختمان ذهنی مشابه ای برخوردار باشند.

📚 #مبانی_نظریه_ی_جامعه_شناختی_معاصر_و_ریشه_های_کلاسیک_آن
#جورج_ریتزر
مترجمان: #خلیل_میرزایی و #علی_بقایی
انتشارات: #جامعه_شناسان
@KhalilMirzaei

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
💢 #زمینه:
#Field

#بوردیو در خصوص مفهوم زمینه به صورت رابطه ای می اندیشید نه به صورت ساختاری. زمینه شبکه ای از روابط میان جایگاه های عینی درون آن است. این روابط جدا از آگاهی و اراده ی فردی وجود دارند. این روابط کنش های متقابل یا پیوندهای میان ذهنی افراد نیستند. اشغال کنندگان جایگاه ها می توانند یا عامل ها باشند و یا نهادها و ساختار زمینه آن ها را دچار قید و بند می کند. جهان اجتماعی تعدادی زمینه ی مستقل ( مانند هنر،مذهب،آموزش عالی)دارد که همه ی آن ها منطق خاص خودشان را دارند و همگی اعتقاد به چیزهای خطیر در یک زمینه ی کنشگران ایجاد می کنند.
بوردیو از نظر تعریف زمینه ی را به عنوان عرصه ی کشاکش و نبرد با مردمی در نظر می گیرد که جایگاه هایی را درون زمینه اشغال می کنند و به گونه ای فردی یا جمعی می خواهند از جایگاه کنونی خود دفاع کنند یا آن را بهبود ببخشند. ساختار زمینه هم در بنیان راهبردهای مورد استفاده برای محافظت یا بهبود جایگاه ها قرار دارد و هم آن ها را هدایت می کند.زمینه نوعی بازار رقابتی است که انواع گوناگون سرمایه ((اقتصادی،فرهنگی،اجتماعی،نمادین)) در آن به کار گرفته و وارد می شود.اما زمینه ی قدرت از بالاترین اهمیت برخودار است؛سلسله مرتبه ی روابط قدرت درون زمینه ی سیاسی در راستای ساختاربخشی به همه ی زمینه های دیگر عمل می کند.

📚 #مبانی_نظریه_ی_جامعه_شناختی_معاصر_و_ریشه_های_کلاسیک_آن
#جرج_ریتزر
مترجمان: #خلیل_میرزایی و #علی_بقایی
انتشارات: #جامعه_شناسان
@KhalilMirzaei

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
🌐 #زیست_جهان
#World_life

این مفهوم به طور کلی از جامعه شناسی پدیده شناختی و بویژه از نظریه های #آلفرد_شوتز گرفته شده است.اما #هابرماس عقاید #جورج_هربرت_مید را نیز در بینش های مربوط به زیست جهان سهیم می داند.
به نظر #هابرماس، زیست جهان نوعی دیدگاه درونی را باز می نماید (در حالیکه نظام نقطه نظری بیرونی را آشکار می کند): " جامعه از دیدگاه شناسای کنشگر ادراک می شود"(117:1987a).
هابرماس زیست جهان و کنش ارتباطی را "مکمل "یکدیگر می انگارد به بیانی دقیق تر ،کنش ارتباطی در درون زیست جهان رخ می دهد:
می توان گفت #زیست_جهان مکانی فرا تجربی است که گوینده و شنونده در آن با یکدیگر روبرو می شوند و متقابلا ادعا می کنند که اظهاراتشان با جهان آنها تناسب دارد... و این همان جایی است که آنها می توانند اعتبار این ادعاها را مورد انتقاد و تایید قرار دهند،عدم توافق های شان را حل و فصل کنند و به توافق هایی دست یابند(هابرماس).
#زیست_جهان عبارت است از یک نوع "پیش زمینه ی بافت ساز برای فرآیندهای معطوف به تفاهم" از طریق کنش ارتباطی. زیست جهان طیف وسیعی از پیش فرض های اظهار نشده درباره ی تفاهم متقابل را در بر می گیرد که بایستی برای تحقق کنش ارتباطی وجود داشته باشند و فهم متقابلی در مورد آنها برقرار باشد.

📚 #نظریه_های_جامعه_شناسی_مدرن
👥نویسندگان: #جورج_ریتزر #داگلاس_جی_گودمن
👥مترجمان: #خلیل_میرزایی #عباس_لطفی_زاده
انتشارات: #جامعه_شناسان
@KhalilMirzaei

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
@SocialSciences1
ديدگاه هاي متفاوت در باره ي #انسان:

#روسو:

طبيعت انسان را پاك و بي آلايش مي داند و معتقد است كه تبهگني انسان را بايد در محيط و جامعه ي خراب و سازمان اجتماعي ناسالم بايد يافت.

