علوم اجتماعی،مسائل روز

🔴اعتراض‌ها در فرانسه، جولان جهل در فضای فارسی‌زبان

‏✍️مجتبی نجفی

از حجم جهلی که درباره تحلیل اعتراض‌های فرانسه در فضای فارسی زبان رخ داده می‌ترسم‌. نگاه‌های ساده ساز تک بعدانگار که تنها چیزی که نمی‌شناسند بررسی و پرسشگری است، از چند فیلم و ویدئو یک رخداد چندبعدی و پیچیده را در چند واژه و کلمه تعریف می‌کنند. یکی از انقلاب اسلامی در فرانسه حرف می‌زند، یکی می‌گويد ببین کارمای پنجاه و هفت کار خودش را کرد. یکی می‌گويد "چپ هرگز نفهمید". جهل مدرن این‌گونه تعریف می‌شود: می‌توانی بهترین مدرک دانشگاهی را داشته باشی، با بهترین امکانات در بهترین شهرهای جهان زندگی کنی، راحت بنویسی، بخوانی اما اندازه یک بچه دبستانی هم ذهنیت انتقادی نداشته باشی.

‏آن‌چه که در فرانسه رخ داده یک جنبش یکدست نیست که شما با یک خط و چند واژه آن‌را تعریف کنی. بازیگران جنبش متنوع اند. از جوانان که در مدارس و دانشگاه‌ها علیه کیفیت پایین آموزش، کمبود معلم و شلوغی کلاس‌ها قیام کردند تا "جلیقه زرد"هایی که فرصت را برای نمایش دوباره خود فراهم دیدند، تا گروه‌ها و افراد مستقلی که از طبقات پایین جامعه علیه کاهش قدرت خرید مردم اعتراض کردند، تا اولترا چپ‌ها، آنارشیست‌ها و...که سردسته حمله‌اند. این جنبش هم چپ دارد هم راست، مطالبه سیاسی دارد، معیشتی دارد، صنفی دارد،... انگیزه‌ها متفاوت و بازیگران متنوع‌اند. آن ساختار طبقاتی که از دوران جنگ سرد در ذهن شما فرو کرده‌اند به‌هم ریخته.

‏بعد اقتصادی این جنبش به بحران ریشه‌دار اقتصاد فرانسه مرتبط است که سالیان زیادی تداوم داشته. جنگ اوکراین_روسیه و ایران با اسراییل و آمریکا، این بحران را تشدید و‌ رشد اقتصادی اندک فرانسه را ناچیز کرده. اما این به این معنا نیست ریشه اصلی این اعتراض‌ها، جنگ‌ها هستند. سالیان طولانی است فرانسه صحنه جنبش و اعتراض است. بین ایده دولت رفاهی و هزینه‌های سنگین دولت تعارض ایجاد شده و پشت این تعارض، چالش‌های بزرگ سیاسی و تنش‌های فرهنگی خلق می‌شوند.

‏اعتبار نهاد دولت در فرانسه کاهش یافته، چون در حل بحران‌ها ناموفق بوده. بدبینی به سیاستمداران افزایش یافته و نگاه‌های رادیکال چپ و راست، در بحران احزاب سنتی سوسیالیست و جمهوری‌خواهان قدرت یافته‌اند به‌گونه‌ای که برخی از نظرسنجی‌ها انتخابات سال بعد را صحنه رویارویی "مارین لوپن" نامزد حزب راست افراطی و "جان لوک ملانشن" نامزد چپ‌های رادیکال می‌دانند. این تقابل نشان می‌دهد تا چه اندازه نفوذ نگاه‌های دوقطبی در حال افزایش‌اند و جالب است راست و چپ رادیکال در حال یارگیری از جوانان، کارگران و فقرا هستند.

‏بحران هویت ملی در فرانسه را هم نباید دست کم گرفت؛ بین روایت لائیسیته فرانسوی با تجربه‌زیسته برخی مهاجران فاصله افتاده. به‌عبارتی، گسست ارزشی رخ داده و زبان مدافع سرسخت لاییسیته با برخی نسل‌های جدید مهاجران تقابل هویتی پیدا کرده و این مساله بغرنج در چارچوب چالش جامعه چندفرهنگی قابل بررسی است که فقط خاص فرانسه نیست. مدیریت مساله تکثر یک چالش عمده جوامع دموکراتیک است.

‏اعتراض‌های فرانسه از این منظر در چارچوب کلان مسایل "معیشت و کاهش کیفیت زندگی"، "بحران هویتی و‌ گسست نظام‌های ارزشی"، "بحران نهاد دولت در حل مسایل انباشت شده"، "تغییر ساختاری بازیگران سیاسی در عرصه‌های عمومی توسعه یافته و بحران احزاب سنتی" قابل تفسیراند و این‌ها سرفصل‌های کلان برای انجام پژوهش‌های جدید است. اما شما هموطن عزیز خیلی خوبی. کارت راحت است. با کارما و انقلاب اسلامی و "آخش اوفتون شد" و... نه نیازی به پژوهش دارید، نه واکاوی مساله. این‌جا سالیان زیادی درس خوانده، تدریس کرده، زیست کرده‌ام، سه دولت سارکوزی، اولاند و مکرون را به چشم دیده‌ام، پژوهش‌های مختلف را خوانده، با افراد زیادی از گرایش‌های سیاسی مختلف حرف زده‌ام، برای همین متن هم آن‌قدر وسواس و احتیاط دارم که نگو و نپرس. خوش به حالتان راحتید.

👥 تلگرام علوم اجتماعی، مسائل‌روز👥
.
👉 @SOCIAL_SCIENCE
👉🏿 @SOCIAL_SCIENCE
.
🆔 Instagram: @Social.Sciences1

👍35❤13👎9👏4😁2

3.76K views11:24