#هابس:

انسان را از ابتدا و در گوهر آدمي شرور مي داند، بديهي است كه كنترل و مهار چنين موجودي تنها وظيفه ي جامعه اي قدرتمند است.

#اسپينوزا:

انسان را موجودي مي داند كه رفتار او بر أساس آگاهي او قابل تعريف است.
آگاهي از نيازهاي حقيقي آدمي، شرط برپاسازي جامعه اي انساني است

#لاك:

لاك براي انسان طبيعت و سرشت خاصي قائل نيست، هرچه از او سر ميزند ناشي از تأثير تشويق ها و تنبيه هاي جامعه بر او است.
ذهن انسان چون كاغذي سفيد است كه فرهنگ و جامعه هر چه بخواهد مي تواند روي آن بنويسد.

📚 #جامعه_شناسي_نظري
#دكتر_تنهايي
ص ١١٤

كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
چقدر تلخ و ترسناك است هنگامیكه آدم هستی خودش را حس می كند.جسم در یك دنیای مرده زندگی می كند و این شاید همان احساس مبهمی است كه انسان از پیش،خود را مرده جان دار میپندارد.
#صادق_هدایت
@SocialSciences1
"اگر کسی هنوز بر خود مسلط نشده باشد نمی تواند حقیقت را بگوید. فرد نمی تواند حقیقت را بگوید اما نه به این دلیل که هنوز به قدر کافی باهوش نیست. حقیقت را صرفا کسی می تواند بگوید که از پیش آنجا خانه کرده باشد، نه کسی که هنوز در فضای عدم حقیقت زندگی می کند و چیزی بیش از این دستش بر نمی آید از درون عدم حقیقت به سوی آن حرکت کند."

📚 #ویتگنشتاین_و_روانکاوی
نوشته: #جان_هیتون
ترجمه ی: #محسن_محمودی
ص:21

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
📣 فایل صوتی سخنرانی عوامل نهادین موثر بر فساد دانشگاهی

🔴سخنرانی در کنگره ملی آموزش عالی ایران، دانشگاه تربیت مدرس
#محمد_امین_قانعی_راد
26 فروردین 1395

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
⬇️⬇️⬇
@SocialSciences1
⭕️ #پوچ_گرایی یا #نیهیلیسم چیست؟

🔹پوچ‌گرایی یا نیهیلیسم (برگرفته از nihil لاتین به معنای هیچ) یک زاویه فلسفی است که زندگی را بدون معنا و هدف خارجی یا شاید ارزش‌های اخلاقی درونی می‌داند.
این نگرش به نوعی در تمامی افراد پنهان میباشد اما زمان ظهور آن متفاوت است شاید به اشتباه مادی گرایی را مختص این تفکر بدانند اما افرادی هستند که از عرفان وارد این مقوله نیز میشوند.رشد نیهیلسم در دنیای مدرن کنونی بیشتر به چشم میخورد البته به نظر بنده علم گرایی بیش از حد بدون آرمان داری یکی از مسببات این مسله میشود.
🔹لازم بذکر است این نوع نگرش و اعتقاد خوذ گرویدن به چیزی به پوچیست و مکتب و فلسفه جدایی دارد که نیاز به تخصص است در واقع تحقیق کردن و نظر دادن در مورد گرویدن به چیزی نامعلوم و کور مانند هیچ امریست بسا مشکل که خارج از توان اکسریت میباشد.اما آن چه که زیاد است افراد بیسواد و دهن کج و چاک دهانشان کوچکتر از مغزشان میباشد و حتما نظراتی در این باب میدهند که جز گمراهی و نشان دادن جهل خود چیزی دستگیرشان نمیشود.
🔹در بین کسانی که نیهیل هستند افراد موفق و روشنفکر با تحصیلات عالیه به چشم میخورد که این خود به تنهایی جای سوال و تعجب دارد که پوچ گرایی چنین نخبگانی داشته باشد . . .

تاریخچه

🔹نیهیلیسم نخستین‌بار در قرن ۱۹ روسیه و در اوایل دوران حکومت الکساندر دوم به وجود آمد و گسترش یافت. اولین بار ایوان تورگینف بود که در رمان مشهور پدران و پسران این واژه را از طریق شخصیت بازاروفِ نیهلیست مشهور کرد.
🔹این تفکّر در نتیجهٔ ویرانی‌های حاصل از دو جنگ جهانی اروپا رشد گسترده‌ای کرد.
امروزه یکی از مهم‌ترین جریان‌های پوچ‌گرا، پوچ‌گرایی اگزیستانس است؛ هرچند بسیاری از اگزیستانسیالیست‌ها خود را خارج از محدوده پوچ‌گرایی قرار می‌دهند.
@SocialSciences1
فهم کلی
🔹نیهیلیسم وضعیت روان شناختی و معرفت شناختی است که در آن،‌معنای زندگی، هستی، بودن ،خود وحیات ،از دست می‌رود و در پی آن شرایطی اضطراب آفرین و سردرگمی روحی ایجاد می‌شود. نیهیلیسم، جدی نگرفتن دنیاوزندگی وهر آن چیزی است که با آن مواجه می‌شویم.
🔹نهیلیست در رویارویی با شرایط بیرونی، هیچ توضیح و تفسیری و توجیهی برای رویدادهای تلخ و شیرین نمی‌یابد. یک نهیلیست، گویی غریبه‌ای است در این عالم، در میان واقعیت‌های سخت و زمختی که نه قدرت فهم آنان را دارد و نه می‌تواند آنها را تغییر دهد. روحیه نهیلیستی را می توان بر روی یک طیف ترسیم کرد و آنرا از حالت ضعیف و کم به سمت افراطی تقسیم بندی نمود. در سمت راست طیف نیهیلیسم، کسانی قرار می‌گیرند که به پوچی بی مسئله و غیرجدی می‌رسند، وضعیتی که در آن حتی پوچی هم اهمیت ندارد. آنان به زندگی معمولی شان ادامه می‌دهند ولی هر از چندگاهی (و عمدتا بر اثر فشارهای زندگی و افزایش نارضایتی)، سری تکان می‌دهند و به یاد می‌آورند که به پوچی زندگی و جهان فکر کرده‌اند و نگران شده‌اند. اما پس از مدتی این احساس آنهارا رها می‌کنند و آنان دوباره و سریع به زندگی‌شان برمی‌گردند. آنان سعی می‌کنند احساس‌های ناخوشایند ناشی از به پوچی رسیدن را فراموش کنند تا بتوانند به حیات و زندگی‌شان ادامه دهند، گرچه گاه و بیگاه درمعرض انواع سؤالات مبهم خود قرار می‌گیرند. هرچه به سمت چپ طیف پیش می رویم، به سوی منطقه‌ی نیهیلیسم افراطی کشیده می‌شویم. در این وضعیت است که افرادی به پوچی می‌رسند، اما احساس بی‌معنایی و پوچی رهایشان نمی‌کند و به مثابه‌ای مسئله‌های فراموش نشدنی، زندگی روزمره و حتی روان و شخصیت فرد را دچار اختلال می‌کند. زندگی و هستی، برای این گروه، مسئله‌ای است که باید حل شود و یا دست کم چیستی آن درک و فهم گردد. در نیهیلیسم افراطی، اندیشه و احساس بیهودگی و پوچی، غیرقابل اغماض است، به گونه‌ای که نمی‌توان از کنار آن گذشت و آن را فراموش کرد. آنان نمی توانند آرام بگیرند، لذا در سفری دائمی برای یافتن معنای جهان و زندگی و زیستن ، حرکت می‌کنند، تا اینکه امیدشان را از دست بدهند و مانند «کامو» معتقد شوند که هیچ چیز مهمی وجود ندارد که مجبور باشند به آن فکر کنند. آن چنان که قهرمان بیگانه ی «کامو» که مادرش را از دست می‌دهد، اما بر سر تابوت مادر می‌نشیند، قهوه می‌نوشد و سیگار می‌کشد. آن گاه بدون هیچ گونه احساس ناراحتی، به دریا می‌رود وشنا می‌کند.

تفکر پوچ گرایی

🔹پوچ‌گرایی بیانگر فرم خامی از مثبت‌گرایی و مادی‌گرایی است، انقلابی علیه نظم برپای اجتماعی و مخالفت با تمامی منابع قدرت ناشی از حکومت، کلیسا یا خانواده. پایه این تفکر هیچ چیز جز حقایق علمی نیست.
🔹از آنجا که پوچ‌گرایان منکر وجود ماهیت دوگانه شامل جسم و روح برای انسان بودند مورد حمله‌های خشنی از طرف قدرت کلیسا قرار می‌گرفتند.

سخنان کوتاه فلسفی و ارزشمند"نیچه"امید عظيمي
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
💢سخن فيلسوفان در باب #زبان 💢
@SocialSciences1
🔻هیچ معنایی نمی تواند ثابت و معین باشد.
«ژاک دریدا»

🔻آنچه ما نابود می کنیم چیزی نیست جز خانه های مقوایی و ما زمینه زبانی را که آنها روی آن برپا شده اند، صاف می کنیم.
«لودویگ ویتگنشتاین»

🔻هر فردی مرزهای میدان دید خودش را مرزهای جهان می پندارد.
«آرتور شوپنهاور»

🔻زبان خانه وجود است.
«هایدگر»

🔻حدود زبان من، حدود جهان من است.
«لودویگ ویتگنشتاین»

🔻یکی از گمراه کننده ترین فنون بازنمایی در زبان ما استفاده از کلمه «من»است.
«لودویگ ویتگنشتاین»

🔻جهان صحبت نمی کند، فقط ما صحبت می کنیم. وقتی ما با یک زبان برنامه ریزی شده باشیم جهان تنها می تواند ما را وادار به اتخاذ باورهایی کند. جهان نمی تواند زبانی را برای صحبت کردن به ما پیشنهاد کند.
«ریچارد رورتی»

🔻به محض آنکه زبان پیدا می شود، کلیت وارد صحنه می شود.
«ژاک دریدا»

🔻انسان طوری عمل می کند که گویی او شکل دهنده و ارباب زبان است،حال آنکه در حقیقت زبان ارباب انسان است.
«مارتین هایدگر»

🔻زبان تصویر واقعیت است.
«لودویگ ویتگنشتاین»

🔻زبان مثل پوست است.من زبانم را به زبان دیگری می مالم. انگار من به جای انگشتان کلمات را دارم.
«رونالد پارت»

🔻مثل هر چیز متافیزیکی هماهنگی بین فکر و واقعیت را باید در گرامر زبان پیدا کرد.
«لودویگ ویتگنشتاین»

🔻زبان نور ذهن است.
«جان استوارت میل»

🔻ما دو گوش و یک زبان داریم برای اینکه بیشتر گوش دهیم و کمتر صحبت کنیم.
«دیوگنس»

🔻نظام زبانی رشته ای از تفاوت های صدایی ترکیب یافته با تفاوت های فکری است.
«فردیناندو سوسور»

🔻اگر ما به زبان دیگری صحبت کنیم جهان را تا اندازه ای طور دیگر خواهیم دید.
«لودویگ ویتگنشتاین»

🔻تأویل قبل از آنکه تأویل با زبان باشد تأویل زبان است.
«پل ریکور»

منبع: كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
@SocialSciences1

✳️تصویر زیر، به عنوان #قویترین_اثر_هنری سال برگزیده شد.✳️

تندیسی از دو انسان بالغ که پس از مشاجره به یکدیگر پشت کرده و نشسته اند.
کودک درون هر دوی آنها،
به سادگی خواهان برقراری ارتباط است، اما آنچه بلوغ به ما آموخته
خودپسندی، تنفر و کینه است تا ممانعت کند، از بخشایش و حرکتِ موثر رو به جلو.
واقعیتِ روان و روحِ آزاد و رهای ما از طریق فطرت راستین کودکان به نمایش گذاشته شده است.
منبع: رفتار سبز

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰
✳️قوی ترین اثر هنری سال✳️


👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1
"رﻏﺒﺖ و ﺗﻌﻠّﻖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ"

اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﻛﻪ ﺷـﺎﻳﺪ ﻳﻜـﻲ از ﺷـﺎﺧﺺ ﺗـﺮﻳﻦ ﻣﻔـﺎﻫﻴﻢ در ﻧﻈﺮﻳـﻪ یِ آدﻟـﺮ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺑﻪ ﻧﮕﺮش ﻫﺎي ﻓﺮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺟﺘﻤﺎع اﺷـﺎره دارد. از ﻣﻨﻈـﺮ آدﻟﺮ ﺗﻌﻠّﻖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻫـﺮ آدﻣـﻲ در ﻓﺮاﻳﻨـﺪ ﺗﺤـﻮل و رﺷـﺪ ﺳﺎﻟﻢ، ﺧﻮد را ﺟﺰئی از ﺟﺎﻣﻌﺔ اﻧﺴﺎﻧﻲ داﻧﺴﺘﻪ و در ﺟﻬﺖ آﻳﻨﺪه هاي ﺑﻬﺘـﺮ ﺑـﺮاي ﺟﺎﻣﻌﺔ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗـﻼش ﻛﻨـﺪ. در اﻳـﻦ ﻧﻈﺮیه، ﻓﺮآﻳﻨـﺪ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﺷـﺪن ﻳـﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﺬﻳﺮي ﻛﻪ از دوران ﻛﻮدﻛﻲ ﺷﺮوع ﻣﻲﺷﻮد، ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺟﺎﻳﮕـﺎﻫﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﺣﺴﺎس ﺗﻌﻠّﻖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻓﻌﺎل در آن اﺳﺖ. آدﻟﺮ رﻏﺒﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ را ﻣﺘـﺮادف ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳـﺎزي ﺑـﺎ دﻳﮕـﺮان ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ؛ «رﻏﺒـﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﺑﺎ ﭼﺸﻢ دﻳﮕﺮان دﻳﺪن، ﺑﺎ ﮔﻮش دﻳﮕـﺮان ﺷـﻨﻴﺪن و ﺑـﺎ ﻗﻠـﺐ دﻳﮕﺮان اﺣﺴﺎس ﻛﺮدن».

او رﻏﺒـﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ را ﻣﻌﻴـﺎر ﺑﺮﺧـﻮرداري ﻓـﺮد از ﺳﻼﻣﺖ رواﻧﻲ ﻣﻲ داﻧﺪ، ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻛﻪ ﺳﻼﻣﺖ رواﻧﻲ ﻫـﺮ ﻛـﺲ در ﮔـﺮو آن اﺳﺖ ﻛﻪ او ﺗﺎ ﭼﻪ اﻧﺪازه ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ دﻳﮕـﺮان ﻣﺸـﺎرﻛﺖ داﺷـﺘﻪ و ﺑـﻪ رﻓـﺎه و آﺳﺎﻳﺶ دﻳﮕﺮان ﻋﻼﻗﻪ و دﻟﺒﺴﺘﮕﻲ ﻧﺸﺎن دﻫﺪ. آدﻟﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪ اﺳﺖ ﻫﻢ زﻣـﺎن ﺑـﺎ رﺷﺪ و ﺗﺤﻮل رﻏﺒﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ از ﻃﺮﻳـﻖ آﻣـﻮزش ﻓﺮاﮔﻴـﺮي و ﺗﻤـﺮﻳﻦ و ﺑـﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي ﻋﻤﻠﻲ ﻣﻀﺎﻣﻴﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﮔﻴﺮد و ﻏﺎﻟﺒﺎً اﻳﻦ رﻏﺒﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫـﺎي ﺟﻤﻌـﻲ و اﺣﺘـﺮام ﻣﺘﻘﺎﺑـﻞ ﺣﻀـﻮر ﺧـﻮد را ﻧﺸـﺎن ﻣﻲدﻫﺪ. اﻓﺮادي ﻛﻪ ﻓﺎﻗﺪ ﭼﻨﻴﻦ رﻏﺒﺘﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻛـﻢﻛـﻢ ﻣﻨـﺰوي ﺷـﺪه و ﺑـﻪ ﺣﺎﺷﻴﺔ ﺟﺎﻣﻌﻪ راﻧﺪه ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. اﻳﻨﺎن ﻛﻪ ﺧﻮد را زﺧﻢ ﺧﻮرده و ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣﻲﺑﻴﻨﻨﺪ، ﻫﻤﻮاره در جستوﺟﻮي ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮاي اﻧﺘﻘﺎم ﮔﻴﺮي از ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﻓﺮاد آن ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد. ﺷﻜﻞ اﻳﻦ اﻧﺘﻘﺎم ﮔﻴﺮي ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻓـﺮد درآﻳﻨﺪه یِ ﺑﺰرﮔﺴﺎﻟﻲ ﺧﻮد ﭼﻪ ﻣﻘﺎم و ﻳﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻲ را ﻛﺴﺐ ﻛﻨﺪ.

📚 #بررسی_روانشناختی_خودکامگی
#مانس_اشپربر
برگردان: #علی_صاحبی
انتشارات: #روشنگران_و_مطالعات_زنان، تهران 1384

منبع: کانال کتابخانه

👥کانال علوم اجتماعی👥
@SocialSciences1